Xem mã nguồn của Bão Nari (2013)

{{Infobox Hurricane
| Name= Bão Nari (Santi)
| Type=Bão cuồng phong
| Year=2013
| Basin=WPac
| Image location=Nari 2013-10-11 1411Z.jpg
| Image name=Bão Nari lúc mạnh nhất vào ngày 11 tháng 10
| Track=Nari 2013 track.png
| Formed={{start date|2013|10|08}}
| Dissipated=16 tháng 10 năm 2013
| 10-min winds=75
| 1-min winds=105
| Pressure=965
| Fatalities=87 người
| Damages=176
| Areas={{Flatlist|
* [[Philippines]]
* [[Việt Nam]]
* [[Lào]]
* [[Thái Lan]]
}}
| Hurricane season=[[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013]]
}}
'''Bão Nari''' (tên chỉ định quốc tế: '''''1325''''', tên chỉ định [[Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp|JTWC]]: '''''24W''''', tên của Việt Nam: '''Bão số 11''') là cơn áp thấp thứ 40, cơn bão nhiệt đới thứ 25 và cơn bão cuồng phong thứ 8 (theo danh sách bão) trong [[mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013]]. Bão Nari là cơn bão đã đổ bộ vào [[Philippines]] làm chết 38 người, tàn phá cây cối, nhà cửa và gây ngập lụt.<ref>[http://www.bloomberg.com/news/2013-10-13/storm-floods-kill-33-in-philippines-as-typhoon-wipha-expected.html Storm, Floods Kill 33 in Philippines as Typhoon Wipha Expected], Bloomberg.</ref> Vào sáng ngày 15 tháng 10 năm 2013, cơn bão đã tàn phá dữ dội thành phố [[Đà Nẵng]] và tỉnh Thừa Thiên – Huế.<ref>[http://vnexpress.net/tin-tuc/xa-hoi/bao-nari-tan-pha-mien-trung-2895130.html Bão Nari tàn phá miền Trung], VnExpress.net</ref>

==Lịch sử hình thành==
{{Storm path|Nari 2013 track.png}}
Vào ngày 8 tháng 10 năm [[2013]], [[Cơ quan Khí tượng Nhật Bản]] <small>(JMA)</small> bắt đầu theo dõi một [[xoáy thuận nhiệt đới]] được phát triển trong khu vực cắt gió mức thấp đến vừa phải, cách [[Manila]] về hướng đông khoảng {{convert|1350|km|mi|disp=5|abbr=on}} trên đảo [[Luzon]], [[Philippines]].<ref>{{chú thích web|author=RSMC Tokyo&nbsp;— Typhoon Center|publisher=Japan Meteorological Agency|title=RSMC Tropical Cyclone Advisory ngày 8 tháng 10 năm 2013 12z|url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2013/10/08/tropical-cyclone-advisory-for-analysis-and-forecast-2013-10-08t120000z-2/|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KEdUTcut?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPQ20-RJTD_201310081200.htm|archive-date=2013-10-09|url-status=dead|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|date=ngày 8 tháng 10 năm 2013}}</ref><ref name="TCFA">{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Formation Alert: ngày 8 tháng 10 năm 2013 12z|author=Joint Typhoon Warning Center|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/ab/abpwweb.txt|date=ngày 8 tháng 10 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KLSgnsxd?url=https://listserv.illinois.edu/wa.cgi?A2=ind1310b|archive-date=2013-10-13|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|url-status=live}}</ref> Hệ thống sau đó được đặt tên là Santi bởi [[Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines]] <small>(PAGASA)</small> khi nó di chuyển dọc theo đỉnh phía Nam của một đỉnh cận nhiệt đới ở vùng áp thấp cao.<ref name="TCFA"/><ref name="Prog 1">{{chú thích web|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|date=ngày 8 tháng 10 năm 2013|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|title=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 24W Warning Nr 001|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/warnings/|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KEdmPzkm?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN32-PGTW_201310082100.htm|archive-date=2013-10-09|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Alert: Tropical Depression "Santi" ngày 8 tháng 10 năm 2013 15z|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|date=ngày 8 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archive-date=2013-10-09|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KEdz9G2z?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310081500.htm|url-status=live}}</ref> Sau đó, [[Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp]] Hoa Kỳ <small>(JTWC)</small> bắt đầu cảnh báo hệ thống này và chỉ định nó là cơn bão nhiệt đới 24W sau khi trung tâm lưu thông mức thấp các hệ thống bắt đầu được củng cố.<ref name="Prog 1"/> Trong suốt ngày tiếp theo, sau khi trung tâm đối lưu trên các trung tâm lưu thông mức thấp các hệ thống tăng lên, JMA và JTWC báo cáo cơn áp thấp đã phát triển thành cơn bão nhiệt đới, sau đó được đặt tên là Nari.<ref name="Prog 4">{{chú thích web|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|date=ngày 8 tháng 10 năm 2013|title=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 24W Warning Nr 004|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|archive-date=2013-10-10|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/warnings/|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KGPMytdO?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN32-PGTW_201310091500.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|author=RSMC Tokyo&nbsp;— Typhoon Center|publisher=Japan Meteorological Agency|title=RSMC Tropical Cyclone Advisory ngày 9 tháng 10 năm 2013 12z|url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2013/10/09/tropical-cyclone-advisory-for-analysis-and-forecast-2013-10-09t120000z|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KGPJPu8j?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPN32-PGTW_201310091500.htm|archive-date=2013-10-10|url-status=dead|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|date=ngày 8 tháng 10 năm 2013}}</ref>

