Xem mã nguồn của Bren

{{Infobox weapon
| name                = Bren
| image               = Bren wog.jpg
| image_size          = 
| caption             = Một khẩu súng máy Bren Mk.1
| type                = [[Súng máy hạng nhẹ]]
| origin              = {{indented plainlist|
* [[Đệ Nhất Cộng hòa Tiệp Khắc]] (thiết kế)
* [[Vương quốc Anh]] (sản xuất)
}}
| is_ranged           = yes
| is_UK               = yes
| service             = 1938–2012
| used_by             = ''Xem mục {{section link|Bren|Các quốc gia sử dụng|nopage=yes}}''
| wars                = ''Xem mục {{section link|Bren|Lịch sử phục vụ|nopage=yes}}''
| designer            = [[Václav Holek]]
| design_date         = 1935
| manufacturer        = {{indented plainlist|
*Nhà máy Vũ khí Bộ binh Hoàng gia
* Công ty John Inglis
* Nhà máy Vũ khí Bộ binh Lithgow
* Nhà máy Súng trường Ishapore
}}
| production_date     = 1935–1971
| number              = 500.000{{Sfn|Grant|2013|p=17}}
| variants            = ''Xem thêm tại'' ''{{section link|Bren|Biến thể|nopage=yes}}''
| weight              = {{ubl
  |'''Mk1''' & '''Mk2''':<br/>{{cvt|22,8|lb|kg|1|abbr=on}}, {{cvt|25|lb|kg|1|abbr=on}} (khi nạp đạn)
  |'''Mk3''' & '''Mk4''':<br/>{{cvt|19,15|lb|kg|1|abbr=on}}, {{cvt|21,6|lb|kg|1|abbr=on}} (khi nạp đạn)
  }}
| length              = {{ubli|Mk1 & Mk2: {{Convert|45,5|in|mm|abbr=unit}} |Mk3 & Mk4: {{Convert|42,9|in|mm|abbr=unit}}{{Sfn|Grant|2013|p=17}}}}
| part_length         = {{cvt|25|in|mm|0}} (chiều dài nòng)
| crew                = 2 (xạ thủ và trợ lý)
| cartridge           = {{ubli|[[.303 British]]|[[7,92×57mm Mauser]]{{efn|Sản xuất cho [[Trung Hoa Dân Quốc (1912–1949)|Trung Quốc]] trong Thế chiến II.}}|[[.30-06 Springfield]]{{efn|Sản xuất cho Đài Loan & Ý sau Thế chiến II}}|[[7,62×51mm NATO]]{{efn|Dòng L4, súng máy 7.62mm 1B}}|[[7,62×39mm]]{{efn|Sản xuất cho [[Trung Quốc]] sau Thế chiến II}} }}
| caliber             = 
| action              = [[Trích khí]], [[khóa nòng nghiêng]]
| rate                = {{ubl|500–520 phát/phút (lý thuyết)|120 phát/phút (thực tế bắn liên tục)}}
| velocity            = {{cvt|2,440|ft/s|m/s|1}} (sơ tốc đầu nòng)
| range               = {{cvt|600|yd|m}} (tầm bắn hiệu quả)
| max_range           = {{convert|1850|yd|m|abbr=on}} (tầm bắn tối đa)
| feed                = {{ubli|Hộp tiếp đạn rời 30 viên|Hộp tiếp đạn hình đĩa rời 100 viên (chỉ dành cho biến thể .303)|Hộp tiếp đạn L1A1 SLR 20 viên (chỉ dành cho biến thể 7.62&nbsp;mm)}}
| sights              = Thước ngắm thép
| unit_cost           = £40{{Sfn|Dugelby|Stevens|1999|p=125}}
}}

'''Súng máy Bren''' (Brno-Enfield) là một dòng [[súng máy hạng nhẹ]] được Vương quốc Anh chế tạo vào những năm 1930 và được sử dụng trong nhiều vai trò khác nhau cho đến năm 1992. Mặc dù nổi tiếng nhất với vai trò là súng máy hạng nhẹ bộ binh chính của quân đội Anh và các lực lượng [[Đế quốc Anh]] trong [[Thế chiến II]], nó cũng được sử dụng trong [[Chiến tranh Triều Tiên]] và phục vụ trong suốt nửa sau thế kỷ 20, bao gồm cả [[Chiến tranh Falkland]] năm 1982.<ref>{{Chú thích web |last=Foot |first=Richard |date=March 4, 2015 |title=Bren Gun |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/bren-gun |website=The Canadian Encyclopedia |publisher=Historica Canada |access-date=April 20, 2026}}</ref> Tuy được trang bị giá hai chân, súng cũng có thể được gắn trên giá ba chân hoặc lắp trên xe quân sự.

