Xem mã nguồn của Abdala (vắc-xin)

[[Tập tin:Aplicación de vacuna Abdala.png|300px|nhỏ|phải|Tiêm vắc xin Abdala tại Cuba]]
'''Abdala''' (tên kỹ thuật '''CIGB-66''') là loại [[vắc xin]] ngừa COVID-19 do [[Trung tâm Kỹ thuật Di truyền và Công nghệ Sinh học]] ở [[Cuba]] phát triển.<ref>{{Chú thích web |title=ABDALA Clinical Study - Phase III |url=https://rpcec.sld.cu/en/trials/RPCEC00000359-En |website=rpcec.sld.cu |publisher=Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos |access-date=ngày 22 tháng 3 năm 2021 |url-status=dead |archive-date=2021-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320062328/https://rpcec.sld.cu/en/trials/RPCEC00000359-En }}</ref><ref>{{Chú thích web |title=ABDALA Clinical Study |url=https://rpcec.sld.cu/en/trials/RPCEC00000346-En |website=rpcec.sld.cu |publisher=Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos |access-date=ngày 22 tháng 3 năm 2021 |url-status=live}}</ref> Tên của loại vắc xin này được đặt theo tên một bộ [[phim truyền hình]] về người anh hùng yêu nước đấu tranh dành độc lập cho Cuba [[José Martí]], đây là một loại vắc xin chứa các [[protein]] có nguồn gốc COVID kích hoạt phản ứng miễn dịch.<ref>{{Chú thích web|url=https://blogs.lse.ac.uk/latamcaribbean/2021/03/31/cubas-five-covid-19-vaccines-the-full-story-on-soberana-01-02-plus-abdala-and-mambisa|title=Cuba's five COVID-19 vaccines: the full story on Soberana 01/02/Plus, Abdala, and Mambisa| vauthors = Yaffe H |website=LSE Latin America and Caribbean blog|date=ngày 31 tháng 3 năm 2021|language=en-UK|access-date = ngày 31 tháng 3 năm 2021}}</ref> Kết quả trên diện rộng của [[thử nghiệm lâm sàng]] vẫn chưa được công bố chính thức<ref>{{Chú thích web |title=MAMBISA Study |url=https://rpcec.sld.cu/en/trials/RPCEC00000345-En |website=rpcec.sld.cu |publisher=Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos |access-date=ngày 22 tháng 3 năm 2021 |url-status=live}}</ref> Vắc xin này là một trong hai loại vắc xin COVID-19 do Cuba phát triển trong giai đoạn thử nghiệm III<ref>{{Chú thích web|title=Three-shot Cuban COVID-19 vaccine candidate moves forward in phase III|url=https://www.bioworld.com/articles/505740-three-shot-cuban-covid-19-vaccine-candidate-moves-forward-in-phase-iii|access-date = ngày 10 tháng 4 năm 2021 |website=www.bioworld.com|language=en}}</ref><ref>{{Chú thích web|title=Cuba's Abdala COVID-19 vaccine enters phase 3 clinical trial - Xinhua {{!}} English.news.cn|url=http://www.xinhuanet.com/english/northamerica/2021-03/20/c_139823225.htm|access-date=ngày 10 tháng 4 năm 2021|website=www.xinhuanet.com|ngày lưu trữ=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501125442/http://www.xinhuanet.com/english/northamerica/2021-03/20/c_139823225.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích báo| vauthors = Zimmer C, Corum J, Wee SL |title=Coronavirus Vaccine Tracker|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/science/coronavirus-vaccine-tracker.html|access-date = ngày 10 tháng 4 năm 2021 |issn=0362-4331}}</ref> Vào ngày 22 tháng 6 năm 2021, các nguồn tin chính thức của chính phủ Cuba báo cáo rằng kết quả của một nghiên cứu ban đầu của Trung tâm [[Kỹ thuật di truyền|Kỹ thuật Di truyền]] và [[Công nghệ sinh học|Công nghệ Sinh học]] Cuba với 48.290 người tham gia đã tìm thấy vắc xin này dùng 3 liều cách nhau 2 tuần đạt hiệu quả 92,28%<ref>{{Chú thích web|date = ngày 21 tháng 6 năm 2021 |title=Cuba says Abdala vaccine 92.28% effective against coronavirus|url=https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/cuba-says-abdala-vaccine-9228-effective-against-coronavirus-2021-06-21/|access-date = ngày 25 tháng 6 năm 2021 |website=Reuters}}</ref><ref>{{chú thích báo|last=Augustin|first=Ed|date = ngày 22 tháng 6 năm 2021 |title=Cuba reports a high success rate for its homegrown Abdala vaccine.|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/06/22/world/americas/cuba-vaccine-abdala.html|access-date = ngày 25 tháng 6 năm 2021 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Chú thích web|date = ngày 22 tháng 6 năm 2021 |title=Cuba's COVID-19 vaccine Abdala shows 92 pct efficacy, makers say|url=https://english.alarabiya.net/coronavirus/2021/06/22/Cuba-s-COVID-19-vaccine-Abdala-shows-92-pct-efficacy-makers-say-|access-date = ngày 25 tháng 6 năm 2021 |website=Al Arabiya English|language=en}}</ref><ref name=":0">{{chú thích báo|date=ngày 23 tháng 6 năm 2021|title=Cuba says two of its vaccines are effective against COVID-19. But where is the data?|work=Miami Herald|url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/cuba/article252264428.html|access-date=ngày 25 tháng 6 năm 2021}}</ref> trong việc ngăn ngừa COVID-19 có triệu chứng.<ref name=":2">{{Chú thích web|date = ngày 27 tháng 6 năm 2021 |title=How was the efficacy of the Cuban COVID-19 vaccine candidates calculated?|url=https://oncubanews.com/en/cuba/how-was-the-efficacy-of-the-cuban-covid-19-vaccine-candidates-calculated/|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2021 |website=OnCubaNews English|language=en-US}}</ref>

