Xem mã nguồn của Ajuga

{{Automatic taxobox
|image = Ajuga reptans LC0138.jpg
|image_caption = Common bugle (''[[Ajuga reptans]]'')
|taxon = Ajuga
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]](1753)
|type_species = ''[[Ajuga reptans]]''
|type_species_authority = L.
|synonyms_ref = <ref name="ing">{{chú thích web
 | url = http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Ajuga
 | title = ''Ajuga'' 
 | access-date = 2008-06-04
 | date = 1996-02-09
 | work = Index Nominum Genericorum
 | publisher = [[International Association for Plant Taxonomy]]
}}</ref><ref name="GRIN">{{chú thích web
 |url          = http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?342
 |title        = Genus: ''Ajuga'' L.
 |access-date   = 2008-06-04
 |author       = Germplasm Resources Information Network (GRIN)
 |author-link   = Germplasm Resources Information Network
 |date         = 2004-09-10
 |work         = Taxonomy for Plants
 |publisher    = [[United States Department of Agriculture|USDA]], [[Agricultural Research Service|ARS]], National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20090519025542/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?342
 |archive-date = 2009-05-19
 |url-status     = dead
}}</ref><ref name=gg>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=5153 Kew World Checklist of Selected Plant Families]{{Liên kết hỏng|date=2024-08-08 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
|synonyms =
* ''Abiga'' <small>Saint-Lager</small>
* ''Bugula'' <small>P. Miller</small>
* ''Chamaepitys''  <small>Hill</small>
* ''Moscharia'' <small>Forssk. 1775 rejected name, not Ruiz & Pav. 1794 conserved name</small>
* ''Phleboanthe'' <small>Tausch</small>
* ''Rosenbachia'' <small>Regel</small>
* ''Bulga'' <small>Kuntze</small>
}}
'''Chi Cân cốt thảo''', '''chi Cỏ gân cốt''' hay '''chi Bi ga''' (danh pháp khoa học: '''''Ajuga''''') là một chi [[thực vật có hoa]] thân thảo sống một năm hay lâu năm thuộc [[họ Hoa môi]] (Lamiaceae).<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/browse/A/Compositae/Ajuga|title=''Ajuga''|access-date=ngày 26 tháng 9 năm 2013|author=The Plant List|year=2010}}{{Liên kết hỏng|date=2022-12-26 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

Phần lớn các loài trong chi này là bản địa châu Âu, châu Á,<ref>{{chú thích web | url = http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=100916 | work = Flora of China | title = Ajuga}}</ref> và châu Phi, nhưng có 2 loài ở đông nam Australia.<ref name=gg /> Chúng cao tới 5–50&nbsp;cm, với các lá mọc đối.<ref>{{chú thích sách|title=Compassionate Herbs |publisher=Faber and Faber Limited |url=http://archive.org/stream/compassionateher033486mbp#page/n7/mode/2up|author=C. F. Leyel}}</ref>

