Xem mã nguồn của Air Vietnam

{{Infobox Airline 
| airline = Air Vietnam<br>Hãng Hàng Không Việt Nam
| logo = Air Vietnam logo 01.png
| logo_size = 222px
| fleet_size = 15
| destinations = 20
| IATA = VN
| ICAO = AVN
| callsign = AIR VIETNAM
| parent = chính phủ [[Tập tin:Flag of South Vietnam.svg|22px]] [[Việt Nam Cộng hòa]]
| subsidiaries = 
| company_slogan = ''The Airlines with the Charming Traditions''<ref>[http://www.air-america.net/images/Airrvn/air-viet-ad2.jpg Air Vietnam Services]</ref>
| founded = [[8 tháng 6]], 1951
| ceased = [[30 tháng 4]], 1975
| headquarters = [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]], [[Việt Nam Cộng hòa]]
| key_people = 
| hubs = [[Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất|Phi cảng Sài Gòn Tân Sơn Nhứt]] <!--Địa danh trước 1975 dùng chữ Nhứt, không phải Nhất.-->
| secondary_hubs = [[Sân bay quốc tế Đà Nẵng|Phi trường Đà Nẵng]]
| focus_cities = 
| frequent_flyer = 
| lounge = 
| alliance = 
| website = 
}}
[[Tập tin:Hiệu Kỳ Hàng Không Dân sự VNCH.png|nhỏ|Hiệu Kỳ]]
'''Air Vietnam''', hay '''Hãng Hàng không Việt Nam''', mã [[Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế|IATA]] là VN, mã [[Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế|ICAO]] là AVN, là hãng hàng không thương mại duy nhất của [[Quốc gia Việt Nam]] và sau đó là hãng hàng không quốc gia của [[Việt Nam Cộng hòa|Việt Nam Cộng Hòa]] từ [[1951]] đến [[1975]]. Hãng hàng không này từng đạt con số chuyên chở hơn một triệu hành khách hàng năm trước khi chính quyền Việt Nam Cộng Hòa thất thủ vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Sau năm 1975, một thời gian [[Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam]] có sử dụng tên giao dịch "Air Vietnam" trên một số tuyến bay đến các nước [[Châu Âu|phương Tây]]. Tuy nhiên, kể từ năm 1993, khi [[Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam|Hãng hàng không quốc gia Việt Nam]] được thành lập trên cơ sở doanh nghiệp nhà nước của [[Cục Hàng không Việt Nam|Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam]], tên giao dịch chính thức của hãng trở thành '''[[Vietnam Airlines]]'''.

