Xem mã nguồn của Bahá'u'lláh

{{Thông tin nhân vật
| name = Baha'u'llah
| image = Shrine-of-Bahaullah.jpg
| alt =
| caption = Lăng mộ và đền thờ của Baha'u'llah tại vườn Baha'i, [[Acre, Israel|Acre]]
| birth_name = Mírzá Ḥusayn-`Alí Núrí
| birth_date = {{Ngày sinh|1817|11|12}}
| birth_place = [[Tehran]], [[Ba Tư]] (Ngày nay Iran)
| death_date = {{Ngày mất và tuổi|1892|5|29|1817|11|12}}
| death_place = [[Acre, Israel|`Akka]], Vilayet Beirut, [[Đế quốc Ottoman]], (Ngày nay [[Israel]])
| nationality =
| other_names =
| known_for = Người sáng lập [[tôn giáo Bahá'í]]
| occupation =
| successor =[[Abdu'l-Bahá]]
}}
[[Tập tin:Map_iran_ottoman_empire_banishment.png|thumb|Bản đồ trục xuất Bahá'u sẽáhs]]
'''Baha'u'llah''' (/bɑːhɑːʊlə/; [[tiếng Ả Rập]]: بهاء الله, nghĩa là ''Vinh quang của Thượng đế'';<ref name="thekymoi">{{chú thích sách |last = Esslemont | first= J.E. |year = 1980 |title = Bahá'u'lláh and the New Era |trans-title=Đức Baha'u'llah và Kỷ nguyên Mới|edition=5 |publisher = Bahá'í Publishing Trust |location = Wilmette, Illinois, USA |isbn = 0-87743-160-4 }}</ref> [[12 tháng 11]] năm 1817 - [[29 tháng 5]] năm 1892), tên khai sinh '''Mirza Husayn-`Alí Nuri''' (Ba Tư: میرزا حسینعلی نوری), là người sáng lập [[tôn giáo Baha'i]]. Ông tuyên bố mình là đấng tiên tri kỳ vọng của [[Báb|Bab giáo]], một nhánh tách ra từ thế kỷ 19 của đạo [[Shi'a]],<ref name="Smith3">{{Harvnb|Smith|2008|p=3}}</ref> nhưng trong một ý nghĩa rộng hơn ông tuyên bố mình là một Đấng Biểu Hiện của [[Thượng đế]] gửi tới để thực hiện những kỳ vọng chung của [[Hồi giáo]], [[Thiên chúa giáo]], và các tôn giáo lớn.<ref name="thekymoi" /><ref name="buck_eschatologic">{{Harvnb|Buck|2004|pp=143–178}}</ref>

Có hai hình ảnh được biết đến của Baha'u'llah. Trừ phi hành hương, người theo tôn giáo Baha'i không muốn xem hình ảnh của ông trước công chúng, hoặc thậm chí để ảnh ông ở nhà riêng của họ, đây được coi là biểu hiện của việc tôn trọng.

==Tiểu sử==

Baha'u'llah đã trở thành tín đồ của [[Báb|Bab]] tại [[Ba Tư]] năm 1845, và trở nên nổi tiếng vì đức hạnh và trí tuệ của mình. Năm 1853, trong một thời gian bức hại, Baha'u'llah bị bỏ tù trong ''Síyáh-Chál'', một ngục tối khét tiếng ở [[Tehran]] cùng với một số tín đồ khác của Bab. Trong ngục tối này, Baha'u'llah đã nhận được một sự mặc khải thần linh rằng ông là người mà Bab đã báo trước.<ref name="thekymoi" /><ref>{{chú thích sách|last1=Zarandi|first1=Nabil|title=The Dawn-Breakers: Nabíl’s Narrative of the Early Days of the Bahá’í Revelation|publisher=US Bahá’í Publishing Trust|location=US|pages=595–651|edition=1932 }}</ref>

Sau khi Bab bị hành quyết, Baha'u'llah bị lưu đày tại [[Baghdad]] (thời đó là một phần của [[Đế Quốc Ottoman]]), nơi ông bắt đầu tiết lộ nhiều giáo lý. Năm 1863, Baha'u'llah thành lập [[tôn giáo Baha'i]] khi ông tự tuyên bố mình là "Người mà Thượng đế sẽ cho thấy rõ", Đấng [[Messiah|Mết-si-a]] hứa trong tôn giáo của Bab.

