Xem mã nguồn của Bắn và chạy

'''Bắn rồi chạy''' là chiến thuật pháo binh bắn vào mục tiêu và ngay sau đó lập tức di chuyển ra khỏi vị trí vừa bắn để tránh bị quân địch [[phản pháo]].{{sfn|David G. Gray|1991|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=Q-TeAAAAMAAJ&dq=%22Shoot-and-scoot%22&q=%22Shoot-and-scoot%22#v=snippet&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false C-45]}}<ref name="ARMY FIELD MAN2">{{chú thích sách|url=http://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c8518001227d|tiêu đề=FM 3-09 FIELD ARTILLERY OPERATIONS AND FIRE SUPPORT|ngày=tháng 4 năm 2014|nhà xuất bản=US ARMY|isbn=|location=|ngày truy cập=ngày 25 tháng 6 năm 2019|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20180613184312/https://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c8518001227d|ngày lưu trữ=ngày 13 tháng 6 năm 2018|title=Bản sao đã lưu trữ|access-date=2019-06-25|archive-date=2018-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613184312/https://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c8518001227d|url-status=dead}}</ref><ref name="kienthuc.net"/> Di chuyển và bắn mỗi khi dừng lại.{{sfn|David G. Gray|1991|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=Q-TeAAAAMAAJ&dq=%22Shoot-and-scoot%22&q=%22Shoot-and-scoot%22#v=snippet&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false C-45]}} Việc di chuyển làm tăng khả năng sống sót của đơn vị, không cần thêm đơn vị nào bảo vệ, như bộ binh chẳng hạn, vốn dĩ kết hợp đơn vị bảo vệ làm giảm sức chiến đấu nhiều đơn vị phối hợp.{{sfn|Field Artillery Association (U.S.), United States. Department of Defense, United States. Department of the Army, Field Artillery School (Fort Sill, Okla.)|1999|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=BvVXBZMN_J4C&q=%22Shoot-and-scoot%22#v=snippet&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false 3]}}

Đồng thời, việc liên tục di chuyển sau các đợt bắn, cố định tại nhiều vị trí mới<ref name="vnexpress">{{chú thích web|url=https://vnexpress.net/the-gioi/chien-thuat-ban-va-chay-cua-my-co-the-giup-dong-minh-giu-dao-3863084.html|tiêu đề=Chiến thuật 'bắn và chạy' của Mỹ có thể giúp đồng minh giữ đảo|ngày=ngày 5 tháng 1 năm 2019|tác giả=Duy Sơn|website=Báo điện tử VnExpress|ngày truy cập=ngày 14 tháng 11 năm 2019|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20190203084140/https://vnexpress.net/the-gioi/chien-thuat-ban-va-chay-cua-my-co-the-giup-dong-minh-giu-dao-3863084.html |ngày lưu trữ=2019-02-03}}</ref> và tiếp tục bắn còn gây nhầm lẫn cho quân địch về số lượng của quân tấn công, như cuộc [[bao vây Saïo]] vào năm 1941.{{sfn|Weller|1942|p=19}} Đây là chiến thuật tấn công hiệu quả, khả năng di chuyển tránh thiệt hại,{{sfn|Field Artillery Association (U.S.), United States. Department of Defense, United States. Department of the Army, Field Artillery School (Fort Sill, Okla.)|1999|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=BvVXBZMN_J4C&q=%22Shoot-and-scoot%22#v=snippet&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false 3]}} và tính năng gây nhầm lẫn dẫn đến áp lực tinh thần cho quân địch.