==Hình ảnh==
===Vệ tinh===
<gallery>
Santi Oct 09 2013 0150Z.jpg|Ngày 9 tháng 10
Santi Oct 09 2013 0455Z.jpg|Ngày 9 tháng 10
Nari Oct 10 2013 0235Z.jpg|Ngày 10 tháng 10
Nari Oct 12 2013 0525Z.jpg|Ngày 12 tháng 10
Nari Oct 13 2013 0305Z.jpg|Ngày 13 tháng 10
Nari Oct 13 2013 0603Z.jpg|Ngày 13 tháng 10
</gallery>
===Đường đi cơn bão===
{{Toàn cảnh|Typhoon_Nari_track_(2013)_in_Vietnamese_more_detail.png|720px|Bão Nari hình thành từ ngoài khơi biển phía Đông [[Philippines]], bão đi ngang qua miền Bắc Phillipines, [[Biển Đông]], miền trung [[Việt Nam]], [[Lào]] và kết thúc tại [[Thái Lan]].}}

==Các thiệt hại do cơn bão gây ra==
=== Philippines ===

Trong ngày 9 tháng 10 năm 2013, [[PAGASA]] phát đi tím hiệu cảnh báo bão số 1 cho các đảo thuộc [[Tỉnh (Philippines)|tỉnh]] [[Catanduanes]], trước khi mở rộng các khu vực phát tín hiệu 1 sớm hơn ngày hôm sau tới Aurora, [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Isabela]], [[quần đảo Polilio và Quezon]].<ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Tropical Storm "Santi" ngày 9 tháng 10 năm 2013 15z|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|date=ngày 9 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KGPFRPTL?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310091500.htm|archive-date=2013-10-10|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Tropical Storm "Santi" ngày 10 tháng 10 năm 2013 03z|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|date=ngày 10 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KGPDhxVY?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310100300.htm|archive-date=2013-10-10|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Tropical Storm "Santi" ngày 10 tháng 10 năm 2013 09z|archive-date=2013-10-10|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|date=ngày 10 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KGPCzcrh?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310100900.htm|url-status=live}}</ref>

Ngày sau đó, hệ thống áp thấp được tăng cường thành cơn bão và tăng tốc di chuyển nhanh hơn về phía [[Philippines]], PAGASA đặt 17 khu vực ở Luzon dưới mức báo động 1, 14 khu vực dưới mức báo động 2 và [[tỉnh Aurora]] dưới mức báo động 3.<ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Typhoon "Santi" ngày 10 tháng 10 năm 2013 21z|archive-date=2013-10-11|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|date=ngày 10 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KHe8E2qA?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310102100.htm|url-status=live}}</ref>

Trong suốt ngày 11 tháng 10 năm 2013, các khu vực dưới mức báo động được mở rộng bao gồm Benguet, Ifugao, Ilocos Sur, Isabela, La Union, Pangasinan, đảo Polilio, Quirino và Tarlac.<ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Typhoon "Santi" ngày 11 tháng 10 năm 2013 09z|archive-date=2013-10-12|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|date=ngày 11 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KJTNmsoo?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310110900.htm|url-status=live}}</ref>

