Xem mã nguồn của Bão Man-yi (2024)

{{Tên khác của bão|Bão Man-yi|một cơn bão năm 2024|Bão Pepito}}{{Infobox weather event
| name = Bão Man-yi (Rolly)<br/> Bão số 9 năm 2024 <br> 
| image = Man-yi 2024-11-16 0110Z.jpg
| caption = Bão Man-yi ở phía đông [[Philippines]] đạt cường độ cực đại vào ngày 16 tháng 11.
| duration = 
| formed = 7 tháng 11 năm 2024
| dissipated = 20 tháng 11 năm 2024
}}{{Thông tin sự kiện thời tiết/JMA
| winds = 105
| pressure = 920
}}{{Thông tin sự kiện thời tiết/JTWC|winds=140|pressure=924|basin=WPac|winds-suffix=|gusts=}}
{{Thông tin sự kiện thời tiết/Tác động|fatalities=14|injuries=15|missing=2|year=2024|damage=65000000|areas= [[Quần đảo Mariana]], [[Philippines]]|outages=}}
{{Infobox weather event/Footer
| season = [[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024]]
| related = 
}}
'''Bão Man-yi''' (tên gọi ở [[Philippines]] là '''Bão Pepito''', được [[Việt Nam]] định danh là '''bão số 9 năm 2024''') là một [[xoáy thuận nhiệt đới]] trong [[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024]]. Man-yi trở thành hệ thống [[bão nhiệt đới]] thứ sáu liên tiếp đổ bộ vào Philippines trong vòng hơn một tháng, sau [[Bão Trami (2024)|Bão Trami]], [[Bão Kong-rey (2024)|Kong-rey]], [[Bão Yinxing (2024)|Yinxing]], [[Bão Toraji (2024)|Toraji]] và [[Bão Usagi (2024)|Usagi]]. Ngoài ra, đây là lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu có các ghi chép từ năm 1951, có bốn cơn bão được đặt tên cùng tồn tại vào tháng 11 ở Tây Bắc [[Thái Bình Dương]].<ref>{{Chú thích web |last=Shackelford |first=Robert |date=2024-11-12 |title=Four storms churning the West Pacific at the same time mean more bad news for the Philippines |url=https://edition.cnn.com/2024/11/12/climate/philippines-storms-west-pacific-intl-hnk/index.html |access-date=2024-11-12 |website=CNN |language=en}}</ref>

Là cơn bão thứ 24 được [[Danh sách tên xoáy thuận nhiệt đới|đặt tên]] và là [[siêu bão]] thứ 6 trong [[mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024]], Man-yi bắt nguồn từ một vùng đối lưu cách đảo san hô [[Kwajalein]] {{convert|120|nmi|km mi|abbr=on|order=out}} về phía đông vào ngày 8 tháng 11. Man-yi đổ bộ lần đầu vào Panganiban, [[Catanduanes]] vào ngày 16 tháng 11. Ngày 17 tháng 11, Man-yi đổ bộ lần thứ hai vào [[Dipaculao, Aurora]], trên đảo Luzon, và đi vào [[Biển Đông]], trở thành bão số 9 ở Việt Nam vào tối cùng ngày theo giờ Việt Nam.

Nhìn chung, Man-yi khiến 14 người chết, 15 người bị thương và gây thiệt hại khoảng 65 triệu USD, đặc biệt ở Catanduanes và [[Nueva Vizcaya]].<ref>{{Chú thích web |last=Bowen |first=Steve |last2=Kerschner |first2=Brian |last3=Ng |first3=Jin Zheng |date=January 1, 2025 |title=Natural Catastrophe and Climate Report: 2025 |url=https://www.ajg.com/gallagherre/-/media/files/gallagher/gallagherre/news-and-insights/2025/natural-catastrophe-and-climate-report-2025.pdf |access-date=January 21, 2025 |website=ajg.com}}</ref>

==Lịch sử khí tượng==
{{storm path (màu mới)|Man-yi 2024 path.png}}
Bão Man-yi [[Sự hình thành bão nhiệt đới|hình thành]] từ một vùng đối lưu cách đảo san hô [[Kwajalein]] {{convert|120|nmi|km mi|abbr=on|order=out}} về phía đông, với hình ảnh vệ tinh cho thấy một trung tâm hoàn lưu tầng thấp có tổ chức hơn và một vùng đối lưu sâu duy trì ở ngoại vi phía tây nam vào ngày 8 tháng 11.<ref>{{Cite JTWC|date=November 8, 2024|type=abpw|designation=93W|time=01Z|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/abpwweb.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/text/2024-11-08-0110-abpwweb.txt|archive-date=November 8, 2024}}</ref> Đến 09:00 UTC, [[Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp]] Hoa Kỳ (JTWC) đã ban hành cảnh báo hình thành xoáy thuận nhiệt đới đối với nhiễu động này, chỉ ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển do cường độ [[gió đứt]] theo phương thẳng đứng từ thấp đến trung bình, sự phân kỳ tốt ở trên cao và nhiệt độ bề mặt biển ấm là {{Convert|29-30|C|F|abbr=on}}.<ref>{{cite JTWC|date=November 8, 2024|type=tcfa|designation=93W|time=09Z|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9024web.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/text/2024-11-03-0220-wp9024web.txt|archive-date=November 9, 2024|access-date=November 2, 2024}}</ref> [[Cục Khí tượng Nhật Bản]] (JMA) đã chỉ định sự nhiễu động này là một [[Khu vực áp suất thấp|vùng áp thấp]] vào cùng ngày,<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt |title=Warning and Summary 081800 |date=November 8, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 8, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241109082458/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Warnings_and_weather_summary/20241108/180000/A_WWJP27RJTD081800_C_RJTD_20241108201916_40.txt |archive-date=2024-11-09}}</ref> và ngày hôm sau, nó được nâng cấp thành áp thấp nhiệt đới.