Xem mã nguồn của Ánh sáng Phoenix

{{short description|Hiện tượng ánh sáng trên trời Arizona, Hoa Kỳ năm 1997}}
[[File:PhoenixLights1997model.jpg|thumb|Một bức vẽ về vật thể do nhân chứng Tim Ley tạo ra xuất hiện trên ''[[USA Today|tờ USA Today]]''.<ref name="USAToday2">{{Chú thích báo|last=Price|first=Richard|date=1997-06-18|title=Arizonans say the truth about UFOs is out there|work=[[USA Today]]|url=http://www.ufosnw.com/history_of_ufo/phoenixlights1997/usatodayarticle06181997old.pdf|access-date=2008-03-14}}</ref>]]

'''Ánh sáng Phoenix''', còn được gọi là '''Ánh sáng trên bầu trời Phoenix''', là một loạt các [[vật thể bay không xác định]] do công chúng bắt gặp rộng rãi được quan sát trên bầu trời các [[Tiểu bang Hoa Kỳ|bang]] [[Tây Nam Hoa Kỳ|phía tây nam Hoa Kỳ]] [[Arizona]] và [[Nevada]], và [[Phân cấp hành chính México|bang]] [[Sonora]] của [[México|Mexico]] vào ngày 13 tháng Ba năm 1997.<ref name="CNN19June1997">{{Chú thích web|url=http://www.cnn.com/US/9706/19/ufo.lights/|tựa đề=What were those lights in the Phoenix sky?|ngày=19 June 1997|website=cnn.com|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170413133442/http://edition.cnn.com/US/9706/19/ufo.lights/|ngày lưu trữ=13 April 2017|ngày truy cập=2 September 2017}}</ref>

Hàng nghìn người đã nhìn thấy ánh sáng với những miêu tả khác nhau trong khoảng thời gian từ 7:30 tối đến 10:30 tối [[Múi giờ miền núi|giờ miền Núi Hoa Kỳ]], trong không gian khoảng 300 dặm (480&nbsp;km), từ Nevada, qua [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], đến rìa [[Tucson, Arizona|Tucson]]. Có hai sự kiện riêng biệt liên quan đến vụ việc: các ánh sáng theo đội hình tam giác được nhìn thấy đi qua bang, và một loạt các ánh sáng không chuyển động được nhìn thấy trong khu vực Phoenix. [[Không quân Hoa Kỳ|Lực lượng Không quân Hoa Kỳ]] nhận dạng nhóm ánh sáng thứ hai là pháo sáng do máy bay [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10 Warthog]] thả xuống khi đang thực hiện bài tập huấn luyện tại dãy [[Khu không quân Barry M. Goldwater|Barry Goldwater]] ở tây nam Arizona. Các nhân chứng tuyên bố đã quan sát thấy một UFO hình chữ V khổng lồ, có chứa năm đèn hình cầu hoặc có thể là động cơ phát sáng. [[Fife Symington]],<ref name="Symington">{{Chú thích báo|date=2007-11-09|title=Symington: I saw a UFO in the Arizona sky Event|work=CNN|url=http://www.cnn.com/2007/TECH/science/11/09/simington.ufocommentary/index.html|access-date=2007-11-09}}</ref> thống đốc Arizona vào thời điểm đó, nhiều năm sau cho biết ông đã chứng kiến sự việc này, mô tả vật thể đó là "từ thế giới khác."<ref>{{Chú thích web|url=http://www.nbcnews.com/id/17761943/ns/technology_and_science-space/t/former-ariz-governor-boosts-ufo-claims/|tựa đề=Former Ariz. governor boosts UFO claims – Technology & science – Space|ngày=2007-03-23|nhà xuất bản=MSNBC|ngày truy cập=2011-03-23}}</ref>

