Xem mã nguồn của Antiope (Amazon)

{{Short description|Nhân vật trong thần thoại Hy Lạp, con gái của Ares}}
{{About|một chiến binh Amazon|các nhân vật thần thoại khác cùng tên|Antiope (thần thoại Hy Lạp)}}
[[Tập tin:Theseus Antiope archmus Eretria.jpg|thumb|250px|Theseus đưa Antiope đi, chi tiết từ trán tường trong đền thờ Apollo ở [[Eretria]], những năm 500 trước Công nguyên.]]

Trong [[thần thoại Hy Lạp]], '''Antiope'''  ({{IPAc-en|æ|n|ˈ|t|aɪ|ə|p|i}}; [[tiếng Hy Lạp cổ]]: Ἀντιόπη, bắt nguồn từ αντι ''anti'', "chống lại, được so sánh với, như," và οψ ''ops'', "tiếng nói" hay "đương đầu"<ref>{{Cite book|title=The Greek Myths|url=https://archive.org/details/greekmythsvolume00robe|url-access=registration|last=Robert Graves|publisher=Penguin Books|year=1960|isbn=978-0143106715|location=Harmondsworth, London, Anh|pages=s.v. Antiope}}</ref>) là một nữ [[chiến binh Amazon]], con gái của [[Ares]] và là chị/em gái của [[Melanippe]], [[Hippolyta]], [[Penthesilea]] và [[Orithyia (Amazon)|Orithyia]] (có thể) - các nữ hoàng của những người Amazon.<ref>[[Orosius]], ''Historiae adversus paganos'', [http://attalus.org/translate/orosius1B.html#15 I. 15.8-9]</ref> Hai chị em Orithyia và Antiope đồng cai trị những người Amazon.<ref>[[Orosius]], ''Historiae adversus paganos'',[http://attalus.org/translate/orosius1B.html#15 I. 15.8-10]</ref> Antiope có thể là vợ của [[Theseus]] và là mẹ của [[Hippolytus của Athens]], nhưng những nguồn khác lại cho đó là Hippolyta.<ref>{{Cite book|title=The Oxford Companion to World Mythology|last=Leeming|first=David|publisher=Nhà xuất bản Đại học Oxford |year=2005|isbn=9780195156690|quote=According to some sources, either Antiope or Hippolyta was the mother, by Theseus, of the tragic Hippolytus.|via=Oxford Reference Online|url-access=registration|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem}}</ref>

== Thần thoại ==
[[Tập tin:AmazonBattle.jpg|thumb|200px|Nữ chiến binh Amazon chuẩn bị cho một trận chiến, tác phẩm của Pierre-Eugène-Emile Hébert, 1860 (Antiope, Hippolyta hoặc Venus)]]
Có nhiều dị bản kể về cách mà Theseus lấy được Antiope và về số phận của bà sau đó.
Theo một dị bản, trong hành trình [[Heracles]] đi thực hiện [[mười hai kỳ công của Heracles|chiến công thứ chín]] là đi lấy chiếc thắt lưng của Hippolyta, khi ông bước chân đến kinh đô [[Themiscyra (thần thoại)|Themiscyra]], người bạn đồng hành của ông là Theseus, vua của [[Athens]] đã bắt cóc Antiope rồi mang bà trở về nhà<ref>Pseudo-Apollodorus, ''[[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Bibliotheca]]'', ([[Epitome]] trong Quyển IV), [https://www.theoi.com/Text/ApollodorusE.html#1 1. 16]; nguồn này cũng chú thích về một dị bản hiếm chỉ ra rằng Melanippe là người bị Theseus bắt cóc chứ không phải là Antiope</ref><ref>Diodorus Siculus, ''[[Bibliotheca Historica]]'' ([https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Diodorus_Siculus/4B*.html Quyển IV, Chương 16])</ref> (hoặc bà đã bị Heracles bắt rồi đưa đến cho Theseus<ref>[[Hyginus]], ''Fabulae'', 30</ref>). Theo [[Pausanias (nhà địa lý )|Pausanias]],<ref>Pausanias, ''Description of Greece'', [http://artflsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/perseus/citequery3.pl?dbname=GreekApr19&getid=1&query=Paus.%201 Quyển 1, Phần 2, 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210115103509/http://artflsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/perseus/citequery3.pl?dbname=GreekApr19&getid=1&query=Paus.%201.2 |date=2021-01-15 }}</ref> Antiope đem lòng yêu Theseus và tự có ý chí phản bội lại những người Amazon. Họ đã kết hôn với nhau, và sau đó bà sinh ra một người con trai tên [[Hippolytus (thần thoại)|Hippolytus]], người được đặt tên theo tên chị gái của Antiope. Ngay sau đó, người Amazon tới tấn công thành Athens để cố gắng giải cứu Antiope và để lấy lại thắt lưng của Hippolyta. Tuy nhiên, trong một trận chiến gần [[Areopagus]], người Athens đã đánh bại được họ dưới sự chỉ huy của Theseus.<ref>Roman, L., & Roman, M. (2010). {{Google books|tOgWfjNIxoMC|Encyclopedia of Greek and Roman mythology.|page=71}}</ref> Trong cuộc xung đột này (được biết đến là [[Chiến tranh Tiểu Á]]), Antiope bị một nữ chiến binh Amazon tên [[Molpadia]] vô tình bắn chết, người này sau đó bị chính Theseus sát hại.<ref>[[Plutarch]], ''Life of Theseus'' ([https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Theseus*.html Chương 26–27])</ref> Ngôi mộ của cả Antiope và Molpadia đều được xây ở Athens theo như Pausanias.<ref>Pausanias, ''Description of Greece'' (Quyển 1. 2. 1)</ref>