Súng máy Bren là phiên bản sản xuất theo giấy phép của khẩu súng máy hạng nhẹ [[ZGB 33]] của Tiệp Khắc, vốn là một phiên bản cải tiến của khẩu [[ZB vz. 26]] mà các quan chức [[Quân đội Anh]] đã thử nghiệm trong một cuộc thi tuyển chọn vũ khí vào những năm 1930. Nhà thiết kế của súng là [[Václav Holek]], một nhà phát minh súng và kỹ sư thiết kế. Các phiên bản súng máy Bren về sau có đặc điểm nhận dạng là hộp tiếp đạn cong gắn phía trên, loa che lửa hình nón và hệ thống nòng thay nhanh.

Vào những năm 1950, nhiều khẩu Bren đã được thay nòng để sử dụng cỡ đạn [[7,62×51mm NATO]] và được sửa đổi để sử dụng chung hộp tiếp đạn với súng trường [[SLR (Súng trường tự nạp L1A1)|L1]] (phiên bản khối Thịnh vượng chung của khẩu [[FN FAL]]), được định danh là súng máy hạng nhẹ L4. Nó bị thay thế trong quân đội Anh ở vai trò súng máy cấp tiểu đội bởi khẩu [[FN MAG|L7]] - một loại [[súng máy đa chức năng]] nạp đạn bằng dây băng. Đến những năm 1980, súng máy Bren được bổ sung thêm khẩu [[SA80|L86]] sử dụng cỡ đạn [[5,56×45mm NATO]], khiến Bren chỉ còn được sử dụng trên giá súng xoay của một số loại xe. Súng máy Bren từng được sản xuất bởi Tổ chức các Nhà máy Vũ khí Ấn Độ với tên gọi "Gun Machine 7.62mm 1B"<ref name="Ordnance Factory Board">{{Chú thích web |title=Gun Machine 7.62 MM '1B' |url=http://ofbindia.gov.in/products/data/weapons/wsc/16.htm |publisher=Ordnance Factory Board |access-date=27 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070127172921/http://ofbindia.gov.in/products/data/weapons/wsc/16.htm |archive-date=27 January 2007 |url-status=dead}}</ref> trước khi bị ngừng sản xuất vào năm 2012.{{sfn|Grant|2013|p=66}}

== Tên gọi ==
Tên gọi ''Bren'' được ghép từ cụm chữ cái đầu của [[Brno]] – thành phố thuộc [[Tiệp Khắc]], nơi mẫu súng Zb vz. 26 được thiết kế (tại [[Nhà máy Zbrojovka Brno]]) – và [[Khu tự quản Enfield của Luân Đôn|Enfield]], nơi đặt [[Nhà máy Vũ khí Lục quân Hoàng gia Anh|Nhà máy Vũ khí Lục quân Hoàng gia]] của Anh.<ref>{{Chú thích web |title=Václav Holek|url=https://encyklopedie.brna.cz/home-mmb/?acc=profil_osobnosti&load=23304|work=Encyklopedie Brna|language=cs|access-date=14 September 2023}}</ref>

