Xem mã nguồn của Đảo chính Myanmar 2021

{{Infobox military conflict
| conflict    = Đảo chính Myanmar 2021
| width       = 
| partof      = [[Xung đột nội bộ Myanmar|các xung đột nội bộ và khủng hoảng chính trị tại Myanmar]]
| image             = Aung San Suu Kyi & Min Aung Hlaing collage.jpg
| image_size        = 340px
| alt               = 
| caption           = [[Cố vấn nhà nước Myanmar]] [[Aung San Suu Kyi]] (trái) bị Tatmadaw phế truất, và lãnh đạo phe đảo chính, Đại tướng [[Min Aung Hlaing]] (phải)
| date        =  {{Ngày bắt đầu và tuổi|2021|02|1|df=yes}}
| place       = Myanmar
| map_type    = 
| map_relief  = 
| map_size    = 
| map_marksize = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = 
| result      = Đảo chính quân sự thành công
* Kết thúc chính quyền dân sự và áp đặt lại chế độ quân phiệt
* [[Win Myint]] và [[Aung San Suu Kyi]] bị giam giữ và phế truất
* 24 bộ trưởng và thứ trưởng bị phế truất<ref name="bbc1">{{chú thích báo|date=1 February 2021|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=1 February 2021|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|url-status=live}}</ref>
* Kết quả của [[Tổng tuyển cử Myanmar 2020|cuộc tổng tuyển cử 2020]] bị bãi bỏ, kêu gọi một cuộc bầu cử mới<ref name="NPR Prime Minister">{{chú thích báo |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021 |archive-date=10 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810025127/https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |url-status=live }}</ref>
* [[Quốc hội Liên bang Myanmar]] bị giải tán
* Tuyên bố [[tình trạng khẩn cấp]] trong vòng một năm (sau đó gia hạn đến 2 năm và 6 tháng)<ref name="NPR Prime Minister" />
* [[Min Aung Hlaing]] nắm chức [[Chủ tịch Hội đồng Chính quyền Nhà nước]] Myanmar, đứng đầu chính phủ Myanmar
* [[Myint Swe (tướng lĩnh)|Myint Swe]] nắm chức quyền [[Tổng thống Myanmar|tổng thống]]
* Thành lập [[Nội các Myanmar|nội các]] mới
* Bắt đầu [[Biểu tình Myanmar 2021|các cuộc biểu tình Myanmar 2021]], sau này tiến triển thành [[Nổi loạn Myanmar 2021–2022|cuộc nổi loạn]] 
| combatants_header = 
| combatant1  = {{flagdeco|Myanmar}} [[Chính trị Myanmar|Chính phủ Myanmar]]
* {{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[Liên minh Quốc gia vì Dân chủ]]
| combatant2  = {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[Tatmadaw]]
* {{flagicon image|Flag_of_the_Union_Solidarity_and_Development_Party.svg}} [[Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển]]
| combatant3  = 
| commander1  = {{flagdeco|Myanmar}} [[Aung San Suu Kyi]]<br><small>([[Cố vấn nhà nước Myanmar]])</small><br>{{flagdeco|Myanmar}} [[Win Myint]]<br><small>([[Tổng thống Myanmar]])</small>
| commander2  = {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[Min Aung Hlaing]] <small>([[Tổng tư lệnh Dịch vụ Phòng vệ]])</small><br>{{flagdeco|Myanmar}} [[Myint Swe (tướng lĩnh)|Myint Swe]]<br><small>([[Phó Tổng thống Myanmar|Phó tổng thống Myanmar]])
| commander3  = 
| units1      = 
| units2      = 
| units3      = 
| strength1   = 
| strength2   = 
| strength3   = 
| casualties1 = 
| casualties2 = 
| casualties3 = 
| notes       = 
| campaignbox = 
}}
