Xem mã nguồn của Bão Winnie (1997)

{{Tên khác của bão|Bão Winnie|một cơn bão năm 2006|Bão Ibiang }}{{Infobox weather event
| name = Bão Winnie (Ibiang)
| image =  Winnie 1997-08-12 2300Z.png
| caption = Bão Winnie đạt cường độ cực đại vào ngày 12 tháng 8.
| formed =  5 tháng 8 năm 1997
| extratropical = 20 tháng 8 năm 1997
| dissipated = 23 tháng 8 năm 1997
}}{{Thông tin sự kiện thời tiết/JMA
| winds = 100
| pressure = 915
}}{{Thông tin sự kiện thời tiết/JTWC|winds=140|pressure=898|basin=WPac}}
{{Thông tin sự kiện thời tiết/Tác động|fatalities=372|year=1997|damage=3200000000|damages-prefix=|areas=[[Quần đảo Bắc Mariana]], [[Philippines]], [[Đài Loan]], [[Nhật Bản]], [[Trung Quốc]], [[Bán đảo Triều Tiên]], [[Viễn Đông Nga]]|outages=}}
{{Infobox weather event/Footer
| season = [[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1997]]
| related = 
}}
'''Bão Winnie''', còn được biết đến ở [[Philippines]] với tên gọi là Ibiang là siêu bão cuồng phong thứ tư của [[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1997|mùa bão năm 1997]]. Hình thành từ một vùng áp thấp lớn ở gần khu vực [[quần đảo Marshall]], bão đã đổ bộ lên Trung Quốc đại lục vào ngày 18 tháng 8, gây thiệt hại nghiêm trọng ước tính là $3,2 tỷ (Thời giá 1997).

== Lịch sử khí tượng ==
{{storm path (màu mới)|Winnie_1997_path.png}}
Vào ngày 5 tháng 8, một áp thấp nhiệt đới đã hình thành trên khu vực gần quần đảo Marshall. Hệ thống di chuyển về phía Tây Bắc và mạnh dần lên thành bão nhiệt đới trong ngày mùng 9. Cơn bão ngày một mạnh lên nhanh chóng khi điều kiện trở nên thuận lợi hơn, và Winnie đã đạt cường độ bão cuồng phong vào ngày mùng 10. Hai ngày sau, Winnie trở thành siêu bão thứ tư của mùa bão với vận tốc gió tối đa là 257,5&nbsp;km/h (160&nbsp;mph). Sau đó, [[mắt bão]] trở nên lớn hơn và méo mó, không rõ ràng, với thành mắt bão phía ngoài có đường kính lên tới 370&nbsp;km, bán kính của cơn bão mở rộng ra lên tới 1575&nbsp;km (977 dặm). Vào ngày 18, bão Winnie lúc này đã suy giảm chỉ còn là bão cấp 1 di chuyển qua khu vực cách phía [[Bắc Đài Loan]] và đổ bộ vào bờ biển phía Đông Trung Quốc. Cơn bão tiếp tục suy yếu và tan trong ngày 19. Tàn dư của Winnie di chuyển theo hướng Đông Bắc, đem đến mưa lớn và gây thiệt hại dọc theo một số vùng của Trung Quốc, trước khi tan hoàn toàn ở vùng [[Viễn Đông Nga|Viễn đông Nga]] ngày 23 tháng 8.<ref>Joint Typhoon Warning Center. [http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/1997atcr/ch3/14ww.htm Super Typhoon Winnie (14W).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607032527/http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/1997atcr/ch3/14ww.htm |date = ngày 7 tháng 6 năm 2011}} Retrieved on 2007-01-07.</ref>
[[Tập tin:Winnie 1997 sts85 big.jpg|thumb|right|Ảnh chụp toàn cảnh cơn bão ngày 13 tháng 8 năm 1997 của các phi hành đoàn từ vệ tinh [[STS-85]], vùng mây bão lúc này đã mở rộng ra đến gần 2,800 km.]]

== Ảnh hưởng ==
Cơn bão khiến 372 người thiệt mạng,<ref name="SJ2">{{chú thích báo|author=Associated Press|publisher=Sun Journal|date=ngày 22 tháng 8 năm 1997|access-date =ngày 22 tháng 7 năm 2010|title=Typhoon Winnie kills 56 in eastern China|url=https://news.google.com/newspapers?id=z1IpAAAAIBAJ&sjid=MmsFAAAAIBAJ&dq=typhoon%20winnie%20taiwan&pg=5076%2C3342638|page=20}}</ref> gây thiệt hại vật chất lên tới 3,2 tỷ đô. Ít nhất 1 triệu người phải sơ tán nhà cửa do ảnh hưởng của bão.<ref>{{chú thích web|author=Xinhua news agency|publisher=BBC|date=ngày 23 tháng 8 năm 1997|access-date =ngày 22 tháng 7 năm 2010|title=China: Typhoon caused 2.5bn dollars'damage in Zhejiang|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F99F605A7C39EC5&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM}}</ref>