Vào ngày sau đó, các mức báo động dần dần được điều chỉnh trước khi bị hủy bỏ trong suốt ngày 12 tháng 10, khi bão di chuyển ra khỏi [[Philippines]] và hướng tới [[Việt Nam]].<ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Typhoon "Santi" ngày 12 tháng 10 năm 2013 21z|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|archive-date=2013-10-13|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|date=ngày 13 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KKiLY7Iz?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310121500.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Warning Bulletin: Typhoon "Santi" ngày 13 tháng 10 năm 2013 03z|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|archive-date=2013-10-12|accessdate=ngày 13 tháng 10 năm 2013|date=ngày 13 tháng 10 năm 2013|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|archiveurl=https://www.webcitation.org/6KJTNmsoo?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201310110900.htm|url-status=live}}</ref>

=== Việt Nam ===
Trước thông tin bão Nari sẽ đổ bộ vào miền trung Việt Nam, có khoảng 150.000 người ở các tỉnh, thành phố [[Đà Nẵng]], [[Quảng Nam]], [[Quảng Ngãi]], [[Quảng Bình (tỉnh)|Quảng Bình]] được thông báo sơ tán khẩn cấp. Tâm bão được xác định đi vào [[Thừa Thiên – Huế]], [[Đà Nẵng]] và [[Quảng Nam]], chính thức thì đổ bộ vào khu Hội An, Quảng Nam.<ref>[http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/12-gio-tan-pha-mien-trung-cua-bao-nari-2895355.html 12 giờ tàn phá miền Trung của bão Nari], VnExpress.</ref> Một bản tin dự báo trước khi đổ bộ cho thấy bão sẽ gây ra gió mạnh từ cấp 6 đến cấp 7, vùng gần tâm bão cấp 10 đến cấp 12, giật cấp 13 đến cấp 14 trên đất liền Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.evn.com.vn/d6/news/Tin-bao-khan-cap-Con-bao-so-11-102-103-9636.aspx|tựa đề=Tin bão khẩn cấp (Cơn bão số 11)|tác giả=Theo Trung tâm Dự báo KTTV|họ=|ngày=14 tháng 10 năm 2013|website=EVN dẫn tin từ Trung tâm Dự báo KTTV|url-status=live|ngày truy cập=2024-07-07}}</ref> Theo bản tin sáng ngày 15 tháng 10, lúc 6 giờ sáng ngày 15 tháng 10, vùng tâm bão Nari đổ bộ vào khu vực từ Đà Nẵng đến Quảng Nam, sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 10.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.evn.com.vn/d6/news/Tin-bao-khan-cap-Con-bao-so-11-102-103-9649.aspx|tiêu đề=Tin bão khẩn cấp (Cơn bão số 11)|tác giả=Theo Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia|ngày=2013-10-15|website=Tập đoàn Điện lực Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2024-10-30}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://baodanang.vn/channel/5403/201310/bao-do-bo-da-nang-quang-nam-2278775/|tiêu đề=Bão đổ bộ Đà Nẵng - Quảng Nam|ngày=2024-10-15|website=Báo Đà nẵng|url-status=live|ngày truy cập=2024-10-30}}</ref> Về gió mạnh thực đo trên đất liền, các trạm quan trắc trên đất liền chủ yếu ghi nhận gió mạnh cấp 6, cấp 7; Ba Đồn và Đồng Hới ([[Quảng Bình (tỉnh)|Quảng Bình]]), Đông Hà ([[Quảng Trị]]) ghi nhận gió mạnh cấp 6 giật cấp 8; Khe Sanh ([[Quảng Trị]]), thành phố [[Đà Nẵng]] và Tam Kỳ ([[Quảng Nam]]) ghi nhận gió mạnh cấp 7 giật cấp 10.<ref name=":02">{{chú thích sách|url=https://drive.google.com/file/d/1ielinLaFvgBBtrtZsdajxBcR2ME07gyh/view|tiêu đề=Đặc điểm khí tượng thủy văn năm 2013|nhà xuất bản=Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia|năm=2014|trang=26|nơi=Hà Nội}}</ref> Ở các tỉnh Trung Trung Bộ và Bắc Tây Nguyên ghi nhận tổng lượng mưa do ảnh hưởng của bão tính đến 13 giờ ngày 15 tháng 10 khoảng 150 – 300mm, một số nơi có lượng lớn hơn 400&nbsp;mm và cao nhất ghi nhận tại Bạch Mã là 659&nbsp;mm.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://www.evn.com.vn/d6/news/Tin-cuoi-cung-ve-con-bao-so-11-102-103-9664.aspx|tựa đề=Tin cuối cùng về cơn bão số 11|tác giả=Theo Trung tâm Dự báo KTTV|họ=|website=www.evn.com.vn|url-status=live|ngày truy cập=2024-07-07}}</ref>