Baha'u'llah đã bị lưu đày tới [[Istanbul|Constantinople]] và [[Edirne]], và cuối cùng đến thành phố nhà tù của [[Acre, Israel|Acre]] (Akka), Palestine ([[Israel]] ngày nay), nơi ông đã viết một số tác phẩm quan trọng nhất của mình. Năm 1892, ông qua đời ở Bahji, bên ngoài thành phố Acre.<ref name="thekymoi" /> Khi Baha'u'llah qua đời, quyền lãnh tôn giáo Baha’i được truyền cho trưởng nam của ông là Abbas Effendi tức là [[Abdu'l-Baha]] (1844 - 1921) (nghĩa là ''tôi tớ của vinh quang'', tức là ''tôi tớ của Baha'u'llah'').

Baha'u'llah đã viết nhiều công trình tôn giáo, đặc biệt là ''Kitab-i-Aqdas'' và ''Kitab-i-Íqán'', tạo thành nền tảng của các giáo lý của tôn giáo Baha'i.

==Giáo lý==

Baha'u'llah dạy rằng con người là một chủng tộc duy nhất, đã đến lúc con người cần thống nhất đất nước của mình trong một xã hội toàn cầu. Ông giảng rằng chỉ có một Thượng đế, tất cả các tôn giáo trên thế giới đều xuất phát từ Thượng đế, và bây giờ là thời gian cho toàn nhân loại phải công nhận sự hiệp nhất và thống nhất của nó.<ref>{{chú thích web| title =The Life of Bahá'u'lláh| publisher =Bahá'í International Community| year =2013| url =http://www.bahaullah.org/| access-date = Oct 8, 2013}}</ref> Tương tự như các tôn giáo độc thần khác, Thượng đế được xem là nguồn gốc của tất cả các tạo vật. Tôn giáo, theo Baha'u'llah, được tái tạo theo định kỳ bởi Đấng Biểu Hiện của Thượng đế, những người được hoàn thiện thông qua sự can thiệp của Thượng đế và những lời dạy của họ là nguồn gốc của các tôn giáo lớn trên thế giới trong lịch sử.<ref name="thekymoi" />

Không giống như các sứ giả thần linh khác, các tín đồ Baha'i coi Baha'u'llah là người đầu tiên có sứ mệnh bao gồm sự thống nhất tinh thần của toàn bộ hành tinh thông qua việc xóa bỏ hoàn toàn nạn phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa dân tộc. Những lời dạy của Baha'u'llah bao gồm sự cần thiết phải có một tòa án thế giới xét xử các tranh chấp giữa các quốc gia, một hệ thống cân bằng và các biện pháp thống nhất, và một ngôn ngữ phụ trợ mà mọi người trên thế giới có thể nói được. Baha'u'llah cũng dạy rằng những chu kỳ đổi mới mạc khải sẽ tiếp tục trong tương lai, với những Đấng Biểu Hiện của Thượng đế xuất hiện hàng ngàn năm.<ref name="thekymoi" />

