Xem mã nguồn của Đông Galicia

[[Hình:Galiz20.gif|thumb|right|250px|Tây và Đông Galicia vào cuối thế kỷ 20]]

'''Đông Galicia''' ({{langx|uk|Східна Галичина|Skhidna Halychyna}}; {{langx|pl|Galicja Wschodnia}}) là một khu vực địa lý tại [[Tây Ukraina]] (nay là các tỉnh [[Lviv (tỉnh)|Lviv]], [[Ivano-Frankivsk (tỉnh)|Ivano-Frankivsk]] và [[Ternopil (tỉnh)|Ternopil]]), cũng có tầm quan trọng lịch sử đối với [[Ba Lan]].<ref>{{chú thích sách |last=Natsional'na Rada |first=Galicia Ukrains'ka |title=Eastern Galicia an Independent Commonwealth |publisher=[[Creative Media Partners]] |isbn=9780353078406}}</ref><ref name=hog>{{chú thích web|title=History of Galicia|url=http://www.torugg.org/History/history_of_galicia.html|website=www.torugg.org|access-date=2015-09-29}}</ref>

[[Galicia (Đông Âu)|Galicia]] được hình thành trong [[Đế quốc Áo]] vào thời kỳ 1772–1918. Đông Galicia nay gồm toàn bộ các tỉnh Lviv và Ivano-Frankivsk, cũng như tỉnh Ternopil, dải phía bắc giáp với các huyện cũ [[Kremenets (huyện)|Kremenets]], [[Shumsk (huyện)|Shumsk]] và [[Lanivtsi (huyện)|Lanivtsi]] và phần phía bắc của [[Zbarazh (huyện)|Zbarazh]]. Mặt khác, phần phía tây của Đông Galicia nằm tại Ba Lan (phần phía đông tỉnh [[Podkarpackie]] - [[Przemyśl]], [[Sanok]], [[Jarosław]], [[Lubaczów]], [[Lesko]] và [[dãy núi Bieszczady|Bieszczady]] và các khu vực xung quanh các địa điểm này. Một phần nhỏ của Đông Galicia cũng nằm trong tỉnh [[Lubelskie]] - thị trấn [[Lubycza Królewska]] và khu vực xung quanh, nhưng [[Tomaszów Lubelski]] cách 15&nbsp;km không còn thuộc về Galicia, cũng như không thuộc về Áo sau khi [[phân chia Ba Lan]].<ref>{{chú thích tạp chí |last=Wolff |first=Larry |date=2004 |title=Inventing Galicia: Messianic Josephinism and the Recasting of Partitioned Poland |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0037677900026802/type/journal_article |journal=Slavic Review |language=en |volume=63 |issue=4 |pages=818–840 |doi=10.2307/1520422 |issn=0037-6779 |via=JSTOR}}</ref> Nó là bộ phận của [[Vương quốc Lập hiến Ba Lan|Ba Lan lập hiến]] trong [[Đế quốc Nga]]. Diện tích của Đông Galicia là khoảng 46.800&nbsp;km<sup>2</sup>

==Lịch sử==
Năm 1918, Tây Galicia trở thành một phần của Cộng hòa Ba Lan được tái lập, cộng hòa này tiếp thu một phần của [[vùng Lemko]]. Người dân Ukraina địa phương tuyên bố nền độc lập của Đông Galicia với tư cách là [[Cộng hòa Nhân dân Tây Ukraina]]. Cư dân Lviv (Lwów, Lemberg) chủ yếu là người Ba Lan đã kháng cự, dẫn đến [[Chiến tranh Ba Lan-Ukraina]], kết quả là người Ba Lan nắm quyền kiểm soát toàn bộ Galicia. Trong một hiệp ước với Ba Lan, Herman Petyura của Cộng hòa Nhân dân Ukraina nhượng Đông Galicia để đổi lấy sự giúp đỡ chống lại Xô viết. Trong [[Chiến tranh Nga-Ba Lan (1919-1921)|Chiến tranh Ba Lan-Xô viết]], vào tháng 7 năm 1920 Xô viết đã thành lập tại Đông Galicia nước [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Galicia]] tồn tại trong thời gian ngắn.<ref>{{chú thích web |title=EASTERN GALICIA. (Hansard, 14 March 1932) |url=https://api.parliament.uk/historic-hansard/commons/1932/mar/14/eastern-galicia |url-status=live |access-date=2022-03-28 |website=The UK parliament}}</ref>

[[Hòa ước Riga]] ngày 18 tháng 3 năm 1921 giao Đông Galicia đang tranh chấp cho [[Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan|Cộng hòa Ba Lan thứ hai]]. Các cường quốc [[Entente|phe Hiệp ước]] công nhận quyền sở hữu lãnh thổ của Ba Lan vào ngày 14 tháng 3 năm 1923.<ref>"Language legislation", in ''Encyclopedia of Ukraine'' (University of Toronto Press, 1993)</ref><ref>"Chronicle: A Political Chronicle of Poland", in ''The Slavonic Review'', Volume 2 (University of London, 1923-24) p. 169</ref>

Người Ukraina tại Đông Galicia cũ và tỉnh lân cận [[Volyn]] chiếm khoảng 12% dân số của Cộng hòa Ba Lan thứ hai và là nhóm thiểu số lớn nhất. Do các chính sách của chính phủ Ba Lan không thân thiện với các nhóm thiểu số, căng thẳng giữa chính phủ Ba Lan và người dân tộc Ukraina ngày càng gia tăng, điều này cuối cùng đã dẫn đến sự ra đời của các chiến binh ngầm là [[Tổ chức Những người dân tộc chủ nghĩa Ukraina]].{{citation needed|date=February 2016}}

==Từ nguyên==
Tên gọi ''Galicia'', hay ''Halychyna'' trong tiếng Ukraina, bắt nguồn từ thành phố [[Halych]] (tiếng Latin là Galic){{citation needed|date=October 2015}} là thủ đô đầu tiên của Thân vương quốc Galicia. Tên gọi Halych lại bắt nguồn từ tiếng Ukraina ''halka'' có nghĩa là "con quạ", phản ánh qua việc con quạ nằm tại trung tâm trên huy hiệu cận đại của thành phố.<ref name=hog />

Nhiều người cũng tin rằng tên gọi Halych/Galic (và từ đó là Halychyna/Galizia) bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp ἅλς (''hals''), nghĩa là "muối". Người Byzantine và người Hy Lạp có một ảnh hưởng mạnh mẽ đối với các vùng đất này và cũng do người Hy Lạp mà Galicia và [[Kiev Rus']] chuyển sang Cơ Đốc giáo. Trên thực tế từ Hy Lạp để chỉ hố muối là αλυκή (''alyki''), điều này tạo ra một lập luận mạnh mẽ rằng Halych có thể là một sự thay đổi của từ đó. Halych giàu tài nguyên muối, nó được khai thác trong khu vực. Vào thời sơ kỳ Trung cổ, muối là mặt hàng xuất khẩu chính của Halych.<ref name= hog/> Tuy nhiên, hiện nay không còn hoạt động khai thác mỏ muối tại Halych.

==Xem thêm==
*[[Galicia (Đông Âu)]]
*[[Tây Galicia]]
*[[Ruthenia Đỏ]]
*[[Khu Galicia]]
*[[Tỉnh Lwów]]
*[[Tỉnh Ruthenia]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Galicia (Đông Âu)]]