Xem mã nguồn của Arkansas

{{chú thích trong bài}} 
{{bài cùng tên}}
{{Infobox U.S. state
| official_name           = 
| name                    = Arkansas
| image_flag              = Flag of Arkansas.svg
| flag_alt                = Cờ Arkansas
| image_seal              = Seal of Arkansas.svg
| seal_alt                = Huy hiệu Arkansas
| seal_type               = Huy hiệu
| nickname                = The Natural State (Tiểu bang Tự nhiên), The Razorback State (Tiểu bang Heo [[razorback]]), The Land of Opportunity (Xứ Cơ hội)
| motto                   = 
| anthem                  = 
| image_map               = Arkansas in United States.svg
| map_alt                 = Bản đồ Arkansas
| seat                    = [[Little Rock, Arkansas|Little Rock]]
| LargestCity             = Little Rock
| LargestMetro            = 
| LargestCounty           = 
| area_rank               = 29
| area_total_sq_mi        = 
| area_total_km2          = 137.732
| area_water_percent      = 2,09
| width_km                = 385
| width_mi                = 
| Latitude                = 33°N&nbsp;– 36°30′N
| Longitude               = 89°41′W&nbsp;– 94°42′W
| population_rank         = 33
| population_demonym      = 
| OfficialLang            = [[Tiếng Anh]]
| Languages               = 
| 2010Pop                 = 
| population_as_of        = 2018
| 2010DensityUS           = 
| 2010Density             = 19,82
| DensityRank             = 34
| MedianHouseholdIncome   = 
| IncomeRank              = 
| Former                  = 
| AdmittanceDate          = [[15 tháng 6]] năm [[1836]]
| AdmittanceOrder         = 25
| Governor                = [[Sarah Huckabee Sanders]] ([[Đảng Cộng hòa (Hoa Kỳ)|Cộng hòa]])
| Lieutenant Governor     = 
| Lieutenant Governor_alt = 
| Legislature             = 
| Upperchamber            = 
| Lowerchamber            = 
| Senators                = [[John Boozman]] (CH)<br />[[Tom Cotton]] (CH)
| Representative          = 
| timezone1               = [[Giờ chuẩn Trung Mỹ|CST]]
| utc_offset1             = −6
| timezone1_DST           = [[Giờ hè Trung Mỹ|CDT]]
| utc_offset1_DST         = −5
| timezone1_location      = 
| timezone2               = 
| utc_offset2             = 
| timezone2_DST           = 
| utc_offset2_DST         = 
| timezone2_location      = 
| iso_code                = US-AR
| postal_code             = AR
| TradAbbreviation        = Ark.
| website                 = www.arkansas.gov
| module                  = 
}}

'''Arkansas''' (phát âm trong [[tiếng Anh]] bằng chữ [[Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế|IPA]]: {{IPA|/ˈɑ(r)k(ə)nˌsɑː/}} hay {{IPA|/ˈɑ(r)k(ə)nˌsɔ/}}; thường được phát âm trong [[tiếng Việt]] như '''A-can-xò''') là [[tiểu bang Hoa Kỳ]] thuộc về [[nam Hoa Kỳ|miền nam]] [[Hoa Kỳ]].

Đây là nơi sinh của Tổng thống [[Bill Clinton]] (tại Hope).

== Địa lý ==
{{Chính|Địa lý Arkansas}}

Thủ phủ Arkansas là [[Little Rock, Arkansas|Little Rock]]. Arkansas là tiểu bang duy nhất của Hoa Kỳ mà có [[kim cương]] tự nhiên (gần [[Murfreesboro, Arkansas|Murfreesboro]]). Do đó, [[đồng quarter Mỹ]] đặc biệt của Arkansas có một chiếc kim cương trên mặt trái (có chung quanh thân gạo và một con [[vịt đầu đỏ|vịt trời]] bay trên hồ).

Biên giới phía đông của Arkansas là [[sông Mississippi]], trừ ở hai quận [[Quận Clay, Arkansas|Clay]] và [[Quận Greene, Arkansas|Greene]], ở đấy [[sông Saint Francis]] là biên giới phía tây của "[[Gót giày ống Missouri]]". Arkansas bên cạnh [[Louisiana]] về phía nam, [[Missouri]] về phía bắc, [[Tennessee]] và [[Mississippi]] về phía đông, và [[Texas]] và [[Oklahoma]] về phía tây. Arkansas là miền đẹp có nhiều núi và thung lũng, rừng rậm, và đồng bằng tốt. Miền Tây Bắc Arkansas là một phần của [[Cao nguyên Ozark]], bao gồm [[dãy núi Boston]]; vào miền nam có [[dãy núi Ouachita]]. Những vùng này được chia theo [[sông Arkansas]]; những vùng đông và nam của Arkansas được gọi Vùng đất thấp.

