Xem mã nguồn của Atbash

{{chú thích trong bài}} 
'''Atbash''' là một dạng [[mã thay thế]] đơn giản cho [[bảng chữ cái Hebrew]]. Thuật ngữ atbash bắt đầu bằng chữ đầu tiên trong bảng chữ cái, [[aleph|aleph (chữ cái)]], tiếp theo là [[tav|tav (chữ cái)]], chữ cái cuối cùng, sau đó là chữ cái thứ hai [[beth|beth (chữ cái)]], rồi tiếp đến chữ áp chót [[shin|shin (chữ cái)]], hàm chứa phép thay thế bằng cách đảo ngược bảng chữ cái Hebrew. Một ví dụ cho Atbash là trong [[Sách Jeremiah]], {{nowrap|לב קמי}} Lev Kamai (51:1) là Atbash cho {{nowrap|כשדים}} Kasdim ([[Chaldean Christians|Chaldeans]]), và {{nowrap|ששך}} ''Sheshakh'' (25:26; 51:41) là Atbash cho {{nowrap|בבל}} ''Bavel'' ([[Babylon]]).. Nó đã được liên kết với các [[phương pháp bí truyền]] của [[người Do Thái]] trong việc giải thích các văn bản tôn giáo tiếng Do Thái như trong [[đạo Kabbalah]].

Bảng mã Atbash cho tiếng Do Thái hiện đại:

 Bảng chữ cái thường: <span lang="he">אבגדהוזחטיכלמנסעפצקרשת</span>
 Bảng chữ cái mật mã: <span lang="he">תשרקצפעסנמלכיטחזוהדגבא</span>

Bảng mã Atbash cho bảng chữ cái Latinh:

 Bảng chữ cái thường: abcdefghijklmnopqrstuvwxyz
 Bảng chữ cái mật mã: ZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA

Ta có thể viết gọn hơn:

 13 ký tự đầu: A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
 13 ký tự cuối: Z|Y|X|W|V|U|T|S|R|Q|P|O|N

Atbash cho bảng chữ cái Việt (chữ quốc ngữ):

 15 ký tự đầu: A|Ă|Â|B|C|D|Đ|E|Ê|G|H|I|K|L|M
 15 ký tự cuối: Y|X|V|Ư|U|T|S|R|Q|P|Ơ|Ô|O|N|M

Atbash là mã thay thế rất đơn giản, có thể áp dụng cho mọi bảng chữ cái. Ví dụ Atbash AQC là "yêu". Một vài từ tiếng Anh khi được mã hóa bằng Atbash sẽ tạo ra một từ tiếng Anh khác, chẳng hạn như "hob"="sly", "hold"="slow", "holy"="slob", "horn"="slim", "zoo"="all", "irk"="rip", "low"="old", "glow"="told", và "grog"="tilt". Vì chỉ có một khóa, Atbash là mã đơn giản và rất yếu, nó đã bị thay thế bằng các loại mật mã khác phức tạp và mạnh mẽ hơn trong [[lịch sử mật mã học]].

The Atbash cipher is referenced ở [[Google]]'s Da Vinci Code Quest, in which participants must decode a common word from Atbash.

==The Atbash Cipher as an Affine cipher==
==Xem thêm==
* [[Gematria]]
* [[Tiếng Hebrew|Tiếng Do Thái]]
* [[ROT13]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==
* [http://home.cogeco.ca/~cipher/cyprogs.htm#atb Java software for encrypting and decrypting with Atbash] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927020135/http://home.cogeco.ca/~cipher/cyprogs.htm#atb |date=2011-09-27 }}
* [http://www.murky.org/blg/2004/09/03/atbash/ Atbash] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106132209/http://www.murky.org/blg/2004/09/03/atbash/ |date=2009-01-06 }} as discussed on [http://www.murky.org/blg/category/cryptography/ The Beginner's Guide to Cryptography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111061916/http://www.murky.org/blg/category/cryptography/ |date=2012-01-11 }}
* [http://pedrocarrasco.org/projects/criptografia/atbash.php Online website for encrypting and decrypting with Atbash]

{{Mật mã cổ điển}}

[[Thể loại:Classical ciphers]]
[[Thể loại:Hebrew language]]
[[Thể loại:Jewish mysticism]]
[[Thể loại:Mật mã cổ điển]]
[[Thể loại:Tiếng Hebrew]]