Xem mã nguồn của Bóng đá Tuvalu

{{Sport overview
| country               = Tuvalu
| sport                 = bóng đá
| image                 = TNFA logo verbeterd.png
| imagesize             = 150px
| caption               = Logo của [[Hiệp hội bóng đá quốc gia Tuvalu]]
| union                 = Hiệp hội bóng đá quốc gia Tuvalu
| nickname              = 
| registered            = 
| clubs                 = 8
| match                 = 
| league                = 
| countryflag           = Tuvalu
}}

[[Bóng đá]] là môn thể thao phổ biến nhất ở [[Tuvalu]]. '''Bóng đá Tuvalu''' được quản lý bởi [[Hiệp hội bóng đá quốc gia Tuvalu]] (TNFA). TNFA trở thành thành viên của [[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]] (OFC) ngày 15 tháng 11 năm 2006. TNFA đã có ý định trở thành thành viên của FIFA từ năm 1987.<ref name="fifa.com">{{chú thích web|url=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/homefifa/news/newsid=886994/|title=Tuvalu eye place in football family|work=FIFA|date=ngày 22 tháng 9 năm 2008|ngày truy cập=2016-12-20|archive-date=2012-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108051521/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/homefifa/news/newsid=886994/|url-status=dead}}</ref>

Lịch sử được tạo ra vào năm 2007 khi Tuvalu trở thành thành viên không FIFA đầu tiên tham gia vào một trận đấu vòng loại chính thức Cúp bóng đá thế giới.<ref>{{chú thích báo|url=http://www.bbc.com/sport/football/25137180|title=Tuvalu still dreams of joining Fifa's world football family|author=Craig Frew|date = ngày 9 tháng 12 năm 2013 |access-date = ngày 25 tháng 12 năm 2016 |publisher=BBC}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://arogeraldes.blogspot.com/2009/09/tuvalu-football.html|title=Tuvalu does not sink|work=Periodismo de fútbol internacional|date= September 2009}}</ref> Tình hình phát sinh khi cơ quan quản lý khu vực sử dụng [[Bóng đá tại Đại hội Thể thao Thái Bình Dương 2007|Đại hội Thể thao Nam Thái Bình Dương 2007]], làm giai đoạn đầu tiên của [[Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010 khu vực châu Đại Dương|giải đấu vòng loại]] cho [[Giải vô địch bóng đá thế giới 2010]] và giải đấu vòng loại cho [[Cúp bóng đá châu Đại Dương 2008]]. Tuvalu có màn trình diễn đáng khen ngợi, với trận hòa 1–1 trước Tahiti nơi [[Viliamu Sekifu]] trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử quốc gia ghi bàn tại Giải vô địch bóng đá thế giới. Ba trận còn lại đều thất bại và Tuvalu không thể đi tiếp từ bảng đấu có 5 đội đó.

Vào tháng 9 năm 2008, Thủ tướng Tuvalu [[Apisai Ielemia]] và chủ tịch Hiệp hội bóng đá Tuvalu, [[Tapugao Falefou]], ghé thăm trụ sở chính của FIFA ở [[Zurich]], với hi vọng sẽ trở thành thành viên chính thức của tổ chức này.<ref name="fifa.com"/> Tuy nhiên, việc thiếu cơ sở vật chất ở Tuvalu là một chướng ngại lớn trên con đường là thành viên của FIFA. Tuvalu không có sân vận động, sân tập hay khách sạn cho các đội khách và khán giả.<ref name="Frew">{{chú thích web|first= Craig |last= Frew |title = Tuvalu still dreams of joining Fifa's world football family|date =ngày 9 tháng 12 năm 2013|url= http://www.bbc.com/sport/0/football/25137180|publisher= BBC Scotland |access-date=ngày 10 tháng 12 năm 2013}}</ref><ref name="RA181213">{{chú thích web|first= |last= |title = No sports ground, no hotels so no to FIFA for Tuvalu&nbsp;– OFC|date =ngày 18 tháng 12 năm 2013|url= http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/pacific-beat/no-sports-ground-no-hotels-so-no-to-fifa-for-tuvalu-ofc/1236198|publisher= Radio Australia|access-date=ngày 18 tháng 12 năm 2013}}</ref><ref name="ANN181213">{{chú thích web|first= |last= |title = OFC hits back at Tuvalu over FIFA bid|date =ngày 18 tháng 12 năm 2013|url= http://www.abc.net.au/news/2013-12-18/ofc-hits-back-at-tuvalu-over-fifa-bid/5163998|publisher= Australia Network News|access-date=ngày 19 tháng 12 năm 2013}}</ref>