== Phát triển ==
[[File:Australian assault on pillbox, January 1943, Papua, Giropa Point.jpg|thumb|left|Các binh sĩ Úc đang tấn công một lô cốt vào tháng 1 năm 1943 tại [[Mũi Giropa]], Papua New Guinea; cả hai binh sĩ ở tiền cảnh đều mang súng máy Bren.]]
[[File:A member of No. 9 Commando at Anzio, equipped for a patrol with his Bren gun, 5 March 1944. NA12469.jpg|thumb|Một thành viên của [[Lực lượng Đặc nhiệm số 9 Anh|Lực lượng Đặc nhiệm số 9]] tại Anzio, được trang bị súng máy Bren để chuẩn bị đi tuần tra, ngày 5 tháng 3 năm 1944]]
[[File:Allied Forces in the United Kingdom 1939-45 H11120.jpg|thumb|Một xạ thủ súng máy Bren thuộc [[Lực lượng Na Uy Tự do|Lữ đoàn Na Uy]] đang ngắm bắn trong một buổi huấn luyện tại Dumfries, Scotland, ngày 27 tháng 6 năm 1941.]]
Khi [[Chiến tranh Thế giới thứ nhất]] kết thúc vào năm 1918, Quân đội Anh được trang bị hai loại vũ khí tự động chính: [[Súng máy Vickers|súng máy hạng trung Vickers]] (MMG) và [[Súng máy Lewis|súng máy nhẹ Lewis]]. Súng Vickers rất nặng và cần nguồn cấp nước liên tục để vận hành, khiến nó thường bị đóng khung trong vai trò phòng thủ cố định và yểm trợ hỏa lực gián tiếp. Súng Lewis dù nhẹ hơn nhưng vẫn cồng kềnh và hay gặp sự cố kẹt đạn; nòng súng của nó không thể thay thế trực tiếp ngoài mặt trận, đồng nghĩa với việc bắn liên tục sẽ dẫn đến hiện tượng quá nhiệt cho đến khi súng ngừng hoạt động hoàn toàn.

Vào năm 1922, nhằm tìm kiếm một loại vũ khí thay thế cho súng Lewis, Ủy ban Vũ khí Bộ binh của Quân đội Anh đã tổ chức các cuộc thử nghiệm cạnh tranh giữa [[Súng máy nhẹ Madsen|súng máy Madsen]], [[Browning M1918|Súng trường tự động Browning]] (BAR) M1918, [[Súng máy Hotchkiss M1909 Benét–Mercié|súng máy Hotchkiss M1909]], [[Súng trường Farquhar–Hill|súng trường Beardmore–Farquhar]] và chính bản thân súng Lewis. Mặc dù BAR được đề xuất tiếp nhận, nhưng số lượng súng Lewis sẵn có quá lớn cùng với tình hình tài chính khó khăn thời bấy giờ đã khiến kế hoạch này bị gác lại. Nhiều mẫu súng máy nhẹ mới khác nhau tiếp tục được thử nghiệm ngay khi chúng vừa ra mắt, và vào năm 1930, một loạt các cuộc thử nghiệm chuyên sâu trên diện rộng đã được bắt đầu, dưới sự giám sát của [[Frederick Hubert Vinden]].<ref>{{Chú thích báo |last=B.S.C. |date=10 February 1977 |title=Brigadier F. H. Vinden |newspaper=The Times |location=London }}</ref> Lần này, các loại vũ khí được đưa vào thử nghiệm bao gồm [[SIG KE7|SIG Neuhausen KE7]], [[Súng máy Vickers–Berthier|Vickers–Berthier]] và mẫu ZB vz. 27 của Tiệp Khắc. Mẫu súng cuối cùng đã không đáp ứng được các yêu cầu cao về độ bền và độ tin cậy, chủ yếu là do cặn thuốc súng từ loại thuốc súng [[Cordite]] của Anh gây tắc nghẽn ống trích khí (mẫu ZB vz. 27 cũng được gửi đến dưới cấu hình đạn 7.92 Mauser thay vì .303 British, nhưng hãng ZB trước đó đã nắm giữ một bằng sáng chế<ref>{{patent|GB|336690A}}, bằng sáng chế Tiệp Khắc số 36583</ref> về hộp tiếp đạn xếp so le dành cho đạn có gờ).<ref name="VHU">{{Chú thích web | url=https://www.vhu.cz/lehky-kulomet-bren | title=Vhu Praha | date=27 December 2018 }}</ref> Mẫu Vickers–Berthier sau đó đã được [[Quân đội Ấn Độ thuộc Anh]] tiếp nhận vì nó có thể được đưa vào sản xuất ngay lập tức thay vì phải chờ đợi dây chuyền sản xuất súng Lewis của Anh hoàn thành; loại súng này cũng được sử dụng rộng rãi trong Thế chiến II.{{sfn|Grant|2013|pp=9–11}}