Cái gọi là "Vùng đất thấp" được gọi nhiều hơn là [[Vịnh Mississippi|Châu thổ]] và Đại Đồng cỏ. Những đất theo sông Mississippi được gọi là "Châu thổ" của Arkansas, bắt nguồn từ những đất bồi tốt do sông Mississippi làm lụt. Đại Đồng cỏ xa sông Mississippi tí ở phần đông nam của tiểu bang và phần nhiều là đất nhấp nhô ở phần đó. Cả hai là khu vực nông nghiệp tốt và trồng phần lớn nông nghiệp của tiểu bang này.

Arkansas có nhiều hang, ví dụ như [[Hang Blanchard Springs]] (tiếng Anh: ''Blanchard Springs Caverns'').

Arkansas có nhiều khu vực được [[Dịch vụ Vườn Quốc gia]] bảo vệ. Các vùng này bao gồm:

* [[Đài kỷ niệm Quốc gia Trạm Arkansas]] (''Arkansas Post National Memorial'') tại [[Gillett, Arkansas|Gillett]]
* [[Sông Quốc gia Buffalo]]
* [[Khu lưu niệm Quốc gia Fort Smith]]
* [[Công viên Quốc gia Hot Springs]]
* [[Khu lưu niệm Quốc gia Trường trung học Trung ương Little Rock]]
* [[Công viên Quân sự Quốc gia Pea Ridge]]

Đường lịch sử Quốc gia [[Đường Nước mắt]] cũng chạy qua Arkansas.

=== Các thành phố quan trọng ===
Dân số đến năm 2000
[[Tập tin:Dean B. Ellis Library, Arkansas State University (3 September 2005).jpg|nhỏ|phải|250px|[[Đại học Tiểu bang Arkansas]] tại [[Jonesboro, Arkansas|Jonesboro]]]]

{|
|-
| valign="top" |
* [[Arkadelphia, Arkansas|Arkadelphia]]
* [[Batesville, Arkansas|Batesville]]
* [[Bella Vista, Arkansas|Bella Vista]]
* [[Benton, Arkansas|Benton]]
* [[Bentonville, Arkansas|Bentonville]]
* [[Blytheville, Arkansas|Blytheville]]
* [[Bryant, Arkansas|Bryant]]
* [[Cabot, Arkansas|Cabot]]
* [[Camden, Arkansas|Camden]]
* [[Conway, Arkansas|Conway]]
* [[El Dorado, Arkansas|El Dorado]]
* [[Eureka Springs, Arkansas|Eureka Springs]]
* [[Fayetteville, Arkansas|Fayetteville]]
* [[Thành phố Forrest, Arkansas|Thành phố Forrest]]
* [[Fort Smith, Arkansas|'''Fort Smith''']] (80.268)
* [[Harrison, Arkansas|Harrison]]
* [[Hope, Arkansas|Hope]]
* [[Hot Springs, Arkansas|Hot Springs]]
* [[Jacksonville, Arkansas|Jacksonville]]
* [[Jonesboro, Arkansas|Jonesboro]]
* [[Little Rock, Arkansas|Little Rock]]
* [[Lonoke, Arkansas|Lonoke]]
| valign="top" |
* [[Magnolia, Arkansas|Magnolia]]
* [[Maumelle, Arkansas|Maumelle]]
* [[Monticello, Arkansas|Monticello]]
* [[Mountain Home, Arkansas|Mountain Home]]
* [[Bắc Little Rock, Arkansas|'''Bắc Little Rock''']] (60.433)
* [[Paragould, Arkansas|Paragould]]
* [[Pine Bluff, Arkansas|Pine Bluff]]
* [[Pocahontas, Arkansas|Pocahontas]]
* [[Pottsville, Arkansas|Pottsville]]
* [[Rector, Arkansas|Rector]]
* [[Rogers, Arkansas|Rogers]]
* [[Russellville, Arkansas|Russellville]]
* [[Searcy, Arkansas|Searcy]]
* [[Sherwood, Arkansas|Sherwood]]
* [[Smackover, Arkansas|Smackover]]
* [[Springdale, Arkansas|Springdale]]
* [[Siloam Springs, Arkansas|Siloam Springs]]
* [[Texarkana, Arkansas|Texarkana]]
* [[Van Buren, Arkansas|Van Buren]]
* [[Tây Helena, Arkansas|Tây Helena]]
* [[Tây Memphis, Arkansas|Tây Memphis]]
|}

