Xem mã nguồn của Biên niên sử Nga

{{Use dmy dates|date=Tháng 8 năm 2021}}{{Lịch sử Nga}}Đây là '''biên niên sử [[Nga]]''', bao gồm những thay đổi quan trọng về pháp lý và lãnh thổ cũng như các sự kiện chính trị tại Nga và các quốc gia tiền nhiệm. Để đọc về bối cảnh của những sự kiện này, hãy xem [[Lịch sử Nga]]. Xem thêm về [[danh sách nhà lãnh đạo Nga]].

Những ngày trước ngày 31 tháng 1 năm 1918, khi chính phủ [[Bolshevik]] thông qua [[lịch Gregorius]], được đưa ra trong [[lịch Julius]] kiểu cũ.{{Danh sách không ngừng thay đổi}}<div class="toc">'''Thế kỷ''': [[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 9|9]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 10|10]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 11|11]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 12|12]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 13|13]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 14|14]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 15|15]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 16|16]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 17|17]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 18|18]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 19|19]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 20|20]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Thế kỷ 21|21]]

[[Biên niên sử Nga#Đọc thêm|Đọc thêm]]{{·}}[[Biên niên sử Nga#Tham khảo|Tham khảo]]

== Thế kỷ 9 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|860
|
|''[[Chiến tranh Rus-Đông La Mã (860)]]'': [[Người Rus'|Rus]] tiến hành một cuộc đột kích thành công vào [[Constantinopolis]].
|-
|862
|
|[[Ryurik]] đến cai trị [[Veliky Novgorod|Novgorod]], thành lập [[Vương triều Ryurik]].
|-
|882
|
|[[Oleg xứ Novgorod]] chinh phục và dời thủ đô đến [[Kiev]].
|-
|}

== Thế kỷ 10 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
| rowspan="2" valign="top" |907
|
|''[[Chiến tranh Rus-Đông La Mã (907)]]'': [[Oleg xứ Novgorod|Oleg]] lãnh đạo một đội quân đến các bức tường của [[Constantinopolis]].
|-
|
|''Chiến tranh Rus-Đông La Mã (907)'': [[Hiệp ước Rus–Đông La Mã (907)|Hiệp ước Rus–Đông La Mã]] cho phép các thương gia vào thành phố dưới sự bảo vệ của [[Kiev Rus'|Rus]].
|-
|912
|
|[[Oleg xứ Novgorod|Oleg]] qua đời và được kế vị bởi [[Igor I Ryurikovich|Igor]], con trai của [[Ryurik]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |941
|Tháng 5
|''[[Chiến tranh Rus-Đông La Mã (941)]]'': Quân đội của [[Kiev Rus'|Rus]] đổ bộ lên [[Bithynia]].
|-
|Tháng 9
|''Chiến tranh Rus-Đông La Mã (941)'': Người [[Đế quốc Đông La Mã|Đông La Mã]] tiêu diệt hạm đội [[Kiev Rus'|Rus]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |945
|
|''Chiến tranh Rus-Đông La Mã (941)'': Một [[Hiệp ước Rus–Đông La Mã (945)|Hiệp ước Rus–Đông La Mã]] khác được ký kết. [[Kiev Rus'|Rus]] phải từ bỏ một số lãnh thổ của [[Đế quốc Đông La Mã|Đông La Mã]].
|-
|
|[[Igor I Ryurikovich|Igor]] qua đời; vợ ông, [[Olga xứ Kiev|Olga]] trở thành nhiếp chính của [[Kiev Rus']] cho con trai của họ, [[Svyatoslav I Igorevich|Svyatoslav I]].
|-
|963
|
|Thời kỳ nhiếp chính của [[Olga xứ Kiev|Olga]] kết thúc.
|-
|965
|
|[[Svyatoslav I Igorevich|Svyatoslav]] chinh phục [[Khazar]].
|-
|968
|
|''[[Cuộc vây hãm Kiev (968)]]'': Người [[Pecheneg]] bao vây [[Kiev]]. [[Kiev Rus'|Rus']] đã tạo ra ảo tưởng về một đội quân lớn hơn nhiều và khiến họ sợ hãi bỏ chạy.
|-
|969
|8 Tháng 7
|[[Svyatoslav I Igorevich|Svyatoslav]] dời đô từ [[Kiev]] đến [[Pereyaslavets]] ở [[Bulgaria]].
|-
|971
|
|[[Đế quốc Đông La Mã]] chiếm được [[Pereyaslavets]]. Thủ đô lại chuyển về [[Kiev]].
|-
|972
|
|[[Svyatoslav I Igorevich|Svyatoslav]] bị người [[Pecheneg]] giết trong một cuộc thám hiểm trên lãnh thổ của họ. Con trai của ông là [[Yaropolk I Svyatoslavich|Yaropolk I]] kế vị.
|-
|980
|
|[[Yaropolk I Svyatoslavich|Yaropolk I]] bị phản bội và sát hại bởi anh trai mình là [[Vladimir Svyatoslavich, Đại vương công Kiev|Vladimir I]], người kế vị ông làm Thân vương [[Kiev]].
|-
|981
|
|[[Vladimir Svyatoslavich, Đại vương công Kiev|Vladimir]] chinh phục [[Ruthenia Đỏ]] từ người [[Ba Lan]].
|-
|988
|
|''[[Kitô giáo Kiev Rus']]'': [[Vladimir Svyatoslavich, Đại vương công Kiev|Vladimir]] phá hủy các thần tượng ngoại giáo của [[Kiev]] và thúc giục cư dân thành phố làm lễ rửa tội cho mình ở [[sông Dnepr]].
|}

== Thế kỷ 11 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1015
|
|[[Vladimir Svyatoslavich, Đại vương công Kiev|Vladimir]] qua đời. Ông được kế vị bởi [[Svyatopolk I Vladimirovich|Svyatopolk I]], người có thể là con trai ruột của ông sau vụ cưỡng hiếp vợ [[Yaropolk I Svyatoslavich|Yaropolk]]. Svyatopolk ra lệnh giết ba người con trai nhỏ của Vladimir.
|-
|1016
|
|[[Yaroslav Thông thái|Yaroslav I]], một người anh em khác của [[Svyatopolk I Vladimirovich|Svyatopolk]], lãnh đạo một đội quân chống lại và đánh bại ông ta, buộc ông phải chạy trốn sang [[Ba Lan]].
|-
|1017
|
|[[Yaroslav Thông thái|Yaroslav]] ban hành bộ luật đầu tiên của Nga, [[Russkaya Pravda]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1018
|
|''[[Sự can thiệp của Bolesław I vào cuộc khủng hoảng kế vị Kiev|Đoàn thám hiểm Ba Lan đến Kiev]]'': [[Svyatopolk I Vladimirovich|Svyatopolk]] dẫn quân [[Ba Lan]] vào [[Kiev Rus'|Rus']]. [[Ruthenia Đỏ]] trở lại quyền sở hữu của Ba Lan.
|-
|14 tháng 8
|''Đoàn thám hiểm Ba Lan đến Kiev'': Quân đội [[Ba Lan]] chiếm được [[Kiev]]; [[Yaroslav Thông thái|Yaroslav]] chạy trốn sang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].
|-
|1019
|
|[[Yaroslav Thông thái|Yaroslav]] đánh bại [[Svyatopolk I Vladimirovich|Svyatopolk]] và trở về vương quốc [[Kiev Rus'|Kiev]]. Ông trao quyền tự trị cho [[Cộng hòa Novgorod|Novgorod]] như một phần thưởng của lòng trung thành trước đây cho người vợ. Svyatopolk chết.
|-
|1030
|
|[[Yaroslav Thông thái|Yaroslav]] tái chiếm [[Ruthenia Đỏ]] từ người [[Ba Lan]].
|-
|1043
|30 tháng 2
|''[[Chiến tranh Rus'-Đông La Mã (1043)]]'': [[Yaroslav Thông thái|Yaroslav]] dẫn đầu một cuộc tấn công hải quân không thành công vào [[Constantinopolis]]. Theo thỏa thuận hòa bình, con trai của Yaroslav là [[Vsevolod I Yaroslavich|Vsevolod I]] kết hôn với con gái của hoàng đế [[Đế quốc Đông La Mã|Đông La Mã]], [[Konstantinos IX Monomachos|Konstantinos Monomachos]].
|-
|1054
|
|[[Yaroslav Thông thái|Yaroslav]] qua đời. Con trai cả của ông, [[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav I]], lên kế vị.
|-
|1068
|
|[[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav]] bị lật đổ trong một cuộc nổi dậy của quần chúng và buộc phải chạy sang [[Ba Lan]].
|-
|1069
|
|[[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav]] dẫn quân [[Ba Lan]] trở lại [[Kiev]] và tái lập ngai vàng.
|-
|1073
|
|Hai người em trai của [[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav]], [[Svyatoslav II Yaroslavich|Svyatoslav II]] và [[Vsevolod I Yaroslavich|Vsevolod I]], lật đổ ông; người trước đây trở thành thân vương của [[Kiev Rus'|Kiev]].
|-
|1076
|27 tháng 12
|[[Svyatoslav II Yaroslavich|Svyatoslav]] qua đời. [[Vsevolod I Yaroslavich|Vsevolod I]] kế vị, nhưng đã đổi vương quốc [[Kiev Rus'|Kiev]] cho [[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav]] để đổi lấy Chernigov.
|-
|1078
|
|[[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav]] qua đời. Ngai vàng của [[Kiev Rus'|Kiev]] lại đến [[Vsevolod I Yaroslavich|Vsevolod]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1093
|13 tháng 4
|[[Vsevolod I Yaroslavich|Vsevolod]] qua đời. Ngai vàng của [[Kiev Rus'|Kiev]] và Chernigov đến với đứa con ngoài giá thú của [[Izyaslav I Yaroslavich|Izyaslav]], [[Svyatopolk II Izyaslavich|Svyatopolk II]].
|-
|26 tháng 5
|''[[Trận chiến sông Stugna]]'': Lực lượng Rus tấn công người [[Người Cuman|Cuman]] tại [[Sông Stuhna|sông Stugna]] và bị đánh bại.
|}

