Xem mã nguồn của Aquincum

{{Infobox ancient site|name=Aquincum|occupants=|material=|built=Khoảng năm 41–54|abandoned=|epochs=[[Đế chế La Mã]]|cultures=|dependency_of=|event=|height=|excavations=|archaeologists=|condition=|ownership=|management=|public_access=|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|builder=|area=|native_name=|map_caption=|alternate_name=|image=Aquincum 3 - KKriszti.jpg|alt=|caption=Tàn tích của Aquincum|map_type=Hungary|map_alt=|map_size=|width=|relief=|coordinates={{coord|47|33|51|N|19|2|58|E|display=inline,title}}|location=[[Budapest]] (quận [[Óbuda-Békásmegyer|Óbuda]]), Hungary|region=[[Pannonia]]|type=Chỗ ở|part_of=|length=|notes=}}'''Aquincum''' ({{IPA|la|aˈkᶣɪŋkũː|lang}}, {{IPA|hu|ˈɒkviŋkum|lang}}) là một thành phố cổ đại, nằm ở biên giới phía đông bắc của tỉnh [[Pannonia]] thuộc [[Đế quốc La Mã|Đế chế La Mã]]. Cho đến ngày nay, người ta vẫn có thể tìm thấy những di tích của nó ngay tại [[Budapest]], thủ đô của [[Hungary]].

Nhiều người cho rằng, vua [[Marcus Aurelius]] hoàn thành một phần cuối sách ''[[Tùy tưởng lục]]'' của ông ở Aquincum.

== Lịch sử ==
[[Tập tin:Aquincum-esp.jpg|trái|nhỏ| Vị trí của thành phố trong Đế chế La Mã]]
Aquincum ban đầu là nơi sinh sống của [[Eravisci]], một bộ tộc [[người Celt]], sau này thì trở thành căn cứ quân sự (''castra''), một phần của hệ thống bảo vệ biên giới có tên ''[[Biên thành La Mã]]''.

Vào khoảng năm 41–54 sau [[Công Nguyên|công nguyên]], 500 kị binh tiến nhập vào nơi đây trước khi một [[Binh đoàn La Mã|quân đoàn La Mã]] gồm 6.000 người Legio II Adiutrix)<ref>[[Cassius Dio]], ''Historia Romana'' 55.24</ref><ref name=":1">[[William Smith (lexicographer)|Smith, William]] biên tập (1854–1857). "Acincum". ''[[Dictionary of Greek and Roman Geography]]''. London: John Murray.</ref> chiếm đóng cả thành phố vào năm 89 sau công nguyên. Vào năm 106 sau công nguyên, cùng với sự phát triển của thành phố xung quanh pháo đài và sự tái tổ chức của Pannonia, Aquincum trở thành thủ phủ của vùng [[Hạ Pannonia]] La Mã.<ref>{{Chú thích báo|url=http://www.romeacrosseurope.com/?p=3001#sthash.DVZx2ZQ0.dpbs|title=Pannonia – Province by the Danube|date=ngày 17 tháng 10 năm 2015|work=Rome Across Europe|access-date=ngày 9 tháng 11 năm 2018|language=en-US|archive-date=2018-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20181110040429/http://www.romeacrosseurope.com/?p=3001#sthash.DVZx2ZQ0.dpbs}}</ref> Vị thế này giữ vững cho tới cuộc cải cách hành chính của Diocletian vào hơn một trăm năm sau.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=MdLYAQAAQBAJ|title=The Making of Christian Moravia (858-882): Papal Power and Political Reality|last=Betti|first=Maddalena|publisher=BRILL|year=2014|isbn=9789004260085|location=Leiden, Boston|pages=196|language=en}}</ref>

Dưới thời [[Hadrianus]], thành phố trở thành một đô thị phát triển trái ngược với thời [[Septimius Severus]], Aquincum chịu cảnh của một thuộc địa.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=ug55CgAAQBAJ|title=Philological and Historical Commentary on Ammianus Marcellinus XXX|last=Boeft|first=Jan den|last2=Drijvers|first2=Jan Willem|last3=Hengst|first3=Daniël den|last4=Teitler|first4=Hans C.|date = ngày 15 tháng 9 năm 2015 |publisher=BRILL|isbn=9789004300927|location=Leiden, Boston|pages=127|language=en}}</ref>

Thành phố là trung tâm của các hoạt động trên biên giới La Mã nhằm chống lại các bộ tộc [[Iazyges]] lân cận, Aquincum đôi khi còn là nơi trú ngụ của các vị vua.<ref name=":1" />

Vào cuối thế kỉ thứ hai, dân số của thành phố có thể lên tới con số 30.000, bao phủ một phần đáng kể khu vực [[Óbuda|quận Óbuda]], Budapest ngày nay. Những tàn tích của những công trình kiến trúc La Mã từ thế kỉ 2 và 3 sau công nguyên qua những cuộc khai quật cho thấy nơi đây từng là trung tâm thương mại của tỉnh Pannonia. Những tàn tích này xuất hiện ở các khu vực khác của Budapest, đặc biệt là Contra-Aquincum.

