Xem mã nguồn của Án lệ 73/2025/AL

{{Italic title}}
{{Thông tin phiên tòa
 | Litigants  = Án lệ 73/2025/AL
 | image      = 
 | caption    = 
 | CourtName  = [[Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao|Hội đồng Thẩm phán]] thông qua nguồn từ [[Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau]]
 | ArgueDate  = 
 | ArgueYear  = 
 | DecideDate = ngày 8 tháng 1
 | DecideYear = năm 2020
 | FullName   = Án lệ số 73/2025/AL về việc áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự "Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng"
 | Citations  = [https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta451357t1cvn/chi-tiet-ban-an Bản án hình sự sơ thẩm số 02/2020/HS-ST ngày 08/01/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau về vụ án “Giết người” đối với bị cáo Phạm Văn Dương];<br>[https://vbpq.toaan.gov.vn/webcenter/portal/htvb/chi-tiet?dDocName=TAND372794 Quyết định công bố án lệ 399a/2023/QĐ-CA]
 | Prior      = '''Sơ thẩm''': tuyên bị cáo phạm tội "Giết người", xử phạt 15 năm tù.
 | Subsequent = 
 | Holding    = Bị cáo dùng hung khí nguy hiểm tấn công vào vùng trọng yếu trên cơ thể bị hại làm bị hại rơi xuống biển, sau đó bị cáo đe dọa người khác không cho cứu giúp bị hại. Trường hợp này, Tòa án phải áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự "Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng" đối với bị cáo.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=1|loc=}}
 |ChiefJudge  = Chung Văn Kết
 |AssociateJudges = Châu Minh Hoàng<br>Nguyễn Thu Anh<br>DươngThành Công<br>Trần Minh Thuận
 |Majority        = 
 |JoinMajority    = 
 |Dissent         = 
 |JoinDissent     = 
}}
'''Án lệ 73/2025/AL''' về việc áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự "Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng" là [[Án lệ Việt Nam|án lệ]] thứ 73 thuộc lĩnh vực hình sự của [[hệ thống pháp luật Việt Nam]], được [[Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao]] thông qua, [[Chánh án Tòa án nhân dân tối cao (Việt Nam)|Chánh án]] [[Nguyễn Văn Quảng]] ra quyết định công bố ngày 25 tháng 12 năm 2025,<ref>Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng, [https://vbpq.toaan.gov.vn/webcenter/portal/htvb/chi-tiet?dDocName=TAND372794 Quyết định 399a/QĐ-CA về việc công bố án lệ].</ref> và có hiệu lực cho tòa án các cấp trong cả nước nghiên cứu, áp dụng trong xét xử từ ngày 1 tháng 2 năm 2026.<ref>Quyết định 399a/QĐ-CA, Điều 2:<br>"Các Tòa án có trách nhiệm nghiên cứu, áp  dụng các án lệ nêu tại Điều 1 của Quyết định này trong xét xử kế từ ngày 01 tháng 02 năm 2026".</ref> Án lệ này dựa trên nguồn án là Bản án hình sự sơ thẩm số 02/2020/HS-ST ngày 8 tháng 1 năm 2020 của [[Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau]] về vụ án "Giết người" đối với bị cáo Phạm Văn Dương, nội dung xoay quanh định nghĩa cố tình thực hiện tội phạm đến cùng, hành vi đe dọa người khác không cho cứu giúp bị hại. Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau đã đề xuất chính bản án do cơ quan ban hành làm án lệ.

Trong vụ án này, tàu cá biển ở Cà Mau trong đêm nghỉ ngơi đã nảy sinh mâu thuẫn giữa các ngư thủ trên tàu. Tranh chấp giữ Huỳnh Văn Tùng và Nguyễn Quốc Khánh xuất phát đơn giản từ việc mượn sạc điện thoại được đẩy lên cao trào với việc xung đột bằng vũ khí lạnh là dao và tuýp sắt. Khi mà Văn Tùng và Quốc Khánh chưa giải quyết được vấn đề thì có thêm sự tham gia của Phạm Văn Dương theo hướng giúp đỡ Văn Tùng. Văn Dương dùng tuýp sắt tấn công vào gáy khiến Quốc Khánh rơi xuống biển, đồng thời đe dọa cấm các ngư thủ còn lại không ai được xuống biển cứu Quốc Khánh. Kết quả là Quốc Khánh trôi dạt không tìm thấy xác, tàu về đất diền thì trình báo và giao nộp Văn Duong cho cơ quan chức năng, trong khi đó Văn Tùng bỏ xứ rời đi. Vụ án đã được khởi tố điều tra, truy tố và xét xử sơ thẩm, kết luận Văn Dương phạm tội giết người, đặc biệt có tình tiết tăng nặng là cố tình thực hiện tội phạm đến cùng với hành vi gây án vì bênh vực bạn, thấy đối phương rơi xuống biển mà không cứu, tuyên án 15 năm tù. 