Trong những năm gần đây TNFA nhận được sự hỗ trợ từ [[Hà Lan]].<ref>{{chú thích web|url= http://www.friendsoftuvalu.tv/index.php|title= Tuvalu football project&nbsp;– Dutch Support Tuvalu Foundation (in Dutch, English, French and Spanish)|ngày truy cập= 2016-12-20|archive-date= 2017-10-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20171011014531/http://friendsoftuvalu.tv/index.php|url-status=dead}}</ref> Năm 2011, [[Foppe de Haan]] là huấn luyện viên trưởng của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Tuvalu|Tuvalu]].<ref name="nrc.nl">{{chú thích báo|url=http://www.nrc.nl/nieuws/2011/05/25/foppe-de-haan-gaat-nationaal-team-van-tuvalu-trainen/|title=Foppe de Haan gaat nationaal team van Tuvalu trainen|date=ngày 25 tháng 5 năm 2011|access-date=ngày 31 tháng 10 năm 2012|language=nl|work=[[NRC Handelsblad]]}}</ref> Ngày 1 tháng 5 năm 2012 Stevan de Geijter được bổ nhiệm làm giám đốc Trung tâm Đào tạo cầu thủ trẻ ở TNFA.<ref name="SJ">{{chú thích web| last =| first = |title= Stevan de Geijter hoofd opleidingen van Tuvalu| publisher= de Stentor (in Dutch) |date = ngày 26 tháng 4 năm 2012|url= http://www.destentor.nl/sport/stevan-de-geijter-hoofd-opleidingen-van-tuvalu-1.1743612| access-date=ngày 20 tháng 4 năm 2013}}</ref>

[[Đội tuyển bóng đá quốc gia Tuvalu]] và các hoạt động của tổ chức Dutch Support Tuvalu là tiêu điểm của ''Mission Tuvalu'' (Missie Tuvalu) (nhiệm vụ Tuvalu) (2013), một bộ phim tài liệu của đạo diễn Jeroen van den Kroonenberg.

Năm 2014, lần đầu tiên trong lịch sử Cầu thủ của năm Tuvalu được chọn. Người có vinh dự đó là Sepetaio Willie.

==Giải đấu quốc gia==
* [[Giải bóng đá vô địch quốc gia Tuvalu|A-Division]]
* [[Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Tuvalu|B-Division]]
* [[Cúp bóng đá Độc lập Tuvalu|Cúp Độc lập]]
* [[Cúp NBT]]
* [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu|Đại hội thể thao Tuvalu]]
* [[Cúp Giáng sinh]]

==Đội tuyển quốc gia==

===Đội tuyển nam===
[[Đội tuyển bóng đá quốc gia Tuvalu]] được dẫn dắt bởi [[Foppe de Haan]] tại [[Đại hội thể thao Thái Bình Dương 2011]].<ref name="nrc.nl"/> De Haan, người trước đây là huấn luyện viên của [[SC Heerenveen]], [[Ajax Cape Town]] và [[Đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Hà Lan|Đội tuyển U-21 Hà Lan]], bắt đầu nhiệm kỳ của mình với trận thắng 3–0 [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Samoa|Samoa]],<ref>{{chú thích báo|url= http://www.oceaniafootball.com/ofc/News/ViewArticle/tabid/125/Article/f05facf3-ca20-4f26-8157-30020b1323e1/language/en-US/Default.aspx|title=De Haan: We will be a surprise package|date=ngày 26 tháng 8 năm 2011|access-date=ngày 26 tháng 5 năm 2015 |work=[[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]]}}</ref>  chiến thắng lớn thứ hai của Tuvalu.<ref>{{chú thích báo|url=http://www.vi.nl/Nieuws-item/205623/De-Haan-start-sterk-als-bondscoach-van-Tuvalu.htm|title=De Haan start sterk als bondscoach van Tuvalu|date=ngày 22 tháng 8 năm 2011|access-date=ngày 22 tháng 8 năm 2011|language=nl|work=[[Voetbal International]]}}</ref> Tại trận đấu khởi động cho Đại hội thể thao Thái Bình Dương 2011, [[Alopua Petoa]] ghi tất cả ba bàn thắng.