Một biến thể sửa đổi với ống trích khí được rút ngắn đã được thử nghiệm lại vào tháng 6 năm 1932, và sau đó mẫu [[Súng máy ZB-30|ZB-30]] mới phát triển sử dụng đạn .303 lại tiếp tục được thử nghiệm vào tháng 11.<ref name="VHU" /> Sau khi tiếp thu thêm các ý kiến phản hồi và tích hợp chúng vào bản thiết kế trước tháng 1 năm 1933, hai sửa đổi khác đã được các đại diện của Anh thử nghiệm tại [[Brno]] vào tháng 7.<ref name="VHU" /> Một trong các biến thể đó đã được lựa chọn, mang định danh ZGB 33 (viết tắt của Zbrojovka, Great Britain, 1933), và 10 khẩu mẫu thử đã được gửi sang Anh vào mùa thu năm 1933.<ref name="VHU" /> Sau các cuộc thử nghiệm bổ sung vào đầu năm 1934, nhiều mẫu thử hơn đã được đặt hàng trong mùa hè năm 1934, và vào ngày 24 tháng 5 năm 1935, bản quyền sản xuất tại Anh cuối cùng đã được thông qua, dòng súng này chính thức được tiếp nhận dưới tên gọi Bren.<ref name="VHU" />

Những thay đổi lớn nằm ở hộp tiếp đạn, nòng súng và cụm tay cầm súng ngắn phía dưới; bộ phận này đã chuyển từ dạng khung tay cầm xoay có chốt đặt ở phía trước vòng cò sang dạng khung tay cầm trượt, tích hợp luôn giá gắn chân đế ba chân phía trước và nắp che cửa hắt vỏ đạn dạng trượt. Hộp tiếp đạn được thiết kế cong nhằm phù hợp cho việc nạp loại đạn có gờ [[.303 British|.303 inch SAA]] ("Đạn vũ khí bộ binh"), một sự thay đổi so với các loại đạn [[Đạn không gờ|không gờ]] kiểu Mauser như đạn [[7,92×57mm Mauser]] vốn được sử dụng trên các thiết kế trước đó của Séc. Các sửa đổi này được phân loại theo nhiều định danh mang số hiệu khác nhau, bao gồm ZB vz. 27, ZB vz. 30, ZB vz. 32, và cuối cùng là ZGB 33 – mẫu súng được cấp phép sản xuất dưới tên gọi Bren.

Bren là một loại vũ khí vận hành bằng khí nén sử dụng cùng loại đạn .303 với mẫu súng trường tiêu chuẩn của Anh là [[Lee–Enfield]], đạt tốc độ bắn trong khoảng từ 480 đến 540 viên mỗi phút (rpm) tùy thuộc vào từng kiểu đời súng. Khí thuốc đẩy đạn được trích ra từ một lỗ gần đầu [[nòng súng]], chạy qua một bộ điều chỉnh áp lực khí (có thể nhìn thấy ngay phía trước chân tỳ) với bốn lỗ hiệu chỉnh nhanh có kích thước khác nhau. Bộ phận này được thiết kế để điều tiết lượng khí trích phù hợp với các mức nhiệt độ môi trường khác nhau (lưu lượng nhỏ nhất ở nhiệt độ cao, như mùa hè ở hoang mạc; lưu lượng lớn nhất ở nhiệt độ thấp, như mùa đông ở [[Bắc Cực]]). Luồng khí trích ra sẽ đẩy piston, từ đó vận hành bệ khóa nòng. Mỗi khẩu súng đều đi kèm với một nòng súng dự phòng có thể thay thế nhanh chóng khi nòng chính bị quá nhiệt trong quá trình bắn kéo dài, mặc dù các dòng súng đời sau đã được trang bị nòng mạ [[crôm]] giúp giảm thiểu nhu cầu cần nòng dự phòng. Để thay nòng, xạ thủ chỉ cần xoay lẫy khóa ở phía trước [[hộp tiếp đạn]] để mở khóa nòng súng. Phần tay xách phía trên nòng được dùng để cầm và tháo nòng súng đang nóng ra mà không làm bỏng tay xạ thủ.