== Nội dung vụ án ==
Vào khoảng 22 giờ ngày 14 tháng 3 năm 2019, ghe biển số hiệu BT-93697.TS (tàu cá) neo đậu tại tọa độ 07001’N-104030’E thuộc vùng biển tỉnh [[Cà Mau]], cách đảo Hòn Khoai khoảng 88 hải lý về hướng Nam để cho các ngư phủ nghỉ ngơi. Trên ghe có 12 ngư phủ{{Efn|Gồm: Lưu Hồng Vũ, Lê Hoàng G, Lâm Quốc T1, Nguyễn Văn P, Hồ Thanh T2, Lê Văn H1, Mai Văn T3, Phan Văn K, Nguyễn Văn H2, Huỳnh Văn Tùng, Nguyễn Quốc Khánh (tên gọi khác: K1, K2, Văn T) và Phạm Văn Dương.}}, trong đó có thuyền trưởng là Lưu Hồng Vũ, thuyền viên Nguyễn Quốc Khánh, Huỳnh Văn Tùng.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=1|loc=}}<ref>{{Chú thích web |last=Trọng Linh |date=ngày 21 tháng 3 năm 2019 |title=Đánh nhau trên tàu, một thuyền viên rơi xuống biển mất tích |url=https://nongnghiepmoitruong.vn/danh-nhau-tren-tau-mot-thuyen-vien-roi-xuong-bien-mat-tich-d238757.html |website=Báo Nông nghiệp và Môi trường}}</ref>

{{Reduced pull quote|left|<strong><small>Đập chết mẹ nó cho tao!</strong></small>|Nguyên văn lời Văn Tùng bảo Văn Dương, <small>lời khai các bị cáo.</small>{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=2|loc=}}}}
{{Reduced pull quote|left|<strong><small>Thằng nào nhảy xuống tao đánh chết mẹ hết!</strong></small>|Nguyên văn lời Văn Dương cấm các ngư phủ cứu Quốc Khánh, <small>lời khai các bị cáo.</small>{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=2|loc=}}}}

Vào lúc nửa đêm, Nguyễn Quốc Khánh lấy sạc điện thoại của Huỳnh Văn Tùng để sử dụng, Tùng không cho nên cả hai cự cãi với nhau.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=1-2|loc=}} Tùng dùng tay đánh Khánh, còn Khánh dùng dao Thái Lan cán vàng đâm Tùng 2 nhát làm trầy xước da. Tùng từ cabin tầng trên trèo xuống cabin tầng dưới chỗ Phạm Văn Dương đang nằm ngủ, Dương hỏi có chuyện gì thì Tùng nói bị Khánh dùng dao đâm, sau đó Tùng đi đến bếp nấu ăn lấy con dao yếm ném về phía Khánh nhưng không trúng, Tùng chửi tục. Nghe Văn Tùng nói, Dương đồng ý và đi xuống hầm máy lấy ống tuýp sắt dài 58cm đường kính 3cm đi theo mạn phải ghe ra phía trước. Lúc này, Tùng lấy cây dao (cây dao Tùng ném Khánh trước đó) cầm trên tay phải và đi về phía Khánh (đi về hướng mũi ghe). Thấy Tùng cầm dao đi đến, Khánh cũng cầm dao đi đến ứng chiến và cả hai thủ thế đánh nhau. Dương đi từ mạn phải đến đứng sau lưng Khánh, dùng hai tay cầm ống tuýp sắt đưa lên đánh từ trên xuống trúng vào vùng gáy của Khánh 1 cái làm cho Khánh rơi xuống biển. Lúc này, các ngư phủ trên ghe thấy Khánh trôi tự nhiên theo dòng nước nên định nhảy xuống cứu vớt Khánh lên thì Dương lên tiếng cấm các ngư phủ cứu, nên không ai dám nhảy xuống cứu vớt Khánh.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=2|loc=}}<ref>{{Chú thích web |last=Trọng Nghĩa |last2=Trọng Hiếu |date=ngày 21 tháng 3 năm 2019 |title=Thuyền viên rơi xuống biển mất tích sau vụ đánh nhau |url=https://baophapluat.vn/thuyen-vien-roi-xuong-bien-mat-tich-sau-vu-danh-nhau-post302230.html |website=Báo Pháp luật |access-date=2026-07-25 |archive-date=2026-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260725102410/https://baophapluat.vn/thuyen-vien-roi-xuong-bien-mat-tich-sau-vu-danh-nhau-post302230.html |url-status=live }}</ref>