== Lịch sử ==
===Thời Quốc gia Việt Nam===
[[Tập tin:AirVietNam.jpg|nhỏ|Máy bay [[Douglas DC-3|DC-3]] hãng Air Viet Nam và hành khách năm 1961 ở phi trường Phú Quốc]]
Được thành lập ngày [[8 tháng 6]] năm 1951 bởi [[Nguyên thủ quốc gia|Quốc trưởng]] [[Quốc gia Việt Nam]] [[Bảo Đại]], Air Viet Nam là hãng hàng không dân dụng của [[Quốc gia Việt Nam]] với số vốn 18 triệu [[đồng bạc Đông Dương|piastre]] (tức tương đương với 306 triệu [[franc Pháp]] lúc bấy giờ). Chính phủ [[Quốc gia Việt Nam]] góp 50%; phần còn lại do các hãng [[Air France]] (33,5%), Vận tải hàng không Đông Dương (SITA) (11%), Vận tải biển (Messageries maritimes) (4,5%), Hiệp hội hàng không vận tải (Union aéronautique des transports) (0,5%), và Aigle Azur Indochine (0,5%) góp chung vốn.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.tapchithoidai.org/TD7_LeVanCuong.pdf |title=Kinh tế Đông Dương từ 1945 đến 1954 trong vùng thuộc Pháp |access-date=2011-12-19 |archive-date=2023-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121112247/http://www.tapchithoidai.org/TD7_LeVanCuong.pdf |url-status=dead }}</ref> Ngày [[15 tháng 10]] là ngày khánh thành Air Viet Nam.<ref>Nguyễn An Tiêm. "Sổ luân lưu". ''Khởi Hành'' Năm XV, số 169. Tháng 11, 2010. tr 7</ref>
===Thời Việt Nam Cộng hòa===
[[Tập tin:Caravelle Air Vietnam and RF-101A at Tan Son Nhut 1964.jpg|nhỏ|Phi cơ phản lực Caravelle của Air Vietnam ngày 1 tháng 1 năm 1964 ở [[Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất|phi cảng Sài Gòn Tân Sơn Nhứt]]<!--Địa danh trước 1975 dùng chữ Nhứt, không phải Nhất.-->|thế=]]
[[Tập tin:AirVietnamDisembarking.jpg|nhỏ|Hành khách xuống máy bay Air Viet Nam tại một [[phi trường]] quốc nội ngày 13 tháng 12 năm 1972|thế=]] 
[[Tập tin:Hang_Khong_Viet_Nam_Boeing_727_Volpati.jpg|nhỏ|Boeing 727-100 của Air Vietnam ngày 9 tháng 12 năm 1974|thế=]]
Sang thời [[Việt Nam Cộng hòa]] vào năm những năm 1960, Air Viet Nam bắt đầu sử dụng những chiếc máy bay [[Douglas DC-3]] trong những chuyến bay trong nước và quốc tế. Năm [[1964]] tăng cường thêm [[máy bay phản lực]] Caravelle của Pháp.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,876134,00.html |ngày truy cập=2010-11-29 |tựa đề="World Business: French Violets" ''Time Magazine'' |archive-date = ngày 14 tháng 12 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111214014316/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,876134,00.html |url-status=dead }}</ref> Vì [[chiến tranh Việt Nam|chiến cuộc]] các chuyến bay hành khách dân sự quốc nội không thể bay về đêm mà phải bay vào ban ngày vì an ninh.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,841936,00.html |ngày truy cập=2009-03-30 |tựa đề="South Viet Nam: Flying Above the War" ''Time Magazine'' |archive-date = ngày 5 tháng 1 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105155055/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,841936,00.html |url-status=dead }}</ref> Air Viet Nam có những chuyến bay đi [[Phnôm Pênh|Phnom Penh]], [[Bangkok]], [[Singapore]],<ref>{{Chú thích web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,841936,00.html?iid=chix-sphere |ngày truy cập=2009-03-30 |tựa đề="South Viet Nam: Flying Above the War" ''Time Magazine'' |archive-date = ngày 28 tháng 4 năm 2013 |archive-url=https://archive.today/20130428073509/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,841936,00.html?iid=chix-sphere |url-status=dead }}</ref> [[Hồng Kông|Hương Cảng]] và [[Viêng Chăn|Vạn Tượng]]. Năm 1965 mở thêm tuyến bay đi [[Kuala Lumpur]]; năm 1966, [[Đài Bắc]]; 1968, [[Manila]], [[Ōsaka|Osaka]] và [[Tōkyō|Tokyo]].<ref>Embassy of Viet-Nam. ''Viet-Nam Bulletin''. Viet-Nam Info series 41. Washington, DC: Embassy of Viet-Nam, 1970.</ref>

Vào thời điểm năm [[1968]] thì chính phủ Việt Nam Cộng hòa góp 75% vốn cho hãng Air Viet Nam trong khi [[Air France]] giảm còn 25%.<ref name="Flight Archive">[http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1968/1968%20-%200538.html Flight Archive]</ref>

===Sau 1975===
Năm 1976, sau khi kết thúc [[Chiến tranh Việt Nam|Chiến tranh kháng chiến chống Mỹ tại Việt Nam]], bên cạnh những cơ sở vật chất đã tiếp quản trước đó, [[chính phủ Việt Nam]] tịch thu các tài sản còn lại của Air Vietnam và chuyển cho [[Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam|Tổng cục Hàng không Dân dụng]] quản lý và sử dụng gồm 282 phi trường của [[Việt Nam Cộng hòa]] và 14 chiếc kiểu DC và nhiều vận tải cơ các loại khác. Trong đó có bảy chiếc [[Douglas DC-3]], năm chiếc [[Douglas DC-4]], hai chiếc [[Douglas DC-6]] và một chiếc [[Boeing 707]]. Ngoài ra, có một chiếc [[Boeing 727]] bị kẹt ở Hong Kong. Đồng thời, 2.166 nhân viên của Nha Hàng không dân sự, Nha Căn cứ hàng không Tân Sơn Nhứt<!--Địa danh trước 1975 dùng chữ Nhứt, không phải Nhất.--> và Hãng Air Việt Nam (AVN) được gọi trở lại làm việc.<ref>{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/tu-air-viet-nam-den-vietnam-airlines-20180228111834923.htm|tiêu đề=Từ Air Việt Nam đến Vietnam Airlines}}</ref>