Súng máy Bren nạp đạn bằng hộp tiếp đạn, điều này làm chậm tốc độ bắn thực tế và đòi hỏi phải thay đạn thường xuyên hơn so với các loại súng máy nạp bằng dây băng của Anh như súng máy .303 Vickers lớn hơn. Tốc độ bắn chậm hơn giúp ngăn chặn tình trạng quá nhiệt quá nhanh của nòng súng làm mát bằng không khí của Bren, và súng Bren nhẹ hơn nhiều so với súng máy nạp bằng dây băng vốn thường có vỏ bọc làm mát (thường chứa chất lỏng). Hộp tiếp đạn cũng giúp đạn không bị bám bẩn, vốn là một vấn đề nhức nhối đối với súng Vickers sử dụng băng đạn bằng vải 250 viên. Hệ thống [[thước ngắm cơ khí]] được đặt lệch sang bên trái để tránh bị hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh súng che khuất tầm nhìn. Vị trí đặt thước ngắm này đồng nghĩa với việc súng Bren chỉ có thể bắn từ vai phải.{{sfn|Grant|2013|p=40}}
== Lịch sử phục vụ ==
=== Chiến tranh Thế giới thứ hai ===

==== Tổ chức và cấp phát ====
Trong quân đội Anh và các nước thuộc khối Thịnh vượng chung, súng máy Bren thường được cấp phát theo tỷ lệ một khẩu cho mỗi tiểu đội bộ binh.{{sfn|Grant|2013|p=28}} Một tiểu đoàn bộ binh cũng có một đại đội "xe cơ giới" được trang bị các xe thiết giáp [[Universal Carrier]], mỗi chiếc xe này đều mang theo một khẩu súng máy Bren.{{sfn|Grant|2013|p=32}} Từ năm 1944, các tiểu đoàn dù được bổ sung thêm một khẩu Bren trong trung đội chống tăng.<ref>{{Chú thích web |title=The British Parachute Battalion, 1944 to 1945 |url=http://www.bayonetstrength.150m.com/British/Airborne/british_parachute_battalion%201944%20to%201945.htm |website=Bayonet Strength |archive-url=https://web.archive.org/web/20090101104240/http://www.bayonetstrength.150m.com/British/Airborne/british_parachute_battalion%201944%20to%201945.htm |archive-date=January 1, 2009 |access-date=April 20, 2026}}</ref> Một "Đại đội Đột kích" gồm 66 người của [[Đặc nhiệm Anh]] có biên chế danh nghĩa là bốn khẩu súng máy Bren. Nhận thức được nhu cầu gia tăng hỏa lực ở cấp tiểu đội, Quân đội Anh đã nỗ lực cấp phát súng máy Bren với số lượng lớn, hướng tới mục tiêu đề ra là cứ bốn binh nhì thì có một khẩu Bren.

Súng máy Bren được vận hành bởi một tổ hai người, đôi khi do một Hạ sĩ chỉ huy đóng vai trò là "tổ súng máy" của tiểu đội bộ binh, phần còn lại của tiểu đội tạo thành "tổ súng trường". Xạ thủ chính hay "Số 1" chịu trách nhiệm mang vác và nổ súng máy Bren, còn pháo thủ tiếp đạn hay "Số 2" mang theo các hộp tiếp đạn bổ sung, một nòng súng dự phòng và một bộ dụng cụ sửa chữa.{{sfn|Grant|2013|p=29}} Xạ thủ Số 2 hỗ trợ nạp đạn cho súng, thay nòng khi bị quá nhiệt và hỗ trợ phát hiện các mục tiêu cho Số 1.

==== Tư thế bắn và sử dụng trong đột kích ====
Súng máy Bren thường được bắn từ tư thế nằm sấp bằng cách sử dụng chân tỳ bipod gắn kèm vững chãi.<ref>{{cite manual |title=Machine Gun 7.62mm L4A4 |series=Manual of Land Warfare, Part 2, Infantry Training, Vol 4, Pam 6 |chapter=Chapter 1, Section 1, para 102 |publisher=[[Chính phủ Úc]] |year=1979 |quote=It [the L4A4 Bren] is normally fired from the shoulder in the lying position, supported by the bipod, although it may be fired from other positions to engage targets at close range}}</ref> Đôi khi, xạ thủ súng máy Bren sẽ sử dụng vũ khí này ngay khi đang di chuyển với sự hỗ trợ của dây đeo súng, tương tự như cách dùng súng trường tự động, hoặc bắn từ các tư thế đứng hay quỳ. Bằng cách sử dụng dây đeo, các binh sĩ Úc thường xuyên bắn súng máy Bren từ vị trí kẹp hông, chẳng hạn như trong chiến thuật vừa đi vừa bắn-một hình thức [[hỏa lực áp chế]] khi đang tiến quân trong các đợt tấn công đột kích. Một [[Huân chương Chữ thập Victoria]] đã được trao cho Binh nhì [[Bruce Kingsbury]] vì hành động dũng cảm khi sử dụng súng theo cách này tại [[Trận Isurava]] ở New Guinea vào năm 1942, trong cuộc rút lui chiến đấu gian khổ của quân Úc khỏi Kokoda.<ref>{{London Gazette| issue = 35893| date = 5 February 1943| page = 659| supp = y}}</ref>