Khi thuyền trưởng Lưu Hồng Vũ biết chuyện thì đã rọi đèn tìm Khánh, nhưng do nước chảy xiết không tìm được, Hồng Vũ báo cho chủ ghe là Đặng Văn Na trong đất liền biết để đến Đồn biên phòng Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời trình báo. Sau đó, ghe biển vào đến đất liền giao Dương cho công an xử lý{{Efn|Vật chứng thu giữ: 1 ống kim loại dạng tròn 58cm, đường kính 03 cm; 1 cây dao bằng kim loại, dài 33cm, lưỡi dao dài 24cm, nơi rộng nhất 6,5cm; 1 điện thoại [[Oppo]] màu đen, số IMEI1: 863008038017553, IMEI2: 863008038017546 (trong điện thoại có 1 sim).}}. Qua kết quả thông báo truy tìm trên các phương tiện thông tin truyền thông và kết quả làm việc với gia đình nạn nhân, cơ quan chức năng (công an, biên phòng) đã triển khai tìm kiếm nhưng mãi chưa tìm được thi thể của nạn nhân Nguyễn Quốc Khánh.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=2|loc=}}<ref>{{Chú thích web |last=H. Hải |date=ngày 20 tháng 3 năm 2019 |title=Xô xát trên tàu cá, một thuyền viên bị rơi xuống biển mất tích |url=https://dantri.com.vn/thoi-su/xo-xat-tren-tau-ca-mot-thuyen-vien-bi-roi-xuong-bien-mat-tich-20190320201336285.htm |website=Dân trí |access-date=2026-07-25 |archive-date=2026-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260725101549/https://dantri.com.vn/thoi-su/xo-xat-tren-tau-ca-mot-thuyen-vien-bi-roi-xuong-bien-mat-tich-20190320201336285.htm |url-status=live }}</ref>

== Sơ thẩm ==
=== Cáo trạng và ý kiến các bên ===
Ngày 8 tháng 1 năm 2020, [[Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau]] mở phiên hình sự sơ thẩm tại trụ sở ở số 301, đường Tôn Đức Thắng, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau. Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau cáo trạng truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử xử phạt bị cáo Phạm Văn Dương tù từ 13—15 năm tù và bồi thường 100 lần mức lương cơ sở bằng 149 triệu đồng cho gia đình bị hại Nguyễn Quốc Khánh theo Điều 123 Bộ luật Hình sự.{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điểm n khoản 1 Điều 123|ps=:<br>"...n) Có tính chất côn đồ;".}} Luật sư bào chữa cho bị cáo đề nghị xem xét các tình tiết giảm nhẹ như bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bản thân bị cáo chưa có tiền án, tiền sự, bị hạn chế khả năng nhận thức do không biết chữ và nguyên nhân phạm tội là do bênh vực Huỳnh Văn Tùng; đồng thời làm rõ căn cứ pháp lý xác định nạn nhân đã chết để xem xét mức bồi thường như Viện kiểm sát đề nghị. Cũng trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, Phạm Văn Dương thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội như cáo trạng truy tố và không có ý kiến tranh luận, chỉ xin giảm nhẹ hình phạt. Đại diện hợp pháp của bị hại Quốc Khánh yêu cầu xử lý bị cáo theo quy định pháp luật và yêu cầu bị cáo bồi thường tổn thất tinh thần theo quy định.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=2|loc=}}

=== Nhận định của tòa án ===
Về tố tụng, Hội đồng xét xử nhất trí về quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của [[Bộ luật Tố tụng hình sự]]. Người bào chữa, bị cáo và đại diện hợp pháp của bị hại, không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các  hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=3|loc=}}