<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Tropical Cyclone Advisory for tropical depression |date=November 9, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 9, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241109082423/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241109/000000/A_WTPQ52RJTD090000_C_RJTD_20241109011931_5.txt |archive-date=2024-11-09}}</ref> Sau đó cùng ngày, JTWC đã chỉ định tên hệ thống này là ''25W'', chỉ ra đây là một hệ thống đang hợp nhất với các dải hình thành bao quanh từ phía bắc và một lõi trung tâm lạnh đang sâu dần, che khuất hoàn lưu tầng thấp.<ref>{{Cite JTWC|date=November 9, 2024|type=prog|category=TD|designation=25W|no=1|name=Twenty-Five|url=https://archive.today/20241109080644/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref>

[[Tập tin:Yinxing, Toraji, Usagi, and Man-yi 2024-11-11 0000Z.jpg|thumb|309x309px|Bốn cơn bão nhiệt đới hoạt động đồng thời vào ngày 11 tháng 11. Từ trái sang phải: [[Bão Yinxing (2024)|Yinxing]], [[Bão Toraji (2024)|Toraji]], [[Bão Usagi (2024)|Usagi]] và Man-yi, lần đầu tiên xuất hiện kể từ năm 1951.]]
Khi di chuyển về phía tây bắc dọc theo rìa phía nam của một [[Vĩ độ ngựa|áp cao cận nhiệt đới]] tầng trung, JMA đã nâng cấp hệ thống này thành bão nhiệt đới có [[Danh sách tên xoáy thuận nhiệt đới|tên]] là ''Man-yi'' vào lúc 06:00 UTC cùng ngày,<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Prognostic Reasoning No. 2 for TS Man-yi (2424) |date=November 9, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 9, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241109080658/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq32.rjtd..txt |archive-date=2024-11-09}}</ref> với hình ảnh vệ tinh cho thấy một hệ thống rất chắc đặc và trung tâm hoàn lưu tầng thấp lộ ra một phần ở rìa phía tây bắc của một khối mây nhỏ dày đặc ở trung tâm.<ref>{{Cite JTWC|date=November 9, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=3|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241109141945/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref> Man-yi bao quanh các góc phần tư phía bắc và phía đông của trung tâm hoàn lưu, trở nên dữ dội hơn khi cấu trúc thẳng đứng tiếp tục thẳng hàng.<ref>{{Cite JTWC|date=November 11, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=10|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241111083328/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref> Hệ thống trở nên mất tổ chức, với sự đối lưu dịch chuyển về phía đông nam, nhưng cuối cùng nó đã hợp nhất,<ref>{{Cite JTWC|date=November 13, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=20|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241114093603/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241113/210000/A_WDPN32PGTW132100_C_RJTD_20241113220718_100.txt}}</ref> bằng chứng là các đỉnh mây làm mát trong lớp phủ lạnh trung tâm và một vòng quấn chặt của dải phụ xung quanh trung tâm hoàn lưu bị che khuất,<ref>{{Cite JTWC|date=November 13, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=19|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241113151931/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref> khi hệ thống đi qua [[Guam]] vào ngày 13 tháng 11.<ref>{{Chú thích web |last=Post |first=John O'Connor {{!}} The Guam Daily |date=2024-11-13 |title=Tropical storm spares Guam |url=https://www.postguam.com/news/local/tropical-storm-spares-guam/article_ac3fc678-a174-11ef-bc47-df510c2bdd70.html |access-date=2024-11-16 |website=The Guam Daily Post |language=en}}</ref> Sáng sớm hôm sau, JMA đã nâng cấp nó bão nhiệt đới dữ dội, trích dẫn kỹ thuật Dvorak—phương pháp xác định cường độ bão nhiệt đới dựa trên hình ảnh vệ tinh.<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Prognostic Reasoning No. 22 for STS Man-yi (2424) |date=November 14, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 14, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241114092046/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq32.rjtd..txt|archive-date=2024-11-14}}</ref> Sau đó, nó di chuyển vào Khu vực trách nhiệm của Philippines, nơi [[Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines]] (PAGASA) đặt tên cho nó là ''Pepito''.<ref name=":1">{{Cite PAGASA|date=2024-11-14|name=Pepito|intl-name=Man-yi|type=tcb|no=1|category=STS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/TCB%231_pepito.pdf}}</ref> Cơn bão cho thấy các đỉnh mây làm mát ở vùng lạnh trung tâm của nó, với các dải mưa trở nên rõ ràng hơn và thắt chặt xung quanh sự hình thành của một [[mắt bão]] đang phát triển.