Xem mã nguồn của Đền Khai Long

'''Đền Khai Long''' là tên gọi chung của hai ngôi đền cùng thuộc huyện [[Đô Lương (huyện)|Đô Lương]], tỉnh [[Nghệ An]] và thờ thần Khai Long Sứ Quân. Trong đó, đền ở xã [[Thuần Trung|Trung Sơn]] có trước còn xã [[Văn Hiến (xã)|Tân Sơn]] có sau. Ngoài ra, đền ở xã Trung Sơn còn thờ chung Thượng thư Bộ Binh [[Nguyễn Cảnh Hoan]] thời Lê Trung Hưng.''<ref name=":2" />''<ref name=":3">{{Chú thích web|url=https://phuongnam.vanhoavaphattrien.vn/vu-den-khai-long-tho-ai-y-kien-trai-chieu-gui-giam-doc-so-van-hoa-va-the-thao-nghe-an-a22345.html?fbclid=IwAR29R5iO0MbyqkcOHorzMfYwtCDaYgldObnbp2HpSLOl_3PpYvKtWipoAtw|tựa đề=Vụ Đền Khai Long thờ ai: Ý kiến trái chiều gửi Giám đốc Sở VHTT Nghệ An|tác giả=Tuệ Minh|ngày=2022-07-18|website=Văn hóa và Phát triển|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240307110450/https://phuongnam.vanhoavaphattrien.vn/vu-den-khai-long-tho-ai-y-kien-trai-chieu-gui-giam-doc-so-van-hoa-va-the-thao-nghe-an-a22345.html|ngày lưu trữ=2024-03-07|url-status=live}}</ref>

== Lịch sử ==
Đền ở xã [[Thuần Trung|Trung Sơn]] được cho là có từ thời [[Nhà Lê trung hưng|Lê Trung Hưng]] với truyền thuyết về thần Khai Long là một con rồng trắng đã mang lại mưa thuận gió hòa, đất đai màu mỡ cho nhân dân vùng này. Đây được xem là một ngôi đền thiêng nhưng chưa được xếp hạng di tích và xuống cấp. Các sắc phong của đền được đem đi gửi nhờ nơi khác và chỉ ghi Khai Long Sứ Quân chứ không chú thích là [[rồng]] hay người.<ref>{{Chú thích web|url=http://vanhoanghean.com.vn/chi-tiet-tin-tuc/15046-den-khai-long-tho-ai|tựa đề=Đền Khai Long thờ ai?|tác giả=Quảng Phước|ngày=2022-07-03|website=Văn Hóa Nghệ An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240307044443/http://vanhoanghean.com.vn/chi-tiet-tin-tuc/15046-den-khai-long-tho-ai|ngày lưu trữ=2024-03-07|url-status=live}}</ref>''<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://danviet.vn/huyen-bi-ngoi-den-thieng-khai-long-o-nghe-an-7777415124.htm|tựa đề=Huyền bí ngôi đền "thiêng" Khai Long|tác giả=Võ Văn Thành|ngày=2014-05-06|website=Dân Việt|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230802041550/https://danviet.vn/huyen-bi-ngoi-den-thieng-khai-long-o-nghe-an-7777415124.htm|ngày lưu trữ=2023-08-02|url-status=live}}</ref>'' Trong tổng số 31 [[sắc phong]] có liên quan được gửi tại đền Linh Kiếm (huyện Đô Lương) thì đền ở Trung Sơn gửi 12 sắc. Trong đó có 3 sắc riêng cho thần Khai Long, 6 sắc riêng cho [[Nguyễn Cảnh Hoan]] và 3 sắc chung cho cả hai vị.<ref name=":3" /> Năm 2022, đền được tu bổ với 50% kinh phí đến từ Hội đồng [[Ngô (họ)|họ Ngô]] Việt Nam và sau đó báo chí bắt đầu đề cập thần Khai Long là [[Ngô Xương Xí]].<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://ngotoc.vn/Hoat-dong-dong-ho/khoi-cong-phuc-dung-den-khai-long-tai-trung-son-nghe-an-715.html|tựa đề=Khởi công phục dựng đền Khai Long tại Trung Sơn, Nghệ An|ngày=2022-01-04|website=Họ Ngô Việt Nam|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220122093656/https://ngotoc.vn/Hoat-dong-dong-ho/khoi-cong-phuc-dung-den-khai-long-tai-trung-son-nghe-an-715.html|ngày lưu trữ=2022-01-22|url-status=live}}</ref> Trong khi đó, các thông tin từ năm 2014 trở về trước ở đây đều không có tên nhân vật này mà chỉ có truyền thuyết về thần rồng.''<ref name=":0" /><ref>{{Chú thích web|url=http://congan.nghean.gov.vn/van-hoa-giao-duc/201408/den-thieng-khai-long-ngay-ay-va-bay-gio-519194/|tựa đề=Đền thiêng Khai Long: Ngày ấy và bây giờ|tác giả=Phan Tuyết, Phan Đào|ngày=2014-08-10|website=Công an tỉnh Nghệ An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230802035020/http://congan.nghean.gov.vn/van-hoa-giao-duc/201408/den-thieng-khai-long-ngay-ay-va-bay-gio-519194/|ngày lưu trữ=2023-08-02|url-status=live}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://giadinh.suckhoedoisong.vn/chuyen-ly-ky-ve-ngoi-den-linh-thieng-o-xu-nghe-172201301300243072.htm|tựa đề=Ngôi đền linh thiêng ở xứ Nghệ|tác giả=Xuân Lê|ngày=2013-03-02|website=Sức Khỏe & Đời sống|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230802040932/https://giadinh.suckhoedoisong.vn/chuyen-ly-ky-ve-ngoi-den-linh-thieng-o-xu-nghe-172201301300243072.htm|ngày lưu trữ=2023-08-02|url-status=live}}</ref>''

