Xem mã nguồn của Úc lý

{{Bảng phân loại
| name = Úc lý
| status = 
| status_system = 
| status_ref = 
| image = Prunus japonica SZ90.jpg
| image_caption = 
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Hoa hồng|Rosales]]
| familia = [[Họ Hoa hồng|Rosaceae]]
| genus = ''[[Prunus]]''
| subgenus = [[Phân chi Mận mơ|''Prunus'' subg. ''Prunus'']]
| species = '''''P. japonica'''''
| binomial = ''Prunus japonica''
| binomial_authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]], 1784<ref name=Thunb84a>Carl Peter Thunberg, 1784a. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/1479915#page/482/mode/1up ''Prunus japonica''] trong Johan Andreas Murray, 1784. ''Systema Vegetabilium'' (ấn bản lần thứ 14): 463.</ref><ref name=Thunb84b>Carl Peter Thunberg, 1784b. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/50709977#page/307/mode/1up ''Prunus japonica'']. ''Flora Japonica'' 201-202.</ref> 
| synonyms =
* ''Cerasus japonica'' <small>(Thunb.) [[Jean-Louis-Auguste Loiseleur-Deslongchamps|Loisel.]], 1812</small>
* ''Microcerasus glandulosa'' var. ''japonica'' <small>(Thunb.) Eremin & Juschev, 1979</small>
* ''Microcerasus japonica'' <small>(Thunb.) M.Roem., 1847</small>
}}
'''Úc lý''', còn gọi là '''uất lý''' (tên khoa học: '''''Prunus japonica'''''), là loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Hoa hồng]]. Loài này được [[Carl Peter Thunberg]] mô tả khoa học đầu tiên năm 1784.<ref name=Thunb84a/><ref name=Thunb84b/><ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/rjp-3239 | title=''Prunus japonica'' | access-date=ngày 26 tháng 10 năm 2015 | author=The Plant List | year= }}</ref>

==Tên gọi==
Các tên gọi thông thường bao gồm:
* Tiếng Trung: 郁李/鬱李 (úc/uất lý), 栘 (di), 常棣 (thường lệ), 唐棣 (đường lệ), 棠棣 (đường lệ), 薁李 (úc lý).
* Tiếng Nhật: ニワウメ, 庭梅 (đình mai).

==Mô tả==
Cây bụi cao 1–1,5 m. Cành con màu nâu ánh xám; cành non màu xanh lục đến nâu ánh lục, nhẵn. Chồi mùa đông hình trứng, nhẵn nhụi. Lá kèm thẳng, 4–6 mm, mép có tuyến khía răng cưa. Cuống lá 2–5 mm, nhẵn nhụi hoặc có lông; phiến lá hình trứng đến hình trứng-hình mác, 3–7 × 1,5–2,5 cm, phần xa trục màu xanh lục nhạt và nhẵn nhụi hoặc có lông dọc theo gân lá, phần gần trục màu xanh lục sẫm và nhẵn nhụi, đáy thuôn tròn, mép khía răng cưa đôi hoặc răng cưa sâu, đỉnh nhọn thon; gân phụ 5–8 ở hai bên gân giữa. Hoa đơn độc hoặc đến 3, mọc thành chùm, nở cùng lúc với lá hoặc trước. Cuống hoa 0,5–2 cm, nhẵn nhụi hoặc có lông. Chén hoa hình con quay, 2,5–3 × 2,5–3 mm, mặt ngoài nhẵn nhụi. Lá đài hình elip, hơi dài hơn chén hoa, mép khía răng cưa, đỉnh thuôn tròn. Cánh hoa màu hồng hoặc trắng, hình trứng ngược. Nhị hoa ~32. Vòi nhị dài gần bằng nhị, nhẵn nhụi. Quả hạch màu đỏ sẫm, gần tròn, đường kính ~1 cm; vỏ quả trong nhẵn bóng. Ra hoa tháng 5, tạo quả tháng 6–8.<ref name=EFL/>

==Phân bố==
Có tại miền đông và đông bắc [[Trung Quốc]] (các tỉnh Cát Lâm, Chiết Giang, Hà Bắc, Hà Nam, Hắc Long Giang, Liêu Ninh, Sơn Đông), [[Nhật Bản]], [[bán đảo Triều Tiên]]. Môi trường sống là rừng trên các sườn dốc, bụi rậm, các dốc núi nhiều nắng, cũng được gieo trồng; cao độ 100-200 m.<ref name=EFL>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200010662 ''Cerasus japonica''] trong Flora of China. Tra cứu ngày 14-3-2023.</ref><ref name=POWO>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A729847-1 ''Prunus japonica''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 14-3-2023.</ref> 