Bấy giờ, tên giao dịch của Hàng không Dân dụng Việt Nam là '''Vietnam Civil Aviation'''; đối với một số tuyến bay đến các nước [[Thế giới phương Tây|Phương Tây]], tên giao dịch Air Vietnam vẫn được sử dụng. Đến năm 1993, mới thành lập [[Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam|Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam]] (tên giao dịch [[tiếng Anh]] là '''Vietnam Airlines''') và là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc [[Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam]].

== Lưu lượng ==
{| class="wikitable" style="float:right; margin:1em; margin-top:0;"
|-
! colspan="2" | '''Lưu lượng hành khách Air Vietnam'''
|- style="background:lightgrey;"
! Năm
! Số hành khách
|-
| 1959 || 52.000 
|-
| 1961<ref>Choinski, Walter. tr 121</ref> || 288.983
|-
| 1964 || 534.000
|-
| 1968 || 1.146.518<ref name="Civil Aviation in Viet-Nam">[http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:IAiPcWZ7RV0J:www.vietnam.ttu.edu/star/images/232/2321721005.pdf+%22Air+Vi%E1%BB%87t+Nam%22&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESjNbq0abJC1Vp2ww9DJ8gkgjQBohst2HGSkZYhboKsKVoIQh9MSrXbJJ0w1tEXrKWTVZy6zsqSI-Uc1-AI_paaYUj25Ds-MO9AcZgWVVgZwAAcvoZjMnm7ibT9QU4s_9YvTSQ89&sig=AHIEtbTGW0DAttih7RlOkJ1xsdLprrZ32w Civil Aviation in Viet-Nam]</ref>
|-
| 1969 || 1.510.700<ref name="Civil Aviation in Viet-Nam"/>
|}
Số lượt khách quốc nội tăng nhanh từ 52.000 vào năm [[1959]] lên đến 534.000 vào năm [[1964]], rồi vượt hơn một triệu vào cuối [[thập niên 1960]] với những chí điểm như [[Huế (thành phố thuộc tỉnh)|Huế]], [[Đà Nẵng]], [[Kon Tum (tỉnh)|Kontum]], [[Pleiku (thành phố)|Pleiku]], [[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]], [[Đà Lạt]], [[Buôn Ma Thuột (thành phố)|Ban Mê Thuột]], [[Phan Thiết (thành phố)|Phan Thiết]], [[Sai Gòn (thành phố)|Sài Gòn]], [[Cần Thơ]], [[Rạch Giá (thành phố)|Rạch Giá]], [[Phú Quốc]], và [[Cà Mau]]. Số khách trên các tuyến bay quốc ngoại đạt 70.000 vào năm 1964 trong bốn tuyến bay quốc tế vào thời điểm đó: [[Phnôm Pênh|Nam Vang]], [[Băng Cốc|Vọng Các]], [[Hồng Kông|Hương Cảng]], và [[Viêng Chăn|Vạn Tượng]].<ref>Smith, Harvey et al. tr 374-5</ref> Sang năm 1969 thì số khách tuyến bay quốc ngoại là 113.910.<ref name="Civil Aviation in Viet-Nam"/>

== Đội bay ==
Đội máy bay của Air Vietnam lúc đầu gồm có 5 chiếc [[Cessna]] 170, dùng bay chủ yếu tới những thị trấn lớn nhỏ khắp [[Việt Nam]], trong đó có [[Hà Nội]], [[Hải Phòng]], [[Đồng Hới (thành phố)|Đồng Hới]], [[Huế (thành phố thuộc tỉnh)|Huế]], [[Đà Nẵng]], [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]], [[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]] và [[Buôn Ma Thuột (thành phố)|Ban Mê Thuột]].<ref>[http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:IAiPcWZ7RV0J:www.vietnam.ttu.edu/star/images/232/2321721005.pdf+%22Air+Vi%E1%BB%87t+Nam%22&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESjNbq0abJC1Vp2ww9DJ8gkgjQBohst2HGSkZYhboKsKVoIQh9MSrXbJJ0w1tEXrKWTVZy6zsqSI-Uc1-AI_paaYUj25Ds-MO9AcZgWVVgZwAAcvoZjMnm7ibT9QU4s_9YvTSQ89&sig=AHIEtbTGW0DAttih7RlOkJ1xsdLprrZ32w Air Vietnam Forges Ahead]</ref>

