Xem mã nguồn của Alpha Andromedae

{{Starbox begin
| name=[[Định danh Bayer|α Andromedae]]
}}
{{Starbox image
| image = [[Hình:Alpheratz.gif|250px]]
| caption = Alpha Andromedae
}}
{{Starbox observe
| epoch = [[J2000.0]] ([[International Celestial Reference System|ICRS]])
| equinox = [[J2000.0]]
| constell = [[Tiên Nữ (chòm sao)|Tiên Nữ]]
| ra = {{RA|00|08|23.25988}}<ref name=hipparcos>{{chú thích tạp chí|bibcode=2007A&A...474..653V|title=Validation of the new Hipparcos reduction|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=474|issue=2|pages=653–664|last1=Van Leeuwen|first1=F.|date=2007|doi=10.1051/0004-6361:20078357|arxiv = 0708.1752}}</ref>
| dec = {{DEC|+29|05|25.5520}}<ref name=hipparcos/>
| appmag_v = 2.06 (2.22&nbsp;+&nbsp;4.21)<ref name=wdsa />
}}
{{Starbox character
| r-i = −0.10<ref name=bsc2 />
| b-v = −0.11<ref name=bsc2 />
| u-b = −0.46<ref name=bsc2>{{chú thích web
 |last1=Hoffleit
 |first1=D.
 |last2=Warren
 |first2=W. H. Jr.
 |title=HR 15
 |url=http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%2015
 |work=[[The Bright Star Catalogue]]
 |edition=5th Revised
 |publisher=[[VizieR]]
 |access-date=2020-11-14
 |archive-date=2015-07-24
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724212825/http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR
 |url-status=dead
 }} và {{chú thích web
 |last1=Hoffleit
 |first1=D.
 |last2=Warren
 |first2=W. H. Jr.
 |title=Detailed Description of V/50
 |url=http://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/Cat?V/50
 |work=[[The Bright Star Catalogue]]
 |edition=5th Revised
 |publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]]
 }}</ref>
}}
{{Starbox character|no_heading=yes
| component = Primary
| class = B8IVpMnHg<ref name=spec2>
{{chú thích tạp chí
 |last1=Tomkin |first1=J.
 |last2=Pan |first2=X.
 |last3=McCarthy |first3=J. K.
 |date=1995
 |title=Spectroscopic detection of the secondaries of the Hyades interferometric spectroscopic binary theta<sup>2</sup> Tauri and of the interferometric spectroscopic binary alpha Andromedae
 |journal=[[Astronomical Journal]]
 |volume=109 |issue= |pages=780
 |bibcode=1995AJ....109..780T
 |doi=10.1086/117321
}}</ref>
}}
{{Starbox character|no_heading=yes
| component = Secondary
| class = A3V<ref name=spec2 />
}}
{{Starbox astrometry
 | component1 = Sơ cấp
 | radial_v = −10.6&nbsp;±&nbsp;0.3<ref>Value is for the center of mass of the system.</ref>
 | prop_mo_ra = 135.68<ref name=sb1/>
 | prop_mo_dec = −162.95<ref name=sb1 />
 | parallax = 33.62
 | p_error = 0.35
 | parallax_footnote = <ref name=hipparcos/>