'''Cuộc đảo chính Myanmar năm 2021''' bắt đầu vào rạng sáng ngày 1 tháng 2 năm 2021, khi các thành viên [[đảng cầm quyền]] [[Bầu cử tại Myanmar|được bầu lên một cách dân chủ]] (do dân cử), tức đảng [[Liên minh Quốc gia vì Dân chủ]] (NLD), bị [[Tatmadaw]]—Quân đội Myanmar—phế truất và trao lại quyền lực cho [[Hội đồng Hành chính Nhà nước|chính quyền quân phiệt]] (chính quyền có quân đội cai trị). Quyền Tổng thống [[Myint Swe (tướng lĩnh)|Myint Swe]] ban bố [[tình trạng khẩn cấp]] kéo dài một năm và tuyên bố quyền lãnh đạo đất nước thuộc về [[Tổng tư lệnh Dịch vụ Phòng vệ]] [[Min Aung Hlaing]]. Chính quyền mới tuyên bố kết quả của [[Tổng tuyển cử Myanmar 2020|tổng tuyển cử tháng 11 năm 2020]] là không hợp lệ và tuyên bố ý định tổ chức một [[Tổng tuyển cử Myanmar tiếp theo|cuộc bầu cử mới]] khi tình trạng khẩn cấp kết thúc.<ref name="NPR3">{{chú thích web|url=https://www.npr.org/2021/02/01/962758188/myanmar-coup-military-detains-aung-san-suu-kyi-plans-new-election-in-2022|title=Myanmar Coup: With Aung San Suu Kyi Detained, Military Takes Over Government|last1=Chappell|first1=Bill|last2=Diaz|first2=Jaclyn|date=1 February 2021|website=NPR|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208000452/https://www.npr.org/2021/02/01/962758188/myanmar-coup-military-detains-aung-san-suu-kyi-plans-new-election-in-2022|archive-date=8 February 2021|url-status=live|access-date=8 February 2021}}</ref><ref name="The Diplomat3">{{chú thích web|url=https://thediplomat.com/2021/02/protests-anger-spreading-rapidly-in-the-wake-of-myanmar-coup/|title=Protests, Anger Spreading Rapidly in the Wake of Myanmar Coup|last1=Strangio|first1=Sebastian|date=8 February 2021|website=The Diplomat|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208065928/https://thediplomat.com/2021/02/protests-anger-spreading-rapidly-in-the-wake-of-myanmar-coup/|archive-date=8 February 2021|url-status=live|access-date=8 February 2021}}</ref> Cuộc đảo chính xảy ra một ngày trước khi [[Quốc hội Liên bang Myanmar|Nghị viện Myanmar]] sẽ tuyên thệ các chính khách được bầu lên trong cuộc bầu cử 2020, khiến cho quá trình này không thể diễn ra.<ref>{{chú thích web|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|author=Reuters|date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|website=news.trust.org|ngày truy cập=2021-02-02|archive-date=2021-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|editor=huaxia|date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|website=[[Xinhua News Agency|xinhuanet]]|ngày lưu trữ=2021-02-01|ngày truy cập=2021-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|website=voanews.com|publisher=VOA (Voice of America)|access-date =ngày 1 tháng 2 năm 2021}}</ref> [[Tổng thống Myanmar|Tổng thống]] [[Win Myint]], [[Cố vấn nhà nước Myanmar|Cố vấn nhà nước]] [[Aung San Suu Kyi]] và [[Nội các Myanmar|các thành viên nội các, các nhân viên cấp cấp dưới của họ]] và các thành viên nghị viện đã bị bắt giữ.<ref name=":0">{{chú thích báo|last=Beech|first=Hannah|date=ngày 31 tháng 1 năm 2021|title=Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date =ngày 31 tháng 1 năm 2021|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{chú thích báo|last1=Mahtani|first1=Shibani|last2=Lynn|first2=Kyaw Ye|title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|access-date =ngày 1 tháng 2 năm 2021|work=[[The Washington Post]]}}</ref>