<ref>{{Cite JTWC|date=November 14, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=24|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241115084012/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241114/210000/A_WDPN32PGTW142100_C_RJTD_20241114221116_18.txt}}</ref> Ngày 15 tháng 11, JMA nâng cấp cơn bão thành bão cuồng phong tối thiểu trước khi JTWC làm tương tự,<ref>{{Cite JTWC|date=November 15, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=25|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241115084030/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241115/030000/A_WDPN32PGTW150300_C_RJTD_20241115032819_1.txt}}</ref> với hình ảnh vệ tinh cho thấy bức tường mắt bão đối xứng bao quanh một mắt bão hình thuôn dài và các dải xoắn ốc kéo dài trên bán nguyệt phía đông.<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Tropical Cyclone Advisory for TY Man-yi (2425) |date=November 15, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 15, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241115083908/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241114/210000/A_WTPQ52RJTD142100_C_RJTD_20241114220119_22.txt |archive-date=2024-11-15}}</ref><ref>{{Cite JTWC|date=November 15, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=27|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241115142303/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref>

Sáng sớm ngày 16 tháng 11, JTWC đã nâng cấp hệ thống lên trạng thái siêu bão cuồng phong, với sức gió duy trì tối đa trong 1 phút ước tính là {{convert|140|kn|km/h mph|abbr=on|order=out|round=5|sortable=on}}, khiến nó trở thành siêu bão tương đương Cấp 5 trên [[thang bão Saffir–Simpson]].<ref name=":4">{{Cite JTWC|date=November 16, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=30|name=Man-yi|url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2024-11-16-0830-wp2524prog.txt}}</ref> Trong khi đó, JMA nâng cấp Man-yi lên thành [[Thang đo xoáy thuận nhiệt đới#Tây Thái Bình Dương|bão cuồng phong dữ dội]], ước tính cường độ cực đại của nó với [[áp suất khí quyển|áp suất trung tâm tối thiểu]] là {{convert|920|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4}} và sức gió duy trì tối đa trong 10 phút là {{convert|105|kn|km/h mph|abbr=on|order=out|round=5|sortable=on}}.<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Tropical Cyclone Advisory for TY Man-yi (2425) |date=November 16, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241116081548/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241116/000000/A_WTPQ52RJTD160000_C_RJTD_20241116010416_2.txt|archive-date=2024-11-16}}</ref> Bão được đặc trưng bởi một khối mây dày đặc ở trung tâm gần như đối xứng, kéo dài {{convert|85-100|nmi|mi km|0|order=out}}, với đỉnh mây lạnh nhất vào khoảng {{Convert|-72|C|F|abbr=on}}.<ref name=":4" /> Khi di chuyển về phía tây-tây bắc,<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Prognostic Reasoning No. 30 for TY Man-yi (2424) |date=November 16, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241116084246/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq32.rjtd..txt|archive-date=2024-11-16}}</ref> Man-yi đổ bộ vào Panganiban, [[Catanduanes]] vào khoảng 9:40 tối PHT (13:40 UTC) ngày 16 tháng 11.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-16 |title=Super Typhoon Pepito slams Catanduanes: Torrential rains, deadly winds, and storm surges threaten Bicol region overnight |url=https://www.brigadanews.ph/super-typhoon-pepito-slams-catanduanes-torrential-rains-deadly-winds-and-storm-surges-threaten-bicol-region-overnight/ |work=Brigada News |lang=en}}</ref> Sau khi đổ bộ vào Catanduanes, hệ thống này có vẻ ngoài suy yếu đôi chút,<ref>{{Cite JTWC|date=November 16, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=32|name=Man-yi|url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2024-11-16-2110-wp2524prog.txt}}</ref> với bán nguyệt phía tây trở nên kém tổ chức hơn và đỉnh mây ấm lên khi nó đi qua phía bắc quần đảo Calaguas.<ref>{{Cite PAGASA |name=Pepito |intl-name=Man-yi |type=tcb |url=https://ia800606.us.archive.org/1/items/pagasa-24-TC16/PAGASA_24-TC16_Pepito_TCB%2316.pdf |date=2024-11-17 |no=16 |category=STY}}</ref> Tuy nhiên, sau đó mắt bão đã trở nên rõ nét hơn và cấu trúc có vẻ đã phục hồi,<ref>{{Cite JTWC|date=November 17, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=33|name=Man-yi|url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2024-11-17-0320-wp2524prog.txt}}</ref> với bức tường mắt bão thứ cấp đang phát triển, cho thấy hệ thống đang trong quá trình thay thế bức tường mắt bão, mặc dù chu trình này không thể hoàn thành.