{{quote box|class=letterhead|width=30%|border=none|quote=[3] Về tội danh: Vào khoảng 22 giờ ngày 14/3/2019, trên ghe biển BT 936..TS mang tên X đang neo đậu tại tọa độ 07001’N-104030’E thuộc vùng biển tỉnh Cà Mau, khi biết Huỳnh Văn T4 bị Nguyễn Văn T dùng dao Thái Lan gây thương tích, Phạm Văn D bênh vực T4 nên dùng tuýp sắt đánh vào vùng gáy của T 01 cái làm cho T rơi xuống biển, đồng thời đe dọa không cho các ngư phủ trên ghe cứu vớt. Đến nay vẫn chưa tìm thấy xác của T.<br>[8] Về các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Hành vi bị cáo đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp bị hại là hành vi cố tình thực hiện tội phạm đến cùng nên bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm e khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự...|author=Hội đồng xét xử|source=nội dung nhận định.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=5|loc=}}}}

Về tội danh, khi biết Huỳnh Văn Tùng bị Nguyễn Quốc Khánh dùng dao Thái Lan gây thương tích, Phạm Văn Dương bênh vực Văn Tùng nên dùng tuýp sắt đánh vào vùng gáy của Quốc Khánh làm cho Khánh rơi xuống biển, đồng thời đe dọa không cho các ngư phủ trên ghe cứu vớt. Đến nay vẫn chưa tìm thấy xác của Khánh. Theo đó, Hội đồng xét xử nhận thấy chỉ vì nguyên nhân mâu thuẫn giữa Tùng và Khánh, lẽ ra bị cáo Văn Dương phải can ngăn nhưng lại tham gia đánh nhau, dùng khúc tuýp sắt là hung khí nguy hiểm đánh vào vùng trọng yếu trên cơ thể Khánh làm Khánh rơi xuống biển, không tìm thấy xác. Diễn biến hành vi phạm tội của bị cáo được nhiều ngư phủ trên ghe chứng kiến. Cơ quan điều tra cũng đã cho bị cáo tiến hành thực nghiệm điều tra vào ngày 25 tháng 3 năm 2019. Kết quả thực nghiệm điều tra phù hợp với lời trình bày của bị cáo và các ngư phủ trên ghe. Do đó, có đủ cơ sở kết luận hành vi phạm tội của bị cáo là côn đồ, đủ yếu tố cấu thành tội "Giết người".{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=3|loc=}}

Đối với quan điểm của người bào chữa cho rằng chưa có căn cứ pháp lý xác định bị hại đã chết, đề nghị điều tra làm rõ. Vấn đề này Tòa án cũng đã có văn bản yêu cầu Viện kiểm sát bổ sung tài liệu chứng cứ xác định bị hại đã chết nhưng không được Viện kiểm sát chấp nhận. Thấy rằng, hành vi của bị cáo dùng ống tuýp sắt đánh vào vùng gáy của bị hại làm cho bị hại rơi xuống biển, sau đó còn có thái độ đe dọa "Thằng nào nhảy xuống tao đánh chết mẹ hết", bỏ mặc cho hậu quả xảy ra và thực tế đến nay vẫn không tìm được xác bị hại, gia đình đã làm thủ tục khai tử cho bị hại vào ngày 24 tháng 10 năm 2019. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử cho bị cáo và đại diện hợp pháp bị hại nhận diện qua ảnh và đều xác định đúng là bị hại nên hành vi nêu trên của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội "Giết người", hậu quả chết người chỉ có ý nghĩa trong quyết định hình phạt, không ảnh hưởng đến việc định tội danh đối với bị cáo.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=3|loc=}}

Về trách nhiệm hình sự, xét tính chất, mức độ và hậu quả do hành vi của bị cáo Văn Dương gây ra là rất nguy hiểm cho xã hội, thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng. Hành vi phạm tội của bị cáo gây tâm lý hoang mang, lo sợ trong quần chúng nhân dân, làm mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương. Nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo là do bản tính côn đồ, coi thường pháp luật, muốn giải quyết mâu thuẫn bằng vũ lực. Khi bị hại rơi xuống biển, bị cáo có hành vi đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp. Điều này cho thấy, bị cáo quyết tâm thực hiện tội phạm đến cùng, mong muốn Quốc Khánh phải chết. Vì vậy, cần phải áp dụng một hình phạt nghiêm khắc, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian dài nhằm đảm bảo tính răn đe, giáo dục cải tạo bị cáo và phòng ngừa chung cho toàn xã hội. Hành vi bị cáo đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp bị hại là hành vi cố tình thực hiện tội phạm đến cùng nên bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điểm e khoản 1 Điều 152|ps=:<br>"...e) Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng;".}}. Bị cáo có thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bản thân chưa có tiền án tiền sự, không biết chữ, hạn chế nhận thức pháp luật nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điểm s khoản 1 Điều 51|ps=:<br>"...s) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;".}}{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=3-4|loc=}}