Vào ngày 3 tháng Hai năm 2021, Win Myint bị buộc tội vi phạm các quy định chiến dịch bầu cử và các quy định về [[Đại dịch COVID-19 tại Myanmar|đại dịch COVID-19]] theo mục 25 của Định luật Quản lý Thiên tai. Aung San Suu Kyi bị buộc tội vi phạm luật khẩn cấp COVID-19 và nhập khẩu, sử dụng trái phép các thiết bị radio và liên lạc, cụ thể là sáu thiết bị [[ICOM]] từ đội an ninh của bà và một [[Máy bộ đàm|bộ đàm]]; những thiết bị này bị hạn chế ở Myanmar và cần được các cơ quan liên quan đến quân đội cho phép trước khi tàng trữ.<ref>{{Chú thích báo|last=Myat Thura|first=|last2=Min Wathan|date=3 February 2021|title=Myanmar State Counsellor and President charged, detained for 2 more weeks|language=en-UK|work=Myanmar Times|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-state-counsellor-and-president-charged-detained-2-more-weeks.html|url-status=live|access-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204191912/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-state-counsellor-and-president-charged-detained-2-more-weeks.html|archive-date=4 February 2021}}</ref> Cả hai đều [[Tạm giam|bị giam giữ]] trong hai tuần.<ref>{{Chú thích báo|last=Withnall|first=Adam|last2=Aggarwal|first2=Mayank|date=3 February 2021|title=Myanmar military reveals charges against Aung San Suu Kyi|language=en|work=The Independent|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-charge-b1796833.html|access-date=31 January 2022}}</ref><ref>{{Chú thích báo|last=Quint|first=The|date=4 February 2021|title=Days After Coup, Aung San Suu Kyi Charged for Breaching Import Law|language=en-IN|work=The Quint|url=https://www.thequint.com/news/world/days-after-coup-aung-san-suu-kyi-charged-for-breaching-import-law|url-status=live|access-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204045614/https://www.thequint.com/news/world/days-after-coup-aung-san-suu-kyi-charged-for-breaching-import-law|archive-date=4 February 2021}}</ref><ref>{{Chú thích báo|last=Solomon|first=Feliz|date=3 February 2021|title=After Myanmar Coup, Aung San Suu Kyi Accused of Illegally Importing Walkie Talkies|language=en-US|work=Eminetra|url=https://www.wsj.com/articles/after-myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-accused-of-illegally-importing-walkie-talkies-11612361563|url-status=live|access-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203182100/https://www.wsj.com/articles/after-myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-accused-of-illegally-importing-walkie-talkies-11612361563|archive-date=3 February 2021|issn=0099-9660}}</ref> Aung San Suu Kyi nhận thêm một cáo buộc hình sự vì vi phạm Đạo luật Thảm họa Quốc gia vào ngày 16 tháng Hai,<ref>{{Chú thích báo|date=16 February 2021|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi faces new charge amid protests|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56074429|url-status=live|access-date=17 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215220440/https://www.bbc.com/news/world-asia-56074429|archive-date=15 February 2021}}</ref> thêm hai cáo buộc bổ sung vì vi phạm luật truyền thông và ý định kích động náo động trong dân chúng vào ngày 1 tháng Ba, và một cáo buộc khác vì vi phạm Đạo luật Bí mật Chính thức (đạo luật bảo vệ bí mật quốc gia) vào ngày 1 tháng Tư<ref>{{Chú thích báo|last=Regan|first=Helen|last2=Harileta|first2=Sarita|date=2 April 2021|title=Myanmar's Aung San Suu Kyi charged with violating state secrets as wireless internet shutdown begins|agency=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2021/04/02/asia/myanmar-suu-kyi-charge-internet-intl-hnk/index.html|url-status=live|access-date=2 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210402064547/https://edition.cnn.com/2021/04/02/asia/myanmar-suu-kyi-charge-internet-intl-hnk/index.html|archive-date=2 April 2021}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-hit-with-two-new-criminal-charges/|tựa đề=Aung San Suu Kyi hit with two new criminal charges|ngày=1 March 2021|website=Frontier Myanmar|ngôn ngữ=en-US|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210301110625/https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-hit-with-two-new-criminal-charges/|ngày lưu trữ=1 March 2021|url-status=live|ngày truy cập=7 March 2021}}</ref>