<ref>{{Cite JTWC|date=November 17, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=34|name=Man-yi|url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2024-11-17-0750-wp2524prog.txt}}</ref> Ngày 17 tháng 11, Man-yi đổ bộ lần thứ hai ở [[Dipaculao, Aurora]], trên đảo [[Luzon]] vào khoảng 3:20 chiều PHT (07:20 UTC), và nhanh chóng di chuyển vào đất liền.<ref>{{Chú thích web |last=Mondoñedo-Ynot |first=Laureen |date=2024-11-17 |title='Pepito' makes 2nd landfall in Aurora |url=https://www.sunstar.com.ph/manila/pepito-makes-2nd-landfall-in-aurora |access-date=2024-11-17 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en}}</ref><ref>{{Cite JTWC|date=November 17, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=35|name=Man-yi|url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2024-11-17-1420-wp2524prog.txt}}</ref>

Bão Man-yi tăng tốc về phía tây bắc qua [[Biển Đông]], với trung tâm hoàn lưu tầng thấp của nó bị lộ ra một phần và các dải đối lưu bị phân mảnh xuất hiện dọc theo rìa phía nam và phía đông của hệ thống.<ref>{{Cite JTWC|date=November 18, 2024|type=prog|category=TY|designation=25W|no=37|name=Man-yi|url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2024-11-18-0320-wp2524prog.txt}}</ref><ref>{{Cite PAGASA |name=Pepito |intl-name=Man-yi |type=tcb |url=https://ia800606.us.archive.org/1/items/pagasa-24-TC16/PAGASA_24-TC16_Pepito_TCB%2322.pdf|date=2024-11-17 |no=22|category=TY}}</ref> Hình ảnh vệ tinh cho thấy hệ thống suy yếu nhanh chóng, với trung tâm hoàn lưu tầng thấp tiếp xúc một phần với luồng đối lưu sâu dữ dội ở phía nam, khiến JMA báo cáo rằng cơn bão đã suy yếu thành bão nhiệt đới dữ dội vào lúc 12:00 UTC ngày 18 tháng 11.<ref>{{Cite JTWC|date=November 18, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=38|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241118083848/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref><ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Tropical Cyclone Advisory for STS Man-yi (2425) |date=November 18, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 16, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241118142806/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq52.rjtd..txt|archive-date=2024-11-18}}</ref> Đối lưu sâu liên quan đến Man-yi có thể bao quanh, được thúc đẩy bởi dòng cục bộ từ hoạt động đối lưu, khi nó di chuyển về phía tây-tây bắc dọc theo rìa phía tây nam của một áp cao cận nhiệt đới ở tầng trung.<ref>{{Cite JTWC|date=November 18, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=39|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241118144722/https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp2524prog.txt}}</ref><ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Prognostic Reasoning No. 39 for STS Man-yi (2424) |date=November 18, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 18, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241118142921/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq32.rjtd..txt|archive-date=2024-11-18}}</ref> Man-yi nhanh chóng suy yếu khi cơn bão gặp phải một đợt xâm nhập lạnh đông bắc ở tầng thấp trên khắp phía bắc Biển Đông và trải qua sự tăng lên của gió đứt thẳng đứng.<ref>{{Cite JTWC|date=November 18, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=40|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241119092722/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20241118/210000/A_WDPN32PGTW182100_C_RJTD_20241118205118_79.txt}}</ref> Cơn bão hầu như bị bộc lộ ra và chìm trong trường [[Mây tầng tích|tầng tích]] liên quan đến đợt xâm nhập lạnh đông bắc, dẫn đến việc JMA báo cáo rằng nó suy yếu thành một cơn bão nhiệt đới vào ngày 19 tháng 11.<ref>{{Cite JTWC|date=November 19, 2024|type=prog|category=TS|designation=25W|no=42|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241119090021/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt}}</ref><ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |title=Tropical Cyclone Advisory for TS Man-yi (2425) |date=November 19, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 19, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241119090037/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq52.rjtd..txt|archive-date=2024-11-19}}</ref> Hệ thống này trở nên bộc lộ hoàn toàn, với đối lưu trung tâm bị bào mòn hoàn toàn.