==Các loài==
Chi ''Ajuga'' gồm khoảng 70 loài:
# ''[[Ajuga arabica]]'' <small>P.H.Davis</small> - Saudi Arabia
# ''[[Ajuga australis]]'' R.Br. - Australia
# ''[[Ajuga bombycina]]'' <small>Boiss.</small> - Quần đảo Aegean, Thổ Nhĩ Kỳ
# ''[[Ajuga boninsimae]]'' <small>Maxim.</small> - Ogasawara-shoto (quần đảo Bonin, Nhật Bản)
# ''[[Ajuga brachystemon]]'' <small>Maxim.</small> - Uttarakhand, Nepal, bắc Ấn Độ
# ''[[Ajuga campylantha]]'' <small>Diels</small> - Vân Nam
# ''[[Ajuga campylanthoides]]'' <small>C.Y.Wu & C.Chen</small> - Tây Tạng, miền trung Trung Quốc
# ''[[Ajuga chamaecistus]]'' <small>Ging. ex Benth.</small> - Iran, Aghanistan
# ''[[Ajuga chamaepitys]]'' <small>(L.) Schreb.</small> - Trung và Nam Âu, Trung và Tây Nam Á
# ''[[Ajuga chasmophila]]'' <small>P.H.Davis</small> - Syria
# ''[[Ajuga ciliata]]'' <small>Bunge</small> - Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản
# ''[[Ajuga davisiana]]'' <small>Kit Tan & Yildiz</small> - Thổ Nhĩ Kỳ
# ''[[Ajuga decaryana]]'' <small>Danguy ex R.A.Clement</small> - Madagascar
# ''[[Ajuga decumbens]]'' <small>Thunb.</small> - Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu
# ''[[Ajuga dictyocarpa]]'' <small>Hayata</small> - Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu
# ''[[Ajuga fauriei]]'' <small>H.Lév. & Vaniot</small> - Triều Tiên
# ''[[Ajuga flaccida]]'' <small>Baker</small> - Madagascar
# ''[[Ajuga forrestii]]'' <small>Diels</small> - Trung Quốc, Tây Tạng, Nepal
# ''[[Ajuga genevensis]]'' <small>L.</small> - Trung và Nam Âu, Kavkaz; tự nhiên hóa tại Bắc Mỹ
# ''[[Ajuga grandiflora]]'' <small>Stapf</small> - South Australia
# ''[[Ajuga incisia]]'' <small>Maxim</small> - Đảo Honshu (Nhật Bản)
# ''[[Ajuga integrifolia]]'' <small>Buch.-Ham.</small> - Trung và Đông Phi, Nam Á (Saudi Arabia, Iran, Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia, v.v.), New Guinea
# ''[[Ajuga iva]]'' <small>(L.) Schreb.</small> - Khu vực Địa Trung Hải, từ quần đảo Canary Island và Madeira tới Thổ Nhĩ Kỳ và Palestin
# ''[[Ajuga japonica]]'' <small>Miq.</small> - Nhật Bản
# ''[[Ajuga laxmannii]]'' <small>(Murray) Benth.</small> - Đông Nam Âu, từ Cộng hòa Séc tới Hy Lạp; Thổ Nhĩ Kỳ, Kavkaz
# ''[[Ajuga leucantha]]'' <small>Lukhoba</small> - Uganda, Zaire, Ethiopia
# ''[[Ajuga linearifolia]]'' <small>Pamp.</small> - Trung Quốc
# ''[[Ajuga lobata]]'' <small>D.Don</small> - Trung Quốc, Nepal, Bhutan, Assam, Myanma
# ''[[Ajuga lupulina]]'' <small>Maxim.</small> - Trung Quốc, Nepal, Bhutan, Assam
# ''[[Ajuga macrosperma]]'' <small>Wall. ex Benth.</small> - Cân cốt thảo quả to, bi ga hột to. Trung Quốc, Nepal, Bhutan, Assam, bắc và đông Ấn Độ, bắc Đông Dương
# ''[[Ajuga makinoi]]'' <small>Nakai</small> - Đảo Honshu (Nhật Bản)
# ''[[Ajuga mollis]]'' <small>Gladkova</small> - Krym
# ''[[Ajuga multiflora]]'' <small>Bunge</small> - Trung Quốc, Triều Tiên, khu vực Chita của Siberi, Amur, Primorye.
# ''[[Ajuga nipponensis]]'' <small>Makino</small> - Cân cốt thảo hoa tím, bi ga Nhật. Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam, Đài Loan
# ''[[Ajuga novoguineensis]]'' <small>A.J.Paton & R.J.Johns</small> - New Guinea
# ''[[Ajuga nubigena]]'' <small>Diels</small> - Tây Tạng, Tứ Xuyên, Vân Nam
# ''[[Ajuga oblongata]]'' <small>M.Bieb.