Khi lượng khách đi lại tăng cao trong thời kỳ [[Chiến tranh Việt Nam]], Air Viet Nam thêm vào một số máy bay, ban đầu là Viscount, [[Douglas DC-3]] và [[Douglas DC-4]]. Từ đầu năm 1962, Air Viet Nam đã khai thác hai chiếc [[Cessna 185 Skywagon]] và 2 chiếc [[Cessna 310]].<ref>{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/bai-toan-mua-may-bay-cua-air-viet-nam-20180222144811512.htm|tiêu đề=Bài toán mua máy bay của Air Việt Nam}}</ref>

Năm 1967, Air Viet Nam chọn mua hai chiếc [[Boeing 727]] của [[Pan American World Airways]] chuyên chở hành khách bay quốc tế với giá 1,440 tỉ đồng (tương đương 13,053 triệu USD) để thanh toán cho [[Pan American World Airways]] hai đợt vào đầu và giữa tháng 1 năm 1968. Thời gian Air Viet Nam cam kết trả nợ lại cho chính phủ trong thời hạn 10 năm với lãi suất 3% mỗi năm. Đây là thương vụ được sự chú ý đặc biệt của [[Việt Nam Cộng hòa]] vì cùng lúc mua cả hai chiếc phản lực thương mại hiện đại do [[Hoa Kỳ]] sản xuất trong bối cảnh kinh tế thời chiến miền Nam lúc ấy rất khó khăn.<ref>{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/nhung-chiec-boeing-dau-tien-cua-air-viet-nam-20180223105903847.htm|tiêu đề=Những chiếc Boeing đầu tiên của Air Việt Nam}}</ref>

Air Viet Nam vào thời điểm năm [[1974]] có 16 máy bay chở hàng hóa<ref>{{Chú thích web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,904107,00.html |ngày truy cập=2010-01-11 |tựa đề="Combat Profit" ''Time Magazine'' |archive-date = ngày 15 tháng 10 năm 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101015034758/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,904107,00.html |url-status=dead }}</ref> như vận chuyển [[Rau củ|rau]] tươi từ [[Đà Lạt]] về [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]] khi đoạn đường sắt nối liền [[Đà Lạt]] và [[Tháp Chăm|Tháp Chàm]] ngưng hoạt động kể từ năm [[1972]].<ref>{{Chú thích web |url=http://fbuis.multiply.com/journal/item/37/37 |ngày truy cập=2010-01-11 |tựa đề=Từ Krong Pha... |archive-date = ngày 25 tháng 3 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110325003444/http://fbuis.multiply.com/journal/item/37/37 |url-status=dead }}</ref>

<!--Hãng không có Boeing 747. Không được tự ý thêm vào. -->{| class="wikitable"
|+Đội máy bay<ref>{{Chú thích web|url=http://aerobernie.bplaced.net/Air%20Vietnam.html|tựa đề=Air Vietnam|url-status=live}}</ref>
!Loại
!Số lượng
!Năm hoạt động
!Ngừng hoạt động
!Tình trạng
|-
|[[Sud Aviation Caravelle|Sud Aviation Caravelle 3]]
|1
|1964
|1968
|Thuê của [[China Airlines]]
|-
|[[Sud Aviation Caravelle|Sud Aviation Caravelle VI-B]]
|1
|1974
|1975
|Thuê của [[Far Eastern Air]]
|-
|[[Boeing 307]]
|2
|
|trước 1960
|
|-
|[[Boeing 707|Boeing 707-120]]
|1
|1973
|1973
|Thuê của [[Pan American World Airways|Pan Am]]
|-
|[[Boeing 707|Boeing 707-320]]
|1
|1973
|1975
|Thuê của [[Pan American World Airways|Pan Am]]
|-
|[[Boeing 727|Boeing 727-100C]]
|2
|1968
|1975
|XV-NJC rơi 15/9/1974
|-
|[[Bristol 170]]
|2
|1952
|1957
|F-VNAI rơi 16/8/1974
|-
|[[Curtiss C-46 Commando|Curtiss C-46]]
|3
|1965
|1970
|Thuê của [[China Airlines]]
B-1543 rơi 01/11/1970
|-
|[[Douglas DC-3]]
|17
|1951
|1975
|
|-
|[[Douglas DC-4]]
|16
|1952
|1975
|
|-
|[[Douglas DC-6]]
|4
|1962
|1975
|
|-
| rowspan="2" |[[Vickers Viscount]]
|2
|1961
|1963
|Thuê của [[China Airlines]]
|-
|2
|1974
|1975
|
|}