<ref>{{Cite JTWC|date=November 19, 2024|type=warn|category=TD|designation=25W|no=43|name=Man-yi|url=https://archive.today/20241119141319/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn32.pgtw..txt}}</ref> JTWC ban hành cảnh báo cuối cùng vào cùng ngày khi hệ thống suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, trong khi JMA tiếp tục theo dõi nó cho đến khi ghi nhận lần cuối vào lúc 06:00 UTC ngày 20 tháng 11.<ref>{{cite report |url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt |title=Warning and Summary 200600 |date=November 20, 2024 |publisher=Japan Meteorological Agency |location=Tokyo, Japan |access-date=November 20, 2024 |archive-url=https://archive.today/20241120150616/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Warnings_and_weather_summary/20241120/060000/A_WWJP90RJTD200600_C_RJTD_20241120083029_2.txt|archive-date=2024-11-20}}</ref>

==Chuẩn bị==
===Quần đảo Mariana===
Một cảnh báo bão nhiệt đới đã có hiệu lực trên [[Quần đảo Mariana]] vào ngày 12 tháng 11,<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-12 |title=Marianas under tropical storm watch |url=https://www.saipantribune.com/news/local/marianas-under-tropical-storm-watch/article_fa4009c2-a017-11ef-94fb-9f5ff91f2d81.html |access-date=2024-11-16 |website=Saipan Tribune |language=en |archive-date=2024-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119150721/https://www.saipantribune.com/news/local/marianas-under-tropical-storm-watch/article_fa4009c2-a017-11ef-94fb-9f5ff91f2d81.html |url-status=dead }}</ref> khi Man-yi nằm cách Guam khoảng {{cvt|330|mi}} về phía đông.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-12 |title=Guam now in COR 3 as Tropical Storm Man-yi approaches, residents asked to prepare |url=https://www.guampdn.com/news/guam-now-in-cor-3-as-tropical-storm-man-yi-approaches-residents-asked-to-prepare/article_3cee3cf8-a09a-11ef-b31a-cbe664980e17.html |access-date=2024-11-16 |website=guampdn.com |language=en}}</ref> Sở Giáo dục Guam đã hủy các lớp học và các cơ quan chính phủ bắt đầu chuẩn bị cho cơn bão khi Man-yi đến gần.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-12 |title=Worst conditions from Man-yi may come midday Wednesday |url=https://www.postguam.com/news/local/worst-conditions-from-man-yi-may-come-midday-wednesday/article_f135f810-a0b1-11ef-b223-0b851191c66b.html |access-date=2024-11-16 |website=The Guam Daily Post |language=en}}</ref> Một [[tình trạng khẩn cấp]] đã được ban bố khi Guam chuẩn bị cho sự xuất hiện của cơn bão.<ref>{{Chú thích web |title=State of emergency declared due to Tropical Storm Man-yi |url=https://www.kuam.com/story/51781001/state-of-emergency-declared-due-to-tropical-storm-manyi |access-date=2024-11-16 |website=www.kuam.com |language=en}}</ref> Một cảnh báo lũ lụt đã được ban hành cho một số khu vực của Guam và [[Quần đảo Bắc Mariana|Bắc Mariana]].<ref>{{Chú thích web |title=Tropical Storm Man-yi to pass very close to Guam, multiple flights delayed or canceled |url=https://www.kuam.com/story/51784344/tropical-storm-manyi-to-pass-very-close-to-guam-multiple-flights-delayed-or-canceled |access-date=2024-11-16 |website=www.kuam.com |language=en}}</ref>

===Philippines===
[[Tập tin:Man-yi 2024-11-17 0000Z.jpg|left|thumb| Bão Man-yi đang tiến gần đến Philippines vào ngày 17 tháng 11]]
[[Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines]] (PAGASA) cảnh báo nước dâng do bão ảnh hưởng đến [[Thung lũng Cagayan]], [[Trung Luzon]], [[Calabarzon]], [[Mimaropa]], [[Bicol (vùng)|Vùng Bicol]] và [[Đông Visayas]].<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Storm surge warning up in areas on Typhoon Pepito's path |url=https://news.abs-cbn.com/news/2024/11/15/storm-surge-warning-up-in-areas-on-typhoon-pepito-s-path-2110 |work=ABS-CBN}}</ref> Hội đồng quản lý và nhượng quyền vận tải đường bộ đã ra lệnh đình chỉ hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa thương mại đường bộ đi qua cảng [[Matnog]], nơi kết nối [[Luzon]] với [[Visayas]] và [[Mindanao]]. Sau đó, lệnh này được mở rộng thành lệnh đình chỉ bao gồm cả các chuyến xe buýt đến Khu vực Bicol và khuyến cáo không nên đi lại không cần thiết đến Bicol, Trung Luzon, Metro Manila và Calabarzon.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Travel via Matnog Port suspended ahead of storm Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/business/2024/11/14/travel-via-matnog-port-suspended-ahead-of-storm-pepito-1502 |work=ABS-CBN}}</ref><ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-16 |title=LTFRB suspends bus travel to Bicol amid Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/927276/ltfrb-suspends-bus-travel-to-bicol-amid-pepito/story/ |work=GMA News}}</ref> Hơn 650.000 người đã được sơ tán trên toàn quốc.