== Thế kỷ 12 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1113
|16 tháng 4
|[[Svyatopolk II Izyaslavich|Svyatopolk]] qua đời. Con trai của [[Vsevolod I Yaroslavich|Vsevolod]], em họ của ông, [[Vladimir II Vsevolodovich Monomakh|Vladimir II Monomakh]], kế vị.
|-
|1125
|19 tháng 5
|[[Vladimir II Vsevolodovich Monomakh|Vladimir]] qua đời. Con trai cả của ông, [[Mstyslav I Vladimirovich|Mstyslav I]], kế vị.
|-
|1132
|14 tháng 4
|[[Mstyslav I Vladimirovich|Mstyslav]] qua đời. Anh trai của ông là [[Yaropolk II Vladimirovich|Yaropolk II]] theo ông làm thân vương [[Kiev Rus'|Kiev]].
|-
|1136
|
|[[Cộng hòa Novgorod|Novgorod]] trục xuất thân vương do [[Kiev Rus'|Kiev]] bổ nhiệm cho họ và hạn chế rất nhiều quyền hạn của văn phòng.
|-
|1139
|18 tháng 2
|[[Yaropolk II Vladimirovich|Yaropolk]] qua đời. Em trai của ông là [[Vyacheslav I Vladimirovich|Vyacheslav]] theo sau ông, nhưng vào tháng 3, Vyacheslav bị người anh họ của mình, thân vương xứ [[Chernihiv]], [[Vsevolod II Olgovich|Vsevolod]], lật đổ.
|-
| rowspan="2" |1146
|1 tháng 8
|Vsevolod chết. Anh trai của ông là [[Igor II Olgovich|Igor]] theo ông với tư cách là người cai trị [[Kiev Rus'|Kiev]]. Các công dân của Kiev yêu cầu ông hạ bệ các [[boyar]] cũ của Vsevolod. Igor thề sẽ thực hiện yêu cầu của họ, nhưng sau đó đã cân nhắc lại việc thực hiện. Công dân Kiev cho rằng kẻ phá vỡ lời thề không còn là người cai trị hợp pháp nữa và lựa chọn triệu tập thân vương [[Izyaslav II Mstyslavich|Izyaslav xứ Pereyaslavl]] làm thân vương mới của Kiev.
|-
|13 tháng 8
|[[Izyaslav II Mstyslavich|Izyaslav]] lật đổ [[Igor II Olgovich|Igor]]. Người anh trai của Igor, [[Svyatoslav Olgovich|Svyatoslav]], thân vương của [[Novhorod-Siverskyi]] đã nhờ thân vương của [[Công quốc Vladimir-Suzdal|Rostov-Suzdal]] [[Yury Vladimirovich Dolgoruky|Yury Dolgoruky]] giúp đỡ để giải cứu [[Igor II Olgovich|Igor]] khỏi bị giam cầm.
|-
|1147
|
|Lần đầu tiên đề cập đến Moskva khi [[Yury Vladimirovich Dolgoruky|Yury Dolgoruky]] kêu gọi [[Svyatoslav Olgovich|Svyatoslav xứ Novgorod-Seversk]] "hãy đến với tôi, người anh em, đến Moskva".
|-
|1149
|
|Yury Dolgoruky chiếm được Kiev. [[Izyaslav II Mstyslavich|Izyaslav]] trốn thoát.
|-
|1150
|
|Với sự hỗ trợ của [[chorniye klobuky]], [[Izyaslav II Mstyslavich|Izyaslav]] đuổi Yury khỏi Kiev. Sau một thời gian, với sự giúp đỡ của [[Volodymyrko Volodarovych|Volodimirko xứ Galych]], Yury lại chiếm được Kiev.
|-
|1151
|
|Vua Hungary [[Géza II]] giúp [[Izyaslav II Mstyslavich|Izyaslav]] trả lại Kiev. Yury trốn thoát
|-
|1154
|13 tháng 11
|Izyaslav II qua đời. Anh trai của ông, thân vương xứ [[Smolensk]] [[Rostyslav I Mstyslavich|Rostyslav]] được triệu tập để trở thành thân vương mới của Kiev.
|-
|1155
|
|Yury Dolgoruky trục xuất Rostyslav với sự hỗ trợ của thân vương Chernigov.
|-
|1157
|
|Yury I bị say và chết. [[Izyaslav III Davidovich|Izyaslav xứ Chernigov]] trở thành thân vương của Kiev.
|-
|1159
|
|[[Izyaslav III Davidovich|Izyaslav xứ Chernigov]] bị lật đổ bởi các thân vương của [[Yaroslav Osmomysl|Galych]] và [[Mstyslav II Izyaslavich|Volyn]]. Đồng minh gọi Rostyslav trở lại làm thân vương Kiev.
|-
|1167
|
|Rostyslav chết. Cháu trai của ông, [[Mstyslav II Izyaslavich|Mstyslav xứ Volyn]], trở thành người cai trị mới của Kiev.
|-
|1169
|
|[[Andrey Yuryevich Bogolyubsky|Andrey Bogolyubsky]], con trai cả của [[Yury Vladimirovich Dolgoruky|Yury Dolgoruky]], thân vương của công quốc mạnh mới [[Công quốc Vladimir-Suzdal|Vladimir-Suzdal]] đã tấn công và cướp bóc Kiev. Phần lớn các thân vương Nga công nhận ông là một thân vương mới. Không giống như các đại công tước trước đây, Andrey I đã không chuyển nơi ở của mình đến Kiev, thay vào đó ở lại ở [[Vladimir]]. Andrey bổ nhiệm anh trai mình là [[Gleb Yuryevich|Gleb]] làm thân vương của Kiev. Kể từ thời điểm này, Kiev không còn là trung tâm của vùng đất Nga. Trung tâm chính trị và văn hóa được chuyển đến Vladimir. Các thân vương mới của Kiev trở nên phụ thuộc vào các thân vương lớn của [[Công quốc Vladimir-Suzdal|Vladimir-Suzdal]].
|-
|}

== Thế kỷ 13 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1223
|
|''[[Trận sông Kalka]]'': Các chiến binh Rus' lần đầu chạm trán với quân đội [[Đế quốc Mông Cổ|Mông Cổ]] của [[Thành Cát Tư Hãn]].
|-
|1227
|
|Những âm mưu của [[Boyar]] đã buộc [[Mstyslav Mstyslavich|Mstyslav]], thân vương của [[Cộng hòa Novgorod|Novgorod]], phải nhường ngôi cho con rể [[András II của Hungary]].
|-
|1236
|
|[[Aleksandr Yaroslavich Nevsky|Alexander Nevsky]] được người Novgorod triệu tập để trở thành Đại vương công Novgorod và với tư cách là nhà lãnh đạo quân sự của họ, để bảo vệ vùng đất phía tây bắc của họ khỏi quân xâm lược Thụy Điển và Đức.
|-
|1237
|Tháng 12
|''[[Mông Cổ xâm lược Rus]]'': [[Bạt Đô]] đốt cháy Moskva và tàn sát, bắt dân thường của họ làm nô lệ.
|-
|1240
|15 tháng 7
|''[[Trận sông Neva]]'': Quân đội Novgorod đánh bại lực lượng xâm lược của Thụy Điển tại nơi hợp lưu của [[sông Izhora]] và [[sông Neva]].
|-
|1242
|5 tháng 4
|''[[Trận hồ Chudskoe]]'': Quân đội Novgorod đánh bại các [[Hiệp sĩ Teuton]] xâm lược trên bề mặt đóng băng của [[Hồ Peipus]].
|-
|1263
|14 tháng 11
|[[Aleksandr Yaroslavich Nevsky|Nevsky]] qua đời. Các phụ cận của ông được chia trong gia đình ông; con trai út của ông [[Daniil Aleksandrovich, Đại vương công Moskva|Daniil]] trở thành Thân vương đầu tiên của Moskva. Em trai của ông là [[Yaroslav Yaroslavich, Đại vương công Tver|Yaroslav của Tver]] trở thành Đại vương công của Tver và của [[Công quốc Vladimir-Suzdal|Vladimir]] và bổ nhiệm các đại biểu để điều hành Công quốc Moskva trong thời kỳ thiểu số của Daniel.
|}

== Thế kỷ 14 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Sự kiện
!Sự kiện
|-
|1303
|5 tháng 3
|[[Daniil Aleksandrovich, Đại vương công Moskva|Daniil]] qua đời. Con trai cả của ông là [[Yury Danilovich, Đại vương công Vladimir|Yury]] kế vị làm Thân vương Moskva.
|-
|1317
|
|Yury kết hôn với em gái của [[Özbeg Khan]], thân vương Mông Cổ. Özbeg phế truất Đại vương công của [[Công quốc Vladimir-Suzdal|Vladimir]] và bổ nhiệm Yury vào chức vụ đó.
|-
|1322
|
|[[Dmitriy Mikhaylovich, Đại vương công Tver|Dmitriy Mikhaylovich]], con trai của Đại vương công cuối cùng xứ Vladimir, đã thuyết phục [[Özbeg Khan]] rằng [[Yury Danilovich, Đại vương công Vladimir|Yury]] đã ăn cắp tiền cống nạp của Khan. Ông được tái bổ nhiệm vào vương quốc Vladimir.
|-
|1325
|21 tháng 11
|[[Yury Danilovich, Đại vương công Vladimir|Yury]] bị [[Dmitriy Mikhaylovich, Đại vương công Tver|Dmitriy]] sát hại. Em trai của ông là [[Ivan I Danilovich Kalita|Ivan I Kalita]] kế vị ông.
|-
|1327
|15 tháng 8
|Đại sứ của [[Hãn quốc Kim Trướng]] từ Đế chế Mông Cổ bị mắc kẹt và bị thiêu sống trong một cuộc nổi dậy ở Đại công quốc Tver.
|-
|1328
|
|Ivan lãnh đạo một đội quân [[Hãn quốc Kim Trướng|Hãn]] chống lại Đại vương công xứ Tver, cũng là Đại vương công Vladimir. Ivan được phép thay thế ông trong văn phòng sau này.
|-
|1340
|31 tháng 3
|Ivan qua đời. Con trai ông là [[Simeon Ivanovich Gordy|Simeon]] kế vị dưới tư cách là Đại vương công Moskva và Đại vương công [[Công quốc Vladimir-Suzdal|Vladimir]].
|-
|1353
|
|[[Simeon Ivanovich Gordy|Simeon]] qua đời. Em trai của ông là [[Ivan II Ivanovich Krasnyi|Ivan II]], kế vị ông dưới tư cách là Đại vương công Moskva.
|-
|1359
|13 tháng 11
|[[Ivan II Ivanovich Krasnyi|Ivan]] qua đời. Con trai ông, [[Dmitry Ivanovich Donskoy|Dmitri Donskoi]], kế vị.
|-
|1380
|8 tháng 9
|''[[Trận Kulikovo]]'': Một lực lượng Muscovite đánh bại một đội quân [[Blue Horde]] lớn hơn Mông Cổ tại [[Cánh đồng Kulikovo]].
|-
|1382
|
|[[Khả hãn]] Mông Cổ [[Tokhtamysh]] tái khẳng định quyền lực của mình bằng cách cướp bóc và đốt cháy Moskva.
|-
|1389
|19 tháng 5
|[[Dmitry Ivanovich Donskoy|Dmitri]] qua đời. Ngai vàng rơi vào tay con trai ông, [[Vasiliy I Dmitriyevich|Vasiliy I]].
|-
|}