== Trụ sở ==
Ban đầu, hội sở chính của hãng đặt tại số 5 Quai Le Myre de Vilers ([[Bến Bạch Đằng]]), sau dời về tòa nhà số 116 [[Đường Nguyễn Huệ, Thành phố Hồ Chí Minh|đường Nguyễn Huệ]] và chi nhánh ở 13-bis Đinh Tiên Hoàng, [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]].<ref>{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/khoi-dau-canh-bay-viet-20180221110312315.htm|tiêu đề=Khởi đầu cánh bay Việt}}</ref> Sang thập niên 1970 văn phòng trên [[Đường Nguyễn Huệ, Thành phố Hồ Chí Minh|Đại lộ Nguyễn Huệ]] chỉ dùng làm nơi giao dịch bán vé còn trụ sở chính chuyển về đường Phan Đình Phùng<ref>Sau năm 1975 đổi là đường Nguyễn Đình Chiểu</ref> và Đinh Tiên Hoàng khu [[Đa Kao|Đakao]], Sài Gòn.

Tổng giám đốc vào năm 1968 là [[Lương Thế Siêu]].<ref name="Flight Archive"/> Kế nhiệm ông là [[Nguyễn Tấn Trung]], thông gia của Tổng thống [[Nguyễn Văn Thiệu]] và Thủ tướng [[Trần Thiện Khiêm]]. Ông Trung giữ chức vụ này cho đến tận năm 1975.

== Tem kỷ niệm ==
Ngày [[18 tháng 4]] năm [[1971]] [[Bưu chính Việt Nam Cộng hòa]] phát hành bốn con [[tem thư|tem]] vẽ phong cảnh [[Đà Lạt]], [[Hà Tiên (thành phố)|Hà Tiên]], [[Huế (thành phố thuộc tỉnh)|Huế]], và [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]] trị giá 10 [[đồng (tiền Việt Nam Cộng hòa)|đồng]] và 25 đồng để kỷ niệm "20 năm phát triển Hàng không Việt Nam."<ref>[http://www.truclamyentu.info/tlls_temthuvietnam/vietnamstamps_1972.htm Tem thư Việt Nam 1972]</ref>

==Điểm đến==
Ngoài các chuyến bay kết nối với tất cả tỉnh, thành từ [[vĩ tuyến 17]] trở vào, Air Viet Nam với đội bay phản lực hiện đại đã mở rộng được nhiều đường bay quốc tế như [[Bangkok]], [[Viêng Chăn]], [[Phnôm Pênh]], [[Hong Kong]], [[Singapore]], [[Manila]], [[Nhật Bản]].