==Chú thích==
<div class="references-small">
*{{chú thích sách |author = Bahá'u'lláh |origyear = 1862 |year = 2003 |title = Kitáb-i-Íqán: The Book of Certitude |trans-title=Kitáb-i-Íqán: Kinh Xác tín|publisher = Bahá'í Publishing Trust |location = Wilmette, Illinois, USA |isbn = 1-931847-08-8 |url = http://reference.bahai.org/en/t/b/KI/ }}
*{{chú thích sách |last = Balyuzi |first = H.M. |authorlink = Hasan M. Balyuzi |year = 1985 |title = Eminent Bahá'ís in the time of Bahá'u'lláh |publisher = George Ronald |location = Oxford, UK |isbn = 0-85398-152-3 |url = http://sites.google.com/site/akbweb/Ancestry_of_Bahaullah.pdf |access-date = 2014-09-10 |archive-date = 2020-04-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200416143923/https://096b00bd-a-62cb3a1a-s-sites.googlegroups.com/site/akbweb/Ancestry_of_Bahaullah.pdf?attachauth=ANoY7cr7LE3Vshpnptu8YuQqUkr3t2GnJVyT5J3BcIejIARzAVaoir1_1GLNLh3WAGoGGjdPz-NW-cZlJJJvLm59NaRVG10g1cDHtBxnPFvajXHc1A-Dbg1wcwxhqtOw2ZgD8IJ1Lap6vQEzrVL2pA6eq_sqilBtu0j8nfJEzfkNXPOvY6nUg8rFkBhfgMsGuPY_AX00qYdC9fKQYZ-RSMJ9JZI7SJvaNA==&attredirects=0 }}
*{{chú thích sách|first=Hasan |last=Balyuzi | authorlink = Hasan Balyuzi |year=2000 |title=Bahá'u'lláh, King of Glory |publisher=George Ronald |location=Oxford, UK |isbn=0-85398-328-3 }}
*{{chú thích sách|last= Browne |first= E.G. | authorlink = Edward Granville Browne|year= 1918 |title= Materials for the Study of the Babi Religion |publisher= Cambridge University Press |url= http://www.h-net.org/~bahai/diglib/books/A-E/B/browne/material/msbrtoc.htm }}
*{{chú thích sách| url = http://bahai-library.com/browne_babism | chapter = Bábism | first = Edward G. | last = Browne | authorlink = E.G. Browne | year = 1889 | title = Religious Systems of the World: A Contribution to the Study of Comparative Religion | location = London | publisher = Swann Sonnenschein }}
*{{chú thích sách| title = Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bābī-Bahā'ī Faiths | editor = Sharon, Moshe | chapter = The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited | first = Christopher | last = Buck | isbn = 90-04-13904-4 | pages = 143–178 | location = Boston | publisher = Brill | year = 2004 | url = http://bahai-library.com/buck_eschatology_globalization }}
*{{chú thích tạp chí| journal = Occasional Papers in Shaykhi, Babi and Baha'i Studies | title = The Kitab-i Iqan: An Introduction to Baha'u'llah's Book of Certitude | first = Christopher | last = Buck | volume = 2 | issue = 5 |date=June 1998 | url = http://www.h-net.org/~bahai/bhpapers/vol2/iqan&sn.htm }}
*{{chú thích sách|first=Shoghi |last=Effendi |authorlink=Shoghi Effendi |year=1944 |title=God Passes By |trans-title=Thượng Đế Đi Qua |publisher=Bahá'í Publishing Trust |location=Wilmette, Illinois, USA |isbn=0-87743-020-9 |url=http://reference.bahai.org/en/t/se/GPB/ }}
*{{chú thích sách |last = Esslemont | first= J.E. |year = 1980 |title = Bahá'u'lláh and the New Era |trans-title=Đức Baha'u'llah và Kỷ nguyên Mới|edition=5 |publisher = Bahá'í Publishing Trust |location = Wilmette, Illinois, USA |isbn = 0-87743-160-4 }}
*{{chú thích sách| title = Islam: Beliefs and Observances | first = Caesar E. |last= Farah |location= Woodbury, NY | publisher= Barron's Educational Series |year = 1970 | url = http://bahai-library.com/farah_islam_beliefs_observances }}
*{{chú thích sách|last = Fozdar |first = Jamshed K. |year = 1976|title = Buddha Maitrya-Amitabha Has Appeared |publisher = Bahá'í Publishing Trust |location = New Delhi, Indi |isbn = 81-85091-83-8 }}
*{{chú thích sách| last=Fádil-i-Mázindarání | first= Asadu'lláh | authorlink = Mírzá Asadu’llah Fádil Mázandarání | year=1967 | title=Asráu'l-Á<u>th</u>ár, Vol.I| pages= 453 | publisher=Bahá'í Publishing Trust, Tehran | url = http://www.h-net.org/~bahai/areprint/authors/mazandarani/asrar.htm }}