{{Tính đến|2022|3|29}}, ít nhất 1.719 dân thường, bao gồm trẻ em, đã bị sát hại bởi lực lượng của chính quyền và 9.984 người bị bắt giữ.<ref>{{chú thích web | url = https://aappb.org | tiêu đề = Assistance Association for Political Prisoners | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 29 tháng 4 năm 2024 | nơi xuất bản = Assistance Association for Political Prisoners | ngôn ngữ = }}</ref> Ba thành viên đáng chú ý của NLD cũng đã chết khi bị cảnh sát giam giữ trong tháng 3 năm 2021.<ref>{{Chú thích báo|date=7 March 2021|title=Myanmar coup: Party official dies in custody after security raids|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56312147|url-status=live|access-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307130252/https://www.bbc.com/news/world-asia-56312147|archive-date=7 March 2021}}</ref><ref>{{Chú thích báo|date=9 March 2021|title=Second Myanmar official dies after arrest, junta steps up media crackdown|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/APAC/idUSKBN2B005P?il=0|url-status=live|access-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317031629/https://www.reuters.com/article/APAC/idUSKBN2B005P?il=0|archive-date=17 March 2021}}</ref>

==Bối cảnh==
[[Tập tin:Map_Pyithu_Hluttaw_Election_Results_2020_IFES_MIMU1707v02_24Nov2020_A3.pdf|nhỏ|[[Liên minh Quốc gia vì Dân chủ]] đã giành chiến thắng trong [[Tổng tuyển cử Myanmar 2020|cuộc tổng tuyển cử năm 2020 ở Myanmar]].]]
Myanmar, còn được gọi là Miến Điện, đã bị bủa vây bởi bất ổn chính trị kể từ khi nước này được [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh]] [[Đạo luật Độc lập Miến Điện 1947|trao trả độc lập]] vào tháng Một năm 1948. Từ năm 1958 đến năm 1960, quân đội thành lập một [[Chế độ quân sự ở Myanmar|chính phủ tạm quyền]] tạm thời theo lệnh của [[U Nu]], thủ tướng thời bấy giờ của đất nước do dân cử, để giải quyết các cuộc đấu đá chính trị nội bộ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-myanmars-elected-prime-minister-handed-power.html|tựa đề=On This Day {{!}} The Day Myanmar's Elected Prime Minister Handed Over Power|ngày=26 September 2020|website=[[The Irrawaddy]]|ngôn ngữ=en-US|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210201010110/https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-myanmars-elected-prime-minister-handed-power.html|ngày lưu trữ=1 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=1 February 2021}}</ref> Quân đội đã tự nguyện khôi phục lại [[Chính phủ dân sự|chính quyền dân sự]] sau khi tổ chức [[Tổng tuyển cử Miến Điện năm 1960|cuộc tổng tuyển cử năm 1960 ở Miến Điện]].<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Butwell|first=Richard|last2=von der Mehden, Fred|year=1960|title=The 1960 Election in Burma|url=https://archive.org/details/sim_pacific-affairs_1960-06_33_2/page/144|journal=Pacific Affairs|publisher=Pacific Affairs, University of British Columbia|volume=33|issue=2|pages=144–157|doi=10.2307/2752941|jstor=2752941}}</ref> Chưa đầy hai năm sau, quân đội lại nắm quyền trong [[Đảo chính Myanmar 1962|cuộc đảo chính năm 1962]], dưới sự lãnh đạo của [[Ne Win]], và sau đó kéo theo 26 năm quân đội cai trị.<ref>{{Chú thích sách|url=http://dx.doi.org/10.1355/9789814620147|title=General Ne Win|last=Taylor|first=Robert|date=25 May 2015|publisher=ISEAS Publishing|isbn=978-981-4620-14-7|doi=10.1355/9789814620147|access-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.degruyter.com/document/doi/10.1355/9789814620147/html|archive-date=3 February 2021}}</ref>