===Chí điểm quốc nội===
{|
|- valign="top"
|
*[[Ban Mê Thuột]]: [[Sân bay Buôn Ma Thuột|Phi trường Phụng Dực]] BMV
*[[Cà Mau]]: [[Sân bay Cà Mau|Phi trường Cà Mau]] CAH
*[[Cần Thơ]]: [[Sân bay quốc tế Cần Thơ|Phi trường Trà Nóc]] VCA
*[[Đà Lạt]]: [[Sân bay Liên Khương|Phi trường Liên Khương]] DLI
*[[Đà Nẵng]]: [[Sân bay quốc tế Đà Nẵng|Phi trường Đà Nẵng]] DAD
*[[Huế (thành phố thuộc tỉnh)|Huế]]: [[Sân bay quốc tế Phú Bài|Phi trường Phú Bài]] HUI
*[[Kon Tum (tỉnh)|Kontum]]: [[Sân bay Kon Tum|Phi trường Kontum]] KNT
*[[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]]: [[Sân bay Nha Trang|Phi trường Nha Trang]] NHA
*[[Phan Rang – Tháp Chàm|Phan Rang]]: [[Sân bay Thành Sơn|Phi trường Phan Rang]] PHA
|
*[[Phan Thiết (thành phố)|Phan Thiết]]: [[Sân bay Phan Thiết|Phi trường Phan Thiết]] PHH
*[[Phú Quốc]]: [[Sân bay Dương Đông|Phi trường Dương Đông]] PQC
*[[Pleiku (thành phố)|Pleiku]]: [[Phi trường Cù Hanh]] PXU
*[[Quảng Đức (tỉnh)|Quảng Đức]] XQD
*[[Quảng Ngãi]] XNG
*[[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]]: [[Sân bay Quy Nhơn|Phi trường Quy Nhơn]] UIH
*[[Rạch Giá (thành phố)|Rạch Giá]]: [[Sân bay Rạch Giá|Phi trường Rạch Giá]] RAG
*[[Tam Kỳ (thành phố)|Tam Kỳ]]: [[Sân bay Chu Lai|Phi trường Chu Lai]] TMK {{cần chú thích|lý do=TMK là mã của sân bay Tam Kỳ http://www.gcmap.com/airport/TMK (đã bị phá bỏ sau 1975), mã của sân bay Chu Lai là VCL, vốn là sân bay quân sự trước 1975}}
*[[Tuy Hòa (thành phố)|Tuy Hòa]]: [[Sân bay Tuy Hòa|Phi trường Tuy Hòa]] TBB
*[[Vĩnh Bình (tỉnh)|Vĩnh Bình]]:
|}

=== Tổng kết chí điểm quốc tế ===
==== [[Đông Á]] ====
*{{ROC}}: [[Đài Bắc]]
*{{JPN}}: [[Ōsaka|Osaka]], [[Tōkyō|Tokyo]]

==== [[Đông Nam Á]]====
*{{CAM}}: [[Phnôm Pênh|Phnom Penh]]
*{{Flag|Vương quốc Lào}}: [[Viêng Chăn|Vientiane]]
*{{THA}}: [[Bangkok]]
*{{PHI}}: [[Manila]]
*{{SIN}}: [[Singapore]]
*{{MYS}}: [[Kuala Lumpur]]