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-16 |title=PAGASA warns of Super Typhoon Pepito's 'potentially catastrophic' impact |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/16/tens-of-thousands-flee-as-super-typhoon-pepito-nears-philippines-1245 |work=ABS-CBN}}</ref> Ngày thứ hai trong buổi hòa nhạc Grand Biniverse của Bini, dự kiến diễn ra vào ngày 17 tháng 11 tại Araneta Coliseum ở [[Thành phố Quezon]], thay vào đó đã được chuyển sang ngày 19 tháng 11.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Nov. 17 'Grand BINIverse' concert to be moved due to 'Pepito' |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/2024/11/15/nov-17-grand-biniverse-concert-to-be-moved-due-to-pepito-1931 |work=ABS-CBN}}</ref> Việc mua sắm hoảng loạn đã xảy ra ở [[Tacloban]],<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Mga Taclobanon, namili ng suplay bago maramdaman ang bagyong Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/15/evacuation-isinagawa-sa-can-avid-eastern-samar-dahil-sa-bagyong-pepito-2253 |work=ABS-CBN |lang=fil}}</ref> Ligao và Nabua,<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Dahil sa bagyo: Paninda sa Albay at Camarines Sur, nagkaubusan |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/15/dahil-sa-bagyo-paninda-sa-albay-at-camarines-sur-nagkaubusan-1838 |work=ABS-CBN |lang=fil}}</ref> trong khi ở Virac, [[Catanduanes]], người dân xếp hàng quanh một cửa hàng kim khí phát miễn phí ván ép và các vật liệu khác để chặn gió mạnh.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Hardware store na namimigay ng plywood, sealant, pinilahan sa Catanduanes |url=https://www.gmanetwork.com/news/balitambayan/promdi/927185/hardware-store-na-namimigay-ng-plywood-sealant-pinilahan-sa-catanduanes/story/ |work=GMA News |lang=fil}}</ref> Bộ Y tế đã ban hành cảnh báo mã trắng,<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-15 |title=Hospitals on code white alert for Typhoon Pepito —DOH |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/927232/hospitals-on-code-white-alert-for-typhoon-pepito-doh/story/ |work=GMA News |lang=en}}</ref> trong khi [[Lực lượng Vũ trang Philippines]] đặt một số đơn vị của họ vào tình trạng báo động đỏ.<ref>{{Chú thích báo |date=2024-11-17 |title=AFP units on red alert amid Super Typhoon Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/927360/afp-units-on-red-alert-amid-super-typhoon-pepito/story/ |work=GMA News |lang=en}}</ref> Lệnh giới nghiêm đã được áp dụng ở Naga, [[Camarines Sur]],<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-16 |title=Naga City curfew in effect as Pepito nears |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927265/naga-city-curfew-in-effect-as-pepito-nears/story/ |work=GMA News |lang=en}}</ref> trong khi điện đã được tắt trước ở Catanduanes.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-16 |title=Catanduanes power grid to implement total shutdown due to Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927262/catanduanes-power-grid-to-implement-total-shutdown-due-to-pepito/story/ |work=GMA News |lang=en}}</ref> Một trạng thái báo động đỏ đã được ban bố ở [[Malabon]]<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-17 |title=Families in Quezon City evacuate ahead of Super Typhoon Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/news/2024/11/17/families-in-quezon-city-evacuate-ahead-of-super-typhoon-pepito-922 |work=ABS-CBN |lang=en}}</ref> và [[Baguio]], trong khi chính quyền khuyến cáo không nên đi lại không cần thiết tới Baguio và Benguet.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-17 |title=Baguio City braces for Super Typhoon Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927343/baguio-city-braces-for-super-typhoon-pepito/story/ |work=GMA News |lang=en}}</ref> Việc đánh số biển số xe đã bị đình chỉ ở Baguio.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-18 |title=Baguio City declares code red amid Typhoon Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927375/baguio-city-declares-code-red-amid-typhoon-pepito/story/ |work=GMA News |lang=en}}</ref> Đường Villa Verde nối Pangasinan với Nueva Vizcaya đã bị đóng cửa vì nguy cơ lở đất.<ref>{{Chú thích báo|date=2024-11-18 |title=Magdamag na pag-ulan naranasan sa Pangasinan dahil sa bagyong Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/17/magdamag-na-pag-ulan-naranasan-sa-pangasinan-dahil-sa-bagyong-pepito-709 |work=ABS-CBN |lang=fil}}</ref>

==Tác động==
[[Tập tin:Man-yi make landfall in Catanduanes 2024.gif|thumb|296x296px|Bão Man-yi đổ bộ vào Panganiban, Catanduanes ngày 16 tháng 11]]