</small> - Iraq, Kavkaz
# ''[[Ajuga oocephala]]'' <small>Baker</small> - Madagascar
# ''[[Ajuga ophrydis]]'' <small>Burch. ex Benth.</small> - Nam Phi, Swaziland, Lesotho
# ''[[Ajuga orientalis]]'' <small>L.</small> - Đông Địa Trung Hải
# ''[[Ajuga ovalifolia]]'' <small>Bureau & Franch.</small> - Trung Quốc
# ''[[Ajuga palaestina]]'' - Palestine (vùng), Thổ Nhĩ Kỳ<ref>{{chú thích web|url=https://www.gbif.org/species/7566649|title=Ajuga chamaepitys subsp. Palaestina (Boiss.) Bornm}}</ref>
# ''[[Ajuga pantantha]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> - Vân Nam
# ''[[Ajuga parviflora]]'' <small>Benth.</small> - Afghanistan, Pakistan, bắc Ấn Độ, Nepal
# ''[[Ajuga piskoi]]'' <small>Degen & Bald.</small> - Albania, Nam Tư
# ''[[Ajuga postii]]'' <small>Briq.</small> - Thổ Nhĩ Kỳ
# ''[[Ajuga pygmaea]]'' <small>A.Gray</small> - Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu
# ''[[Ajuga pyramidalis]]'' <small>L.</small> - Trung và Nam Âu
# ''[[Ajuga relicta]]'' <small>P.H.Davis</small> - Thổ Nhĩ Kỳ
# ''[[Ajuga reptans]]'' <small>L.</small> - châu Âu, Algeria, Tunisia, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Kavkaz; tự nhiên hóa tại New Zealand, Bắc Mỹ và Venezuela
# ''[[Ajuga robusta]]'' <small>Baker</small> - Madagascar
# ''[[Ajuga salicifolia]]'' <small>(L.) Schreb.</small> - Balkan, Krym, Nam Nga, Thổ Nhĩ Kỳ
# ''[[Ajuga saxicola]]'' <small>Assadi & Jamzad</small> - Iran
# ''[[Ajuga sciaphila]]'' <small>W.W.Sm.</small>.- Tây nam Trung Quốc
# ''[[Ajuga shikotanensis]]'' <small>Miyabe & Tatew</small> - Nhật Bản, quần đảo Kuril
# ''[[Ajuga sinuata]]'' <small>R.Br.</small> - New South Wales
# ''[[Ajuga spectabilis]]'' <small>Nakai</small> - Triều Tiên
# ''[[Ajuga taiwanensis]]'' <small>Nakai ex Murata</small> - Đài Loan, quần đảo Lưu Cầu, Philippines
# ''[[Ajuga tenorei]]'' <small>C.Presl in J.S.Presl & C.B.Presl</small> - Italia
# ''[[Ajuga turkestanica]]'' <small>(Regel) Briq.</small> - Tajikistan
#''[[Ajuga vesiculifera]]'' <small>Herder</small> - Kyrgyzstan
# ''[[Ajuga vestita]]'' <small>Boiss.</small> - Thổ Nhĩ Kỳ, Iran
# ''[[Ajuga xylorrhiza]]'' <small>Kit Tan</small> - Thổ Nhĩ Kỳ
# ''[[Ajuga yesoensis]]'' <small>Maxim. ex Franch. & Sav.</small> - Nhật Bản
# ''[[Ajuga zakhoensis]]'' <small>Rech.f.</small> - Iraq

== Hình ảnh ==
<gallery>
Ajuga-reptans01.jpg
Ajuga reptans (flowers).jpg
Ajuga pyramidalis.jpg
Ajuga vestita.jpg
Ajuga_genevensis_150505.jpg|Blue bugle (''Ajuga genevensis'')
Illustration Ajuga reptans0.jpg|Common bugle from Thomé, ''Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz'', 1885
Ajuga nipponica Makino, USNH 1962.jpg|Color specimen of ''Ajuga nipponica Makino'', 1962
Ajuga pyramidalis RF.jpg|Pyramid bugle (''Ajuga pyramidalis'')
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Ajuga}}
*{{wikispecies-inline|Ajuga}}
{{Taxonbar|from=Q158472}}

[[Thể loại:Họ Hoa môi]]
[[Thể loại:Thực vật vườn]]
[[Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên]]
[[Thể loại:Ajuga]]


{{Teucrioideae-stub}}