Xem mã nguồn của Áo tơi

[[Hình:Viet1919.jpg|nhỏ|phải|222px|Người đàn bà [[Bắc Kỳ]] mặc soa y đi làm đồng, 1921.]]
[[Hình:Áo tơi.jpg|nhỏ|phải|222px|Thợ săn cầm cung mặc soa y đội ngoan xác lạp (nón rùa)1850.]]
'''Áo tơi''' (Hán Tự: Soa y '''蓑衣''') hoặc '''áo lá''' là cách gọi một loại áo khoác hờ để tránh mưa nắng của người [[Á Đông]] từ xưa,<ref name="kl">Kim Linh, [https://archive.today/20150529092011/http://nguyendu.vn/nd.nsf/tin-hoat-dong-chi-tiet/la_lung_suc_song_ao_toi_co_xu_nghe.html Lạ lùng sức sống áo tơi cổ xứ Nghệ], báo Đời sống & Pháp luật</ref> nay vẫn còn được dùng tuy ít hơn.

==Đặc điểm==
Áo tơi được xem là phương tiện hữu hiệu nhất để che nắng che mưa, còn có thể trải ra để nghỉ ngơi hoặc có thể thay dùng để làm mâm dọn cơm ăn,<ref name="dân sinh">[http://baodansinh.vn/ha-tinh-ao-toi-phe-truat-cac-phuong-tien-chong-nong-thoi-d8871.html Hà Tĩnh: Áo tơi lá đắt hàng như "tôm tươi"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150601004602/http://baodansinh.vn/ha-tinh-ao-toi-phe-truat-cac-phuong-tien-chong-nong-thoi-d8871.html |date=2015-06-01 }}, Dân Sinh, 24/05/2015</ref> hay dùng để đùm chè để giữ cho [[Trà (thực vật)|chè]] (trà) xanh tươi.<ref name="kl"/> Áo tơi ra đời nhằm mục đích che mưa. Nhưng ngày nay thường được dùng để chống nắng nóng, hạn chế tia nắng chiếu thẳng xuống lưng và giảm mồ hôi khi đi ngoài trời hoặc khi làm việc ngoài đồng.<ref name="dantri1"/><ref>[http://vnexpress.net/photo/thoi-su/nong-dan-mac-ao-toi-chong-nong-40-do-c-3224337.html Nông dân mặc áo tơi chống nóng 40 độ C], VnExpress, 26/5/2015</ref>

Do thời xưa không có các vật liệu khác thích hợp hơn như [[nilon|ni-lông]] bây giờ nên áo tơi thường được làm bằng lá cây, thường là lá [[cọ]] [[họ Cau|họ cau]], khâu chồng thành lớp gối lên nhau dày hàng đốt tay, như kiểu lợp ngói, như lợp mái nhà, đánh thành tấm, phía trên có dây (thường là bằng [[Mây (thực vật)|mây]]) rút để đeo vào cổ giữ áo cố định trên lưng. Lá thường được hơ lửa, rồi đem phơi sương một đêm cho dẻo, không quăn và phơi nắng một buổi mới có thể đưa ra dùng, xếp thành lớp từng 5 lá chồng lại, đặt lên bàn chằm (phản đặt lá để đan), dùng chiếc nẹp gỗ kẹp lại và xâu lại bằng kim. Mây sẽ được chẻ ra thành dây, ngâm vào nước khoảng 2 tiếng để cho mềm và dễ may.<ref name="dantri1">[http://dantri.com.vn/xa-hoi/nong-dan-dung-bao-boi-doi-pho-voi-nang-nong-1077019.htm Nông dân dùng “bảo bối” đối phó với nắng nóng], Dân Trí, 27/05/2015</ref><ref name="vne1">[http://vnexpress.net/photo/thoi-su/lang-lam-ao-toi-tat-bat-mua-nang-nong-3225933.html Làng làm áo tơi tất bật mùa nắng nóng], VnExpress, 29/5/2015</ref>

Ngày xưa, ở các đám cưới làng quê thường có bài ''vè áo tơi'' trong các chương trình văn nghệ, người hát có thể kể ra ba mươi sáu tác dụng của áo tơi, có thể nói ngoa để có tính chất hài hước.<ref name="kl"/>
Tại [[Hà Tĩnh]] có nghề làm áo tơi truyền thống tại 2 huyện [[Thạch Hà (huyện)|Thạch Hà]] và [[Can Lộc (huyện)|Can Lộc]], đặc biệt là tại xã [[Đồng Lộc|Mỹ Lộc]] và [[Xuân Lộc, Hà Tĩnh|Quang Lộc]],<ref name="dân sinh"/> hiện nay thường làm một mùa từ tháng hai âm lịch đến giữa tháng Tư. Áo tơi nơi đây được làm bằng lá nón hay lá gồi, lá [[Họ Cau|cọ]] (ở vùng núi huyện [[Hương Khê (huyện)|Hương Khê]] cách làng khoảng 50&nbsp;km) và dây mây.<ref name="dantri1"/><ref name="vne1"/>
==Nghệ thuật hóa==
Trong ca dao, áo tơi trước đây cũng được nhắc đến nhiều:
: ''Trời mưa thì mặc trời mưa'' 
: ''Chồng tôi đi bừa đã có áo tơi''
Và được viết trong thơ:
:''Lạ chân lối nhỏ đường chiều''
:''vàng cây lá đỏ mộng xiêu bên trời''
:''Bụi mưa thấm chiếc áo tơi''
:''lạnh hồn anh đã rã rời theo thu''
==Xem thêm==
* [[Nón tơi]]
==Tham khảo==
{{tham khảo|4}}
* [http://www.anninhthudo.vn/phong-su/phong-su-anh-ao-toi-cho-nua/455388.antd Phóng sự ảnh: Áo tơi chợ Nủa], An Ninh Thủ đô, 13/7/2012 
* [http://phunu.nld.com.vn/dia-phuong/giua-thoi-hien-dai-ai-cham-ao-toi-2011071202519345.htm Giữa thời hiện đại "ai chằm áo tơi..."?], Chuyện Phụ Nữ của Người Lao động, 13 Tháng 07 năm 2011
* [http://vnexpress.net/photo/thoi-su/nong-dan-mac-ao-toi-chong-nong-40-do-c-3224337.html Nông dân mặc áo tơi chống nóng 40 độ C], VnExpress, 26/5/2015

==Liên kết ngoài==
{{sơ khai}}
{{Trang phục Việt Nam}}

[[Thể loại:Áo khoác|T]]
[[Thể loại:Trang phục Việt Nam]]