Cơn bão kèm mưa lớn với lượng mưa từ 200mm đến 400mm sau đó gây ngập lụt, ách tắc giao thông Bắc Nam và ảnh hưởng lớn đến cuộc sống dân cư địa phương. Mưa làm 350 ha lúa và 3284 ha hoa màu bị ngập và cuốn trôi 104.000 mét khối đất từ khu vực thủy lợi và nhiều tuyến đường bê tông.<ref>[http://vietnamnews.vn/society/246340/storm-nari-leaves-trail-of-damage.html Storm Nari leaves trail of damage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131017144613/http://vietnamnews.vn/society/246340/storm-nari-leaves-trail-of-damage.html |date=2013-10-17 }}, Vietnamnews.</ref>

Theo thống kê của Cục Quản lí Đê điều và Phòng, chống Thiên tai, bão số 11 và mưa lớn sau bão đã khiến 27 người chết và mất tích. Thiệt hại kinh tế do bão khoảng 4.315 tỷ đồng (205 triệu USD).<ref>{{Chú thích web|url=https://phongchongthientai.mard.gov.vn/FileUpload/2019-08/iY6RhUKimkC2WAcp2013-Tong%20hop%202013-CT.pdf|tựa đề=TỔNG HỢP THIỆT HẠI DO THIÊN TAI NĂM 2013|url-status=live}}</ref>

===Lào===
Vào ngày 16 tháng 10 năm [[2013]], [[thời tiết xấu]] do ảnh hưởng từ cơn bão Nari được cho có thể là nguyên nhân vụ rơi<ref>{{Chú thích web |url=http://www.sggp.org.vn/thegioi/2013/10/330471/ |ngày truy cập=2013-10-21 |tựa đề=Vụ tai nạn máy bay tại Lào: Do ảnh hưởng bão Nari (SGGP online) |archive-date=2013-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023102928/http://sggp.org.vn/thegioi/2013/10/330471/ |url-status=dead }}</ref> [[chuyến bay 301 của Lao Airlines]], trên đường tới [[sân bay quốc tế Pakse]] làm thiệt mạng 49 hành khách và nhân viên đoàn bay.<ref>[http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/nguoi-viet-5-chau/danh-tinh-nguoi-viet-thiet-mang-trong-tai-nan-may-bay-lao-2896359.html Danh tính người Việt thiệt mạng trong tai nạn máy bay Lào], VnExpress.net</ref>

=== Thái Lan ===
Bão Nari đến [[Thái Lan]] vào ngày 16 tháng 9 năm 2013 với cường độ suy yếu nhiều và kèm theo mưa lớn diện rộng gây ngập lụt và ảnh hưởng giao thông, đời sống dân cư một số nơi ở phía Đông và phía Bắc Thái Lan, bao gồm cả [[Bangkok]]. Lượng mưa theo báo cáo từ 30mm đến 100mm ở [[Mukdahan]] và [[Ubon Ratchathani]].<ref>[http://www.bangkokpost.com/learning/easy/374770/nari-watch-wednesday-update Nari watch (Wednesday update)], BangkokPost.</ref> Trung tâm khí tượng Thái Lan dự báo cơn bão sẽ đi xa hơn vào miền Bắc nước này, các khu vực sẽ ảnh hưởng nặng nhất là [[Bung Kan]], [[Sakon Nakhon]], [[Nakhon Phanom]], [[Mukdahan]], [[Nong Khai]], [[Amnart Charoen]], [[Si Sa Ket]] và [[Ubon Ratchathani]].

== Xem thêm ==
*[[Bão số 13 năm 2013]]
*[[Bão Ketsana (2009)]]
*[[Bão Damrey (2017)]]

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
{{Commonscat|Typhoon Nari (2013)}}
* [http://www.gdacs.org/report.aspx?eventtype=TC&eventid=40482 Orange Tropical Cyclone alert for NARI-13 in Laos, Viet Nam, Philippines from 09/10/2013 12:00 UTC to 15/10/2013 00:00 UTC], GDACS.
* [http://weather.com.ph/announcements/tropical-storm-nari-santi-final-update Tropical Storm NARI (SANTI) Final Update] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131017200807/http://weather.com.ph/announcements/tropical-storm-nari-santi-final-update |date=2013-10-17 }}, Weather Philippines.
{{Thiên tai Việt Nam}}{{Bão tại Việt Nam 2013}}

{{DEFAULTSORT:Nari (2013)}}
[[Thể loại:Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013]]
[[Thể loại:Việt Nam năm 2013]]
[[Thể loại:Bão tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Bão nhiệt đới Tây Bắc Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Bão tại Philippines]]