== Thế kỷ 15 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1425
|Tháng 2
|Vasiliy I qua đời. Con trai của ông là [[Vasiliy II Vasilyevich|Vasiliy II]], kế vị ông là Đại vương công Moskva; vợ ông, [[Sophia xứ Lithuania|Sophia]] trở thành nhiếp chính. Em trai của ông, [[Yury Dmitriyevich]] xứ Zvenigorod, cũng tuyên bố lên ngôi.
|-
|1430
|
|[[Yury Dmitriyevich|Yury]] kêu gọi [[Hãn]] của [[Hãn quốc Kim Trướng]] ủng hộ tuyên bố lên ngôi của mình. Vasiliy II giữ lại Công quốc Moskva, nhưng Yury được trao cho Công quốc Dmitrov.
|-
|1432
|
|''[[Nội chiến Muscovite]]:'' Vasiliy II dẫn quân đi bắt Dmitrov. Quân đội của ông bị đánh bại và ông buộc phải chạy trốn đến [[Kolomna]]. Yury đến Moskva và tuyên bố mình là Đại vương công. [[Vasiliy II Vasilyevich|Vasiliy II]] được ân xá và trở thành thị trưởng của Kolomna.
|-
|1433
|
|''Nội chiến Muscovite:'' Cuộc di cư của các [[boyar]] Muscovite đến triều đình của Vasiliy II ở [[Kolomna]] thuyết phục Yury trả lại Moskva cho cháu trai của mình và chuyển đến [[Galich]].
|-
| rowspan="4" valign="top" |1434
|
|''Nội chiến Muscovite:'' Vasiliy II đốt cháy Galich.
|-
|16 tháng 3
|''Nội chiến Muscovite:'' Đội quân của Yury Dmitriyevich đánh bại quân đội của Vasiliy II. Sau đó chạy trốn đến [[Nizhny Novgorod]]
|-
|1 tháng 4
|''Nội chiến Muscovite:'' Yury đến Moskva và tuyên bố mình là Đại vương công một lần nữa.
|-
|5 tháng 7
|Yury qua đời. Con trai lớn của ông là [[Vasiliy Yuryevich Kosoy|Vasiliy Kosoy]], kế vị ông với tư cách là Đại vương công.
|-
|1435
|
|''Nội chiến Muscovite:'' Con trai thứ hai của Yury, [[Dmitry Shemyaka]], liên minh với Vasiliy II. Vasiliy Kosoy bị trục xuất khỏi [[điện Kremli]] và bị mù. Vasiliy II trở lại ngai vàng của Đại vương công.
|-
|1438
|
|''[[Chiến tranh Nga-Kazan]]'': [[Hãn]] của [[Hãn quốc Kazan]] vừa mới thành lập dẫn đầu một đội quân tiến về Moskva.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1445
|7 tháng 7
|''[[Trận Suzdal]]'': Quân đội Nga phải chịu một thất bại nặng nề dưới tay của [[Người Tatar|Tatar]] xứ [[Hãn quốc Kazan|Kazan]]. Vasiliy II bị bắt làm tù binh; hoạt động của chính phủ rơi vào tay Dmitry Shemyaka.
|-
|Tháng 12
|''Nội chiến Muscovite:'' Vasiliy II được chuộc về Muscovy.
|-
|1446
|
|''Nội chiến Muscovite:'' Shemyaka khiến Vasiliy II bị mù và bị đày đến [[Uglich]], đồng thời tự xưng là Đại vương công.
|-
|1450
|
|''Nội chiến Muscovite:'' Các [[boyar]] của Moskva trục xuất Shemyaka ra khỏi [[Điện Kremli]] và triệu hồi Vasiliy II lên ngôi.
|-
|1452
|
|''Nội chiến Muscovite:'' Shemyaka buộc phải trốn sang [[Cộng hòa Novgorod]].
|-
|1453
|
|Shemyaka bị đầu độc bởi các đặc vụ Muscovite.
|-
|1462
|27 tháng 3
|Vasiliy II qua đời. Con trai của ông là [[Ivan III của Nga|Ivan III]], kế vị ông với tư cách là Đại vương công.
|-
|1463
|
|Đại công quốc Moskva sáp nhập với Công quốc Yaroslavl.
|-
|1471
|14 tháng 7
|''[[Trận Shelon]]'': Một đội quân Muscovite đánh bại một lực lượng [[Cộng hòa Novgorod|Novgorod]] vượt trội về số lượng.
|-
|1474
|
|Đại công quốc Moskva sáp nhập với Công quốc Rostov.
|-
|1476
|
|[[Ivan III của Nga|Ivan]] ngừng cống nạp cho [[Đại Hãn Quốc|Đại hãn quốc]].
|-
|1478
|14 tháng 1
|Cộng hòa Novgorod đầu hàng chính quyền của Moskva.
|-
|1480
|11 tháng 11
|''[[Đại đế trên sông Ugra]]'': Lực lượng của [[Ivan III của Nga|Ivan]] ngăn cản [[Ahmed Khan bin Küchük|Akhmat Khan]] của [[Đại Hãn Quốc|Đại hãn quốc]] xâm lược Muscovy.
|-
|1485
|
|Ivan sáp nhập Đại công quốc Tver.
|-
|1497
|
|Ivan ban hành một bộ luật mang tên ''[[Bộ luật Sudebnik|Sudebnik]]'' để tiêu chuẩn hóa luật Muscovite, mở rộng vai trò của hệ thống tư pháp hình sự và hạn chế khả năng rời bỏ chủ của [[Chế độ nô lệ ở Nga|nông nô]].
|}

== Thế kỷ 16 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1505
|27 tháng 10
|Ivan qua đời. Ông được con trai là [[Vasiliy III của Nga|Vasiliy III]] kế vị làm Đại vương công xứ Muscovy.
|-
|1507
|
|''[[Chiến tranh Nga-Krym]]'': [[Hãn quốc Krym]] đột kích vào các thị trấn [[Belyov]] và [[Kozelsk]] của Muscovite.
|-
|1510
|
|Với sự chấp thuận của hầu hết các giới quý tộc địa phương, Vasiliy đến [[Cộng hòa Pskov]] và tuyên bố giải thể.
|-
|1517
|
|Thân vương cuối cùng của [[Công quốc Ryazan]] bị bắt và bị giam cầm tại Moskva.
|-
|1533
|3 tháng 12
|[[Vasiliy III của Nga|Vasiliy]] qua đời; con trai của ông là [[Ivan IV của Nga|Ivan IV]] kế vị. Vợ ông, [[Elena Glinskaya]] trở thành nhiếp chính.
|-
|1538
|4 tháng 4
|[[Elena Glinskaya|Glinskaya]] qua đời. Bà được Thân vương Vasiliy Nemoy kế vị làm nhiếp chính.
|-
|1547
|16 tháng 1
|Buổi lễ trao vương miện cho [[Ivan IV của Nga|Ivan]], [[Sa hoàng]] đầu tiên của [[Sa quốc Nga|Nga]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1552
|22 tháng 8
|''[[Cuộc bao vây Kazan (1552)]]'': Lực lượng vũ trang Nga đến [[Kazan]].
|-
|2 tháng 10
|''Cuộc bao vây Kazan (1552)'': Quân đội Nga chọc thủng tường thành [[Kazan]].
|-
|13 tháng 10
|''Cuộc bao vây Kazan (1552)'': Thường dân [[Kazan]] bị tàn sát, thành phố bị chiếm đóng.
|-
|1553–1554
|
|Cuốn sách đầu tiên được in ở Nga, [[Sách Phúc âm (Moskva)|Sách Phúc âm]].
|-
|1556
|
|Nga chinh phục và sáp nhập [[Hãn quốc Astrakhan]].
|-
|1558
|
|''[[Chiến tranh Livonija]]'': [[Ivan IV của Nga|Ivan]] yêu cầu một khoản cống nạp hậu hĩnh từ [[Tòa Giám mục của Dorpat]]. Bishop cử các nhà ngoại giao đến Moskva để thương lượng lại số tiền; Ivan trục xuất họ và xâm chiếm và chiếm đóng Bishopric.
|-
|1560
|2 tháng 8
|''[[Trận Ērģeme]]'': Quân đội của [[Ivan IV của Nga|Ivan]] nghiền nát lực lượng của [[Anh em Kiếm sĩ Livonia|Hội Livonia]].
|-
|1561
|28 tháng 11
|''Chiến tranh Livonija'': [[Anh em Kiếm sĩ Livonia|Hội Livonia]] đồng ý với [[Hiệp ước Vilnius|Liên minh Wilno]], theo đó [[Terra Mariana|Liên minh Livonia]] được phân chia giữa [[Đại công quốc Lietuva|Lietuva]], Thụy Điển và Đan Mạch. Lietuva và Thụy Điển gửi quân đến giải phóng các lãnh thổ mới của họ khỏi sự chiếm hữu của Nga.
|-
|1565
|Tháng 2
|[[Ivan IV của Nga|Ivan]] thành lập ''[[Oprichnina]]'', một lãnh thổ do sa hoàng trực tiếp cai trị.
|-
|1569
|1 tháng 7
|[[Liên minh Lublin]] được ký kết. [[Vương quốc Ba Lan|Ba Lan]] và [[Đại công quốc Lietuva]] được sáp nhập vào [[Liên bang Ba Lan và Lietuva]]; Ba Lan bắt đầu hỗ trợ Lietuva trong cuộc chiến chống lại Nga.
|-
|1572
|
|''[[Oprichnina]]'' bị bãi bỏ.
|-
|1581
|16 tháng 11
|[[Ivan IV của Nga|Ivan]] giết [[Ivan Ivanovich của Nga|con trai cả]] của mình.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1582
|15 thang 1
|''Chiến tranh Livonija'': [[Hiệp ước Yam-Zapolsky]] chấm dứt sự tham gia của [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan-Lietuva]] trong cuộc chiến. Nga từ bỏ yêu sách đối với [[Livonia]] và thành phố [[Polotsk]].
|-
|23 tháng 10
|''[[Trận chiến mũi Chuvash]]'': Binh lính Nga giải tán lực lượng vũ trang của [[Hãn quốc Sibir|Hãn quốc Siberia]] khỏi thủ đô Qashliq.
|-
|1583
|
|''Chiến tranh Livonija'': Chiến tranh kết thúc với [[Hiệp ước Plussa]]. Bờ biển [[Narva]] và [[Vịnh Phần Lan]] thuộc về Thụy Điển.
|-
|1584
|18 tháng 3
|[[Ivan IV của Nga|Ivan]] qua đời. Ngai vàng rơi vào tay người con trai thiểu năng [[Fyodor I của Nga|Fyodor I]]; con rể của ông là [[Boris Godunov (Sa hoàng)|Boris Godunov]] trên thực tế đã ''nắm quyền'' điều hành chính phủ.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1590
|18 tháng 1
|''[[Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1590–1595)]]'': [[Hiệp ước Plussa]] hết hạn. Quân đội Nga vây hãm [[Narva]].
|-
|25 tháng 2
|''Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1590–1595)'': Một thống đốc Thụy Điển trên lãnh thổ tranh chấp đầu hàng người Nga.
|-
|1591
|15 tháng 5
|[[Dmitry xứ Uglich|Dimitry Ivanovich]], con trai út của [[Ivan IV của Nga|Ivan Bạo chúa]], chết lưu vong vì một vết đâm vào cổ họng. Từ lâu được coi là bị sát hại bởi các đặc vụ của Boris Godunov, các học giả gần đây đã bắt đầu bảo vệ giả thuyết rằng cái chết của Dimitry là tự gây ra trong một cơn động kinh.
|-
|1595
|18 tháng 5
|''Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1590–1595)'': [[Hiệp ước Tyavzino]] được ký kết. [[Ingria]] thuộc về Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1598
|7 tháng 1
|[[Fyodor I của Nga|Fyodor I]] qua đời mà không có con mở đầu cho [[Thời kì Đại Loạn|Thời kỳ Đại loạn]].
|-
|21 tháng 2
|Một ''[[Zemsky Sobor|zemsky sobor]]'' bầu cho [[Boris Godunov (Sa hoàng)|Godunov]] là sa hoàng đầu tiên không phải là từ [[Vương triều Ryurik|Ryurik]] của Nga.
|}