Còn đền ở xã [[Văn Hiến (xã)|Tân Sơn]] mới được xây dựng lại năm 2014. Theo cuốn ''"Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Tân Sơn"'' cùng người cao tuổi ở đây thì đền thờ [[Ngô Xương Xí]]. Theo đó, đền từng là nơi tổ chức các lớp bình dân học vụ, sinh hoạt Đảng nhưng bị phá bỏ năm 1976 do chính sách di dời đền chùa lên núi để lấy đất sản xuất. Sau khi xây xong thì đền nhanh chóng được cấp bằng [[Di tích]] cấp tỉnh vào ngày 15 tháng 12 năm 2016.<ref name=":2">{{Chú thích web|url=http://antt.vn/nguoi-dan-ban-khoan-ve-di-tich-cap-tinh-nghe-an-den-khai-long-o-xa-tan-son-tho-ai-352149.htm|tựa đề=Người dân băn khoăn về Di tích cấp tỉnh Nghệ An đền Khai Long ở xã Tân Sơn thờ ai?|tác giả=Tuệ Minh|ngày=2022-11-03|website=An Ninh Tiền Tệ|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230802035525/http://antt.vn/nguoi-dan-ban-khoan-ve-di-tich-cap-tinh-nghe-an-den-khai-long-o-xa-tan-son-tho-ai-352149.htm|ngày lưu trữ=2023-08-02|url-status=live}}</ref><ref name=":4">{{Chú thích web|url=https://truyenhinhnghean.vn/dat-va-nguoi-xu-nghe/201904/linh-thieng-den-khai-long-su-quan-ngo-xuong-xi-f371cc4/|tựa đề=Linh thiêng đền Khai Long sứ quân Ngô Xương Xí|tác giả=Ngọc Phương|ngày=2019-04-19|website=Đài phát thanh và truyền hình Nghệ An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230510174741/https://truyenhinhnghean.vn/dat-va-nguoi-xu-nghe/201904/linh-thieng-den-khai-long-su-quan-ngo-xuong-xi-f371cc4/|ngày lưu trữ=2023-05-10|url-status=live}}</ref> Vậy là chỉ trong 8 năm (2014–2022), [[Ngô Xương Xí]] (Ngô sứ quân) đã được cho là vị thần có tên Khai Long Sứ Quân, có cả hai đền thờ và hàng chục sắc phong. Sự việc đã khiến một giảng viên [[Trường Đại học Vinh|Trường Đại Học Vinh]] gửi ý kiến trái chiều tới Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao Nghệ An. Báo chí sau đó cũng đưa tin và tìm hiểu việc ''Đền Khai Long thờ ai?'' và cụ thể hơn thì ''Vị hiệu Khai Long Sứ Quân là của vị thần nào?''<ref name=":3" /> Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Tân Sơn là ông Trần Như Ý cũng thừa nhận thông tin đền thờ [[Ngô Xương Xí]] ''là ý kiến của các cụ cao tuổi còn sắc phong để khẳng định chính xác thì không có.<ref name=":2" />''

== Lễ hội ==
Sau khi trùng tu và xây dựng lại, cả hai ngôi đền đều đã có diện mạo mới. Trong đó, ngôi đền của xã [[Thuần Trung|Trung Sơn]] tọa lạc tại Rú Đền, xóm 1 đã tổ chức lễ giỗ vào ngày 11 tháng 1 năm 2024 (tức mùng 1 tháng chạp).<ref>{{Chú thích web|url=https://doluong.nghean.gov.vn/truyen-thong-van-hoa/xa-trung-son-to-chuc-le-gio-den-khai-long-619314|tựa đề=Xã Trung Sơn tổ chức lễ giỗ Đền Khai Long|tác giả=Thúy Hằng|ngày=2024-01-12|website=Cổng thông tin điện tử huyện Đô Lương|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240307133948/https://doluong.nghean.gov.vn/truyen-thong-van-hoa/xa-trung-son-to-chuc-le-gio-den-khai-long-619314|ngày lưu trữ=2024-03-07|url-status=live}}</ref>

Còn ngôi đền của xã [[Văn Hiến (xã)|Tân Sơn]] thì tọa lạc trên cánh đồng Bội có diện tích gần 7.000 m<sup>2</sup>, gồm 3 tòa thượng điện, trung điện và hạ điện. Hàng năm tại đền có 5 dịp lễ chính là: Lễ Nguyên Đán (mùng 1 Tết), Lễ Khai Hạ (mùng 7 tháng giêng), Lễ Thường Tân (ăn cơm mới, 20/5 âm lịch), Lễ Trạp Nghè (Hạ Nguyên, rằm tháng bảy) và Lễ Thượng Niên. Trong đó hội lớn nhất là mùng 7 tháng giêng được tổ chức ba năm một lần.<ref name=":4" /> Tại đây cũng diễn ra nhiều hoạt động sinh hoạt văn hóa tâm linh, cổ truyền như [[hát tuồng]], [[hát ví]]...<ref>{{Chú thích web|url=https://baonghean.vn/den-khai-long-net-xua-giu-lai-post95832.html|tựa đề=Đền Khai Long - Nét xưa giữ lại|tác giả=Trí Dương|ngày=2016-03-29|website=Báo Nghệ An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240307132123/https://baonghean.vn/den-khai-long-net-xua-giu-lai-post95832.html|ngày lưu trữ=2024-03-07|url-status=live}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Di tích tại Nghệ An]]
[[Thể loại:Du lịch Nghệ An]]
[[Thể loại:Văn hóa Nghệ An]]
[[Thể loại:Lịch sử Nghệ An]]