== Lịch sử ==
{{Chính|Lịch sử Arkansas}}

Các nhà thám hiểm Pháp đầu tiên đặt tên này cho tiểu bang, chắc là cách đánh vần ngữ âm của [[tiếng Pháp]] của người "về phía cửa sông", chỉ đến [[người Quapaw]] và sông mà họ ở bên cạnh. Các dân tộc [[Thổ dân Hoa Kỳ|thổ dân]] kia ngày xưa ở Arkansas ngày nay là [[người Caddo]], [[Cherokee]], và [[Người Osage|Osage]].

Ngày [[15 tháng 6]] năm [[1836]], Arkansas được trở thành tiểu bang thứ 25 của Hoa Kỳ như một [[tiểu bang chiếm hữu nô lệ]]. Arkansas từ chối gia nhập các [[Liên minh miền Nam Hoa Kỳ|Tiểu bang Liên minh Hoa Kỳ]] đến sau khi [[Abraham Lincoln]] huy động quân đội tấn công [[Nam Carolina]]. Nó rút ra khỏi Liên bang ngày [[6 tháng 5]] năm [[1861]]. Nhiều trận đánh nhỏ xảy ra ở tiểu bang này trong [[Nội chiến Hoa Kỳ|Nội chiến Mỹ]]. Theo [[Đạo luật Tái xây dựng]] Quận sự, [[Quốc hội Hoa Kỳ|Quốc hội]] nhận lại Arkansas vào Liên bang vào tháng 6 năm [[1868]].

Vào năm [[1881]], cơ quan lập pháp tiểu bang Arkansas ban hành một dự luật nhận "arkansaw" (cách phát âm tiếng Anh của "a-can-xò") là cách phát âm chính thức của tên tiểu bang&nbsp;– lưu ý là âm tiết cuối không được phát âm như "sas" hay "xat".

== Nhân khẩu ==
{| class="toccolours" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0em 0em 1em 1em; font-size: 95%;"
|-
! colspan="2" bgcolor="#ccccff" align="center" | Dân số trong lịch sử
|-
! align="center"| Năm điều tra<br />dân số!! align="right" | Dân số
|-
| colspan="2" | <hr />
|-
| align="center" | 1810 || align="right" | 1.062
|-
| align="center" | 1820 || align="right" | 14.273
|-
| align="center" | 1830 || align="right" | 30.388
|-
| align="center" | 1840 || align="right" | 97.574
|-
| align="center" | 1850 || align="right" | 209.897
|-
| align="center" | 1860 || align="right" | 435.450
|-
| align="center" | 1870 || align="right" | 484.471
|-
| align="center" | 1880 || align="right" | 802.525
|-
| align="center" | 1890 || align="right" | 1.128.211
|-
| align="center" | 1900 || align="right" | 1.311.564
|-
| align="center" | 1910 || align="right" | 1.574.449
|-
| align="center" | 1920 || align="right" | 1.752.204
|-
| align="center" | 1930 || align="right" | 1.854.482
|-
| align="center" | 1940 || align="right" | 1.949.387
|-
| align="center" | 1950 || align="right" | 1.909.511
|-
| align="center" | 1960 || align="right" | 1.786.272
|-
| align="center" | 1970 || align="right" | 1.923.295
|-
| align="center" | 1980 || align="right" | 2.286.435
|-
| align="center" | 1990 || align="right" | 2.350.725
|-
| align="center" | [[Điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000|2000]] || align="right" | 2.673.400
|}

[[2005|Vào năm 2005]], Arkansas có số dân ước lượng là 2.779.154 người, đó 29.154 người hay 1,1% hơn năm trước và là 105.756 người hay 4,0% hơn năm 2000. Con số này bao gồm 52.214 người hơn kỳ thống kê dân số trước vì lý do tự nhiên (tức là 198.800 người sinh trừ 146.586 người mất) và thực số 57.611 người hơn do di trú. Sự di trú từ bên ngoài Hoa Kỳ làm số dân tăng lên 21.947 người, và di trú ở trong nước làm dân số tăng lên 35.664 người. Có ước lượng là vào khoảng 48,8% của dân cư là nam và 51,2% là nữ.