 | absmag_v = −0.19 ± 0.30<ref name=data>{{chú thích tạp chí|bibcode=1999A&A...351..963R|title=Orbital elements and abundance analyses of the double-lined spectroscopic binary alpha Andromedae|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=351|pages=963|last1=Ryabchikova|first1=T. A.|last2=Malanushenko|first2=V. P.|last3=Adelman|first3=S. J.|date=1999}}</ref>
 | component2 = Thứ cấp
 | absmag_v2 = 2.00 ± 0.30<ref name=data/>
 }}
{{Starbox orbit
| reference = <ref name=wdsa>Entry, WDS identifier 00084+2905, [http://ad.usno.navy.mil/wds/orb6/orb6frames.html Sixth Catalog of Orbits of Visual Binary Stars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171112062424/http://ad.usno.navy.mil/wds/orb6/orb6frames.html |date = ngày 12 tháng 11 năm 2017}}, William I. Hartkopf & Brian D. Mason, U.S. Naval Observatory. Truy cập on line ngày 12 tháng 8 năm 2008.</ref>
| period_unitless = 96.7015 ± 0.0044 days
| axis_unitless = 24.0 ± 0.13 [[milliarcsecond|mas]]
| eccentricity = 0.535 ± 0.0046
| inclination = 105.6 ± 0.23
| node = 284.4 ± 0.21
| periastron = [[Modified Julian date|MJD]] 47374.563 ± 0.095
| periarg = 257.4 ± 0.31
}}
{{Starbox detail
| component1 = Sơ cấp
| component2 = Thứ cấp
| mass = 3.8 ± 0.2<ref name=orbit>{{chú thích tạp chí|bibcode=1998CoSka..27..356R|arxiv = astro-ph/9805205 |title = The double-lined spectroscopic binary alpha Andromedae: Orbital elements and elemental abundances |journal = Contributions of the Astronomical Observatory Skalnate Pleso |volume = 27 |issue = 3 |pages = 356 |last1 = Ryabchikova |first1 = T. |last2 = Malanushenko |first2 = V. |last3 = Adelman |first3 = S. J. |date = 1998 }}</ref>
| mass2 = 1.85 ± 0.13<ref name=orbit/>
| radius = 2.7 ± 0.4<ref name=orbit/>
| radius2 = 1.65 ± 0.3<ref name=orbit/>
| temperature = 13,800<ref name=orbit/>
| temperature2 = 8,500<ref name=orbit/>
| gravity = 3.75<ref name=orbit/>
| gravity2 = 4.0<ref name=orbit/>
| luminosity_bolometric = 240<ref name=orbit/>
| luminosity_bolometric2 = 13<ref name=orbit/>
| metal = [M/H]&nbsp;=&nbsp;0.2
| metal2 = [M/H]&nbsp;=&nbsp;0.2
| rotation = 2.38195 [[ngày]]<ref name=sciphys />
| rotational_velocity = 52
| rotational_velocity2 = 110 ± 5
| age_myr = 60<ref name=orbit/>
| age_myr2 = 70<ref name=orbit/>
}}
{{Starbox catalog