Năm 1988, cả nước nổ ra các cuộc biểu tình rầm rộ. Được mệnh danh là [[Cuộc nổi dậy 8888]], cuộc bất ổn dân sự này bị châm ngòi bởi quản lý kinh tế tồi tệ của nhà nước, khiến Ne Win phải từ chức.<ref name=":2">{{Chú thích báo|title=How A Failed Uprising Set The Stage For Myanmar's Future|work=[[Time (magazine)|Time]]|url=https://time.com/5360637/myanmar-8888-uprising-30-anniversary-democracy/|url-status=live|access-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919162950/https://time.com/5360637/myanmar-8888-uprising-30-anniversary-democracy/|archive-date=19 September 2020}}</ref> Vào tháng Chín năm 1988, các nhà lãnh đạo cấp cao nhất của quân đội đã thành lập [[Hội đồng Hòa bình và Phát triển Liên bang|Hội đồng Khôi phục Trật tự và Luật pháp Nhà nước]] (SLORC), và sau đó nắm quyền.<ref name=":2" /> Aung San Suu Kyi, con gái của người sáng lập đất nước hiện đại [[Aung San]], đã trở thành một nhà hoạt động ủng hộ [[dân chủ]] nổi tiếng trong thời kỳ này. Năm 1990, quân đội cho phép [[Tổng tuyển cử Myanmar 1990|bầu cử tự do]] vì cho rằng quân đội được sự ủng hộ của dân chúng. Cuối cùng, cuộc bầu cử kết thúc với chiến thắng long trời lở đất cho đảng của bà Aung San Suu Kyi—Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ. Tuy nhiên, quân đội từ chối nhượng quyền và quản thúc bà tại gia.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied#|tựa đề=Burma: 20 Years After 1990 Elections, Democracy Still Denied|ngày=26 May 2010|website=Human Rights Watch|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20200926222650/https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied|ngày lưu trữ=26 September 2020|url-status=live|ngày truy cập=1 February 2021}}</ref><ref>{{Chú thích sách|title=Elections in Asia: A data handbook, Volume I|url=https://archive.org/details/electionsinasiap0000unse|year=2001|last=Nohlen|first=Dieter|last2=Grotz|first2=Florian|last3=Hartmann|first3=Christof|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=0-19-924958-X|pages=[https://archive.org/details/electionsinasiap0000unse/page/599 599], 611|author-link=Dieter Nohlen}}</ref><ref>{{Chú thích báo|last=Yan Aung|first=Wei|date=7 October 2020|title=Myanmar's 1990 Election: Born of a Democratic Uprising, Ignored by the Military|work=[[The Irrawaddy]]|url=https://www.irrawaddy.com/elections-in-history/myanmars-1990-election-born-democratic-uprising-ignored-military.html|url-status=live|access-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131234239/https://www.irrawaddy.com/elections-in-history/myanmars-1990-election-born-democratic-uprising-ignored-military.html|archive-date=31 January 2021}}</ref>

Quân đội tiếp tục nắm quyền trong 22 năm nữa cho đến năm 2011,<ref>{{Chú thích báo|title=How Myanmar's Fragile Push for Democracy Collapsed in a Military Coup|work=Time|url=https://time.com/5934896/myanmar-aung-san-suu-kyi-detained-coup/|url-status=live|access-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201014938/https://time.com/5934896/myanmar-aung-san-suu-kyi-detained-coup/|archive-date=1 February 2021}}</ref> theo [[Lộ trình đến dân chủ|lộ trình của quân đội vạch ra để đi đến dân chủ]], trong thời gian đó [[Hiến pháp năm 2008 của Myanmar]] được soạn thảo. Từ năm 2011 đến năm 2015, một [[Cải cách dân chủ Myanmar|quá trình chuyển đổi dân chủ thử nghiệm]] đã bắt đầu và các [[Tổng tuyển cử Myanmar 2015|cuộc bầu cử được tổ chức vào năm 2015]] đã dẫn đảng của bà Aung San Suu Kyi, [[Liên minh Quốc gia vì Dân chủ]] (NLD) đến chiến thắng. Tuy nhiên, quân đội vẫn giữ quyền lực đáng kể, bao gồm cả quyền bổ nhiệm {{Phân số|1|4}} trong số tất cả các thành viên [[Quốc hội Liên bang Myanmar|nghị viện]].<ref name=":0" /><ref>{{Chú thích báo|last=Hajari|first=Nisid|date=12 September 2017|title=As Myanmar opens to the world, the mess inside becomes more apparent|work=[[Bloomberg News|Bloomberg]]|url=https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition|url-status=live|access-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201016104957/https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition|archive-date=16 October 2020}}</ref>

Cuộc [[đảo chính]] năm 2021 diễn ra sau cuộc [[tổng tuyển cử Myanmar 2020|tổng tuyển cử]] vào ngày 8 tháng Mười Một năm 2020, trong đó NLD đã giành được 396 trong số 476 ghế trong quốc hội, chiến thắng được còn nhiều số ghế hơn so với [[Tổng tuyển cử Myanmar 2015|bầu cử năm 2015]]. Đảng ủy nhiệm của quân đội, [[Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển]], chỉ giành được 33 ghế.<ref name=":0"/>