Theo chủng tộc, Arkansas có:
* 78,6% là người [[Mỹ trắng|da trắng]]
* 15,7% là người [[người Mỹ gốc Phi|da đen]] hay [[Người Mỹ gốc Phi|Mỹ gốc Phi]]
* 3,2% là người [[Người gốc Hispanic|Hispanic]]
* 0,8% là người [[Mỹ gốc Á|Á Châu]]
* 0,7% là người [[Thổ dân Hoa Kỳ|Mỹ da đỏ]]
* 1,3% là người lai

Năm gốc dòng họ phổ biến nhất trong tiểu bang là [[người Mỹ]] (15,9%), người Mỹ đen (15,7%), [[người Mỹ gốc Ireland]] (9,5%), [[người Mỹ gốc Đức]] (9,3%), và [[người Mỹ gốc Anh]] (7,9%).

Những người có gốc Mỹ có số lượng cao ở miền tây bắc Ozark và miền trung của tiểu bang. Những người da đen sống phần nhiều ở những vùng đất tốt ở phần đông và nam của tiểu bang, nhất là gần sông Mississippi. Những người Arkansas có gốc Anh và Đức phần nhiều ở vùng tây bắc Ozarks gần biên giới Missouri.

[[2000|Vào năm 2000]], 95,0% của dân cư Arkansas 5 tuổi trở lên nói tiếng Anh ở nhà và 3,3% nói [[tiếng Tây Ban Nha]]. [[Tiếng Pháp]] là ngôn ngữ phổ biến thứ ba có 0,3% người, sau đó là [[tiếng Đức]] có 0,3% người và [[tiếng Việt]] có 0,1% người. Arkansas có nhiều [[người Mỹ gốc Việt]] do nhiều người đến [[trại tị nạn]] ở [[Doanh trại Chaffee|Fort Chaffee]] tại thành phố Fort Smith sau [[Chiến tranh Việt Nam]]. [http://www.fortsmith.org/attractions/fortchaffee.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060224200057/http://www.fortsmith.org/attractions/fortchaffee.asp |date=2006-02-24 }}

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
* Blair, Diane D. ''Arkansas Politics & Government: Do the People Rule?'' (1998)
* Deblack, Thomas A. ''With Fire and Sword: Arkansas, 1861–1874'' (2003)
* Donovan, Timothy P. và Willard B. Gatewood Jr., thu nhặt. ''The Governors of Arkansas'' (1981)
* Dougan, Michael B. ''Confederate Arkansas'' (1982)
* Duvall, Leland, thu nhặt. ''Arkansas: Colony and State'' (1973)
* Fletcher, John Gould. ''Arkansas'' (1947)
* Hanson, Gerald T. và Carl H. Moneyhon. ''Historical Atlas of Arkansas'' (1992)
* Key, V. O. ''Southern Politics'' (1949)
* Moore, Waddy W., thu nhặt. ''Arkansas in the Gilded Age, 1874–1900'' (1976).
* Peirce, Neal R. ''The Deep South States of America: People, Politics, and Power in the Seven Deep South States'' (1974)
* Thompson, George H. ''Arkansas and Reconstruction'' (1976)
* Whayne, Jeannie M. và các người khác. ''Arkansas: A Narrative History '' (2002)
* Whayne, Jeannie M. ''Arkansas Biography: A Collection of Notable Lives'' (2000)
* White, Lonnie J. ''Politics on the Southwestern Frontier: Arkansas Territory, 1819–1836'' (1964)
* Williams, C. Fred., thu nhặt. ''A Documentary History Of Arkansas'' (2005)
* [[Chính quyền Phát triển Công trình|WPA]]. ''Arkansas: A Guide to the State'' (1941)

== Liên kết ngoài ==
{{thể loại Commons|Arkansas}}
{{Wikisource-en|2000 US Presidential Election, Arkansas|Kết quả bầu cử tổng thống tại Arkansas năm 2000}}
{{Wikisource-en|Arkansas Governor's Address of 14 tháng 1 năm 2003|Diễn văn của thống đốc Arkansas ngày 14 tháng 1 năm 2003}}
* [http://www.arkansas.gov/ Arkansas.gov]&nbsp;– trang chủ của chính phủ tiểu bang
* [http://www.arcountydata.com/ Hồ sơ của các quận Arkansas]
* [http://www.arkleg.state.ar.us/data/ar_code.asp Bộ luật Tiểu bang Arkansas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013051630/http://www.arkleg.state.ar.us/data/ar_code.asp |date=2008-10-13 }}

{{Arkansas}}
{{Hoa Kỳ}}
{{Thời gian tổ chức|thành lập=1836}}
{{các chủ đề|Hoa Kỳ}}

[[Thể loại:Arkansas| ]]
[[Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Đông Nam Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Các Tiểu bang Liên minh miền Nam Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Nam Hoa Kỳ]]