| names=Alpheratz, Sirrah, Sirah, α&nbsp;And, Alpha&nbsp;Andromedae, Alpha&nbsp;And, [[Bayer designation|δ&nbsp;Pegasi]], δ&nbsp;Peg, Delta&nbsp;Pegasi, Delta&nbsp;Peg, [[Flamsteed designation|21&nbsp;Andromedae]], 21&nbsp;And, [[Double star designation|H 5 32A]], [[Double star designation|MKT 11]], [[Aitken Double Star Catalogue|ADS]]&nbsp;94&nbsp;A, [[Durchmusterung|BD]]+28°4, [[Catalog of Components of Double and Multiple Stars|CCDM]]&nbsp;J00083+2905A, [[Fifth Fundamental Catalogue|FK5]]&nbsp;1, [[Boss General Catalogue|GC]]&nbsp;127, [[Henry Draper Catalogue|HD]]&nbsp;358, [[Hipparcos Catalogue|HIP]]&nbsp;677, [[Bright Star Catalogue|HR]]&nbsp;15, [[Index Catalogue of Visual Double Stars|IDS]]&nbsp;00032+2832&nbsp;A, [[Luyten Two-Tenths catalogue|LTT]]&nbsp;10039, [[New Luyten Two-Tenths catalogue|NLTT]]&nbsp;346, [[PPM Star Catalogue|PPM]]&nbsp;89441, [[Smithsonian Astrophysical Observatory Star Catalog|SAO]]&nbsp;73765, [[Washington Double Star Catalog|WDS]]&nbsp;00084+2905A/Aa<ref name=sb1>{{cite simbad|title=* alf And|access-date =ngày 12 tháng 8 năm 2008}}</ref><ref name=usno /><ref name=usnob>Entry 00084+2905, discoverer code MKT&nbsp;&nbsp;11, components Aa, [http://ad.usno.navy.mil/wds/Webtextfiles/wdsnewframe1.html The Washington Double Star Catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816042149/http://ad.usno.navy.mil/wds/Webtextfiles/wdsnewframe1.html |date = ngày 16 tháng 8 năm 2011}}, [[United States Naval Observatory]]. Truy cập on line ngày 15 tháng 8 năm 2017.</ref>
}}
{{Starbox reference
| Simbad = HR+15
}}
{{Starbox end}}
<!--[[Hình:Alpheratz.gif|nhỏ|200px|Alpha Andromedae, một trong số những sao sáng trên bầu trời đêm]]-->
'''Alpha Andromedae''', còn có tên [[Latinh]] là '''Alpheratz''', hay '''Sirrah''', '''α [[Tiên Nữ (định hướng)|Andromedae]]''', là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao [[Tiên Nữ (chòm sao)|Tiên Nữ]], nó nằm ở phía tây bắc của chòm sao [[Phi Mã]] (''Pegasus''). Như là ngôi sao kết nối với chòm sao [[Phi Mã]], nó còn được biết với tên gọi '''Delta Pegasi''', mặc dù tên gọi này ít khi được sử dụng. Nó nằm cách [[Trái Đất]] 97,07 [[năm ánh sáng]], ở [[xích vĩ|thiên độ]] +29 [[độ (góc)|độ]] 05 [[phút]] 25 [[giây]] và [[xích kinh|xích kinh độ]] +00 [[xích kinh|giờ]] 08 [[xích kinh|phút]] 22 [[xích kinh|giây]].[[Tập tin:Andromeda constellation map.png|nhỏ|trái|Chòm sao Tiên Nữ]]Là một [[sao đôi]] có ánh sáng trắng-xanh với độ sáng biểu kiến 2,07 - Alpheratz là tổ hợp của hai sao có quỹ đạo gần nhau, chỉ có thể phân biệt bằng các phân tích quang phổ một cách cẩn thận. Ngôi sao lớn có kích thước khoảng 10 lần lớn hơn so với ngôi sao nhỏ, và chúng quay xung quanh nhau theo chu kỳ 96,7 ngày. Được phân loại như là dạng quang phổ B8, cặp sao này khoảng 200 lần sáng hơn so với [[Mặt Trời]] và chúng có nhiệt độ tại bề mặt vào khoảng 13.000 [[kelvin|K]].