== Thế kỷ 17 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1601–03
|
|[[Nạn đói Nga 1601–1603|Nạn đói tàn khốc]], làm suy yếu quyền lực của Boris.
|-
|1604
|Tháng 10
|[[Dmitriy I của Nga|Dmitriy I]], một người tự xưng là [[Dmitriy xứ Uglich|Dmitriy Ivanovich]] đã khuất, con trai của [[Ivan IV của Nga|Ivan IV]], xâm lược Nga với sự giúp đỡ của [[Liên bang Ba Lan và Lietuva]]
|-
| rowspan="4" valign="top" |1605
|13 tháng 4
|[[Boris Godunov (Sa hoàng)|Boris]] qua đời. Con trai ông [[Fyodor II của Nga|Fyodor II]] được tuyên bố sa hoàng.
|-
|1 tháng 6
|Một nhóm các [[boyar]] đào tẩu để ủng hộ Dmitriy, giành quyền kiểm soát [[Điện Kremli]] và bắt giữ [[Fyodor II của Nga|Fyodor]].
|-
|20 tháng 6
|Dmitriy và quân đội của ông đến Moskva. [[Fyodor II của Nga|Fyodor]] và mẹ ông bị treo cổ.
|-
|21 tháng 7
|Dmitriy lên ngôi sa hoàng.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1606
|8 tháng 5
|Dmitriy kết hôn với một người [[Công giáo]], [[Marina Mniszech]], làm dấy lên nghi ngờ rằng ông có ý đồ chuyển nước Nga sang một nước Công giáo.
|-
|17 tháng 5
|Các [[boyar]] bảo thủ do [[Vasiliy IV của Nga|Vasiliy Shuisky]] lãnh đạo xông vào [[Điện Kremli]] và bắn chết [[Dmitriy I của Nga|Dmitriy]] trong khi ông đang trốn thoát.
|-
|19 tháng 5
|Các đồng minh của Shuisky tuyên bố ông là Sa hoàng Vasiliy IV.
|-
|1607
|
|[[Dmitriy II]], một người khác tự xưng là [[Dmitriy xứ Uglich|Dmitriy Ivanovich]], được nhận được sự hỗ trợ tài chính và quân sự từ một nhóm các [[Trùm (danh xưng)|ông trùm]] [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]]
|-
| rowspan="2" valign="top" |1609
|28 tháng 2
|[[Vasiliy IV của Nga|Vasiliy Shuisky]] nhượng lại lãnh thổ biên giới cho Thụy Điển để đổi lấy viện trợ quân sự chống lại chính phủ Dmitriy II; khoảng thời gian này [[Smolensk|Smolenks]] đang  bị bao vây
|-
|Tháng 9
|''[[Chiến tranh Ba Lan–Muscovite (1609–1618)]]'': Vua Ba Lan [[Zygmunt III Waza|Sigismund III]] dẫn quân tiến vào Nga;
|-
| rowspan="6" valign="top" |1610
|4 tháng 7
|''[[Trận Klushino]]'': Bảy nghìn kỵ binh [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]] đánh bại một lực lượng Nga vượt trội tại [[Klushino]].
|-
|19 tháng 7
|Vasiliy bị lật đổ. Một nhóm quý tộc, [[Bảy Boyars]], thay thế ông đứng đầu chính phủ.
|-
|27 tháng 7
|''Chiến tranh Ba Lan–Nga (1609–1618)'': Một hiệp định đình chiến được thiết lập. Các [[Seven Boyars|boyar]] hứa sẽ công nhận con trai của [[Zygmunt III Waza|Zygmunt]] và người thừa kế [[Władysław IV Vasa|Władysław]] là sa hoàng, với điều kiện phải có những giới hạn nghiêm ngặt đối với quyền lực của ông và việc chuyển đổi sang [[Giáo hội Chính thống giáo Nga|Chính thống giáo]].
|-
|Tháng 8
|''Chiến tranh Ba Lan–Nga (1609–1618)'': Zygmunt từ chối các điều kiện của các boyar.
|-
|Tháng 12
|[[Patriarch Hermogenes của Moskva|Hermogenes]], giáo chủ của [[Giáo hội Chính thống giáo Nga|Giáo hội Chính thống Nga]], kêu gọi người dân Muscovite nổi dậy chống lại người [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]].
|-
|11 tháng 12
|[[Dmitriy II]] bị bắn và bị chặt đầu bởi một trong những tùy tùng của mình.
|-
|1612
|1 tháng 11
|''Chiến tranh Ba Lan–Nga (1609–1618):'' Dân chúng Muscovite nổi dậy chống lại người Ba Lan chiếm lại [[Điện Kremli]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1613
|
|''[[Chiến tranh Ingrian]]'': Thụy Điển bắt đầu xâm lược Nga.
|-
|21 tháng 2
|Một ''[[Zemsky Sobor|zemsky sobor]]'' bầu [[Mikhail I của Nga|Mikhail Romanov]], cháu trai của anh rể [[Ivan IV của Nga|Ivan Bạo chúa]] làm sa hoàng Nga.
|-
|1617
|27 tháng 2
|''Chiến tranh Ingrian'': [[Hiệp ước Stolbovo]] đã kết thúc chiến tranh. [[Quận Kexholm|Kexholm]], [[Ingria]], [[Estonia]] và [[Thập tự chinh Livonia|Livonia]] thuộc về Thụy Điển.
|-
|1618
|11 tháng 12
|''Chiến tranh Ba Lan–Nga (1609–1618)'': [[Hiệp định Deulino|Hiệp định đình chiến Deulino]] đã kết thúc chiến tranh. Nga nhượng lại thành phố [[Smolensk]] và tỉnh [[Chernihiv Voivodeship|Chernihiv]] cho Ba Lan.
|-
|1619
|13 tháng 2
|[[Filaret của Moskva|Fyodor Romanov]], cha của [[Mikhail I của Nga|Mikhail]], được trả tự do khỏi nhà tù Ba Lan và được phép trở về Moskva.
|-
|1632
|Tháng 10
|''[[Chiến tranh Smolensk]]'': Khi [[Hiệp định Deulino|Hiệp định đình chiến Deulino]] hết hạn, một đội quân Nga được cử đến để bao vây [[Smolensk]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1634
|1 tháng 3
|''Chiến tranh Smolensk'': Quân đội Nga, bị bao vây và buộc phải đầu hàng.
|-
|14 tháng 6
|''Chiến tranh Smolensk'': [[Hiệp ước Polyanovka]] được ký kết để kết thúc chiến tranh. Ba Lan được giữ lại Smolensk, nhưng [[Władysław IV Vasa|Władysław]] từ bỏ yêu sách của mình đối với ngai vàng Nga.
|-
|1645
|13 tháng 7
|Mikhail qua đời. Con trai ông, [[Aleksey của Nga|Aleksey]] kế vị.
|-
| rowspan="5" valign="top" |1648
|25 tháng 1
|''[[Khởi nghĩa Khmelnytsky]]'': Một [[szlachta]] Ba Lan, [[Bohdan Khmelnytsky]], lãnh đạo [[Cossack]] của [[Sich Zaporizhia]] chống lại Vương miện Ba Lan.
|-
|1 tháng 6
|''[[Cuộc nổi dậy Moskva 1648|Bạo loạn Muối]]'': Bất bình trước việc áp dụng thuế muối, người dân thị trấn đã phát động một cuộc nổi dậy ở Moskva.
|-
|11 tháng 6
|''Bạo loạn Muối:'' Một nhóm [[Giới quý tộc|quý tộc]] yêu cầu một ''[[Zemsky Sobor|zemsky sobor]]'' thay mặt cho cuộc nổi loạn.
|-
|3 tháng 7
|''Bạo loạn Muối'': Nhiều thủ lĩnh của cuộc nổi dậy bị hành quyết.
|-
|25 tháng 12
|''Khởi nghĩa Khmelnytsky'': [[Bohdan Khmelnytsky|Khmelnytsky]] tiến vào thủ đô [[Kiev]] của [[Ukraina]].
|-
|1649
|Tháng 1
|Một ''[[Zemsky Sobor|zemsky sobor]]'' phê chuẩn một bộ luật pháp mới, [[Sobornoye Ulozheniye]].
|-
|1653
|
|''[[Ly giáo của Giáo hội Nga|Raskol]]'': [[Nikon (thượng phụ Moskva)|Nikon]], Thượng phụ của Moskva, đã cải cách phụng vụ Nga để phù hợp với các nghi lễ của [[Chính thống giáo Đông phương|Giáo hội Hy Lạp]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1654
|Tháng 1
|''Khởi nghĩa Khmelnytsky'': Theo [[Thoả thuận Pereyaslav|Hiệp ước Pereyaslav]], [[Tả ngạn Ukraina]], lãnh thổ của [[Zaporozhia Cossack|Zaporozhia]], liên minh với Nga.
|-
|Tháng 3–Tháng 4
|''Raskol'': Nikon sắp xếp một hội đồng nhà thờ, hội đồng này quyết định sửa các sách phụng sự thần thánh của Nga bằng cách sử dụng các bản viết tay của người Hy Lạp và người Slav cổ đại.
|-
|Tháng 7
|''[[Chiến tranh Nga-Ba Lan|Chiến tranh Nga-Ba Lan (1654–1667)]]'': Quân đội Nga xâm lược Ba Lan.
|-
| rowspan="4" valign="top" |1655
|
|''[[Đại hồng thủy (lịch sử)|Đại hồng thủy Thụy Điển]]'': [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]] xâm lược [[Liên bang Ba Lan và Lietuva]].
|-
|3 tháng 7
|''Chiến tranh Nga-Ba Lan (1654–1667)'': Quân đội Nga chiếm đóng [[Vilnius]].
|-
|25 tháng 7
|''Đại hồng thủy Thụy Điển'': ''[[Voivoda#Cấp bậc quân sự|Voivoda]]'' [[Poznań]] đầu hàng quân xâm lược [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]].
|-
|2 tháng 11
|Nga đàm phán ngừng bắn với Ba Lan.
|-
|1656
|Tháng 7