Văn phòng Phòng vệ Dân sự báo cáo rằng một số khu vực ở [[Bicol (vùng)|Vùng Bicol]] đã hứng chịu tình trạng nước dâng do bão khi cơn bão Man-yi tiến gần, với một số tòa nhà bị ngập lụt.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-16 |title=Storm surge affecting coastal areas in Region 5 |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927269/storm-surge-affecting-coastal-areas-in-region-5/story/ |access-date=2024-11-16 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Một số cây bị đổ và một số ngôi nhà bị hư hại ở San Andres, [[Catanduanes]], khi Man-yi đi qua khu vực này.<ref>{{Chú thích web |date=November 17, 2024 |title=Mga bahay nasira, poste at puno nabuwal sa Catanduanes dahil sa bagyong Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/17/mga-bahay-nasira-poste-at-puno-nabuwal-sa-catanduanes-dahil-sa-bagyong-pepito-921 |access-date=November 17, 2024 |website=news.abs-cbn.com}}</ref> Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines (PCG) báo cáo rằng có 4.784 người bị mắc kẹt tại các cảng trên khắp cả nước.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-17 |title=4,784 people stranded by Super Typhoon Pepito — PCG |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927331/4-784-people-stranded-by-super-typhoon-pepito-pcg/story/ |access-date=2024-11-17 |website=GMA News |language=en}}</ref> Một số khu vực của [[Isabela (tỉnh)|Isabela]], [[Aurora (tỉnh)|Aurora]] và [[Nueva Ecija]] mất điện do của Man-yi.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-17 |title=Power out in parts of Aurora, Isabela, Nueva Ecija due to Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/money/economy/927362/power-out-in-parts-of-aurora-isabela-nueva-ecija-due-to-pepito/story/ |access-date=2024-11-17 |website=GMA News |language=en}}</ref> Mười ba con đường ở [[Quirino]] bị ngập lụt.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-18 |title=Pepito leaves damaged roads, crops in Quirino |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/18/pepito-leaves-damaged-roads-crops-in-quirino-1014 |access-date=2024-11-17 |website=ABS-CBN |language=en}}</ref> [[Nueva Vizcaya]] chịu thiệt hại nặng nề sau khi sông Magat tràn bờ.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-18 |title=Roads blocked, homes destroyed: Nueva Vizcaya on brink of calamity declaration due to Pepito damage |url=https://centralluzon.politiko.com.ph/2024/11/18/roads-blocked-homes-destroyed-nueva-vizcaya-on-brink-of-calamity-declaration-due-to-pepito-damage/daily-feed/ |access-date=2024-11-18 |website=Politiko |language=en}}</ref> Thống đốc Catanduanes cho biết chính quyền tỉnh Sorsogon sẽ cung cấp viện trợ cho Catanduanes sau khi bão Man-yi tàn phá.<ref>{{Chú thích web |last=Bolledo |first=Jairo |date=2024-11-17 |title=LOOK: Super Typhoon Pepito's onslaught in Catanduanes, Aurora |url=https://www.rappler.com/philippines/luzon/super-typhoon-pepito-onslaught-catanduanes-aurora-november-2024/ |access-date=2024-11-17 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Tình trạng mất điện ở Catanduanes dự kiến sẽ kéo dài trong nhiều tháng.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-18 |title=Philippines cleans up after sixth major storm in weeks |url=https://www.france24.com/en/live-news/20241118-philippines-cleans-up-after-sixth-major-storm-in-weeks |access-date=2024-11-18 |website=France 24 |language=en}}</ref>

{{As of|2024|November|17|df=US}}, Hội đồng Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai Quốc gia (NDRRMC) báo cáo rằng 852.475 người bị ảnh hưởng, với 111.658 người phải di dời khỏi nhà cửa.<ref name=:1>{{Chú thích web |last=Argosino |first=Faith |date=2024-11-17 |title=Pepito injures 2 persons, affects over 852,000 across PH so far – NDRRMC |url=https://newsinfo.inquirer.net/2006053/pepito-injures-2-persons-affects-over-852000-across-ph-so-far-ndrrmc |access-date=2024-11-17 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Thiệt hại về nông nghiệp ở Philippines lên tới 266 triệu ₱ (5,4 triệu USD), trong khi thiệt hại về cơ sở hạ tầng lên tới 709 triệu ₱ (14,4 triệu USD), tổng cộng là 975 triệu ₱ (19,8 triệu USD).<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-20 |title=Around 4,000 houses in Catanduanes damaged by Pepito's onslaught |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/19/around-4-000-houses-in-catanduanes-damaged-from-pepito-onslaught-2154 |access-date=2024-11-20 |work=[[ABS-CBN]] |language=en}}</ref> Một người được báo cáo đã tử vong sau khi gặp tai nạn xe cộ do dây internet bị đứt ở [[Daet]] và hai người được báo cáo là bị thương trong các vụ việc riêng biệt ở Aurora.