Theo một số nguồn, nguồn cơn vụ tấn công tới thành Athens thực chất là do Theseus đã bỏ rơi Antiope và lên kế hoạch để cưới [[Phaedra (thần thoại)|Phaedra]]. Antiope điên tiết trước chuyện này và quyết định tấn công họ vào ngày cưới. Bà thề sẽ giết tất cả những người đến tham dự. Nhưng rồi bà lại bị chính Theseus giết chết, điều đó đã thực hiện được đúng như lời sấm của [[một nhà tiên tri]].<ref>[[Gaius Julius Hyginus|Hyginus]], ''Fabulae'' 241</ref> [[Ovid]] đề cập rằng Theseus đã giết Antiope mặc cho bà còn đang mang thai.<ref>[[Ovid]], ''[[Heroides]]'' (''Quyển 4'', 117–120)</ref>

Một dị bản thay thế của câu chuyện kể lại các diễn biến liên quan đến Antiope (bị Theseus bắt cóc, kết hôn với ông, sinh ra Hippolytus, bị Theseus bỏ rơi để đến với Phaedra), tuy nhiên Antiope lại bị thay thế thành Hippolyte.<ref>[[Simonides]] in Pseudo-Apollodorus' ''Bibliotheca'' [https://www.theoi.com/Text/ApollodorusE.html#1 Epitome 1. 16]</ref><ref>[[Euripides]], ''Hippolytus''</ref><ref>[[Athenaeus]], ''Banquet of the Learned'', [http://attalus.org/old/athenaeus13a.html#557 13. 557] (nơi bà được gọi là "Hippe")</ref> Trong các phiên bản khác của dị bản này, cuộc tấn công tới thành Athens đã không diễn ra hoặc đã diễn ra dưới sự chỉ huy của Orithyia.<ref>[[Justin (nhà sử học)|Justin]], ''Epitome of Trogus Pompeius' History of the World'', [http://attalus.org/translate/justin8.html#2.4 Quyển 2, Chương 4]</ref>

== Hình tượng trong văn hoá ==
* Tiểu thuyết [[lịch sử viễn tưởng]] ''[[The Sword Is Forged]]'' ra mắt năm 1983 của [[Evangeline Walton]] viết về câu chuyện của Antiope và Theseus.<ref>{{cite web |url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/evangeline-walton/the-sword-is-forged/ |title=''The Sword Is Forged'' by Evangeline Walton |work=[[Kirkus Reviews]] |date=1983 |access-date=16 tháng 3 năm 2016}}</ref>
* Tiểu thuyết [[lịch sử viễn tưởng]] ''[[Last of the Amazons]]'' ra mắt năm 2004 của [[Steven Pressfield]] kể câu chuyện về sự diệt vong của những [[chiến binh Amazon]] khi Antiope bỏ trốn cùng Theseus.
* Nhân vật [[Antiope (nhân vật)|Antiope]] của [[DC Comics]] được giới thiệu vào năm 1984 là dì của [[Wonder Woman]] và là em gái của [[Hippolyta (DC Comics)|Nữ hoàng Hippolyta]] cai trị những [[chiến binh Amazon (DC Comics)|người Amazon]].<ref>{{cite comic |writer= |artist= |story= | title=[[Wonder Woman]] |volume=1 |issue=312| date =Tháng hai năm 1984 |publisher=[[DC Comics]]}}</ref> Nữ diễn viên [[Robin Wright]] là người thủ vai nhân vật này trong bộ phim ''[[Wonder Woman (phim 2017)|Wonder Woman]]'' năm 2017.<ref>{{cite magazine |url=http://www.ew.com/article/2016/03/24/wonder-woman-first-look-gal-gadot-robin-wright-connie-nielsen |title=''Wonder Woman'' exclusive: Meet the warrior women training Diana Prince |last=Sperling |first=Nicole |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date= 24 tháng 3 năm 2016 |access-date=24 tháng 3 năm 2016}}</ref>
* Trong tác phẩm ''[[De mulieribus claris]]'' của Giovanni Boccaccio<ref>Tác phẩm ''[[De mulieribus claris]]'' của [[Giovanni Boccaccio]] do Virginia Brown biên dịch (2001), tr. 41-42; Cambridge và London, Nhà xuất bản Đại học Harvard; {{ISBN|0-674-01130-9}};</ref> có một chuơng dành riêng để nói về Antiope và Orithyia.

== Xem thêm ==
{{Cổng thông tin|Hy Lạp cổ đại|Thần thoại|}}
* [[Chiến tranh Tiểu Á]]
* [[Hercules và những người phụ nữ Amazon]]
* [[Otrera]]
* [[Penthesilea]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

== Nguồn ==
* Watson, John Selby. ''Justin, Cornelius Nepos, and Eutropius: Literally Translated'', tr.&nbsp;21–22, 547; H. G. Bohn xuất bản năm 1853 (bản gốc tại New York Public Library).
* Williams, Henry Smith. ''The Historians' History of the World: A Comprehensive Narrative of the Rise'', v.2, tr.&nbsp;440–441;  The Outlook Company xuất bản năm 1904, New York Public Library.
* Justinus. ''Epitoma Historiarum philippicarum Pompei Trogi'', II.4.17-30.
* [[Paulus Orosius|Orosius]]. ''Historiae adversus paganos'', I.15.7-9.
<br />
{{s-start}}
{{s-bef|before=''[[Otrera]]''}}
{{s-ttl|title=[[Nữ vương]] của các [[chiến binh Amazon]]|years=}}
{{s-aft|after=[[Penthesilea]]}}
{{end}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
[[Thể loại:Con của Ares]]
[[Thể loại:Theseus]]
[[Thể loại:Nữ hoàng trong thần thoại Hy Lạp]]
[[Thể loại:Thần thoại về Heracles]]