Trận đấu thứ hai của De Haan chứng kiến chiến thắng kỉ lục 4–0 trước [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Samoa thuộc Mỹ|Samoa thuộc Mỹ]] trong trận đấu đầu tiên tại [[Bóng đá nam tại Đại hội thể thao Thái Bình Dương 2011|Đại hội thể thao Thái Bình Dương 2011]],<ref name="rsssf11">{{chú thích web |last=  |first=  |title= Đại hội thể thao Thái Bình Dương NC2011&nbsp;– Football |publisher= Sporting Pulse |year= 2011 |url= http://www.sportingpulse.com/assoc_page.cgi?assoc=8598&pID=2 |access-date= ngày 20 tháng 4 năm 2013 |archive-date= 2013-04-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130418051450/http://www.sportingpulse.com/assoc_page.cgi?assoc=8598&pID=2 |url-status= dead }}</ref><ref>{{chú thích báo|url= http://www.oceaniafootball.com/ofc/News/ViewArticle/tabid/125/Article/f99fd3c1-5cd6-4b5f-8173-de49e77abd30/language/en-US/Default.aspx|title=Tuvalu have defeated American Samoa 4–0 in their men's Group A match at Rivière Salée in Noumea on day one of the XIV Đại hội thể thao Thái Bình Dương|date=ngày 27 tháng 8 năm 2011|access-date=ngày 26 tháng 5 năm 2015 |work=[[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]]}}</ref> with a hat-trick from 19-year-old [[Alopua Petoa]]. Trận đấu thứ ba không thành công, với thất bại 5–1 trước [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Vanuatu|Vanuatu]].<ref>{{chú thích báo|url=http://www.oceaniafootball.com/ofc/News/ViewArticle/tabid/125/Article/e398f142-3548-44b1-9d48-d0843c42d369/language/en-US/Default.aspx|title=Vanuatu have beaten Tuvalu 5–1 in their men's Group A match at Riviere Salée in Nouméa at the XIV Pacific Games|date=ngày 30 tháng 8 năm 2011|access-date=ngày 30 tháng 8 năm 2011|work=[[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]]}}</ref> Sau khi thất bại 8–0 trước [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Nouvelle-Calédonie|Nouvelle-Calédonie]],<ref>{{chú thích báo|url= http://www.oceaniafootball.com/ofc/News/ViewArticle/tabid/125/Article/4b857b0d-b477-49fe-a2fa-cf382ab46380/language/en-US/Default.aspx|title=New Caledonia have defeated Tuvalu 8–0 in their men's Group A match at Riviere Salée in Nouméa at the XIV Pacific Games|date=ngày 1 tháng 9 năm 2011|access-date=ngày 26 tháng 5 năm 2015 |work=[[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]]}}</ref> và 6–1 trước Quần đảo Solomon,<ref>{{chú thích báo|url= http://www.oceaniafootball.com/ofc/News/ViewArticle/tabid/125/Article/ddb7f286-e608-4ae7-9f98-9026094eb1b0/language/en-US/Default.aspx|title=Solomon Islands have beaten Tuvalu in their men's Group A match at Rivière Salée in Nouméa at the XIV Đại hội thể thao Thái Bình Dương|date=ngày 3 tháng 9 năm 2011|access-date=ngày 26 tháng 5 năm 2015 |work=[[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]]}}</ref> đội bóng Tuvalu có trận hòa với [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Guam|Guam]] 1–1.<ref>{{chú thích báo|url= http://www.oceaniafootball.com/ofc/News/ViewArticle/tabid/125/Article/cd2b5dbd-cb0e-4751-8309-85ca10141cb8/language/en-US/Default.aspx|title=Guam and Tuvalu have drawn 1–1 in their men's Group A match at Rivière Salée in Nouméa at the XIV Đại hội thể thao Thái Bình Dương|date= ngày 4 tháng 9 năm 2011|access-date=ngày 26 tháng 5 năm 2015 |work=[[Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương]]}}</ref> Chung cuộc đội Tuvalu bằng điểm với Guam ở Bảng A với 4 điểm. Đây là thành tích tốt nhất của Tuvalu ở một giải đấu quốc tế.

===Đội tuyển U-20===
Đội tuyển U-20 Tuvalu được kiểm soát bởi bóng đá Tuvalu và đại diện [[Tuvalu]] ở các giải đấu U-20 hoặc bóng đá trẻ quốc tế.