Về trách nhiệm dân sự, đại diện hợp pháp của bị hại yêu cầu bị cáo bồi thường tổn thất tinh thần theo quy định pháp luật. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị buộc bị cáo bồi thường 100 lần mức lương cơ sở với số tiền là 149 triệu đồng. Bị cáo đồng ý không tranh luận nên Hội đồng xét xử thấy rằng đề nghị của Viện kiểm sát là phù hợp nên chấp nhận. Về xử lý vật chứng, trả lại cho đại diện hợp pháp của bị hại điện thoại Oppo màu đen; các vật chứng còn lại không còn giá trị sử dụng nên cần tịch thu tiêu hủy toàn bộ. Đối với các đối tượng Huỳnh Văn Tùng, Lê Hoàng G, Nguyễn Văn P là người có mặt lúc Văn Tùng kêu Dương đánh Khánh, quá trình điều tra chưa làm việc được do các đối tượng này đã bỏ địa phương đi. Quan điểm Viện kiểm sát đề nghị Cơ quan điều tra là [[Công an tỉnh Cà Mau]] tiếp tục điều tra làm rõ nếu có vai trò đồng phạm thì xử lý sau là phù hợp.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=4|loc=}}

=== Quyết định ===
Với những nhận định trong phiên sơ thẩm, Tòa Cà Mau tuyên bố bị cáo Phạm Văn Dương phạm tội Giết người, xử phạt 15 năm tù, thời hạn tù tính từ ngày 21 tháng 3 năm 2019.{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điều 38|ps=: Tù có thời hạn.}}{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điều 48|ps=: Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi.}}{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điều 106|ps=: Tha tù trước hạn có điều kiện.}}{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Khoản 2 Điều 135|ps=: "2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:<br>a) Đối với 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;<br>b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người.".}}{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Khoản 2 Điều 136|ps=: "2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:<br>a) Đối với 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;<br>b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.".}} Về trách nhiệm dân sự, buộc Văn Dương bồi thường cho gia đình bị hại tổn thất tinh thần số tiền 149 triệu đồng (100 lần lương cơ sở tại thời điểm xét xử).{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điều 584|ps=: Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại<br>"1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.<br>2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.<br>3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này..}}{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điều 585|ps=: Nguyên tắc bồi thường thiệt hại.}}{{sfn|Bộ luật Hình sự|2015|p=|loc=Điều 591|ps=: Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm<br>"1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:<br>a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;<br>b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;<br>c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;<br>d) Thiệt hại khác do luật quy định.<br>2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.".}} Vật chứng được trả lại là điện thoại, các vật chứng khác tiêu hủy.{{sfn|Án lệ 73/2025/AL|p=5|loc=}}

== Hình thành án lệ ==
Năm 2024, Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau đã đề xuất Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao lựa chọn bản án hình sự sơ thẩm do Tòa án Cà Mau ban hành làm án lệ nhằm định nghĩa rõ ràng thêm khái niệm về "cố tình phạm tội đến cùng" trong một vụ án hình sự tội Giết người. Bản án này vượt qua vòng chọn lựa ban đầu và được đưa vào danh mục 22 dự thảo án lệ, trong đó có 6 án về hình sự, 11 dân sự, kinh doanh, thương mại, 2 hành chính, 2 lao động, 1 dân sự, trình Tòa tối cao. Các dự thảo án lệ được đăng tải lấy ý kiến cả nước và lấy ý kiến các chuyên gia thông qua nhiều hội thảo, phiên họp tại [[Đắk Lắk]], [[Bình Định]] trong năm<ref>{{Chú thích web |last=Lê Hiếu |date=ngày 3 tháng 6 năm 2024 |title=TANDTC tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ |url=https://congly.vn/tandtc-to-chuc-hoi-thao-lay-y-kien-doi-voi-22-du-thao-an-le-434395.html |website=Công lý}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=Minh Giang |last2=Phạm Hiến |date=ngày 27 tháng 7 năm 2024 |title=Tòa án nhân dân tối cao lấy ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ |url=https://media.congly.vn/toa-an-nhan-dan-toi-cao-lay-y-kien-doi-voi-22-du-thao-an-le-441992.html |website=Media Công lý}}</ref>. Ngày 24 tháng 7 năm 2024, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn án lệ để cho ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ và giao Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học của Tòa tối cao chỉnh lý, biên soạn tiếp thu ý kiến góp ý từ các cơ quan, tổ chức trong cả nước. Qua các vòng tuyển chọn, Hội đồng thẩm phán Tòa tối cao đã biểu quyết chọn bản án hình sự sơ thẩm do Tòa án Cà Mau đề xuất làm án lệ, chính thức trở thành Án lệ 73/2026/AL và là án lệ hình sự thứ 18 trong hệ thống án lệ Việt Nam.<ref>{{Chú thích web |last=Mai Đỉnh |date=ngày 24 tháng 7 năm 2024 |title=TANDTC lấy ý kiến đối với 22 dự thảo án lệ |url=https://congly.vn/tandtc-lay-y-kien-doi-voi-22-du-thao-an-le-441520.html |website=Công lý |access-date=2026-07-25 |archive-date=2025-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908151902/https://congly.vn/tandtc-lay-y-kien-doi-voi-22-du-thao-an-le-441520.html |url-status=live }}</ref>