|''[[Chiến tranh Nga-Thụy Điển|Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1656–1658)]]'': Quân dự bị Nga xâm chiếm [[Ingria]].
|-
| rowspan="4" valign="top" |1658
|26 tháng 2
|''[[Chiến tranh Thụy Điển – Đan Mạch (1657–1658)|Chiến tranh Thụy Điển–Đan Mạch (1657–1658)]]'': [[Hòa ước Roskilde]] chấm dứt chiến tranh của [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]] với [[Đan Mạch–Na Uy|Đan Mạch]], cho phép chuyển quân sang các cuộc xung đột phía đông.
|-
|10 tháng 7
|''Raskol'': Thượng phụ Nikon rời Moskva.
|-
|16 tháng 9
|''Chiến tranh Nga-Ba Lan (1654–1667)'': [[Hiệp ước Hadiach]] thiết lập một liên minh quân sự giữa Ba Lan và Zaporozhia, đồng thời hứa hẹn thành lập một Khối thịnh vượng chung gồm ba quốc gia: Ba Lan, Litva và Rus'.
|-
|28 tháng 12
|''Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1656–1658)'': Hiệp ước Valiesar đã thiết lập một nền hòa bình. Các lãnh thổ [[Ingria]] bị chinh phục và được nhượng lại cho Nga trong ba năm.
|-
|1660
|23 tháng 4
|''Đại hồng thủy Thụy Điển'': [[Hiệp ước Oliva]] chấm dứt xung đột giữa Ba Lan và Thụy Điển.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1661
|
|''Chiến tranh Nga-Ba Lan (1654–1667)'': Lực lượng Ba Lan xâm chiếm lại [[Vilnius]].
|-
|1 tháng 7
|Hoà ước Valiesar hết hạn. Nga trả lại [[Ingria]] cho Đế quốc Thụy Điển theo [[Hoà ước Cardis]].
|-
|1662
|25 tháng 7
|''[[Bạo loạn Copper]]'': Vào sáng sớm, một nhóm người Hồi giáo hành quân đến [[Kolomenskoye]] và yêu cầu trừng phạt các bộ trưởng chính phủ đã làm mất giá trị đồng tiền đồng của Nga. Khi đến nơi, họ bị quân đội phản công; một nghìn người bị treo cổ hoặc chết đuối. Số còn lại bị lưu đày.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1665
|
|''[[Cuộc nổi dậy Lubomirski]]'': Một nhà [[Giới quý tộc|quý tộc]] người Ba Lan phát động ''[[rokosz]]'' (nổi loạn) chống lại nhà vua.
|-
|
|Nhà quý tộc [[Cossack]] người [[Đế quốc Ottoman|Thổ Nhĩ Kỳ]] [[Petro Doroshenko]] đánh bại những kẻ thù người Nga ở [[Hữu ngạn Ukraina]].
|-
|1666
|Tháng 4–Tháng 5
|''Raskol'': [[Đại hội đồng Moskva]] phế truất Nikon khỏi chế độ phụ hệ. Các [[Những Tín Đồ Cũ|tín đồ cũ]] được giải phẫu.
|-
|1667
|30 tháng 1
|''Chiến tranh Nga-Ba Lan (1654–1667)'': [[Hiệp ước Andrusovo]] chấm dứt chiến tranh giữa Ba Lan và Nga mà không có đại diện của Cossack. Ba Lan đồng ý nhượng lại các tỉnh [[Smolensk Voivodeship|Smoleńsk]] và [[Chernihiv Voivodeship|Czernihów]] và thừa nhận quyền kiểm soát của Nga đối với [[Tả ngạn Ukraina]].
|-
|1669
|
|[[Petro Doroshenko|Doroshenko]] ký một hiệp ước công nhận quốc gia của ông là một [[quốc gia chư hầu]] của [[Đế quốc Ottoman|Đế chế Ottoman]].
|-
|1670
|
|[[Cossack]] [[Stenka Razin]] bắt đầu nổi dậy chống lại chính phủ Nga.
|-
|1671
|
|[[Stenka Razin|Razin]] bị bắt, tra tấn và bị phân xác tại [[Quảng trường Đỏ]] ở [[Lobnoye Mesto]].
|-
|1674
|
|[[Cossack]] tại [[Hữu ngạn Ukraina]] bầu [[Ivan Samoylovych]] người Nga, [[Hetman]] của [[Tả ngạn Ukraina]], để thay thế cho [[Petro Doroshenko|Doroshenko]] và trở thành Hetman của một Ukraina thống nhất.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1676
|
|''[[Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ|Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1676–1681)]]'': Quân đội [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]] gia nhập lực lượng của [[Petro Doroshenko|Doroshenko]] trong một cuộc tấn công vào thành phố [[Chyhyryn]] ở [[Tả ngạn Ukraina|tả ngạn]].
|-
|29 tháng 1
|[[Aleksey của Nga|Aleksey]] qua đời. Con trai ông [[Fyodor III của Nga|Fyodor III]] trở thành sa hoàng.
|-
|1 tháng 2
|''Raskol'': [[Cuộc nổi dậy Tu viện Solovetsky|Cuộc vây hãm Solovki]] kéo dài 8 năm kết thúc.
|-
|1680
|
|''Chiến tranh Nga-Krym'': Các cuộc xâm lược [[Hãn quốc Krym|Krym]] của Nga kết thúc.
|-
|1681
|3 tháng 1
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1676–1681)'': Chiến tranh kết thúc với [[Hiệp ước Bakhchisarai]]. Biên giới Nga-[[Đế quốc Ottoman|Thổ Nhĩ Kỳ]] được định cư tại [[sông Dnepr]].
|-
| rowspan="4" valign="top" |1682
|Tháng 1
|Fyodor III bãi bỏ ''[[mestnichestvo]]'', một hệ thống bổ nhiệm chính trị cổ xưa, phi nhân tài.
|-
|14 tháng 4
|''Raskol'': [[Avvakum]], thủ lĩnh nổi bật nhất của phong trào [[Những Tín Đồ Cũ]] bị thiêu sống.
|-
|27 tháng 4
|[[Fyodor III của Nga|Fyodor]] qua đời mà không có con. [[Pyotr I của Nga|Pyotr I]], con trai của [[Aleksey của Nga|Aleskey]] với người vợ thứ hai [[Natalia Naryshkina]], được tuyên bố là sa hoàng. Mẹ ông trở thành nhiếp chính.
|-
|17 tháng 5
|''[[Cuộc nổi dậy Moskva 1682]]'': Các trung đoàn ''[[Streltsy]]'' thuộc phe người vợ đầu tiên của [[Aleksey của Nga|Aleskey]], [[Maria Miloslavskaya]], đã tiếp quản [[Điện Kremli]], hành quyết các anh em của [[Natalya Naryshkina|Naryshkina]], và tuyên bố đứa con trai tàn tật của Miloslavskaya là [[Ivan V của Nga|Ivan V]] là "sa hoàng cấp cao", với [[Pyotr I của Nga|Pyotr]] vẫn ở trên ngai vàng với tư cách là cấp dưới. Con gái lớn của Miloslavskaya, [[Sofya Alekseevna|Sofya Alekseyevna]], trở thành nhiếp chính.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1687
|Tháng 5
|''[[Chiến dịch Krym (1687 và 1689)|Chiến dịch Krym]]'': Quân đội Nga phát động một cuộc xâm lược chống lại một chư hầu của [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]], [[Hãn quốc Krym]].
|-
|17 tháng 6
|''Chiến dịch Krym'': Đối mặt với một thảo nguyên bị đốt cháy không thể cho ngựa ăn, Nga quay trở lại.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1689
|Tháng 6
|[[Fyodor Shaklovity]], người đứng đầu [[Cẩm vệ Streltsy]], đã thuyết phục [[Sofya Alekseevna|Sofya]] tự xưng là sa hoàng và cố gắng kích động một cuộc nổi dậy mới để ủng hộ bà. Thay vào đó, ''[[streltsy]]'' đã đào tẩu để ủng hộ [[Pyotr I của Nga|Pyotr]].
|-
|11 tháng 10
|[[Fyodor Shaklovity|Shaklovity]] bị xử tử.
|-
| rowspan="4" valign="top" |1696
|29 tháng 1
|[[Ivan V của Nga|Ivan V]] qua đời.
|-
|23 tháng 4
|''[[Chiến dịch Azov|Chiến dịch Azov thứ hai]]'': Quân đội Nga bắt đầu triển khai tới một pháo đài quan trọng của [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]], [[Azov]].
|-
|27 tháng 5
|''Chiến dịch Azov thứ hai'': Hải quân Nga đến biển và phong tỏa [[Azov]].
|-
|19 tháng 7
|''Chiến dịch Azov thứ hai'': Quân đồn trú [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]] đầu hàng.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1698
|6 tháng 6
|''[[Cuộc nổi dậy Streltsy]]'': Khoảng bốn nghìn chiến binh đã lật đổ các chỉ huy của họ và tiến thẳng đến Moskva, nơi họ định yêu cầu lên ngôi [[Sofia Alekseyevna|Sofya Alekseyevna]] đang bị lưu đày.
|-
|18 tháng 6
|''Cuộc nổi dậy Streltsy'': Các phiến quân bị đánh bại.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1700
|19 tháng 8
|''[[Đại chiến Bắc Âu]]'': Nga tuyên chiến với [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]].
|-
|16 tháng 10
|[[Thượng phụ Adrian|Adrian]], tộc trưởng của [[Giáo hội Chính thống giáo Nga|Giáo hội Chính thống Nga]] qua đời. [[Pyotr I của Nga|Pyotr]] đã ngăn cản việc bầu chọn người kế vị.
|}