<ref name=:1/><ref>{{Chú thích web |date=2024-11-17 |title=1 reported dead in Camarines Norte due to Super Typhoon Pepito |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/927344/1-reported-dead-in-camarines-norte-due-to-super-typhoon-pepito/story/ |access-date=2024-11-17 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Bảy người thiệt mạng và ba người bị thương trong vụ lở đất ở [[Ambaguio]], Nueva Vizcaya.<ref>{{Chú thích web |title=7 patay sa Nueva Vizcaya dahil sa bagyong Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/18/7-patay-sa-nueva-vizcaya-dahil-sa-bagyong-pepito-1357 |access-date=2024-11-18 |website=ABS-CBN |language=fil}}</ref> Ba người khác mất tích sau khi túp lều của họ bị dòng nước sông mạnh cuốn trôi ở Nueva Ecija.<ref>{{Chú thích web |title=Typhoon Man-yi leaves 7 dead in Philippines and worsens crisis from back-to-back storms |url=https://apnews.com/article/philippines-typhoon-manyi-04db73a5ee97fed4fbf12c342c4e7bb8 |access-date=2024-11-18 |website=AP News |language=en}}</ref> Hai người đã thiệt mạng trong một trận lở đất ở [[Ifugao]].<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-19 |title=2 patay sa Ifugao matapos matabunan ng gumuhong lupa sa kasagsagan ng bagyong Pepito |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/19/2-patay-sa-ifugao-matapos-matabunan-ng-gumuhong-lupa-1944 |access-date=2024-11-19 |work=[[ABS-CBN]] |language=fil}}</ref> Một tảng đá đã phá hủy một ngôi nhà ở Dipaculao, chôn sống ba người.<ref>{{Chú thích web |title=Death toll in Philippines from Super Typhoon Man-yi rises to 12 |url=https://www.channelnewsasia.com/asia/philippines-super-typhoon-man-yi-death-toll-flooding-recovery-period-4761736 |access-date=2024-11-21 |website=CNA |language=en |ngày lưu trữ=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121074111/https://www.channelnewsasia.com/asia/philippines-super-typhoon-man-yi-death-toll-flooding-recovery-period-4761736 |url-status=dead }}</ref> Ít nhất 8.000 ngôi nhà bị hư hại hoặc phá hủy, hơn 100 thành phố và thị trấn bị mất điện do cột điện bị đổ.<ref>{{Chú thích báo |date=2024-11-18 |title=Typhoon Man-yi death toll rises in Philippines as major clean-up begins |url=https://www.abc.net.au/news/2024-11-18/typhoon-man-yi-death-toll-rises-as-philippines-clean-up-begins/104616464 |access-date=2024-11-18 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref>

==Hệ quả==
Không quân Philippines đã triển khai một số đơn vị và đặt một số đơn vị khác vào chế độ chờ để cung cấp hỗ trợ nhân đạo và ứng phó thảm họa sau cơn bão Man-yi.<ref>{{Chú thích web |title=Air Force deploys assets, personnel for 'Pepito' missions |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1238089 |access-date=2024-11-18 |website=Philippine News Agency |language=en}}</ref>  [[Tình trạng khẩn cấp|Tình trạng thảm họa]] đã được ban bố ở [[Aurora (tỉnh)|Aurora]].<ref>{{Chú thích web |title=Aurora declares state of calamity due to typhoons |url=https://news.abs-cbn.com/regions/2024/11/19/aurora-declares-state-of-calamity-due-to-typhoons-1423 |access-date=2024-11-19 |website=ABS-CBN |language=en}}</ref> Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines đã mở một đợt quyên góp cho những người bị ảnh hưởng bởi cơn bão.<ref>{{Chú thích web |date=2024-11-17 |title=Coast Guard calls for donations for typhoon-hit families |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/927355/coast-guard-calls-for-donations-for-typhoon-hit-families/story/ |access-date=2024-11-17 |website=GMA News |language=en}}</ref> Bộ Giáo dục đã ra lệnh thực hiện ngay các Phương thức cung cấp dịch vụ thay thế tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi cơn bão Man-yi.<ref>{{Chú thích web |last=Llantino |first=Victor |date=2024-11-19 |title=DepED, ipinag-utos ang pagpapatupad ng Alternative Delivery Modes sa mga lugar na tinamaan ng bagyong Pepito |url=https://www.bomboradyo.com/deped-ipinag-utos-ang-pagpapatupad-ng-alternative-delivery-modes-sa-mga-lugar-na-tinamaan-ng-bagyong-pepito |access-date=2024-11-19 |website=Bombo Radyo |language=en-US}}</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons}}
*[https://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc24/WPAC/25W.MAN-YI/ 25W.MAN-YI] từ [[United States Naval Research Laboratory]]
*[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/202424.html.en Thông tin chung] của Bão Man-yi (2424) từ Digital Typhoon

{{Danh sách tên bão bị khai tử ở Philippines}}
{{Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024}}
{{DEFAULTSORT:Man-yi}}
[[Thể loại:Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024]]
[[Thể loại:Bão tại Philippines]]