===Đội tuyển U-17===
Tháng Tám 2012, đội tuyển thi đấu lần đầu tiên trong một giải đấu. Họ tham gia [[Cúp NBT Cup cho đội B 2012|Cúp NBT cho đội B]].<ref name="Tuvalu 2012&nbsp;– A Division Men">{{chú thích web|first= |last= |title = Tuvalu 2012&nbsp;– A Division (Men) |date =ngày 31 tháng 8 năm 2012 |url=http://www.rsssf.com/tablest/tuvalu2012.html|publisher= Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=ngày 16 tháng 4 năm 2013}}</ref> Trận đầu tiên đội tuyển thắng [[FC Nanumaga|Ha'apai United B]] với tỉ số 3–0. Nhưng họ thua trận thứ hai 6–0 trước [[Tuvalu Maritime Training Institute|TMTI]] và trận thứ ba 5–0 trưics [[Lofeagai Boys]]. [[Malesi]] của Lofeagai ghi tất cả năm bàn.

===Các đội tuyển quốc gia khác===
Ngoài các đội tuyển trên còn có sự tham gia của [[Đội tuyển bóng đá quốc gia nữ Tuvalu|đội tuyển quốc gia nữ]], và [[Đội tuyển bóng đá trong nhà quốc gia Tuvalu|đội tuyển bóng đá trong nhà quốc gia]].

==Câu lạc bộ A-Division==
Các đội bóng sau thi đấu ở mùa giải 2013:<ref name="Football2013">{{chú thích web|first= |last= |title = Tuvalu 2013&nbsp;– A Division (Men) |date =ngày 12 tháng 12 năm 2013 |url= http://www.rsssf.com/tablest/tuvalu2013.html|publisher= Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=ngày 16 tháng 12 năm 2013}}</ref>

* [[Nauti FC]]
* [[FC Tofaga]]
* [[FC Nanumaga|Ha'apai United]]
* [[FC Manu Laeva]]
* [[Lakena United]]
* [[Tamanuku]]

[[Nui (soccerclub)|Nui]] và [[FC Niutao]]  tham gia mùa giải 2012.<ref name="Tuvalu 2012&nbsp;– A Division Men"/>

==Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu==
{{ infobox football tournament
| current           = [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2013&nbsp;– Giải bóng đá nam|Giải bóng đá nam]] <br />  [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2013&nbsp;– Giải bóng đá nữ|Giải bóng đá nữ]]
| founded           = 2008
| number of teams   = 8
| match             =  Cúp Tuvalu
| current champions = [[FC Tofaga]]  <br />(3&nbsp;titles)
| most successful club = [[FC Manu Laeva]] và [[FC Tofaga]]  <br />(3&nbsp;danh hiệu)
| website           = 
}}

Bóng đá là một sự kiện phổ biến tại [[Đại hội thể thao Tuvalu]],<ref name="Tuvalu - List of Cup Winners Men">{{chú thích web|first= |last= |title =Tuvalu&nbsp;– List of Cup Winners (Men)|date =ngày 31 tháng 8 năm 2012 |url= http://www.rsssf.com/tablest/tuvalucuphist.html |publisher= Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=ngày 31 tháng 10 năm 2012}}</ref> là một giải đấu được tổ chức bởi [[Hiệp hội bóng đá quốc gia Tuvalu]] (TNFA). Nó cũng có tên gọi là Cúp Tuvalu.

===Lịch sử===
Giải đấu khởi tranh từ mùa giải 2008. Đội vô địch đầu tiên là [[FC Manu Laeva]].<ref name="Tuvalu - List of Cup Winners Men"/>

Đội vô địch mùa giải 2013 là [[FC Tofaga]]; khi giành chiến thắng trong trận chung kết trước Nauti với tỉ số 1–0, và [[Etimoni Timuani (cầu thủ bóng đá)|Etimoni Timuani]] ghi bàn thắng duy nhất.<ref name="FootballTG2013">{{chú thích web|first= |last= |title = Tuvalu 2013&nbsp;– Tuvalu Games|date =ngày 12 tháng 12 năm 2013 |url= http://www.rsssf.com/tablest/tuvalu2013.html|publisher= Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=ngày 16 tháng 12 năm 2013}}</ref>

===Giải bóng đá nam===
[[Tập tin:Tofaga A winnaars Tuvalu Games 2012.jpg|thumb|250px|Tofaga A vô địch tại Đại hội thể thao Tuvalu 2012]]