Quân đội phản đối kết quả, cho rằng cuộc bỏ phiếu là gian lận. Nỗ lực đảo chính được đồn là có tồn tại trong vòng vài ngày, khiến các quốc gia phương Tây như [[Anh]], [[Pháp]], [[Hoa Kỳ]]<ref name=":0" /> và [[Úc]]<ref>{{chú thích web|url=https://www.abc.net.au/news/2021-01-29/australian-government-worried-about-myanmar-military-coup/13104328|title=Australia joins list of countries warning Myanmar military against staging coup amid fraud claims|author1=ABC|date=30 January 2021|website=ABC News (Australia)|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201123624/https://www.abc.net.au/news/2021-01-29/australian-government-worried-about-myanmar-military-coup/13104328|archive-date=1 February 2021|url-status=live|access-date=2 February 2021|agency=Reuters}}</ref> tuyên bố quan ngại.

==Diễn biến của cuộc đảo chính ==
Vào ngày 1 tháng Hai năm 2021, phát ngôn viên NLD Myo Nyunt nói rằng Aung San Suu Kyi, Win Myint, [[Han Tha Myint]], và các lãnh đạo đảng khác đã bị "bắt đi" trong một cuộc đột kích vào sáng sớm. Myo Nyunt nói thêm rằng anh ta chắc cũng sớm sẽ bị bắt đi. Nhiều kênh liên lạc ngừng hoạt động—đường dây điện thoại đến thủ đô, [[Naypyidaw]], bị gián đoạn, đài truyền hình [[Đài Phát thanh - Truyền hình Myanmar|MRTV]] của nhà nước cho biết họ không thể phát sóng do "sự cố kỹ thuật",<ref>{{Chú thích web|url=https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f|tựa đề=Aung San Suu Kyi and other leaders arrested, party spokesman says|tác giả=Foundation|tên=Thomson Reuters|website=news.trust.org|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210201003325/https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f|ngày lưu trữ=1 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=1 February 2021}}</ref> và Internet gián đoạn trên diện rộng đã được báo cáo bắt đầu từ khoảng 3 giờ sáng.<ref>{{Chú thích web|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|tựa đề=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|ngày=31 January 2021|website=NetBlocks|ngôn ngữ=en-US|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|ngày lưu trữ=1 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=1 February 2021}}</ref> Quân đội đã làm gián đoạn các dịch vụ di động trên khắp đất nước giống như chiến thuật "công tắc chết" (ngắt một công tắc để ảnh hưởng đến mọi giao thông mạng) trước đây được sử dụng trong các khu vực xung đột diễn ra tại các tiểu  bang Chin và Rakhine.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.hrw.org/news/2021/02/02/myanmar-military-blocks-internet-during-coup|tựa đề=Myanmar Military Blocks Internet During Coup|ngày=2 February 2021|website=Human Rights Watch|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210204035539/https://www.hrw.org/news/2021/02/02/myanmar-military-blocks-internet-during-coup|ngày lưu trữ=4 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref> Tất cả các ngân hàng là thành viên thuộc Hiệp hội Ngân hàng Myanmar đã đình chỉ dịch vụ tài chính của họ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.mmtimes.com/news/telecommunications-disruptions-shut-down-myanmar-banks.html|tựa đề=Telecommunications disruptions shut down Myanmar banks|ngày=1 February 2021|website=[[The Myanmar Times]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210201075108/https://www.mmtimes.com/news/telecommunications-disruptions-shut-down-myanmar-banks.html|ngày lưu trữ=1 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=1 February 2021}}</ref>