Ánh sáng được báo cáo là đã xuất hiện trở lại vào năm 2007 và 2008, và được cho là lần lượt do pháo sáng quân sự bởi [[Máy bay tiêm kích|máy bay chiến đấu]] thả xuống căn cứ không quân Luke<ref name="Phoenix lights part 2">{{Chú thích báo|date=2007-02-07|title=Phoenix lights part 2|url=http://www.spike.com/video/phoenix-lights-part/2820691|access-date=2010-01-01}}</ref><ref name="ktar.com">{{Chú thích báo|date=2007-02-07|title=Lights in the Sky Bring Back Memories of Phoenix Lights|url=http://www.ktar.com/?sid=369585&nid=6|url-status=dead|access-date=2010-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713173343/http://www.ktar.com/?sid=369585&nid=6|archive-date=2011-07-13}}</ref> và pháo sáng gắn với bóng bay [[heli]] do một dân thường thả.<ref name="civilian flare">{{Chú thích báo|date=2008-04-23|title=Valley man admits to "lights in sky" hoax|url=http://www.azfamily.com/news/homepagetopstory/stories/Phoenix_local_news_042108_new-lights-sightings.895be60f.html|access-date=2008-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080501103651/http://www.azfamily.com/news/homepagetopstory/stories/Phoenix_local_news_042108_new-lights-sightings.895be60f.html <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-05-01}}</ref>

==Dòng thời gian==
===Những báo cáo đầu tiên===
Vào khoảng 6:55 tối theo [[Múi giờ Thái Bình Dương|giờ Thái Bình Dương tiêu chuẩn]] (7:55 tối [[Múi giờ miền núi|giờ miền Núi tiêu chuẩn]]), một người đàn ông cho biết đã nhìn thấy một vật thể hình chữ V ở phía trên bầu trời [[Henderson, Nevada]]. Ông nói rằng nó có kích thước bằng "kích thước của một chiếc (máy bay [[Boeing]]) [[Boeing 747|747]]", nghe giống như "gió thổi ào ào",<ref name="summary3">{{Chú thích web|url=http://www.ufoevidence.org/documents/doc1276.htm|tựa đề=Summary of "Phoenix Lights" Event|ngày truy cập=2007-03-20}}</ref> và có sáu đèn chiếu sáng trên viền phía trước của nó. Các đèn sáng được báo cáo là đã đi dọc theo hướng Tây Bắc đến Đông Nam.

Một cựu cảnh sát không rõ danh tính từ [[Paulden, Arizona]], được cho là người tiếp theo báo cáo bắt gặp vật thể, sau khi rời khỏi nhà vào khoảng 20:15 giờ miền Núi tiêu chuẩn. Khi đang lái xe về phía bắc, anh ta được cho là đã nhìn thấy một cụm ánh sáng màu đỏ hoặc cam trên bầu trời, bao gồm bốn ánh sáng cùng nhau và ánh sáng thứ năm theo sau chúng. Mỗi ánh sáng riêng lẻ trong đội hình, theo như nhân chứng báo cáo đã chứng kiến, bao gồm hai nguồn ánh sáng màu cam riêng biệt. Anh trở về nhà và quan sát ánh sáng qua ống nhòm cho đến khi chúng biến mất về phía nam dưới đường chân trời.<ref name="summary3"/>

===Prescott và thung lũng Prescott===
Theo báo cáo, ánh sáng cũng được bắt gặp ở các khu vực [[Prescott, Arizona|Prescott]] và [[Thung lũng Prescott, Arizona|Thung lũng Prescott]]. Vào khoảng 20:17 giờ miền Núi tiêu chuẩn, những người gọi điện để báo cáo bắt đầu cho rằng vật thể chắc chắn là vật thể rắn vì nó chắn phần lớn bầu trời đầy sao khi nó đi qua.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.phoenixlightsufo.com/|tựa đề=PHOENIX LIGHTS UFO|tác giả=Ley|tên=Tim|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090827021122/http://www.phoenixlightsufo.com/|ngày lưu trữ=August 27, 2009|url-status=dead|ngày truy cập=2021-03-31}}</ref>