== Thế kỷ 18 ==
{| class="wikitable" width="100%"
! style="width:6%" |Năm
! style="width:10%" |Ngày
!Sự kiện
|-
|1703
|27 tháng 5
|Thành phố [[Sankt-Peterburg]] được thành lập.
|-
|1707
|8 tháng 10
|''[[Cuộc nổi dậy Bulavin]]'': Một nhóm [[Don Cossack]] nhỏ giết chết một [[Quý tộc Nga|quý tộc]] đang tìm kiếm lãnh thổ của họ để truy tìm những kẻ trốn thuế.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1708
|7 tháng 7
|''Cuộc nổi dậy Bulavin'': Sau một loạt các cuộc đảo ngược quân sự tàn khốc, Bulavin bị bắn bởi những người ủng hộ cũ của mình.
|-
|18 tháng 12
|Một sắc lệnh của đế quốc đã chia nước Nga thành tám [[guberniya]] (tỉnh trưởng).
|-
|1709
|28 tháng 6
|''[[Trận Poltava]]'': Chiến thắng quyết định của quân đội Nga trước quân [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]] tại [[Poltava]] đã đánh dấu bước ngoặt của cuộc chiến, chấm dứt nền độc lập của người Cossack và bình minh của Đế quốc Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1710
|14 tháng 10
|Các [[guberniya]] của Nga được chia thành nhiều lô theo dân số [[Quý tộc Nga|quý tộc]].
|-
|20 tháng 11
|''[[Chiến dịch sông Pruth|Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1710–1711)]]'': Vua [[Karl XII của Thụy Điển]] thuyết phục sultan từ [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]] tuyên chiến với Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1711
|22 tháng 2
|''[[Cải cách chính phủ của Pyotr I]]'': [[Pyotr I của Nga|Pyotr]] thành lập [[Thượng viện điều hành]] để thông qua luật khi ông vắng mặt.
|-
|21 tháng 7
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1710–1711)'': Hòa bình được ký kết bởi Hiệp ước Pruth. Nga trao trả [[Azov]] cho [[Đế quốc Ottoman]] và phá hủy thị trấn [[Taganrog]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1713
|8 tháng 5
|Thủ đô Nga được chuyển từ Moskva sang [[Sankt-Peterburg]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |17 tháng 7
|[[Tỉnh Riga]] được thành lập trên lãnh thổ bị chinh phục từ [[Livonia thuộc Thụy Điển|Livonia]].
|-
|Lãnh thổ của [[Smolensk (tỉnh)|Tỉnh Smolensk]] được phân chia giữa Moskva và [[tỉnh Riga]].
|-
|1714
|15 tháng 1
|Lãnh thổ phía tây bắc của [[Kazan (tỉnh)|Tỉnh Kazan]] được chuyển giao cho Tỉnh Nizhny Novgorod mới thành lập.
|-
|1715
|11 tháng 10
|[[Pyotr I của Nga|Pyotr]] yêu cầu con trai của ông, [[Aleksey Petrovich (Romanov)|Aleksey Petrovich]], tán thành những cải cách của ông hoặc từ bỏ quyền lên ngôi.
|-
|1716
|
|Aleksey chạy trốn đến [[Viên]] để tránh nghĩa vụ quân sự.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1717
| rowspan="2" valign="top" |22 tháng 11
|Tỉnh Astrakhan được thành lập trên vùng đất phía nam của [[Kazan (tỉnh)|Tỉnh Kazan]].
|-
|Lãnh thổ của Tỉnh Nizhny Novgorod được tái hợp nhất vào [[Kazan (tỉnh)|Tỉnh Kazan]].
|-
|12 tháng 12
|''Cải cách chính phủ của Pyotr I'': [[Pyotr I của Nga|Pyotr]] thành lập ''collegia'', các bộ của chính phủ để thay thế cho ''[[Příkazy|prikazy]]''.
|-
| rowspan="4" valign="top" |1718
|31 tháng 1
|[[Aleksey Petrovich (Romanov)|Aleksey]] quay trở lại Moskva với lời hứa rằng anh ta sẽ không bị hại.
|-
|18 tháng 2
|Sau khi bị tra tấn, [[Aleksey Petrovich (Romanov)|Aleksey]] công khai từ bỏ ngai vàng và lôi kéo một số phần tử phản động âm mưu lật đổ cha mình.
|-
|13 tháng 6
|Aleksey bị đưa ra xét xử vì tội phản quốc.
|-
|26 tháng 6
|Aleksey chết sau khi bị tra tấn trong [[Pháo đài Thánh Phêrô và Phaolô]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1719
| rowspan="3" valign="top" |29 tháng 5
|Rất nhiều tỉnh bị bãi bỏ; thay vào đó, [[guberniya]] được chia thành các tỉnh, mỗi tỉnh được quản lý và đánh thuế theo một cơ quan dân cử có từ trước ([[Voivoda|Voyevoda]]). Các tỉnh này được chia thành các huyện, thay thế các [[Uezd|huyện cũ]]. Các ủy viên huyện được bầu chọn bởi các quý tộc địa phương.
|-
|Tỉnh Nizhny Novgorod được tái lập.
|-
|[[Tỉnh Reval]] được thành lập trên lãnh thổ bị chinh phục từ [[Công quốc Estonia (1561–1721)|Estonia]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1721
|25 tháng 1
|Pyotr thành lập [[Thượng Hội Đồng Chí Thánh]], một cơ quan gồm mười giáo sĩ do một quan chức thế tục chủ trì, đứng đầu [[Giáo hội Chính thống giáo Nga]] thay cho Thượng phụ Moskva.
|-
|30 tháng 8
|''[[Đại chiến Bắc Âu]]'': [[Hiệp ước Nystad]] kết thúc chiến tranh. [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]] nhượng [[Estonia]], [[Livonia thuộc Thuỵ Điển|Livonia]] và [[Ingria]] cho Nga.
|-
|22 tháng 10
|[[Pyotr I của Nga|Pyotr]] được tuyên bố là Hoàng đế.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1722
|
|[[Pyotr I của Nga|Pyotr]] giới thiệu [[Bảng xếp hạng (Nga)|Bảng xếp hạng]], nơi trao các đặc quyền của giới [[Quý tộc Nga|quý tộc]] dựa trên dịch vụ nhà nước.
|-
|Tháng 7
|''[[Chiến tranh Nga–Ba Tư (1722–1723)]]'': Một đoàn thám hiểm quân sự của Nga lên đường ủng hộ nền độc lập của hai vương quốc Cơ đốc giáo, [[Kartli]] và [[Đế quốc Sasan|Armenia]].
|-
|1723
|12 tháng 9
|''Chiến tranh Nga–Ba Tư (1722–1723)'': Vua [[Đế quốc Achaemenes|Ba Tư]] ký một hiệp ước hòa bình nhượng các thành phố [[Derbent]] và [[Baku]] và các tỉnh [[Shirvan (thành phố)|Shirvan]], [[Gilan (tỉnh)|Guilan]], [[Mazandaran (tỉnh)|Mazandaran]] và [[Gorgan|Astrabad]] cho Đế quốc Nga.
|-
|1725
|28 tháng 1
|[[Pyotr I của Nga|Pyotr]] qua đời vì các vấn đề về tiết niệu. Ông không chọn được người kế vị; một trong những cố vấn thân cận nhất của Pyotr, [[Aleksandr Danilovich Menshikov|Aleksandr Menshikov]], đã thuyết phục [[Lực lượng Vệ binh Hoàng gia Nga|Đội cận vệ Hoàng gia]] tuyên bố ủng hộ vợ của Pyotr là [[Yekaterina I của Nga|Yekaterina I]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1726
|
|[[Smolensk (tỉnh)|Tỉnh Smolensk]] được tái lập.
|-
|8 tháng 2
|[[Yekaterina I của Nga|Yekaterina]] thành lập một cơ quan tư vấn, [[Hội đồng Cơ mật Tối cao]].
|-
| rowspan="4" valign="top" |1727
|
|[[Yekaterina I của Nga|Yekaterina]] thành lập các Tỉnh Belgorod và Novgorod và điều chỉnh biên giới của một số tỉnh khác. Các quận bị bãi bỏ; Các [[uezd]] được tái lập.
|-
|17 tháng 5
|[[Yekaterina I của Nga|Yekaterina]] qua đời.
|-
|18 tháng 5
|Theo nguyện vọng của [[Yekaterina I của Nga|Yekaterina]], [[Pyotr II của Nga|Pyotr II]], mới mười một tuổi, là con trai của [[Aleksey Petrovich của Nga|Aleksey Petrovich]] và cháu trai của [[Pyotr I của Nga|Pyotr Đại đế]], trở thành hoàng đế. [[Hội đồng Cơ mật Tối cao]] sẽ nắm giữ quyền lực trong thời kỳ thiểu số của ông.
|-
|9 tháng 9
|Các thành viên bảo thủ của [[Hội đồng Cơ mật Tối cao]] trục xuất những thành viên quyền lực nhất của hội, [[Aleksandr Danilovich Menshikov|Menshikov]] theo chủ nghĩa tự do.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1730
|30 tháng 1
|[[Pyotr II của Nga|Pyotr]] qua đời vì bệnh đậu mùa.
|-
|1 tháng 2
|[[Hội đồng Cơ mật Tối cao]] trao ngai vàng cho [[Anna của Nga|Anna Ivanovna]], con gái của [[Ivan V của Nga|Ivan V]], với điều kiện Hội đồng giữ quyền chiến tranh, hòa bình và thuế, cùng những quyền lợi khác, và bà sẽ không bao giờ kết hôn hoặc chỉ định người thừa kế.
|-
|4 tháng 3
|[[Anna của Nga|Anna]] xé bỏ các điều khoản gia nhập của mình và giải tán [[Hội đồng Cơ mật Tối cao]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1736
|20 tháng 5
|''[[Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ|Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1735–1739)]]'': Quân đội Nga chiếm được các công sự của [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]] tại [[Eo đất Perekop|Perekop]].
|-
|19 tháng 6
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1735–1739)'': Nga chiếm được [[Azov]].
|-
|1737
|Tháng 7
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1735–1739)'': [[Quân chủ Habsburg|Áo]] tham chiến bên phía Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1739
|21 tháng 8
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1735–1739)'': [[Quân chủ Habsburg|Áo]] đồng ý theo [[Hiệp ước Belgrade]] để chấm dứt tham chiến.
|-
|18 tháng 9
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1735–1739)'': [[Hiệp ước Niš|Hiệp ước Nissa]] kết thúc chiến tranh. Nga từ bỏ tuyên bố chủ quyền đối với [[bán đảo Krym]] và [[Công quốc Moldavia|Moldavia]] và hải quân của họ bị cấm hoạt động ở [[Biển Đen]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1740
|17 tháng 10
|[[Anna của Nga|Anna]] qua đời vì bệnh thận. Bà để lại ngai vàng cho đứa con trai nuôi của mình là [[Ivan VI của Nga|Ivan VI]].
|-
|18 tháng 10
|Người tình của [[Anna của Nga|Anna]], [[Ernst Johann von Biron]], được tuyên bố là nhiếp chính.
|-
|8 tháng 11
|[[Ernst Johann von Biron|Biron]] bị bắt theo lệnh của đối thủ, Bá tước [[Burkhard Christoph von Munnich]]. Mẹ ruột của [[Ivan VI của Nga|Ivan]], [[Anna Leopoldovna (Elisabeth xứ Mecklenburg-Schwerin)|Anna Leopoldovna]], thay Biron làm nhiếp chính.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1741
|8 tháng 8
|''[[Chiến tranh Nga – Thụy Điển (1741–1743)|Chiến tranh Nga–Thụy Điển (1741–1743)]]'': Thụy Điển tuyên chiến với Nga.
|-
|25 tháng 11