Khoảng 400 thành viên được bầu lên nghị viện (nghị sĩ) đã bị quản thúc tại gia, giới hạn trong một tổ hợp nhà ở của chính phủ tại Naypyidaw.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.thenews.com.pk/print/784319-hundreds-of-myanmar-mps-under-house-arrest|tựa đề=Hundreds of Myanmar MPs under house arrest|tác giả=|tên=|ngày=|website=The News|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210203070626/https://www.thenews.com.pk/print/784319-hundreds-of-myanmar-mps-under-house-arrest|ngày lưu trữ=3 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref> Sau cuộc đảo chính, NLD đã sắp xếp để các nghị sĩ ở lại khu phức hợp cho đến ngày 6 tháng Hai.<ref name=":14">{{Chú thích web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-give-mps-24-hours-leave-naypyitaw.html|tựa đề=Myanmar Military Give MPs 24 Hours to Leave Naypyitaw|ngày=3 February 2021|website=The Irrawaddy|ngôn ngữ=en-US|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210203140839/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-give-mps-24-hours-leave-naypyitaw.html|ngày lưu trữ=3 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref> Những người sử dụng mạng xã hội bắt đầu kêu gọi các nghị sĩ triệu tập một phiên họp nghị viện trong một nhà khách của chính phủ, vì nhóm các nghị sĩ này đủ sĩ số để mở một phiên họp, theo quy định của Hiến pháp.<ref name=":14" /> Đáp lại, quân đội đã ban hành một sắc lệnh khác cho các nghị sĩ nhiều nhất 24 giờ để rời khỏi khuôn viên nhà khách.<ref name=":14" /> Vào ngày 4 tháng Hai, 70 nghị sĩ NLD [[tuyên thệ nhậm chức]] để phản đối cuộc đảo chính.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|tựa đề=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|ngày=4 February 2021|website=Frontier Myanmar|ngôn ngữ=en-US|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|ngày lưu trữ=4 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref>

Trong cuộc đảo chính, binh lính cũng bắt giữ một số nhà sư Phật giáo đã lãnh đạo cuộc [[Biểu tình chống chính phủ tại Myanmar 2007|Cách mạng Nghệ tây]] năm 2007, bao gồm Myawaddy Sayadaw và [[Shwe Nya War Sayadaw|Shwe Nyar War Sayadaw]], những người chỉ trích thẳng thắn quân đội.<ref name=":16">{{Chú thích web|url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup/|tựa đề=Statement on Recent Detainees in Relation to the Military Coup|ngày=4 February 2021|website=AAPP {{!}} Assistance Association for Political Prisoners|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210204124343/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup/|ngày lưu trữ=4 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/three-saffron-revolution-monks-among-those-detained-in-february-1-raids|tựa đề=Three Saffron Revolution monks among those detained in February 1 raids|website=Myanmar NOW|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210204065724/https://www.myanmar-now.org/en/news/three-saffron-revolution-monks-among-those-detained-in-february-1-raids|ngày lưu trữ=4 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref> Các nhà hoạt động lãnh đạo cuộc nổi dậy 8888, bao gồm [[Mya Aye (nhà hoạt động)|Mya Aye]], cũng bị bắt giữ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.ucanews.com/news/coup-plunges-myanmar-further-into-a-climate-of-religious-nationalism/91256|tựa đề=Coup plunges Myanmar further into a climate of religious nationalism – UCA News|website=ucanews.com|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210205073223/https://www.ucanews.com/news/coup-plunges-myanmar-further-into-a-climate-of-religious-nationalism/91256|ngày lưu trữ=5 February 2021|url-status=live|ngày truy cập=4 February 2021}}</ref> Tính đến ngày 4 tháng Hai, [[Hiệp hội Hỗ trợ Tù nhân Chính trị]] đã xác định 133 quan chức, nhà lập pháp và 14 nhà hoạt động xã hội dân sự bị quân đội giam giữ do hậu quả của cuộc đảo chính.<ref name=":16" />