Devon Lorenz và dì của anh, Jamie Lorenz, đang đứng bên ngoài hiên nhà anh ở Thung lũng Prescott khi họ nhận thấy một cụm ánh sáng ở phía tây-tây bắc so với vị trí của họ. Các ánh sáng tạo thành một hình tam giác, nhưng tất cả chúng đều có màu đỏ, ngoại trừ ánh sáng ở phần mũi của vật thể, có màu trắng rõ rệt. Vật thể, hoặc các vật thể, đã được quan sát trong khoảng hai đến ba phút bằng ống nhòm, sau đó lướt trực tiếp qua những người quan sát, được nhìn thấy "nghiêng sang bên phải", và sau đó biến mất trên bầu trời đêm ở phía đông nam của Thung lũng Prescott. Không thể xác định được độ cao nhưng vật thể khá thấp và không phát ra bất kỳ âm thanh gì.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.nuforc.org/CB970313.html|tựa đề=UFO EVENTS OVER ARIZONA|website=www.nuforc.org|ngày truy cập=2021-03-31|archive-date=2012-09-06|archive-url=https://archive.today/20120906195539/http://www.nuforc.org/CB970313.html|url-status=dead}}</ref>

[[Trung tâm Báo cáo UFO Quốc gia]] nhận được báo cáo sau đây từ khu vực Prescott: "Chúng tôi quan sát thấy năm ánh sáng vàng-trắng xếp [[Đội hình bay chữ V|thành hình chữ "V"]] di chuyển chậm từ phía tây bắc, băng qua bầu trời về phía đông bắc, sau đó quay gần như thẳng về phía nam và tiếp tục cho đến khi ra ngoài tầm mắt. Đỉnh nhọn của chữ "V" chỉ theo hướng di chuyển. Ba đèn sáng đầu tiên có dạng chữ "V" khá chặt chẽ trong khi hai trong số các điểm sáng lùi xa hơn dọc theo chân chữ  "V" . Trong quá trình chuyển hướng TB-ĐB, một trong các đèn theo sau di chuyển lên và nối với ba đèn và sau đó lùi trở lại vị trí ở sau. Tôi ước tính ba ánh sáng chữ "V" che khoảng 0,5 độ bầu trời và cả nhóm năm ánh sáng che khoảng 1 độ bầu trời."<ref>{{Chú thích web |url=http://www.nuforc.org/webreports/002/S02076.html |ngày truy cập=2022-05-22 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date=2007-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071008153616/http://www.nuforc.org/webreports/002/S02076.html |url-status=dead }}</ref>

===Bắt gặp đầu tiên tại Phoenix===
Tim Ley và vợ ông, Bobbi, con trai Hal và cháu trai Damien Turnidge nhìn thấy ánh sáng lần đầu tiên khi họ ở trên [[Thung lũng Prescott, Arizona|Thung lũng Prescott]], khoảng 65 dặm (100&nbsp;km) cách xa họ. Thoạt đầu, các ánh sáng đối với họ trông như năm ánh sáng riêng biệt và biệt lập theo hình vòng cung, như thể chúng ở trên một quả bóng bay, nhưng họ sớm nhận ra rằng các ánh sáng dường như đang di chuyển về phía họ. Trong khoảng mười phút tiếp theo, các ánh sáng dường như đến gần hơn, khoảng cách giữa các ánh sáng tăng lên và chúng có dạng hình chữ V lộn ngược. Cuối cùng, khi các ánh sáng trông như cách họ khoảng vài dặm, những nhân chứng mới có thể nhìn ra một hình dạng trông giống như một [[thước vuông của thợ mộc|thước đo của thợ mộc để ở góc 60 độ]], với năm ngọn đèn theo đội hình được đặt vào đó, với một ở phía trước và hai ở mỗi bên. Chẳng bao lâu, vật thể có đèn được gắn vào nó dường như đang lao xuống ngay con phố họ sống, cách họ khoảng 100 đến 150 feet (30 đến 45 mét) trên đầu, di chuyển chậm đến mức dường như đang lơ lửng và không có tiếng động. Sau đó, vật thể dường như đi qua trên đầu họ và đi qua một khoảng cách có hình chữ V giữa các đỉnh của dãy núi, và đi về phía [[Đỉnh Piestewa|Núi Đỉnh Squaw]] và về phía [[Sân bay quốc tế Phoenix Sky Harbor|Sân bay Quốc tế Phoenix Sky Harbour]]. Các nhân chứng ở [[Glendale, Arizona|Glendale]], ngoại ô phía tây bắc Phoenix, đã nhìn thấy vật thể bay qua trên đầu ở độ cao đủ để bị che khuất bởi những đám mây mỏng; lúc này vào khoảng từ 20:30 đến 20:45 giờ miền Núi tiêu chuẩn.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=DI8uDwAAQBAJ|title=UFOs, Chemtrails, and Aliens: What Science Says|last=Prothero|first=Donald R.|last2=Callahan|first2=Timothy D.|date=2 August 2017|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-02706-1|page=35|language=en|access-date=5 May 2021}}</ref>