=== Philippines ===
Kết hợp với [[gió mùa]] theo [[Gió mùa|mùa]], mưa lũ do bão Winnie đã giết chết ít nhất 17 người ở miền bắc [[Philippines]] vào ngày 18 tháng 8. Tổng cộng có 810.105 người bị ảnh hưởng bởi cơn bão ở nước này, trong đó 53.654 đã được sơ tán. Tổng cộng 204 ngôi nhà đã bị phá hủy và 5,885 ngôi nhà khác bị hư hại. Thiệt hại sơ bộ được ước tính là 60.188&nbsp;triệu [[Peso Philippines|peso]] (2,2 triệu đô la Mỹ).<ref name="PHPDHA1">{{Chú thích web|url=http://idh.cidi.org:8080/disaster/97b/0035.html|title=The Philippines - Typhoon Winnie DHA-Geneva Situation Report No. 1|author=United Nations Department of Humanitarian Affairs|date=ngày 20 tháng 8 năm 1997|publisher=Center for International Disaster Information|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010}}{{Liên kết hỏng}}</ref>

Khắp [[quần đảo Ryukyu]] và [[Kyushu|Kyūshū]], Winnie đã gây ra mưa rất to, đạt đỉnh {{Convert|450|mm|in|abbr=on}} ở [[Miyazaki|Mikado, Miyazaki]].<ref name="JPRain">{{Chú thích web|url=http://agora.ex.nii.ac.jp/cgi-bin/dt/summary_prec.pl?id=199713&lang=en&sort=total&order=dec&stype=number|title=降水量サマリービュー Typhoon 199713|year=1998|publisher=National Institute of Informatics|language=ja|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010}}</ref>

=== Đài Loan ===
Trên khắp Đài Loan, bão Winnie trút lượng mưa khổng lồ, tại một số khu vực được ghi nhận là hơn {{Convert|710|mm|in|abbr=on}} mưa trong khoảng 13 giờ.<ref name="TC1">{{Chú thích web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-3945269.html|title=Typhoon Winnie Kills 24 In Taiwan|author=Associated Press|date=ngày 18 tháng 8 năm 1997|publisher=The Columbian|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104095020/http://www.highbeam.com/doc/1P1-3945269.html|archive-date=ngày 4 tháng 11 năm 2012|url-status=dead|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010}}</ref> Ít nhất 46 người đã thiệt mạng vì cơn bão trên khắp hòn đảo,<ref name="TS1">{{Chú thích báo|url=https://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/13589796.html?dids=13589796:13589796&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Aug+21%2C+1997&author=&pub=Toronto+Star&desc=Typhoon+Winnie+kills+at+least+72&pqatl=google|title=Typhoon Winnie kills at least 72|last=Reuters|date=ngày 21 tháng 8 năm 1997|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010|publisher=The Toronto Star|page=A.20|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103082211/http://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/13589796.html?dids=13589796:13589796&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Aug+21,+1997&author=&pub=Toronto+Star&desc=Typhoon+Winnie+kills+at+least+72&pqatl=google|url-status=dead}}</ref> 20 người trong số họ bị nghiền nát bởi một tòa nhà chung cư bị khóa và sụp đổ sau sườn đồi. Chín người khác bị mắc kẹt bên dưới đống đổ nát.<ref name="SJ1">{{Chú thích báo|url=https://news.google.com/newspapers?id=zlIpAAAAIBAJ&sjid=MmsFAAAAIBAJ&dq=typhoon%20winnie%20taiwan&pg=3470%2C3148285|title=Typhoon Winnie slams China as Taiwan cleans up|last=Associated Press|date=ngày 21 tháng 8 năm 1997|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010|publisher=Sun Journal|page=18}}</ref> Gần [[Đài Bắc]], sáu người đã thiệt mạng trong vụ lở đất, trong đó có hai trẻ em. Thêm ba người chết đuối giữa vùng nước lũ gần thành phố; một người khác chết sau khi bị thổi bay khỏi mái nhà trong khi cố gắng trú bão trong nhà; và 6 người  chết vì những nguyên nhân không rõ. Lũ lụt ở ngoại ô Đài Bắc khiến toàn bộ tầng trệt của các tòa nhà ngập trong nước. Những cơn sóng lớn do bão tạo ra cũng làm xói mòn đường cao tốc ven biển dọc theo bờ biển phía đông. Ngoài ra, ước tính 68.000 nhân khẩu bị mất điện ở phía bắc Đài Loan.<ref name="TC1" /> Nhìn chung, thiệt hại từ Winnie được ước tính là $10&nbsp;triệu trên toàn đảo.<ref>{{Chú thích web|url=http://ocha-gwapps1.unog.ch/rw/rwb.nsf/db900sid/ACOS-64CQ7B?OpenDocument&emid=ST-1997-0179-CHN|title=Work crews continue to clean up damage|author=Voice of America|date=ngày 21 tháng 8 năm 1997|publisher=ReliefWeb|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707005701/http://ocha-gwapps1.unog.ch/rw/rwb.nsf/db900sid/ACOS-64CQ7B?OpenDocument&emid=ST-1997-0179-CHN|archive-date=ngày 7 tháng 7 năm 2011|url-status=dead|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010}}</ref>