==Tai nạn và sự vụ an ninh==
{{Xem thêm|Danh sách các vụ rơi máy bay tại Việt Nam}}
{{Xem thêm|Danh sách các vụ máy bay Việt Nam rơi ở nước ngoài}}
Đa số những vụ tai nạn là do hoạt động [[khủng bố]] và [[chiến tranh Việt Nam|chiến cuộc]].
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+
!Thời gian
!Loại máy bay
!Lộ trình
!Nguyên nhân
!Mô tả thiệt hại
|-
|''Ngày 10 tháng 11 năm 1962''
|[[Douglas DC-3]]
|
|Máy bay bị cháy từ phía dưới đuôi, lan vào giữa thân, làm dây cáp các bộ phận lái đuôi không điều khiển được.
|thiệt mạng toàn bộ 20 người, gồm 6 tên lính và phi hành đoàn 3 người. Cơ trưởng chuyến bay này là phi công thuê người Đài Loan Chen Wan Tsun.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://tto.tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20180226/nhung-tai-nan-khong-tranh-duoc-cua-air-viet-nam/1427206.html|tiêu đề=Những tai nạn không tránh được của Air Việt Nam|ngày truy cập=2018-03-03|archive-date = ngày 3 tháng 3 năm 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303225250/https://tto.tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20180226/nhung-tai-nan-khong-tranh-duoc-cua-air-viet-nam/1427206.html|url-status=dead}}</ref>
|-
|''Ngày 16 tháng 9 năm 1965''
|[[Douglas DC-3]]
|Sài Gòn đến Quảng Ngãi
|Sau khi rời đường băng được 1.700m, chiếc DC3 rẽ phải, quay hướng lại phía đông để bay về Sài Gòn thì bất ngờ khói đen phụt ra từ phía đuôi máy bay. Chiếc DC3 rơi xuống chân núi Hùm, xã Tư Bình, quận Tư Nghĩa (nay là huyện Tư Nghĩa), Quảng Ngãi, cách phi trường khoảng 7&nbsp;km về hướng đông nam.
|Toàn bộ phi hành đoàn ba người và 37 hành khách, trong đó có 7 phụ nữ cùng 2 trẻ em, thiệt mạng <ref name=":0" />
|-
|''Ngày [[20 tháng 9]] năm [[1969]]''
|McDonnell Douglas DC-4 
|[[Pleiku (thành phố)|Pleiku]] đến Đà Nẵng
|va chạm với chiếc [[McDonnell Douglas F-4 Phantom II|F-4]] của [[Không quân Hoa Kỳ]] trên bầu trời [[Hội An (thành phố)|Hội An]]<ref>{{Chú thích web |url=http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=09201969&reg=XV-NUG&airline=Air+Vietnam |ngày truy cập=2010-08-16 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date = ngày 11 tháng 8 năm 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811220058/http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=09201969&reg=XV-NUG&airline=Air+Vietnam |url-status=dead }}</ref> 
|74/75 người trên máy bay và 2 dân thường dưới mặt đất thiệt mạng. Chiếc F-4 hạ cánh an toàn.
|-
|''Ngày [[22 tháng 12]] năm [[1969]]''
|Douglas DC-6B
|
|trong khi sắp hạ cánh bị gài bom nổ ở [[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]]
|10 người thiệt mạng. Phi cơ đâm vào một ngôi trường.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=12221969&reg=B-2005&airline=Air+Vietnam |ngày truy cập=2010-08-16 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date = ngày 11 tháng 8 năm 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811195602/http://www.airdisaster.com/cgi-bin/view_details.cgi?date=12221969&reg=B-2005&airline=Air+Vietnam |url-status=dead }}</ref>
|-
|''Ngày [[22 tháng 7]] năm [[1970]]''
|Douglas DC-4
|[[Pleiku (thành phố)|Pleiku]] đến [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]]
|Một [[binh nhì]] trong [[quân đội Hoa Kỳ]] đã khống chế máy bay. Người lính bị bắt giam ở Sài Gòn sau khi cố gắng buộc [[phi công]] đưa đến [[Hồng Kông]]. 
|Không có thương vong nào.
|-
|''Ngày [[24 tháng 9]] năm [[1972]]''
|[[Douglas C-54 Skymaster]]
|
|
|rơi gần [[Bến Cát (thành phố)|Bến Cát]], [[Củ Chi (huyện)|Củ Chi]] làm 10 trên 13 người thiệt mạng.<ref>[http://www.planecrashinfo.com/1972/1972-76.htm]</ref>
|-
|''Ngày [[19 tháng 3]] năm [[1973]]''
|[[Douglas DC-4]]
|[[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]] đến [[Buôn Ma Thuột (thành phố)|Ban Mê Thuột]]
|rất có thể là do đánh [[bom]] [[khủng bố]]
|vụ nổ xảy ra trong khoang hành lý làm tất cả 58 người thiệt mạng<ref>[http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19730319-1]</ref>
|-
|''Ngày [[17 tháng 11]] năm [[1973]]''
|[[Douglas DC-3]]
|
|
|Rơi tại [[Quảng Ngãi]] làm 27 người thiệt mạng.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.planecrashinfo.com/1973/1973-78.htm |ngày truy cập=2011-06-18 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date = ngày 13 tháng 10 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013084437/http://planecrashinfo.com/1973/1973-78.htm |url-status=dead }}</ref>
|-
|''Ngày [[20 tháng 2]] năm [[1974]]''
|Douglas DC-4
|[[Đà Lạt]] đến Đà Nẵng
|Một không tặc 19 tuổi người miền Nam Việt Nam ra lệnh bay ra miền Bắc Việt Nam. 
|Khi máy bay hạ cánh ở [[Huế (thành phố thuộc tỉnh)|Huế]], vì phát hiện ra mình bị lừa nên đã cho nổ trái [[lựu đạn]] tự tử, làm thiệt mạng hai nhân viên [[cảnh sát]].
|-
|''Ngày [[15 tháng 9]] năm [[1974]]''
|[[Boeing 727]]
|Đà Nẵng đến [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]] 
|Một người đàn ông khống chế chiếc máy bay trên đường bay số 706 và ra lệnh bay ra [[Hà Nội]]. Nghi phạm cho nổ hai trái [[lựu đạn]] và chiếc máy bay rơi ở [[Phan Rang (định hướng)|Phan Rang]] khi nó vượt quá [[Đường băng|đường băn]]<nowiki/>g trong lúc đang cố gắng [[hạ cánh]].
|Tất cả 70 người trên máy bay đều thiệt mạng.<ref>[http://www.planecrashinfo.com/1974/1974-52.htm]</ref>
|-
|''Ngày 12 tháng 3 năm 1975''
|[[Douglas C-54D-5-DC]]
|[[Viêng Chăn]] đến Sài Gòn
|bị trúng [[pháo]] rớt tại [[Pleiku (thành phố)|Pleiku]].
|Phi hành đoàn 6 người cùng 20 hành khách đều tử nạn.<ref>[http://www.thefreelibrary.com/MANPADS:+combating+the+threat+to+global+aviation+from+Man-Portable...-a0191999610]</ref>
|}