Ngôi sao lớn hơn trong 2 sao này của Alpheratz là ngôi sao sáng nhất đã được biết trong nhóm các sao được biết như là "Sao Thủy ngân-magiê". Nó thể hiện một mật độ cao bất thường của thủy ngân, gali, mangan và europi trong khí quyển của nó và mật độ thấp bất thường của các nguyên tố khác. Những sự dị thường này được người ta tin là kết quả của sự phân ly của các nguyên tố vì sức hút vào bên trong của trường hấp dẫn của các sao loại này.

Tên gọi Sirrah (hay Sirah) có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập:"صرة الفرس" - şirrat al-faras, "rốn của con ngựa".

== Thiên văn học cổ đại ==
Trong thiên văn học Trung Quốc cổ đại thì Alpheratz cùng với [[Gamma Pegasi|γ Pegasi]] tạo thành [[Bích Thủy Dư|sao Bích]].

==Đồng hành quang học==
{{Starbox begin
| name = [[Aitken Double Star Catalogue]]&nbsp;94&nbsp;B}}
{{Starbox observe
| epoch = [[J2000.0]]
| equinox = [[J2000.0]] ([[International Celestial Reference System]])
| constell = [[Tiên Nữ (chòm sao)]]
| ra = {{RA|00|08|16.626}}<ref name=sb0>{{cite simbad|title=TYC 1735-3181-1|access-date =ngày 12 tháng 8 năm 2008}}</ref>
| dec = {{DEC|+29|05|45.49}}<ref name=sb0 />
| appmag_v=10.8<ref name=sb0 />
}}
{{Starbox character
| class = G5<ref name=sb0 />
| b-v = 1.0<ref name=sb0 />
}}
{{Starbox astrometry
| prop_mo_ra = −3.9<ref name=sb0 />
| prop_mo_dec = −24.0<ref name=sb0 />
| parallax = 2.3990
| p_error = 0.0369
| parallax_footnote = <ref name=gaia>{{Cite DR2}}</ref>
}}
{{Starbox relpos
| epoch = 2000
| primary = A
| angdistsec = 89.3
| angdistref = <ref name=usno>Entry 00084+2905, discoverer code H&nbsp;5&nbsp;&nbsp;32, components Aa-B, [http://ad.usno.navy.mil/wds/Webtextfiles/wdsnewframe1.html The Washington Double Star Catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816042149/http://ad.usno.navy.mil/wds/Webtextfiles/wdsnewframe1.html |date = ngày 16 tháng 8 năm 2011}}, [[United States Naval Observatory]]. Truy cập on line ngày 15 tháng 8 năm 2017.</ref>
| posang = 284
| posangref = <ref name=usno />
}}
{{Starbox catalog
| names=[[Double star designation]], [[Durchmusterung]]+28°4B, [[Catalog of Components of Double and Multiple Stars]]&nbsp;J00083+2905B, [[Index Catalogue of Visual Double Stars]]&nbsp;00032+2832&nbsp;B, [[PPM Star Catalogue]]&nbsp;89439, [[Washington Double Star Catalog]]&nbsp;00084+2905B.<ref name=usno /><ref name=sb0 />}}
{{Starbox reference
| Simbad=ADS+94+B}}
{{End}}

[[Sao đôi]] trên được miêu tả có một [[sao đôi quang học]], phát hiện bởi [[William Herschel]] vào ngày 21 tháng 7 năm 1781.<ref name=usno /><ref name=burnham /><ref>Xem tr.140, mục 32 trong {{chú thích tạp chí
 |last1=Herschel |first1=M.
 |last2=Watson |first2=D.
 |date=1782
 |title=Catalogue of Double Stars. By Mr. Herschel, F. R. S. Communicated by Dr. Watson, Jun
 |volume=72 |pages=112–162
 |journal=[[Philosophical Transactions of the Royal Society]]
 |doi=10.1098/rstl.1782.0014
 |jstor=106455
|url=https://zenodo.org/record/1432266
 |bibcode=1782RSPT...72..112H
 }}</ref> Được định danh là ''ADS 94 B'' trong [[Danh mục sao đôi Aitken]], nó là [[sao loại G]] với [[cấp sao biểu kiến]] khoảng 10.8.<ref name=sb0 /> Mặc dù ngẫu nhiên nó xuất hiện gần hai ngôi sao khác trên bầu trời, nhưng nó lại xa Trái đất hơn nhiều; thị sai được quan sát bởi [[Gaia (tàu không gian)|Gaia]] đo được khoảng cách từ ngôi sao này đến Trái Đất là hơn 1300 năm ánh sáng<ref name=burnham>
{{chú thích sách
 |last=Burnham |first=R.
 |date=1978
 |title=Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System
 |volume=1 |pages=111
 |publisher=[[Dover Publications]]
 |isbn=0-486-23567-X
}}</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo|colwidth=30em}}

== Liên kết ngoài ==
{{Sky|00|08|23.2586||29|05|25.555|97}}
{{Chòm sao Tiên Nữ}}

[[Thể loại:Chòm sao Tiên Nữ]]
[[Thể loại:Thiên thể Bayer]]
[[Thể loại:Thiên thể Flamsteed]]
[[Thể loại:Sao gần mức khổng lồ nhóm B]]
[[Thể loại:Sao đôi quang phổ]]
[[Thể loại:Thiên thể HD]]
[[Thể loại:Sao nhóm G]]
[[Thể loại:Sao dãy chính nhóm A]]
[[Thể loại:Hệ ba sao]] <!-- Optical -->
[[Thể loại:Thiên thể Durchmusterung]]
[[Thể loại:Thiên thể HR]]
[[Thể loại:Thiên thể Hipparcos]]
[[Thể loại:Chòm sao Phi Mã]]
[[Thể loại:Thiên thể biết đến từ thời cổ đại]]
[[Thể loại:Sao có tên riêng]]