====Kết quả====
{| class="wikitable"
|-
! Mùa giải
! Vô địch
! Á quân
! Tỉ số
|-
| 2008
| '''[[FC Manu Laeva]]'''
| [[Lakena United]]
| 1–0
|-
| 2009
| '''[[FC Manu Laeva]]'''
| [[FC Tofaga]]
| 3–1
|-
| 2010
| '''[[FC Tofaga]]'''
| [[Nauti FC]]
| 2–1
|-
| 2011
| '''[[FC Manu Laeva]]'''
| [[FC Tofaga]]
| 3–1
|-
| [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2012&nbsp;– Giải bóng đá nam|2012]]
|'''[[FC Tofaga]]'''
|[[Tamanuku]]
|2–1<ref name="Tuvalu 2012&nbsp;– A Division Men"/><ref>{{chú thích web|first=|last=|title=Football results&nbsp;– Tuvalu Games 2012|date=ngày 7 tháng 6 năm 2012|url=http://soccer.worldsoccer.com/gwhpasscesnfum.html?sport=soccer&page=round&id=17807|publisher=Worldsoccer.com|access-date=ngày 31 tháng 10 năm 2012|archive-date=2013-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217080541/http://soccer.worldsoccer.com/gwhpasscesnfum.html?sport=soccer&page=round&id=17807|url-status=dead}}</ref>
|-
| [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2013&nbsp;– Giải bóng đá nam|2013]]
|'''[[FC Tofaga]]'''
|[[Nauti FC]]
|1–0<ref name="FootballTG2013"/>
|-
| [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2014&nbsp;– Giải bóng đá nam|2014]]
|'''[[FC Manu Laeva]]'''
|[[FC Nanumaga|Ha'apai United]]
|2–0
|}

====Số danh hiệu====
{| class="wikitable"
!
!Câu lạc bộ
!Số lần vô địch
!Năm vô địch
|-
|'''1'''
|[[FC Manu Laeva]]
|align="right"|4
|2008, 2009, 2011, 2014
|-
|rowspan="2"|'''2'''
|[[FC Tofaga]]
|align="right"|3
|2010, 2012, 2013
|}

===Giải bóng đá nữ===

====Kết quả====
{| class="wikitable"
|-
! Mùa giải
! Vô địch
! Á quân
! Tỉ số
|-
| 2010
| '''[[Tamanuku (nữ)|Tamanuku]]'''
| [[Tofaga (nữ)|Tofaga]]
| 1–0
|-
| 2011
| '''[[Tamanuku (nữ)|Tamanuku]]'''
| [[Tofaga (nữ)|Tofaga]]
| 1–0
|-
| [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2012&nbsp;– Giải bóng đá nữ|2012]]
| '''[[Tamanuku (nữ)|Tamanuku]]'''
| [[Nauti (nữ)|Nauti]]
| 1–1 (3–1)
|-
| [[Bóng đá tại Đại hội thể thao Tuvalu 2013&nbsp;– Giải bóng đá nữ|2013]]
| '''[[Nauti (nữ)|Nauti]]'''
| [[Nui FC (nữ)|Nui]]
| 0–0 (3–2)
|-
| 2014
| '''[[Nui FC (nữ)|Nui]]'''
| [[FC Niutao (nữ)|Niutao]]
| 1–0
|}

====Số danh hiệu====
{| class="wikitable"
!
!Câu lạc bộ
!Số lần vô địch
!Năm vô địch
|-
|'''1'''
|[[Tamanuku (nữ)|Tamanuku]]
|align="right"|3
|2010, 2011, 2012
|-
|'''1'''
|[[Nauti (nữ)|Nauti]]
|align="right"|1
|2013
|-
|'''1'''
|[[Nui FC (nữ)|Nui]]
|align="right"|1
|2014
|}

===Giải bóng đá nam cho đội B ===

====Kết quả====
{| class="wikitable"
|-
! Mùa giải
! Vô địch
! Á quân
! Tỉ số
|-
| 2012
| '''[[Lakena United|Lakena United B]]'''
| [[FC Manu Laeva|Manu Laeva B]]
| 2–0
|-
| 2013
| '''[[FC Tofaga|Tofaga B]]'''
| [[Lakena United|Lakena United B]]
| 1–0
|-
| 2014
| '''[[Nauti FC|Nauti B]]'''
| [[FC Tofaga|Tofaga B]]
| 1–0
|}

====Số danh hiệu của đội B ====
{| class="wikitable"
!
!Câu lạc bộ
!Số lần vô địch
!Năm vô địch
|-
|'''1'''
|[[Lakena United|Lakena United B]]
|align="right"|1
|2012
|-
|'''1'''
|[[FC Tofaga|Tofaga B]]
|align="right"|1
|2013
|-
|'''1'''
|[[Nauti FC|Nauti B]]
|align="right"|1
|2014
|}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* [http://www.tnfa.tv/ Tuvalu official site]

{{Bóng đá Tuvalu}}
{{Oceania topic|Bóng đá}}

[[Thể loại:Bóng đá Tuvalu| ]]