==Nhân vật liên quan==
*Kỹ sư Lương Thế Siêu: Tổng giám đốc
*Nguyễn Tấn Trung: Tổng Giám đốc
*Kỹ sư Lâm Ngọc Diệp: Phó Tổng Giám đốc
*Danh ca [[Giao Linh (ca sĩ)|Giao Linh]]: nhân viên soát vé, đại diện tham gia cuộc thi Văn nghệ "Kim Hoàng - Như Mai" năm 1966. Đạt được thành tích cao nhất - Huy chương vàng Kim Hoàng - Như Mai.

==Hình ảnh==
<gallery>
Tập tin:Air Vietnam Boeing 727-100.jpg|Boeing 727-100
Tập tin:Air Viet Nam Caravelle Groves.jpg|Caravelle vào ngày 1 tháng 1 năm 1962
Tập tin:Hang Khong Viet Nam Boeing 707 Volpati.jpg|Boeing 707-300 vào ngày 8 tháng 12 năm 1974
Tập tin:Hang Khong Viet Nam Douglas C-54 Volpati.jpg|Douglas C-54D vào ngày 12 tháng 3 năm 1975
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Tham khảo ==
*Choinski, Walter Frank. ''Country Study: Republic of Vietnam''. Washington, DC: The Military Assistance Institute, 1965.
*Embassy of Viet-Nam. ''Viet-Nam Bulletin''. Viet-Nam Info series 41. Washington, DC: Embassy of Viet-Nam, 1970.
*Smith, Harvey et al. ''Area Handbook for South Vietnam''. Washington, DC: US Government Printing Office, 1967.

== Xem thêm ==

* [[Royal Air Lao]]
* [[Royal Air Cambodge]]

==Liên kết ngoài==
* [http://www.air-america.net/airviet.htm Hình chụp những tư liệu cũ về Air Vietnam]
* [http://www.vnafmamn.com/AirVN_Photo/index.htm Photos of Air Viet Nam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126030417/http://www.vnafmamn.com/AirVN_Photo/index.htm |date = ngày 26 tháng 1 năm 2013}}
* [https://web.archive.org/web/20090201055645/http://vnaf.net/photos/air_vietnam/air_vietnam.html Photos of Air Viet Nam planes]
* [http://www.timetableimages.com/ttimages/vn1.htm Timetables of Air Viet Nam]
* [http://www.vnaf.net/photos/air_vietnam/air_vietnam.html Hình chụp máy bay của Air Viet Nam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070102220832/http://www.vnaf.net/photos/air_vietnam/air_vietnam.html |date = ngày 2 tháng 1 năm 2007}}
* [http://home.earthlink.net/~swojtkiewicz/203Locator/photopages/planes/planmisc/planmisc_10.html Máy bay Boeing 727 ở phi trường Đà Nẵng] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124032205/http://home.earthlink.net/~swojtkiewicz/203Locator/photopages/planes/planmisc/planmisc_10.html |date = ngày 24 tháng 11 năm 2010}}

{{Aviation lists}}
{{Hãng hàng không Việt Nam}}

[[Thể loại:Hãng hàng không Việt Nam ngừng hoạt động]]
[[Thể loại:Kinh tế Việt Nam Cộng hòa]]
[[Thể loại:Sài Gòn]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1951 ở Liên bang Đông Dương]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1951 ở Việt Nam]]