==Thuật ngữ==
Trong [[Anh ngữ]], ''"shoot and scoot"'' hay ''"hip shooting"'' (''bắn và chạy'') được trích trong trang 4A của [[USA Today]] vào ngày 20 tháng 1 năm 1991.{{sfn|Tom Dalzell, Terry Victor|2015|p=[https://books.google.com.vn/books?id=abYBCgAAQBAJ&pg=PT16863&dq=%22Shoot-and-scoot%22&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwjx_szRzOn5AhVECd4KHXJyDzAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false trang]}} Trước đó, ''"shoot and scoot"'' đã được [[NATO]] sử dụng từ thập niên 1960.{{sfn|Jerold E. Brown|2001|p=[https://books.google.com.vn/books?id=ygqNt3ra-vYC&pg=PA434&dq=%22Shoot-and-scoot%22&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwi296fH0un5AhUGfXAKHbVxDr44ChDoAXoECAQQAg#v=onepage&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false trang]}}

==Yêu cầu vũ khí==
Để thực hiện chiến thuật này, lực lượng tấn công phải trang bị [[pháo tự hành]], có khả năng di chuyển linh hoạt.

Trong trường hợp thiếu khả năng cơ giới giúp pháo di động, và do địa hình hiểm trở, có thể tiến hành kéo pháo bằng sức người, như [[Chiến dịch Điện Biên Phủ|trận Điện Biên Phủ]] vào năm 1954, lực lượng [[Việt Minh]] liên tục thay đổi vị trí đặt pháo, kéo pháo ra khỏi các sườn núi sau khi [[pháo kích]] các cứ điểm của Pháp, và đặt vào vị trí mới. Thay đổi này khiến hoạt động [[phản pháo]] và [[không kích]] của quân đội Pháp thất bại.<ref name="dangcongsan">{{chú thích web|url = http://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/keo-phao-vao-keo-phao-ra-quyet-dinh-kho-khan-nhat-239737.html|tiêu đề=Kéo pháo vào, kéo pháo ra - "Quyết định khó khăn nhất!"|ngày=ngày 6 tháng 4 năm 2014|website=dangcongsan.vn|ngày truy cập=ngày 14 tháng 11 năm 2019|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20190414205656/http://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/keo-phao-vao-keo-phao-ra-quyet-dinh-kho-khan-nhat-239737.html|ngày lưu trữ=2019-04-14}}</ref>

==Lịch sử==
Trong thời đại vũ khí thuốc súng, chiến thuật này được sáng tạo và sử dụng lần đầu bởi lực lượng [[Katyusha]] của Liên Xô trong [[Thế chiến II]].{{efn|Theo trích dẫn từ ''NATO's fifteen nations'', năm 1975 và trích dẫn của J.B.A. Bailey trong ''Field Artillery and Firepower'', năm 1989{{sfn|Jerold E. Brown|2001|p=[https://books.google.com.vn/books?id=ygqNt3ra-vYC&pg=PA434&dq=%22Shoot-and-scoot%22&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwi296fH0un5AhUGfXAKHbVxDr44ChDoAXoECAQQAg#v=onepage&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false trang]}}}}

''"Shoot and scoot"'' được ghi nhận là đã được sử dụng bởi quân đội Anh ở [[Chiến dịch Overlord (1944)|Normandy]] vào năm 1944.{{sfn|Ben Kite|2016|p=[https://books.google.com.vn/books?id=l5W0DAAAQBAJ&pg=PA72&dq=%22Shoot-and-scoot%22&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwi296fH0un5AhUGfXAKHbVxDr44ChDoAXoECAsQAg#v=onepage&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false 72]}}

Chiến thuật này được [[quân đội nhân dân Việt Nam]] ghi lại về lối tác chiến của không quân Mỹ trong các cuộc không kích miền Bắc Việt Nam.{{sfn|Cảnh Dương, Đông A|2007|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=1UJRAQAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=%22b%E1%BA%AFn+v%C3%A0+ch%E1%BA%A1y%22 138]}}