==Các thứ==
* ''Prunus japonica'' var. ''japonica'':<ref name=POWO1>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77231754-1 ''Prunus japonica'' var. ''japonica''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 14-3-2023.</ref> Nguyên chủng. Miền đông và đông bắc Trung Quốc, bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản. Cuống lá 2–3 mm; phiến lá hình trứng tới hình trứng-hình mác, mép khía răng cưa đôi nhọn. Cuống hoa 0,5–1 cm. Ra hoa tháng 5, tạo quả tháng 7-8.<ref name=EFL1>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242311923 ''Cerasus japonica'' var. ''japonica''] trong Flora of China. Tra cứu ngày 14-3-2023.</ref>
* ''Prunus japonica'' var. ''nakaii'' <small>(H.Lév.) Rehder, 1922</small>:<ref>Alfred Rehder, 1922. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/8368217#page/34/mode/1up New species, varieties and combinations from the herbarium and collections of the Arnold arboretum: ''Prunus japonica'' var. ''nakaii'']. ''Journal of the Arnold Arboretum'' 3: 30.</ref><ref name=POWO2>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77252581-1 ''Prunus japonica'' var. ''nakaii''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 14-3-2023.</ref> Đông bắc Trung Quốc (Cát Lâm, Hắc Long Giang, Liêu Ninh), bán đảo Triều Tiên. Cuống lá 3–5 mm; phiến lá hình trứng, mép khía răng cưa sâu. Cuống hoa 1–2 cm. Ra hoa tháng 5, tạo quả tháng 6-7.<ref name=EFL2>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200010663 ''Cerasus japonica'' var. ''nakaii''] trong Flora of China. Tra cứu ngày 14-3-2023.</ref>

===''Prunus japonica'' var. ''japonica''===
Danh pháp đồng nghĩa:<ref name=POWO1/>
* ''Amygdalus glandulosa'' <small>Leroy ex K.Koch, 1869 nom. inval.</small>
* ''Cerasus japonica'' f. ''albiflora'' <small>Skvortsov, 1929</small>
* ''Cerasus japonica'' var. ''engleri'' <small>(Koehne) Popov, 1929</small>
* ''Cerasus nakaii'' var. ''porphyrea'' <small>Takenouch ex S.Q.Nie, 1982</small>
* ''Microcerasus glandulosa'' f. ''consociiflora'' <small>(C.K.Schneid.) Eremin & Yushev, 1979</small>
* ''Prunus consociiflora'' <small>C.K.Schneid., 1905</small>
* ''Prunus ishidoyana'' <small>Nakai, 1919</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''engleri'' <small>(Koehne) Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''engleri'' <small>Koehne, 1910</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''eujaponica'' <small>Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''fauriei'' <small>Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''florepleno'' <small>Siebold & Zucc., 1841</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''fukienensis'' <small>Rehder, 1922</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''gracillima'' <small>Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''keri'' <small>(Steud.) Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''minor'' <small>Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''oldhamii'' <small>Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''pendula'' <small>Lavallée, 1877 nom. nud.</small>
* ''Prunus japonica pendula'' <small>Koehne, 1893</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''puberula'' <small>Cardot, 1920</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''pubescens'' <small>Cardot, 1920</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''rufinervis'' <small>(Nakai) T.B.Lee, 1966</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''sphaerica'' <small>Carrière, 1890</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''sphaerica'' <small>(Carrière) Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''thunbergii'' <small>Koehne, 1910</small>
* ''Prunus japonica'' f. ''thunbergii'' <small>(Koehne) Koehne, 1912</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''typica'' <small>Matsum., 1900 nom. inval.</small>
* ''Prunus japonica'' var. ''typica'' <small>T.Itô, 1900</small>
* ''Prunus keri'' <small>Steud., 1841</small>
* ''Prunus nakaii'' var. ''ishidoyana'' <small>(Nakai) H.S.Kim, 1974</small>
* ''Prunus nakaii'' var. ''rufinervis'' <small>Nakai, 1939</small>

===''Prunus japonica'' var. ''nakaii''===
Danh pháp đồng nghĩa:<ref name=POWO2/>
* ''Cerasus japonica'' var. ''nakaii'' <small>(H.Lév.) T.T.Yu & C.L.Li, 1986</small>
* ''Cerasus nakaii'' <small>(H.Lév.) A.I.Baranov ex Liou, 1955</small>
* ''Microcerasus glandulosa'' f. ''nakaii'' <small>(H.Lév.) Eremin & Yushev, 1979</small>
* ''Prunus nakaii'' <small>H.Lév., 1909</small>
* ''Prunus nakaii'' var. ''typica'' <small>Nakai, 1939 nom. inval.</small>
* ''Prunus nakaii'' var. ''cordata'' <small>Uyeki, 1944</small>
* ''Prunus pseudonalaii'' <small>Uyeki, 1944</small>

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Prunus japonica 135-8260.jpg
Tập tin:Prunus japonica D5668.JPG
Tập tin:Prunus japonica flower bud.jpg
Tập tin:Prunus japonica flower clusters - 1.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
 
==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Prunus japonica}}
*{{wikispecies-inline|Prunus japonica}}
*{{IPNI2|Prunus japonica|927360-1|access-date=ngày 11 tháng 6 năm 2013}}
*{{IPNI2|Prunus japonica|729847-1|access-date=ngày 11 tháng 6 năm 2013}}
{{taxonbar|from=Q1771825}}

[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1784]]
[[Thể loại:Thực vật Nhật Bản]]
[[Thể loại:Thực vật Trung Quốc]]
[[Thể loại:Thực vật Hàn Quốc]]
[[Thể loại:Thực vật Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên]]
[[Thể loại:Thực vật Đông Bắc Á]]
[[Thể loại:Chi Mận mơ|J]]


{{Amygdaloideae-stub}}