=== Trung Quốc ===
Tại Trung Quốc, bão Winnie được coi là một trong những cơn bão mạnh nhất đổ bộ trong hơn một thập kỷ.<ref>{{Chú thích báo|url=https://news.google.com/newspapers?id=KMs0AAAAIBAJ&sjid=IyEGAAAAIBAJ&dq=typhoon%20winnie%20taiwan&pg=3493%2C5947343|title=Typhoon Winnie kills|last=Associated Press|date=ngày 22 tháng 8 năm 1997|access-date=ngày 22 tháng 7 năm 2010|publisher=Lodi News-Sentinel|page=6}}</ref> Ít nhất 310 người được xác nhận đã thiệt mạng và thiệt hại do bão gây ra là $3,2&nbsp;tỷ (1997 [[Đô la Mỹ|USD]]).<ref>{{Chú thích báo|title=World/Nation Briefs|last=Staff Writer|date=ngày 24 tháng 8 năm 1997|publisher=Newsday|page=A.24}}</ref> Ngoài ra, hơn 3.000 người đã bị thương do bão.

== Kỷ lục ==
Bão Winnie có thể là xoáy thuận nhiệt đới lớn nhất từ trước đến nay với đường kính toàn bộ cơn bão vào ngày 15 tháng 8 mở rộng lên tới 3,150&nbsp;km (1960 dặm), lớn gấp 1,5 lần đường kính kỷ lục của [[Bão Tip (1979)|siêu bão Tip]] trước đó là 2,220&nbsp;km (1,380 dặm).<ref name="Winnie record">{{chú thích web|url=http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/k/199713.html.en |title=Digital Typhoon: Typhoon 199713 (WINNIE) - Detailed Wind Information |publisher=Digital Typhoon |access-date = ngày 13 tháng 10 năm 2018 |df= }}</ref><ref>{{chú thích sách|author=Bryan Norcross|title=Hurricane Almanac: The Essential Guide to Storms Past, Present, and Future|year=2007|publisher=St. Martin's Press|isbn=0-312-37152-7|page=76|url=https://books.google.com/books?id=T1NZpiI_3XgC&dq}}</ref> Đây cũng là cơn bão có mắt bão lớn nhất, ngang với [[Bão Carmen (1960)|bão Carmen]] năm 1960, với đường kính mắt lên tới 370&nbsp;km.<ref name="Winnie eye">{{chú thích web|author=Jeff Masters|title=Category 3 Chan-hom: One of Shanghai's Strongest Typhoons on Record?|url=https://maps.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=3038&page=5|publisher=Weather Underground|date=ngày 10 tháng 7 năm 2015|access-date =ngày 15 tháng 4 năm 2018|archive-date = ngày 17 tháng 6 năm 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617192749/https://maps.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=3038&page=5|url-status=dead}}</ref>

== Xem thêm ==
*[[Bão Tip (1979)]]
*[[Bão Ivan (1997)]]
*[[Bão Lan (2017)]]
*[[Danh sách các kỷ lục xoáy thuận nhiệt đới|Danh sách các cơn bão nhiệt đới]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
{{Commons|Category:Typhoon Winnie}}
*[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199713.html.en JMA Thông tin chung] của siêu bão Winnie (9713) của cục theo dõi xoáy thuận điện tử.
*[http://www.data.jma.go.jp/fcd/yoho/data/typhoon/T9713.png Bản đồ thể hiện đường đi của cơn bão (hình ảnh)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304030748/http://www.data.jma.go.jp/fcd/yoho/data/typhoon/T9713.png |date=2016-03-04 }} (JMA).
*[http://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/besttrack.html Dữ liệu của cơn bão (tài liệu)] (JMA).
*[http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/1997/1997s-bwp/bwp141997.txt JTWC Best Track Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127043015/http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/1997/1997s-bwp/bwp141997.txt |date=2010-01-27 }}
*[http://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc97/WPAC/14.WINNIE/ 14W.WINNIE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190628004000/https://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc97/WPAC/14.WINNIE/ |date=2019-06-28 }} from the U.S. Naval Research Laboratory

{{Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1997}}

{{DEFAULTSORT:Winnie(1997)}}
[[Thể loại:Bão nhiệt đới Tây Bắc Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Mùa bão Đông Bắc Thái Bình Dương 1997]]
[[Thể loại:Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1997]]
[[Thể loại:Bão tại Nhật Bản]]
[[Thể loại:Bão tại Trung Quốc]]
[[Thể loại:Bão tại Đài Loan]]