==Danh sách trận đánh có liên quan==
Danh sách trận đánh có liên quan sử dụng chiến thuật ''bắn và chạy'':
*[[Bao vây Saïo]] trong [[Chiến dịch Đông Phi (Thế chiến II)|Chiến dịch Đông Phi]] năm 1941, chiến thuật được sử dụng bởi trung úy quân đội thuộc địa Bỉ là Leopold Dronkers-Martens, chống lại quân Ý.{{sfn|Weller|1942|p=19}}
*[[Trận Cuito Cuanavale]] trong [[Nội chiến Angola]], quân đội Nam Phi đã sử dụng chiến thuật này chống lại [[Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng Angola]].
*[[Chiến tranh Vùng Vịnh]], năm 1991,<ref name="kienthuc.net"/> "chiến thuật bắn và chạy" được sử dụng bởi quân Mỹ và đồng minh chống lại quân đội Iraq.
*[[Chiến tranh Kosovo]]<ref name="kienthuc.net"/>
*[[Chiến tranh Liban 2006]], [[quân đội Israel]] đã gặp khó khăn trong việc xác định vị trí các bệ phóng tên lửa di động của quân [[Hezbollah]].<ref name="kienthuc.net">{{chú thích sách |ngày = ngày 15 tháng 9 năm 2019 |tiêu đề = Đài Loan thiếu vũ khí gì để chống chiến thuật 'biển tàu' của Trung Quốc? |url = https://kienthuc.net.vn/quan-su/dai-loan-thieu-vu-khi-gi-de-chong-chien-thuat-bien-tau-cua-trung-quoc-1276713.html |location= |publisher= |isbn= |ngày truy cập = ngày 14 tháng 11 năm 2019 |url lưu trữ = https://web.archive.org/web/20191114132331/https://kienthuc.net.vn/quan-su/dai-loan-thieu-vu-khi-gi-de-chong-chien-thuat-bien-tau-cua-trung-quoc-1276713.html |ngày lưu trữ =2019-11-14}}</ref>
*[[Nội chiến Syria]], quân đội chính phủ Syria đang áp dụng chiến thuật "bắn và chạy" để tránh bị tiêu diệt bởi loại tên lửa chống tăng TOW từ quân nổi dậy.<ref name="baodauthau">{{chú thích web|url=https://baodauthau.vn/quoc-te/chien-thuat-giup-tang-t72-song-sot-truoc-ten-lua-sat-thu-tow-28464.html|tiêu đề=Chiến thuật giúp tăng T-72 sống sót trước tên lửa sát thủ TOW|ngày=ngày 25 tháng 10 năm 2016|website=baodauthau.vn|ngày truy cập=ngày 14 tháng 11 năm 2019|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20161028124201/https://baodauthau.vn/quoc-te/chien-thuat-giup-tang-t72-song-sot-truoc-ten-lua-sat-thu-tow-28464.html|ngày lưu trữ=2016-10-28}}</ref>
...

Chiến thuật này cũng liên quan sử dụng các loại vũ khí cỡ nhỏ như súng cầm tay, và được sử dụng phổ biến trong chiến đấu bởi các tổ chức chiến binh Hồi giáo, như quân đội [[Taliban]], du kích ở Iraq,{{sfn|William Rosenau|2001|p=[https://books.google.com.vn/books?id=f79OGSkIPGAC&pg=PA43&dq=%22Shoot-and-scoot%22&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwi296fH0un5AhUGfXAKHbVxDr44ChDoAXoECAYQAg#v=onepage&q=%22Shoot-and-scoot%22&f=false 43]}}...

==Các loại vũ khí chuyên dụng==
[[Tập tin:AMX AuF1, 40e régiment d'artillerie, Implementation Force, 1996.jpg|350px|phải|thumb|Pháo tự hành [[GCT 155mm]] trang bị của [[quân đội Pháp]], một trong những vũ khí của chiến thuật "bắn và chuồn".]]
*[[Panzerschreck]]
*[[Nebelwerfer]]
*[[Wurfrahmen 40]]
*[[AN/TPQ-37 Firefinder radar]]
*[[Katyusha (vũ khí)|Katyusha]]
*[[MGR-1 Honest John]]
*[[Hệ thống Pháo phản lực bắn loạt M270]]
*[[Pháo tự hành M109]]
*[[Panzerhaubitze 2000]]
*[[As-90]]
*[[Pháo tự hành G6]]

==Xem thêm==
{{Chủ đề|Quân sự}}
*[[Pháo tự hành]]
*[[Pháo phản lực bắn loạt]]

==Ghi chú==
{{notelist
| colwidth = 30em
| notes =
}}
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