==Phản ứng quốc tế==
*{{flagu|Úc}}: Chính phủ cho biết họ "quan ngại sâu sắc" về tình hình và kêu gọi quân đội giải quyết các tranh chấp thông qua các cơ chế hợp pháp và trả tự do ngay lập tức cho tất cả các nhà lãnh đạo dân sự và những người khác bị giam giữ bất hợp pháp. Họ cũng kêu gọi triệu tập lại Quốc hội, phù hợp với kết quả của cuộc bầu cử tháng 11.<ref>{{Chú thích web |url=https://www.foreignminister.gov.au/minister/marise-payne/media-release/statement-myanmar |ngày truy cập=2021-02-01 |tựa đề=Statement on Myanmar |archive-date=2021-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201093854/https://www.foreignminister.gov.au/minister/marise-payne/media-release/statement-myanmar |url-status=dead }}</ref>
*{{flag|Hoa Kỳ}}: [[Nhà Trắng]] cho biết "Hoa Kỳ bị cảnh báo trước các báo cáo rằng quân đội Myanmar đã thực hiện các bước để phá hoại quá trình chuyển đổi dân chủ của đất nước, bao gồm việc bắt giữ Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi và các quan chức dân sự khác ở Myanmar. Tổng thống Biden đã đã được Cố vấn An ninh Quốc gia [[Jake Sullivan]] thông báo ngắn gọn. Chúng tôi tiếp tục khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với các thể chế dân chủ của Myanmar và phối hợp với các đối tác khu vực của chúng tôi, thúc giục quân đội và tất cả các bên khác tuân thủ các chuẩn mực dân chủ và pháp quyền, đồng thời thả những người bị giam giữ hôm nay. Hoa Kỳ phản đối bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi kết quả của các cuộc bầu cử gần đây hoặc cản trở quá trình chuyển đổi dân chủ của Myanmar và sẽ có hành động chống lại những người chịu trách nhiệm nếu các bước này không được đảo ngược, những người đã phải chịu đựng rất nhiều trong hành trình tìm kiếm dân chủ và hòa bình."<ref>{{chú thích web|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/01/31/statement-by-white-house-spokesperson-jen-psaki-on-burma/|title=Statement by White House Spokesperson Jen Psaki on Burma|date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|website=The White House|ngày lưu trữ=2021-02-01|ngày truy cập=2021-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201072432/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/01/31/statement-by-white-house-spokesperson-jen-psaki-on-burma/|url-status=dead}}</ref>
*{{flag|Liên Hợp Quốc}}: Tổng thư ký Liên Hợp Quốc [[Antonio Guterres]] đã bày tỏ quan ngại về tình hình ở Myanmar và kêu gọi tất cả các bên từ bỏ mọi hình thức khiêu khích sau cuộc tổng tuyển cử ngày 8 tháng 11.<ref>{{chú thích web|title=UN and Western embassies voice concerns amid Myanmar coup fears|url=https://www.cnbc.com/2021/01/29/un-and-western-embassies-voice-concerns-amid-myanmar-coup-fears.html|website=CNBC|access-date = ngày 1 tháng 2 năm 2021 |language=en|date = ngày 29 tháng 1 năm 2021}}</ref>
*{{flag|Trung Quốc}}: Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao [[Uông Văn Bân]] trong một cuộc họp báo tại Bắc Kinh đã bày tỏ "hy vọng các bên khác nhau sẽ giải quyết phù hợp những khác biệt trong khuôn khổ hiến pháp và luật pháp, nhằm bảo vệ ổn định chính trị và xã hội" đồng thời nhấn mạnh "Trung Quốc là láng giềng thân thiện của Myanmar".<ref>{{chú thích web|title=China hopes all sides in Myanmar can appropriately handle differences|date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139713247.htm|website=Xinhuanet|publisher=Tân Hoa Xã|access-date=ngày 1 tháng 2 năm 2021|language=en}}{{Liên kết hỏng|date=2025-05-02 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
*{{flag|Vương quốc Anh}}: Thủ tướng [[Boris Johnson]] lên án cuộc đảo chính là "giam giữ phi pháp những cá nhân dân sự" tại Myanmar, yêu cầu thả tự do các nhà lãnh đạo dân sự và "lá phiếu của cử tri Myanmar phải được tôn trọng".
*{{Việt Nam}}: Lê Thị Tuyết Mai, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh Liên Hợp Quốc, cho biết "Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế và các đối tác phát triển tiếp tục hỗ trợ tiến trình chuyển tiếp dân chủ tại Myanmar, phù hợp với mong muốn và lợi ích của người dân Myanmar".<ref>{{Chú thích web|url=https://laodong.vn/the-gioi/viet-nam-neu-quan-diem-tai-phien-hop-dac-biet-ve-tinh-hinh-myanmar-880478.ldo|tựa đề=Việt Nam nêu quan điểm tại phiên họp đặc biệt về tình hình Myanmar|website=Lao Động|ngôn ngữ=vi|ngày=2021-02-15|ngày truy cập=2021-02-16}}</ref>

==Tham khảo==
<references responsive="" />
{{tham khảo|30em}}

{{Đảo chính (từ 1991)}}

[[Thể loại:Myanmar năm 2021]]
[[Thể loại:Xung đột nội bộ tại Myanmar]]
[[Thể loại:Aung San Suu Kyi]]
[[Thể loại:Xung đột năm 2021]]