*{{chú thích sách |last=Hatcher |first=W.S. |last2=Martin |first2=J.D. |year= 1998 |title=The Bahá'í Faith: The Emerging Global Religion |publisher=Bahá'í Publishing Trust |location=Wilmette, IL |isbn= 0-87743-264-3 |url = http://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC }}
*{{chú thích sách|editor-last = Hornby | editor-first=Helen |year = 1983 |title = Lights of Guidance: A Bahá'í Reference File |publisher = Bahá'í Publishing Trust, New Delhi, India |isbn = 81-85091-46-3 |url = http://bahai-library.com/hornby_lights_guidance }}
*{{chú thích sách| title = Buddhism And The Baha'i Faith: An Introduction to the Baha'i Faith for Theravada Buddhists | url = https://archive.org/details/buddhismbahfaith0000mome | first = Moojan | last = Momen | year = 1995 | isbn = 0-85398-384-4 | publisher = George Ronald | location = Oxford }}
*{{chú thích sách|last = Momen |first = Moojan |year = 2000 |title = Islam and the Bahá'í Faith |publisher = George Ronald |location = Oxford, UK |isbn = 0-85398-446-8 }}
*{{chú thích sách| last = Momen | first = Moojan | year = 2004 | title = Holy People of the World: A Cross-cultural Encyclopedia, volume 3 | editor-first = Phyllis G. | editor-last = Jestice | publisher = ABC-CLIO | isbn = 1-57607-355-6 | chapter = Baha'i Faith and Holy People | place = Santa Barbara, CA | url = http://books.google.com/?id=H5cQH17-HnMC&printsec=frontcover&q= }}
*{{chú thích sách| title = Gate of the Heart | first = Nader | last = Saiedi | publisher = Wilfrid Laurier University Press | location = Waterloo, ON | isbn = 978-1-55458-035-4 | year = 2008 }}
*{{chú thích sách|last= Salmání |first=Ustád Muhammad-`Alíy-i |year= 1982 |title= My Memories of Bahá'u'lláh |publisher= Kalimát Press, Los Angeles, USA |url= http://bahai-library.com/salmani_memories_bahaullah }}
*{{chú thích sách|last = Sears |first = William | authorlink = William Sears (Bahá'í) | origyear = 1961 |year = 2002 |title = Thief in the Night |publisher = George Ronald |location = Oxford, UK |isbn = 0-85398-008-X }}
*{{chú thích sách| last = Smith | first = Peter | year = 2008 | title = An Introduction to the Baha'i Faith | publisher = Cambridge University Press | isbn = 0-521-86251-5 | location = Cambridge | url = http://books.google.com/?id=z7zdDFTzNr0C }}
*{{chú thích sách| last = Smith | first = Peter | title = The Bábí & Bahá'í Religions: From Messianic Shí'ism to a World Religion | location = Cambridge | publisher = The University Press | year = 1987 | pages = 60 | isbn =0-521-30128-9}}
*{{chú thích sách| last=Taherzadeh | first = Adib |authorlink = Adib Taherzadeh |year=2000 |title=The Child of the Covenant |publisher=George Ronald |location=Oxford, UK |isbn=0-85398-439-5 }}
*{{chú thích sách|last = Taherzadeh |first = A. |author-link = Adib Taherzadeh |year = 1976 |title = The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 1: Baghdad 1853-63 |publisher = George Ronald |place = Oxford, UK |isbn = 0-85398-270-8 |url = http://www.peyman.info/cl/Baha'i/Others/ROB/V1/Cover.html }}
*{{chú thích sách| title = Messages from the Universal House of Justice 1963-86 |trans-title=Thông điệp của Tòa Công lý Quốc tế 1963-86 | author = Tòa Công lý Quốc tế | authorlink = Tòa Công lý Quốc tế | editor-first=Geoffry W |editor-last = Marks | location = Wilmette, IL | publisher= Baha'i Publishing Trust | year = 1996 | isbn = 0-87743-239-2 | url = http://bahai-library.com/uhj_messages_1963_1986 }}
</div>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
{{Wikiquote}}
* {{Thể loại Commons nội dòng|Bahá'u'lláh}}
*[http://bahai.org.vn/nguyen-ly-bahai/ Các nguyên lý] và [http://bahai.org.vn/nguyen-ly-bahai/trich-thanh-thu/ công trình tôn giáo của Bahá'u'lláh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160123065412/http://bahai.org.vn/nguyen-ly-bahai/trich-thanh-thu/ |date = ngày 23 tháng 1 năm 2016}}
{{sơ khai nhân vật Iran}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
{{Thời gian sống|1817|1892}}

[[Thể loại:Bahá'í giáo]]
[[Thể loại:Người Iran]]
[[Thể loại:Người sáng lập tôn giáo]]