Từ đầu thế kỷ thứ 3 [[Kitô giáo|Cơ đốc giáo]] bắt đầu truyền bá trong thành phố.

Vào giữa thế kỷ thứ 4, người [[Người Sarmatia|Sarmatia]] từ phía bắc, liên tục mở các cuộc tấn công vào Aquincum.<ref>{{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/princetonencyclo00stil|title=Princeton Encyclopedia of Classical sites|last=Stillwell|last2=MacDonald|last3=McAlister|last4=Holland|date=1976|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, N.J.|url-access=registration}}</ref> Khi [[Suy tàn của Đế chế La Mã|Đế chế La Mã suy tàn]], thành phố cổ đại rơi vào cảnh phá hủy phần lớn vào năm 350 sau công nguyên. Cho tới năm 409 sau công nguyên, nơi đây trở thành thuộc địa của người [[Đức]] và Huns.<ref>{{Chú thích sách|title=Adventure Guide to Hungary|last=Mena|first=Dante|date = ngày 1 tháng 1 năm 2007 |publisher=Hunter Publishing (NJ)|page=177}}</ref>

== Tòa nhà định cư ==
[[Tập tin:Aquincum_Amphitheatre.jpg|phải|nhỏ|180x180px|Nhà hát quân đội Aquincum, Budapest, 1996]]
Những người dân sống trong khu định cư có thể tận hưởng những thành tựu của Đế chế tiêu biểu như: hệ thống sưởi ở trung tâm trong các ngôi nhà, phòng tắm công cộng, Mithraeum và cung điện. Cùng với đó các di tích quan trọng bậc nhất ở Aquincum là hai giảng đường:<ref name=":0">{{Chú thích báo|url=https://linesofescape.com/2016/08/aquincum-roman-ruins-budapest-hungary.html|title=Hunting down Roman ruins in Budapest – Lines of Escape|date=ngày 2 tháng 8 năm 2016|work=Lines of Escape|access-date=ngày 9 tháng 11 năm 2018|language=en-US|archive-date=2016-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104105715/http://linesofescape.com/2016/08/aquincum-roman-ruins-budapest-hungary.html|url-status=dead}}</ref> giảng đường Aquincum và Nhà hát quân đội Aquincum, xây dựng vào thế kỷ 1 sau công nguyên.<ref>{{Chú thích web|url=http://lovelybudapest.com/en/about-budapest/budapest-attractions.html|tựa đề=Budapest Attractions|website=Lovely Budapest|nhà xuất bản=nomad hungary|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20130514030640/http://lovelybudapest.com/en/about-budapest/budapest-attractions.html|ngày lưu trữ=2013-05-14|ngày truy cập=2013-04-18}}</ref> Đây cũng là những địa điểm tổ chức nhiều trận chiến khốc liệt giữa các chiến binh hoặc chiến binh với dã thú.

== Bảo tàng Aquincum ==
[[Bảo tàng Aquincum]] là nơi lưu trữ nhiều bảo vật lịch sử của thành phố. Bảo tàng trưng bày sự tái tạo của hệ thống [[Thủy lực học|thủy lực]], cùng với những ngôi nhà La Mã và bức tranh phục hồi tại chỗ. Cho đến ngày nay một số dấu vết về đường uống nước vẫn tồn tại xung quanh thành phố.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.aquincum.hu Bảo tàng Aquincum]
* [http://www.civertan.hu/legifoto/legifoto.php?page_level=875 Aquincum - Chụp ảnh trên không]
* [https://web.archive.org/web/20071011115749/http://tube108.com/travel/ruins-from-the-roman-empire/ Đoạn phim quay thành phố cổ Aquincum của Đế chế La Mã.]
* [https://web.archive.org/web/20190502061015/http://www.panoramio.com/user/510240/tags/ruins Di tích Aquincum]

[[Thể loại:Óbuda]]
[[Thể loại:Lịch sử Budapest]]
[[Thể loại:Thị trấn và thành phố La Mã ở Hungary]]
[[Thể loại:Địa điểm khảo cổ ở Hungary]]
[[Thể loại:Thị trấn Celtic]]
[[Thể loại:Địa điểm đông dân cư ở Pannonia]]
[[Thể loại:Pháo đài của lính lê dương La Mã ở Hungary]]