==Sản xuất==
Ngoại trưởng Cuba [[Bruno Rodriguez Parrilla]] cho hay 60% dân số Cuba sẽ được chủng ngừa vắc xin Covid-19 trong tháng 8 tới. Đến nay, hơn 7,9 triệu liều vắc xin nội địa đã được tiêm chủng ở Cuba.<ref>[https://thanhnien.vn/the-gioi/cuba-vac-xin-covid-19-noi-dia-hieu-qua-100-trong-ngan-ngua-tu-vong-1416169.html Cuba: Vắc xin Covid-19 nội địa hiệu quả 100% trong ngăn ngừa tử vong]</ref> Cuba cho biết có thể sản xuất khoảng 100 triệu liều/năm và Cuba chỉ sử dụng khoảng 30 triệu liều cho thị trường trong nước.<ref name="cand.com.vn">[https://cand.com.vn/Su-kien-Binh-luan-thoi-su/Cuba-san-sang-chuyen-giao-cong-nghe-san-xuat-vaccine-Abdala-cho-Viet-Nam-i617054/ Cuba sẵn sàng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine Abdala cho Việt Nam]</ref> Đại sứ Cuba tại Việt Nam là ông [[Orlando Nicolás Hernández Guillén]] cho biết, các thế lực thù địch với Cuba muốn ngăn Cuba tự phát triển các loại vắc xin hiệu quả ngừa bệnh Covid-19.<ref>[https://vov.vn/the-gioi/cuba-he-lo-the-luc-thu-dich-muon-ngan-cuba-phat-trien-vaccine-covid-19-875776.vov Cuba hé lộ: Thế lực thù địch muốn ngăn Cuba phát triển vaccine Covid-19]</ref> [[Venezuela]] đã tuyên bố rằng họ sẽ sản xuất vắc xin loại này<ref>{{Chú thích web|title=Cuba says it's 'betting it safe' with its own Covid vaccine|url=https://www.nbcnews.com/news/latino/cuba-says-betting-safe-covid-vaccine-rcna643|access-date = ngày 10 tháng 4 năm 2021 |website=NBC News|language=en}}</ref> nhưng, kể từ ngày 2 tháng 5 năm 2021, tuyên bố này vẫn chưa thành hiện thực.<ref>{{Chú thích web|author-link=Financial Times (article paywalled and another site has it but it's the same)|date=ngày 2 tháng 5 năm 2021|title=Maduro struggles to make his grand vaccine promise|url=https://eminetra.co.uk/maduro-struggles-to-make-his-grand-vaccine-promise/447785/|url-status=dead|access-date=ngày 3 tháng 5 năm 2021|website=Eminetra.co.uk|language=en-US|archive-date=2021-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116164635/https://eminetra.co.uk/maduro-struggles-to-make-his-grand-vaccine-promise/447785/}}</ref> Vào tháng 4, tổng thống [[Nicolás Maduro]] cho biết rằng công suất 2 triệu liều mỗi tháng được hy vọng sẽ đạt được vào tháng 8 hoặc tháng 9 năm 2021.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/12/venezuela-to-produce-cuban-covid-jabs-maduro|title=Venezuela to produce Cuban COVID vaccine: Maduro|last=|first=|date = ngày 12 tháng 4 năm 2021 |website=[[Aljazeera.com]]|publisher=Al Jazeera and news agencies|access-date = ngày 23 tháng 6 năm 2021 |quote="We've signed an agreement to produce in our laboratories... two million vaccines a month of the Abdala vaccine... for August, September, approximately,"}}</ref> Vào tháng 6 năm 2021 thì [[Bộ Y tế (Việt Nam)|Bộ Y tế Việt Nam]] thông báo rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Cuba và Việt Nam trong việc sản xuất vắc xin Abdala và Viện Kiểm định Vắc xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) là đầu mối tiếp nhận chuyển giao công nghệ<ref>{{Chú thích web|last=Ministry of Health Vietnam|date = ngày 16 tháng 6 năm 2021 |title=Bộ trưởng Bộ Y tế đàm phán với Cuba về hợp tác sản xuất vaccine|url=https://giadinh.net.vn/news-20210616195904929.htm|url-status=live|access-date = ngày 17 tháng 6 năm 2021 |website=giadinh.net.vn|language=vi}}</ref> Cuba sẵn sàng ký kết hợp tác với Việt Nam về cung ứng vắc xin Abdala, đồng thời hợp tác với Việt Nam để [[chuyển giao công nghệ]] sản xuất vắc xin này.<ref name="cand.com.vn"/>

==Chú thích==
{{Tham khảo|cột=}}

[[Thể loại:Cuba]]
[[Thể loại:Khoa học và công nghệ Cuba]]