|[[Yelizaveta của Nga|Yelizaveta]], con gái út của [[Pyotr I của Nga|Pyotr Đại đế]], đã lãnh đạo [[Trung đoàn Cận vệ Sự sống Preobrazhensky|trung đoàn Preobrazhensky]] đến [[Cung điện Mùa đông]] để lật đổ quyền nhiếp chính của [[Anna Leopoldovna (Elisabeth xứ Mecklenburg-Schwerin)|Anna Leopoldovna]] và tự phong mình làm hoàng hậu.
|-
|2 tháng 12
|[[Ivan VI của Nga|Ivan]] bị giam trong pháo đài [[Daugavgrīva|Daugavgriva]].
|-
|1742
|4 tháng 9
|''Chiến tranh Nga–Thụy Điển (1741–1743)'': Bị quân đội Nga bao vây tại [[Helsinki]], quân Thụy Điển đầu hàng.
|-
|1743
|7 tháng 8
|''Chiến tranh Nga–Thụy Điển (1741–1743)'': [[Hiệp ước Åbo]] được ký kết, kết thúc chiến tranh. Nga từ bỏ phần lớn lãnh thổ bị chinh phục, chỉ giữ lại vùng đất phía đông [[sông Kymi]]. Đổi lại, [[Adolf Fredrik của Thụy Điển|Adolf Frederick của Holstein-Gottorp]], chú của người thừa kế ngai vàng Nga, trở thành [[Quốc vương Thụy Điển]].
|-
|1744
|
|[[Phần Lan Cũ|Tỉnh Vyborg]] được thành lập trên các lãnh thổ của [[Đế quốc Thụy Điển|Thụy Điển]] bị chinh phục.
|-
|1755
|
|[[Mikhail Vasilyevich Lomonosov|Mikhail Lomonosov]] và Bá tước Ivan Shuvalov thành lập trường [[Đại học Quốc gia Moskva|Đại học Moskva]].
|-
|1756
|29 tháng 8
|''[[Chiến tranh Bảy Năm]]'': [[Vương quốc Phổ]] xâm lược xứ bảo hộ [[Tuyển hầu xứ Sachsen|Sachsen]] của [[Quân chủ Habsburg|Áo]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1757
|1 tháng 5
|''[[Cách mạng Ngoại giao]]'': Theo Hiệp ước Versailles thứ hai, Nga tham gia liên minh quân sự [[Pháp]]-[[Quân chủ Habsburg|Áo]].
|-
|17 tháng 5
|''Chiến tranh Bảy Năm'': Quân đội Nga tham chiến.
|-
|1761
|25 tháng 12
|''[[Phép lạ của Nhà Brandenburg]]'': [[Yelizaveta của Nga|Yelizaveta]] qua đời. Cháu trai của bà, [[Pyotr III của Nga|Pyotr III]], trở thành hoàng đế.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1762
|5 tháng 5
|''Chiến tranh Bảy Năm'': [[Hiệp ước Sainkt-Peterburg (1762)|Hiệp ước Sainkt-Peterburg]] chấm dứt sự tham gia của Nga vào cuộc chiến mà không giành được lãnh thổ nào.
|-
|17 tháng 7
|[[Pyotr III của Nga|Pyotr]] bị lật đổ bởi [[Lực lượng Vệ binh Hoàng gia Nga|Đội cận vệ Hoàng gia]] và được thay thế bằng vợ ông, [[Yekaterina II của Nga|Yekaterina II]], theo lệnh của bà.
|-
|1764
|5 tháng 7
|Một nhóm binh lính cố gắng giải thoát cho [[Ivan VI của Nga|Ivan VI]] đang bị giam cầm; ông bị ám sát.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1767
|10 tháng 8
|Chỉ thị của Yekaterina Đại đế được ban hành cho Ủy ban Lập pháp.<ref>Encyclopædia Britannica: Instruction of Catherine the Great [Bách khoa toàn thư Britannica: Chỉ dẫn của Yekaterina Đại đế] (bằng tiếng Anh) (https://www.britannica.com/event/Instruction-of-Catherine-the-Great)</ref>
|-
|13 tháng 10
|''[[Thượng nghị viện Repnin]]'': Bốn thượng nghị sĩ [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]] phản đối chính sách của đại sứ Nga [[Nicholas Vasilyevich Repnin|Nicholas Repnin]] bị quân đội Nga bắt giữ và giam cầm ở [[Kaluga]].
|-
| rowspan="3" valign="top" |1768
|27 tháng 2
|''Thượng nghị viện Repnin'': Các đại biểu của ''Sejm'' thông qua một hiệp ước đảm bảo ảnh hưởng của Nga trong tương lai đối với chính trị nội bộ của [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]].
|-
|29 tháng 2
|Các quý tộc [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]] thành lập [[Liên đoàn Luật sư]] nhằm chấm dứt ảnh hưởng của Nga trên đất nước.
|-
|25 tháng 9
|''[[Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1768–1774)]]'': Quốc vương [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]] tuyên chiến với Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1771
|15 tháng 9
|''[[Bạo loạn Dịch hạch Moskva 1771|Bạo loạn Dịch hạch]]'': Một đám đông bạo loạn tiến vào [[Quảng trường Đỏ]], đột nhập vào [[Điện Kremli]] và phá hủy [[Tu viện Chudov]]
|-
|17 tháng 9
|''Bạo loạn Dịch hạch'': Quân đội trấn áp cuộc bạo loạn.
|-
|1772
|5 tháng 8
|[[Phân chia Ba Lan|Phân vùng đầu tiên của Ba Lan]] được công bố. [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]] mất 30% lãnh thổ bị chia cắt giữa [[Vương quốc Phổ|Phổ]], [[Quân chủ Habsburg|Áo]] và Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1773
|
|''[[Cuộc nổi dậy Pugachev|Nổi dậy Pugachev]]'': Đội quân [[Cossack]] [[Yemyelyan Ivanovich Pugachyov|Yemelyan Pugachev]] tấn công và chiếm đóng [[Samara]].
|-
|18 tháng 9
|Một [[Sejm|''sejm'' liên minh]] buộc phải phê chuẩn [[Phân chia Ba Lan thứ nhất|phân vùng đầu tiên của Ba Lan]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1774
|21 tháng 7
|''Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1768–1774)'': [[Hiệp ước Küçük Kaynarca]] được ký kết. Phần của khu vực [[Yedisan]] ở phía đông sông [[Nam Bug]], khu vực [[Kabardino-Balkaria|Kabarda]] ở [[Kavkaz]] và một số cảng ở [[bán đảo Krym]] thuộc về Nga. [[Hãn quốc Krym]] sau khi giành được độc lập từ [[Đế quốc Ottoman|Đế chế Ottoman]], đế quốc này cũng tuyên bố Nga là nước bảo vệ các Kitô hữu trên lãnh thổ của mình.
|-
|14 tháng 9
|''Nổi dậy Pugachev'': Thất vọng với triển vọng ảm đạm của cuộc nổi dậy, các sĩ quan của [[Yemyelyan Ivanovich Pugachyov|Pugachev]] đã giao ông cho quân đội Nga.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1783
|8 tháng 4
|[[Hãn quốc Krym]] được sáp nhập vào Đế quốc Nga.
|-
|24 tháng 7
|Bị đe dọa bởi [[Đế quốc Achaemenes|Đế chế Ba Tư]] và [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]], vương quốc [[Vương quốc Kartli-Kakheti|Kartl-Kakheti]] đã ký [[Hiệp ước Georgievsk]], theo đó trở thành một nước bảo hộ của Nga.
|-
| rowspan="4" valign="top" |1788
|
|''[[Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ|Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1787–1792)]]'': [[Đế quốc Ottoman]] lại tuyên chiến với Nga và bỏ tù đại sứ của Nga
|-
|27 tháng 6
|''[[Chiến tranh Nga-Thụy Điển|Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1788–1790)]]'': Quân đội Thụy Điển diễn ra một cuộc giao tranh giữa họ và quân đội Nga.
|-
|6 tháng 7
|''[[Trận Hogland]]'': Hải quân Nga phân tán một hạm đội xâm lược của Thụy Điển gần Hogland ở [[Vịnh Phần Lan]].
|-
|6 tháng 10
|''[[Đại Sejm]]'': Một [[Sejm liên minh|''sejm'' liên minh]] được kêu gọi để khôi phục [[Liên bang Ba Lan và Lietuva]].
|-
|1790
|14 tháng 8
|''Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1788–1790)'': [[Hiệp ước Värälä]] đã kết thúc chiến tranh mà không có thay đổi nào về lãnh thổ.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1791
|3 tháng 5
|''Đại Sejm'': [[Hiến pháp ngày 3 tháng 5 năm 1791|Hiến pháp ngày 3 tháng 5]] của [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]] được bí mật phê chuẩn. Hiến pháp mới bãi bỏ quyền [[Liberum veto|''phủ quyết tự do'']], làm giảm quyền lực của giới quý tộc và hạn chế khả năng ảnh hưởng đến chính trị nội bộ Ba Lan và Nga.
|-
|23 tháng 12
|[[Yekaterina II của Nga|Yekaterina]] thành lập [[Khu định cư Pale]], một khu vực của [[Nga thuộc châu Âu|Nga ở châu Âu]], nơi người Do Thái Nga được chuyển đến.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1792
|9 tháng 1
|''Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ (1787–1792)'': [[Hiệp ước Jassy]] được ký kết, kết thúc chiến tranh. Biên giới Nga ở [[Yedisan]] được mở rộng đến [[Dnister|sông Dnister]].
|-
|18 tháng 5
|''[[Chiến tranh Nga-Ba Lan|Chiến tranh Nga-Ba Lan 1792]]'': Quân đội của [[Liên minh Targowica]], phản đối [[Hiến pháp ngày 3 tháng 5 năm 1771|Hiến pháp ngày 3 tháng 5]] tự do của [[Ba Lan]] nên đã xâm lược Ba Lan.
|-
| rowspan="2" valign="top" |1793
|23 tháng 1
|''Chiến tranh Nga-Ba Lan 1792'': [[Phân chia Ba Lan]] lần thứ hai rút khỏi đất nước với một phần ba dân số vào năm 1772.
|-
|23 tháng 11
|''[[Nghị viện Grodno]]'': [[Sejm|''Nghị viện'']] cuối cùng của [[Liên bang Ba Lan và Lietuva]] phê chuẩn lần [[Phân chia Ba Lan|phân chia]] thứ hai.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1794
|24 tháng 3
|''[[Nổi dậy Kościuszko]]'': Một thông báo của [[Tadeusz Kościuszko]] đã châm ngòi cho một cuộc nổi dậy của những người theo chủ nghĩa dân tộc ở [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Ba Lan]].
|-
|4 tháng 11
|''[[Trận Praga]]'': Quân đội Nga chiếm được quận [[Praga]] của [[Warszawa|Warsaw]] và tàn sát thường dân.
|-
|5 tháng 11
|''Nổi dậy Kościuszko'': Cuộc nổi dậy kết thúc với việc Nga chiếm đóng [[Warszawa|Warsaw]].
|-
| rowspan="2" valign="top" |1795
|11 tháng 9
|''[[Trận Krtsanisi]]'': Quân đội [[Đế quốc Ba Tư|Ba Tư]] phá hủy lực lượng vũ trang của [[Kartl-Kakheti]].
|-
|24 tháng 10
|Lần [[Phân chia Ba Lan|phân chia thứ ba của Ba Lan]] đã chia nốt phần còn lại của lãnh thổ.
|-
| rowspan="3" valign="top" |1796
|Tháng 4
|''[[Cuộc chinh phạt Ba Tư, 1796|Cuộc chinh phạt Ba Tư 1796]]'': [[Yekaterina II của Nga|Yekaterina]] phát động một cuộc thám hiểm quân sự để trừng phạt [[Đế quốc Ba Tư|Ba Tư]] vì đã xâm nhập vào vùng bảo hộ [[Kartl-Kakheti]] của Nga.
|-
|5 tháng 11
|[[Yekaterina II của Nga|Yekaterina]] bị đột quỵ trong bồn tắm.
|-
|6 tháng 11
|[[Yekaterina II của Nga|Yekaterina]] qua đời. Ngai vàng rơi vào tay con trai bà, [[Pavel I của Nga|Pavel I]].
|}