===Sách===
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=l5W0DAAAQBAJ |tác giả= Ben Kite |tiêu đề= Stout Hearts: The British and Canadians in Normandy 1944 |nhà xuất bản= Helion and Company |năm= 2016 }}
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=1UJRAQAAMAAJ |tác giả= Cảnh Dương, Đông A |tiêu đề= Bí mật các chiến dịch không kích của Mỹ vào Bắc Việt Nam |nhà xuất bản= NXB Công an nhân dân |năm= 2007 }}
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=Q-TeAAAAMAAJ |tác giả= David G. Gray |tiêu đề= Defense at Low Force Levels: The Effect of Force to Space Ratios on Conventional Combat Dynamics |nhà xuất bản= Institute for Defense Analyses |năm= 1991 }}
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=BvVXBZMN_J4C |tác giả= Field Artillery Association (U.S.), United States. Department of Defense, United States. Department of the Army, Field Artillery School (Fort Sill, Okla.) |tiêu đề= Field Artillery (tập 6) |nhà xuất bản= US Field Artillery Association |năm= 1999 }}
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=ygqNt3ra-vYC |tác giả= Jerold E. Brown |tiêu đề= Historical Dictionary of the U.S. Army |nhà xuất bản= Greenwood Publishing Group |năm= 2001 }}
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=abYBCgAAQBAJ |tác giả= Tom Dalzell, Terry Victor |tiêu đề= The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English |nhà xuất bản= Routledge |năm= 2015 }}
*{{chú thích sách 
|last=Weller |first=George |author-link=George Weller |title=The Belgian Campaign in Ethiopia: A Trek of 2,500 Miles through Jungle Swamps and Desert Wastes |year=1942 |publisher=Belgian Information Center |location=New York |edition=online |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/Belgium/Ethiopia/index.html |access-date =3 tháng 3 năm 2016 |oclc=1452395|archive-url= https://web.archive.org/web/20190504051401/http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/Belgium/Ethiopia/index.html|archive-date=2019-05-04}}
*{{chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=f79OGSkIPGAC |tác giả= William Rosenau |tiêu đề= Special Operations Forces and Elusive Enemy Ground Targets: Lessons from Vietnam and the Persian Gulf War |nhà xuất bản= Rand Corporation |năm= 2001 }}
==Tham khảo thêm==
*{{chú thích sách |last= |first= |date=September 2015 |title=ATP 3-09.23 (FM 3-09.21) FIELD ARTILLERY CANNON BATTALION |url=http://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c85180012309 |location= |publisher=US ARMY |isbn= |access-date=ngày 26 tháng 10 năm 2016 |archive-date=2017-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210052728/https://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c85180012309 }}
*{{chú thích sách |last= |first= |date=September 2015 |title=ATP 3-09.70 PALADIN OPERATIONS |url=http://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c8518001230b |location= |publisher=US ARMY |isbn= |access-date=ngày 26 tháng 10 năm 2016 |archive-date=2016-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161020080333/http://armypubs.army.mil/Search/ePubsSearch/ePubsSearchDownloadPage.aspx?docID=0902c8518001230b }}

==Liên kết ngoài==
*[https://baoquankhu7.vn/nhung-loai-phao-xe-keo-uy-luc-nhat-the-gioi-hien-nay-711701525?AspxAutoDetectCookieSupport=1 Những loại pháo xe kéo uy lực nhất thế giới hiện nay]{{Liên kết hỏng|date=2024-12-24 |bot=InternetArchiveBot }}, [https://web.archive.org/web/20191114140742/https://baoquankhu7.vn/(X(1)S(2gjqo25rz1uqbd1fjfqlemyj))/ExtAppCommon/Home/ViewDetailPost?idPost=8050&idLoaiTin=354&previousLink=%2FExtAppCommon%2FHome%2FViewDetailPost&AspxAutoDetectCookieSupport=1 ''Link lưu trữ''].

{{sơ khai quân sự}}

[[Thể loại:Chiến thuật quân sự]]
[[Thể loại:Chiến thuật cơ động]]
[[Thể loại:Chiến thuật pháo binh]]
[[Thể loại:Hoạt động pháo binh]]