===Đến Phoenix===
Khi đội hình tam giác tiến vào khu vực Phoenix, Bill Greiner, một người lái xe chở xi măng chuyển hàng xuống một ngọn núi phía bắc Phoenix, mô tả nhóm đèn thứ hai: "Tôi sẽ không bao giờ như trước nữa. Trước đây, nếu ai đó nói với tôi rằng họ nhìn thấy một UFO, tôi sẽ nói, "Đúng vậy và tôi tin vào Tiên Răng."{{efn|Tiên Răng là một nhân vật hư cấu trong văn hóa dân gian phương Tây được kể cho trẻ con; khi trẻ con mất [[răng sữa]] của mình thì nên để nó ở dưới gối, Tiên Răng sẽ đến lấy răng đi và để lại một khoản tiền nhỏ. Ý nói rằng Bill không tin khi nghe bất kỳ ai nói với ông về UFO.}} "Bây giờ tôi đã có một cái nhìn hoàn toàn mới và tôi có thể chỉ là một tài xế xe tải ngu ngốc, nhưng tôi đã thấy một thứ không thuộc về nơi này."<ref name="phoenix2">{{Chú thích web|url=http://www.spartechsoftware.com/dimensions/aliens/PhoenixLights.htm|tựa đề=Phoenix Lights|nhà xuất bản=Spartechsoftware.com|ngày truy cập=2011-03-23|archive-date=2021-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126021347/http://www.spartechsoftware.com/dimensions/aliens/PhoenixLights.htm|url-status=dead}}</ref> Greiner nói rằng ánh sáng lơ lửng trên khu vực này trong hơn hai giờ.<ref>Hamilton, Bill. [http://www.ufoevidence.org/documents/doc1509.htm Phoenix Sightings: Summary Report – Mass Sightings in Arizona].</ref>

===Sau Phoenix===
Một nam thanh niên ở khu vực [[Kingman, Arizona|Kingman]] đã dừng xe tại một điện thoại trả tiền để trình báo vụ việc. "[Anh] thanh niên, trên đường đến [[Los Angeles]], đã gọi từ [[bốt điện thoại]] để báo rằng đã nhìn thấy một cụm [[sao]] lớn và kỳ dị đang di chuyển chậm rãi trên bầu trời phía bắc".<ref name="phoenix2"/>

===Xuất hiện trở lại vào năm 2008===
Vào ngày 21 tháng Tư năm 2008, một lần nữa, các cư dân địa phương đã báo cáo về ánh sáng ở Phoenix.<ref name="kozak">{{Chú thích báo|last=Kozak|first=Erin|date=2008-04-21|title=Strange lights reported in north Valleysky|publisher=[[The Arizona Republic]]|url=http://www.azcentral.com/arizonarepublic/local/articles/0421abrk-strangelights0421.html|access-date=2008-04-26}}</ref> Những ánh sáng này dường như thay đổi từ hình vuông sang hình tam giác theo thời gian. Một người dân ở thung lũng kể lại rằng ngay sau khi ánh đèn xuất hiện thì đã nhìn thấy ba chiếc máy bay phản lực đang tiến về phía tây theo hướng của ánh sáng. Một quan chức từ Căn cứ Không quân Luke phủ nhận bất kỳ hoạt động nào của [[Không quân Hoa Kỳ]] trong khu vực.<ref name="kozak" /> Vào ngày 22 tháng Tư năm 2008, một cư dân của Phoenix nói với một tờ báo rằng những ngọn đèn chỉ là hàng xóm của anh ta thả những quả bóng bay [[heli]] có gắn pháo sáng.<ref name="fowle">{{Chú thích báo|last=Fowle|first=Zach|date=2008-04-22|title=Phoenix man: Neighbor caused Monday's mysterious lights|publisher=[[The Arizona Republic]]|url=http://www.azcentral.com/community/phoenix/articles/2008/04/22/20080422abrk-strangelights0422.html|access-date=2008-04-26|archive-date=2013-01-03|archive-url=https://archive.today/20130103042501/http://www.azcentral.com/community/phoenix/articles/2008/04/22/20080422abrk-strangelights0422.html|url-status=dead}}</ref> Điều này được xác nhận bởi một máy bay trực thăng cảnh sát.<ref name="fowle" /> Ngày hôm sau, một cư dân Phoenix, người giấu tên trong các bản tin, nói rằng anh ta đã gắn pháo sáng vào bóng bay heli và thả chúng từ sân sau nhà mình.<ref name="civilian flare2">{{Chú thích báo|date=2008-04-23|title=Valley man admits to "lights in sky" hoax|url=http://www.azfamily.com/news/homepagetopstory/stories/Phoenix_local_news_042108_new-lights-sightings.895be60f.html|access-date=2008-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080501103651/http://www.azfamily.com/news/homepagetopstory/stories/Phoenix_local_news_042108_new-lights-sightings.895be60f.html <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-05-01}}</ref>