== Thế kỷ 19 ==

== Thế kỷ 20 ==

== Thế kỷ 21 ==

== Đọc thêm ==

* [[Danh sách năm ở Nga]], 1991–nay

; Các thành phố ở Nga

* [[Biên niên sử Grozny]]
* [[Biên niên sử Kaliningrad]]
* [[Biên niên sử Kazan]]
* [[Biên niên sử Krasnodar]]
* [[Biên niên sử Makhachkala]]
* [[Biên niên sử Moskva]]
* [[Biên niên sử Nizhny Novgorod]]
* [[Biên niên sử Novosibirsk]]
* [[Biên niên sử Omsk]]
* [[Biên niên sử Pskov]]
* [[Biên niên sử Rostov trên sông Đông]]
* [[Biên niên sử Sankt-Peterburg]]
* [[Biên niên sử Samara]]
* [[Biên niên sử Smolensk]]
* [[Biên niên sử Vladivostok]]
* [[Biên niên sử Volgograd]]
* [[Biên niên sử Voronezh]]
* [[Biên niên sử Yekaterinburg]]

== Tham khảo ==

=== Xuất bản vào thế kỷ 19 ===

* {{Chú thích sách|title=New Tablet of Memory; or, Chronicle of Remarkable Events|last=Thomas Bartlett|publisher=Thomas Kelly|year=1841|location=Luân Đôn|language=en|trans-title=Chương Mới của Ký Ức; hoặc, Biên Niên Sự Kiện Đáng Chú Ý|chapter=Russia|chapter-url=https://books.google.com/books?id=rJ9fAAAAcAAJ&pg=PA762}}
* {{Chú thích|last=George Henry Townsend|title=A Manual of Dates|date=1867|chapter=Russia|chapter-url=https://archive.org/stream/manualofdatesdic00townrich#page/860/mode/1up|edition=2nd|place=Luân Đôn|publisher=Frederick Warne & Co.|language=en|author-link=George Henry Townsend}}
* {{Chú thích sách|title=Dictionary of Chronology|url=https://archive.org/details/dictionaryofchro00over|publisher=William Tegg|year=1870|editor-last=[[William Henry Overall]]|location=Luân Đôn|language=en|trans-title=Từ Điển Niên Đại|chapter=Russia|hdl=2027/uc2.ark:/13960/t9m32q949|via=Hathi Trust}}
* {{Chú thích sách|title=Historical Reference Book...Chronological Dictionary of Universal History|last=Louis Heilprin|publisher=D. Appleton and Company|year=1885|location=New York|language=en|trans-title=Sách Tham khảo Lịch sử...Từ điển Biên niên sử Của Universal History|chapter=Russia|hdl=2027/wu.89097349187|author-link=Louis Heilprin|via=Hathi Trust}}

=== Xuất bản vào thế kỷ 20 ===

* {{Chú thích|last=Charles E. Little|title=Cyclopedia of Classified Dates|date=1900|trans-title=Bách Khoa Toàn Thư về Ngày Đã Phân Loại|chapter=Russia|chapter-url=https://archive.org/stream/cyclopediaofclas00littuoft#page/1113/mode/1up|place=New York|publisher=Funk & Wagnalls|language=en}}
* {{Chú thích sách|title=Switzerland, Russia|publisher=Hooper & [[Walter Montgomery Jackson|Jackson]]|year=1908|editor-last=[[Henry Smith Williams]]|series=Historians' History of the World|volume=17|location=Luân Đôn|language=en|chapter=Chronological Summary of the History of Russia|trans-chapter=Tóm tắt Thời gian của Lịch sử nước Nga|hdl=2027/njp.32101063964793}}
* {{Chú thích|last=Benjamin Vincent|title=Haydn's Dictionary of Dates|date=1910|trans-title=Từ điển Ngày của Haydn|chapter=Russia|edition=25th|place=Luân Đôn|publisher=Ward, Lock & Co.|language=en}}
* {{Chú thích sách|title=Art and Architecture of Medieval Russia|last=Arthur Voyce|date=1967|publisher=University of Oklahoma Press|location=Hoa Kỳ|page=371+|language=en|trans-title=Nghệ thuật và Kiến trúc Nga thời Trung cổ|chapter=Chronological Table|trans-chapter=Bảng Niên Đại|chapter-url=https://archive.org/stream/artarchitectureo00voyc#page/370/mode/2up|via=Open Library (fulltext)}}
* {{Chú thích sách|title=Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires|publisher=Greenwood|year=1994|isbn=978-0-313-27497-8|editor-last=James Stuart Olson|language=en|trans-title=Từ điển lịch sử dân tộc của Đế quốc Nga và Liên Xô|chapter=Chronology of the Russian and Soviet Empires|trans-chapter=Niên đại Đế quốc Nga và Liên Xô|display-editors=etal|chapter-url=https://books.google.com/books?id=CquTz6ps5YgC&pg=PA767}}
* {{Chú thích sách|title=Reference Guide to Russian Literature|publisher=Fitzroy Dearborn|year=1998|isbn=978-1-134-26077-5|editor-last=Neil Cornwell|language=en|trans-title=Hướng dẫn Tham khảo về Văn học Nga|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=rQlEAgAAQBAJ&pg=PR35}}
* {{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00nich|title=Cambridge Companion to Modern Russian Culture|last=Nicholas Rzhevsky|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-47799-4|language=en|trans-title=Cambridge Đồng Hành với Văn Hóa Nga Hiện Đại|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=wM6L5qVELtwC&pg=PR14|url-access=registration}}

=== Xuất bản vào thế kỷ 21 ===

* {{Chú thích sách|title=Political Chronology of asia|publisher=Europa Publications|year=2001|isbn=978-1-85743-113-1|language=en|trans-title=Niên đại Chính trị Châu Á|chapter=Russian Federation|trans-chapter=Liên Bang Nga|chapter-url=https://books.google.com/books?id=qC7pvX2M39AC&pg=PA206}}
* {{Chú thích sách|title=The New Russia: A Handbook of Economic and Political Developments|last=Ian Jeffries|publisher=Taylor & Francis|year=2002|isbn=978-1-136-87065-1|language=en|trans-title=Nước Nga Mới: Cẩm nang về Sự Phát triển Kinh tế Và Chính trị|chapter=Chronological of Political Developments, 1992-2000|trans-chapter=Trình tự Thời gian của Phát triển Chính trị, 1992-2000|chapter-url=https://books.google.com/books?id=COtkAgAAQBAJ&pg=PA446}}
* {{Chú thích sách|title=Historical Dictionary of Medieval Russia|last=Lawrence N. Langer|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=2002|isbn=978-0-8108-6618-8|language=en|trans-title=Từ Điển Lịch Sử Nga thời Trung Cổ|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=DlWPEH3dF38C&pg=PR15}}
* {{Chú thích sách|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia 2003|publisher=Europa Publications|year=2002|isbn=978-1-85743-137-7|language=en|trans-title=Đông Âu, Nga và Trung Á 2003|chapter=Russian Federation: Chronology|trans-chapter=Liên bang Nga: Niên đại|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EPP3ti4hysUC&pg=PA291}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=QcGOAQAAQBAJ&pg=PA4|title=History of Russia|last=Walter G. Mossy|publisher=Anthem Press|year=2005|isbn=978-1-84331-023-5|edition=2nd|volume=1: tới 1917|location=Luân Đôn|language=en|trans-title=Lịch sử Nga|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=BXgNSFIEJ2QC&pg=PA592}}
* {{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/lostfoundinrussi0000rich|title=Lost and Found in Russia: Lives in the Post-Soviet Landscape|last=Susan Richards|publisher=I.B. Tauris|year=2010|isbn=978-1-59051-348-4|language=en|trans-title=Bị Mất và Phát hiện ở Nga: Cuộc Sống trong Bối cảnh Hậu Xô Viết|chapter=Time Line|chapter-url=https://books.google.com/books?id=qj_7VijpRxMC&pg=PT15|url-access=registration}}
* {{Chú thích sách|title=Historical Dictionary of the Russian Federation|last=Robert A. Saunders|last2=Vlad Strukov|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=978-0-8108-7460-2|language=en|trans-title=Từ điển Lịch sử của Liên bang Nga|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l_uAoNJiOMwC&pg=PR23}}
* {{Chú thích sách|title=Historical Dictionary of Russian Music|last=Daniel Jaffé|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=2012|isbn=978-0-8108-7980-5|language=en|trans-title=Từ điển Lịch sử Âm nhạc Nga|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=65ZrAwAAQBAJ&pg=PR19}}
* {{Chú thích sách|title=Geography of Russia and Its Neighbors|last=Mikhail S. Blinnikov|publisher=Guilford Press|year=2011|isbn=978-1-60623-921-6|language=en|trans-title=Địa lý Nga và các nước Láng giềng|chapter=Brief Timeline of Russia's History|trans-chapter=Tóm tắt Ngắn gọn Lịch sử Nga|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NmJGqGaNCy0C&pg=PA67}}
* {{Chú thích sách|title=Territories of the Russian Federation|last=|publisher=Routledge|year=2012|isbn=978-1-85743-646-4|edition=13th|series=Europa Territories of the World|language=en|trans-title=Lãnh thổ Liên bang Nga|chapter=Chronology of Russia|trans-chapter=Niên đại Nga|chapter-url=https://books.google.com/books?id=4CFF2sdrz4UC&pg=PA17}}
* {{Chú thích sách|title=Historical Dictionary of Russian and Soviet Foreign Policy|last=Norman E. Saul|publisher=Rowman & Littlefield|year=2015|isbn=978-1-4422-4437-5|language=en|trans-title=Từ điển Lịch sử Về Chính sách Đối Ngoại Của Nga Và Liên Xô|chapter=Chronology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=QGPiBQAAQBAJ&pg=PR21}}

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* {{Chú thích web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17840446|tựa đề=Russia Profile: Timeline|website=BBC News|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=ngày 1 tháng 12 năm 2020}}
* {{Chú thích web|url=https://web.stanford.edu/class/slavic272/materials/chron_russia.pdf|tựa đề=Russian History: A Brief Chronology (998-2000)|website=Stanford University|ngôn ngữ=en|dịch tựa đề=Lịch sử Nga: Sơ lược về niên đại (998-2000)|url-status=live|ngày truy cập=ngày 1 tháng 12 năm 2020}}
* {{Chú thích web|url=https://www.pbs.org/weta/faceofrussia/timeline-index.html|tựa đề=Face of Russia Timeline|website=PBS|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=ngày 1 tháng 12 năm 2020}}

{{Chủ đề Liên Bang Nga}}
{{Sơ khai}}

[[Thể loại:Lịch sử Nga]]
[[Thể loại:Biên niên sử Nga]]
[[Thể loại:Nga theo năm|*]]
[[Thể loại:Biên niên sử theo quốc gia|Nga]]