== Ghi chú ==
{{Danh sách ghi chú|30em}}

== Tham khảo ==
=== Chú thích ===
{{tham khảo|20em}}

=== Thư mục ===
{{Refbegin|30em|indent=yes}}
* {{chú thích web|url=https://anle.toaan.gov.vn/webcenter/portal/anle/chitietanle?dDocName=TAND373117|ISBN=|ref={{harvid|Án lệ 73/2025/AL}}|tác giả=[[Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao]]|tựa đề=Án lệ số 73/2025/AL về việc áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng”|nhà xuất bản=Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam|năm=2025}}
* {{chú thích web|url=https://vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/bo-luat-hinh-su-so-100-2015-qh13--96122|tựa đề=Bộ luật Hình sự|tác giả=[[Quốc hội Việt Nam khóa XIII]]|năm=2015|nhà xuất bản=Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật|ref={{harvid|Bộ luật Hình sự|2015}}|ISBN=}}
* {{chú thích web|url=https://vbpl.vn/tw/Pages/vbpq-van-ban-goc.aspx?ItemID=122826|tựa đề=Bộ luật Hình sự|tác giả=[[Quốc hội Việt Nam khóa XIV]]|năm=2017|nhà xuất bản=Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật|ref={{harvid|Bộ luật Hình sự sửa đổi|2017}}|ISBN=|access-date=2026-07-25|archive-date=2023-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314034320/https://vbpl.vn/TW/Pages/vbpq-van-ban-goc.aspx?ItemID=122826|url-status=live}}
* {{chú thích web|url=https://vbpl.vn/TW/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=96172|tựa đề=Bộ luật Tố tụng hình sự|tác giả=[[Quốc hội Việt Nam khóa XIII]]|năm=2015|nhà xuất bản=Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật|ref={{harvid|Bộ luật Tố tụng hình sự|2015}}|ISBN=|access-date=2026-07-25|archive-date=2023-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314034315/https://vbpl.vn/TW/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=96172|url-status=live}}
* {{chú thích web|url=https://vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/bo-luat-dan-su-so-91-2015-qh13--95942|tựa đề=Bộ luật Dân sự|tác giả=[[Quốc hội Việt Nam khóa XIII]]|năm=2015|nhà xuất bản=Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật|ref={{harvid|Bộ luật Dân sự|2015}}|ISBN=|ngày truy cập=2022-11-11|archive-date=2022-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108093143/http://vbpl.vn/TW/Pages/vbpq-van-ban-goc.aspx?ItemID=96942|url-status=live}}
{{Refend}}

== Liên kết ngoài ==
* Website [http://anle.toaan.gov.vn/webcenter/portal/anle/home Án lệ Việt Nam] của Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam.
* [https://anle.toaan.gov.vn/webcenter/portal/anle/chitietanle?dDocName=TAND315863 Án lệ 73/2025/AL] tại Website Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam.
* [https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta451357t1cvn/chi-tiet-ban-an Bản án hình sự sơ thẩm số 02/2020/HS-ST ngày 08/01/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau về vụ án “Giết người” đối với bị cáo Phạm Văn Dương] tại Website Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam.

{{Án lệ hình sự Việt Nam}}
{{Án lệ Việt Nam}}
{{thanh chủ đề|Pháp luật Việt Nam}}

[[Thể loại:Án lệ hình sự Việt Nam]]
[[Thể loại:Án lệ Việt Nam năm 2025]]