==Tư liệu ảnh==
{{external media
| float  = right
| video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=ymCmI-MvIeU UFO - Phoenix Lights, March 13, 1997.], video trên YouTube
}}

Những hình ảnh của Ánh sáng Phoenix được chia thành hai loại: hình ảnh về đội hình tam giác được nhìn thấy trước 22:00 [[Múi giờ miền núi|giờ miền Núi tiêu chuẩn]] ở Prescott và Dewey và hình ảnh của sự kiện 22:00 giờ miền Núi tiêu chuẩn tại Phoenix. Hầu như tất cả các hình ảnh được biết đến là của sự kiện thứ hai. Tất cả các hình ảnh đã biết đến đều được tạo ra bằng nhiều loại [[Máy quay phim kết hợp|máy quay phim]] và [[máy ảnh]] thương mại. Không có hình ảnh đã biết nào được chụp bởi thiết bị được thiết kế để phân tích khoa học, cũng như không có bất kỳ hình ảnh nào đã biết nào được chụp bằng công nghệ quang học công suất cao hoặc [[Thiết bị nhìn đêm|thiết bị]] [[Thị giác ban đêm|quan sát về đêm]].

==Ghi chú==
{{notelist}}

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
* {{Chú thích web |url=http://www.abc15.com/news/local/story.aspx?content_id=DA856BF0-E039-4A0B-8D5C-66BC5FF51E75&gsa=true |title=Are Arizona firefighters trained for UFO, alien contact? |last=Sign |first=Christopher |date=February 21, 2008 |publisher=[[KNXV-TV]] |access-date=March 13, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081113111948/http://www.abc15.com/news/local/story.aspx?content_id=DA856BF0-E039-4A0B-8D5C-66BC5FF51E75&gsa=true |archive-date=November 13, 2008 |url-status=dead }}
* {{Chú thích web |url=http://www.nuforc.org/phoenix.html |title=National UFO Reporting Center Special Report: Phoenix Lights – 2 Years Later |last=Davenport |first=Peter |date=March 13, 1997 |publisher=[[National UFO Reporting Center]] |access-date=January 29, 2009 |archive-date=March 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223114/http://www.nuforc.org/phoenix.html |url-status=dead }}
* [https://web.archive.org/web/20090106024149/http://timespublications.com/nov06-feature1.asp Dickerson, John. "Unidentified"], Times Publications, November 2006
* Callahan, Tim. "The Phoenix Lights: The Fallibility of Human Perception and Memory" in Ballester-Olmos, V.J. and Heiden, Richard W. (Eds.), ''[https://www.academia.edu/101922617/The_Reliability_of_UFO_Witness_Testimony The Reliability of UFO Witness Testimony]''. UPIAR, Turin, Italy (2023), pp.&nbsp;39–44. {{ISBN|979-12-81441-00-2}}

{{UFO}}

[[Thể loại:Hiện tượng quan sát thấy UFO]]
[[Thể loại:Hiện tượng quan sát thấy UFO ở Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Hiện tượng quan sát thấy UFO tập thể]]