Trang bị của mỗi binh sĩ Anh thông thường bao gồm hai hộp tiếp đạn dành cho khẩu súng máy Bren của tiểu đội mình. Các túi đựng đạn cỡ lớn trên Hệ thống trang bị dây đai M1937 (''1937 pattern web equipment'') được thiết kế dựa trên kích thước của hộp tiếp đạn Bren. Súng máy Bren được coi là vũ khí chủ lực của một tiểu đội bộ binh, cung cấp phần lớn sức mạnh hỏa lực cho toàn đội. Do đó, binh sĩ thuộc tất cả các cấp bậc đều được yêu cầu phải trở thành "những chuyên gia trong việc sử dụng loại súng này".<ref>{{Chú thích sách |contribution=16. Light machine gun |title=Infantry Section Leading 1938 |date=December 1938 |edition=1940 |publisher=The War Office |url=https://archive.org/details/1938-uk-infantry-section-leading/page/7/mode/2up |page=8}}</ref>
==== Tầm bắn, tốc độ bắn và kỷ luật hỏa lực ====
Súng máy Bren có tầm bắn hiệu quả khoảng {{convert|600|yd|m}} khi bắn ở tư thế nằm sấp bằng chân tỳ bipod.{{sfn|Dunlap|1948|}}{{efn|Tài liệu hướng dẫn huấn luyện của Quân đội Anh ghi nhận tầm bắn hiệu quả là 1000 yd}} Khi sử dụng chân tỳ, súng có thể tạo ra một vùng hỏa lực bao phủ kích thước {{convert|115|yd|m|abbr=on}} x {{convert|12|m|abbr=on}} ở khoảng cách {{convert|1000|yd|abbr=on}}. Tốc độ bắn "nhanh" 120 viên/phút (bốn hộp tiếp đạn một phút) có thể được duy trì liên tục nếu tiến hành thay nòng sau mỗi mười hộp tiếp đạn (hoặc giảm tốc độ bắn) để hạn chế độ mòn cơ học; tuy nhiên, học thuyết quân sự quy định xạ thủ chỉ nên bắn các loạt ngắn từ 4-5 viên.<ref>{{citation |series=Small Arms Training, Vol 1 |title=Pamphlet No. 4, Light Machine Gun |publisher=War Office |date=June 1939 |page=4}}</ref> Binh sĩ cũng được hướng dẫn bắn từng viên một giả lập hỏa lực súng trường để che giấu sự hiện diện của một vũ khí tự động trong đội hình.<ref>Pamphlet No. 4 "Lesson 4 - Firing"</ref>

==== Trọng lượng, mang vác và độ bộc lộ trên chiến trường ====
Đối với một khẩu súng máy hạng nhẹ trong giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến và đầu Thế chiến II, súng máy Bren có trọng lượng ở mức trung bình. Trong các chuyến hành quân dài ngày tại khu vực không có giao tranh, súng thường được tháo rời một phần và chia cho hai binh sĩ cùng mang vác. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh súng bị rung lắc và chuyển động trong khi bắn làm cho vũ khí này dễ bị lộ hơn trong chiến đấu; nhiều xạ thủ súng máy Bren đã sử dụng sơn hoặc vải bạt tự chế để ngụy trang cho phần hộp tiếp đạn nhô cao lộ liễu này.{{sfn|George|1948|p=}}

==== Nạp đạn và hất vỏ đạn ====
Hộp tiếp đạn 30 viên trên thực tế thường chỉ được nạp 27 hoặc 28 viên để ngăn ngừa tình trạng nghẹn đạn, và đối với những hộp tiếp đạn phải tích trữ đầy trong thời gian dài, con số này chỉ là 20 viên để tránh làm mỏi lò xo đẩy đạn.<ref>{{citation |work=Army Council Instructions |title=630. Bren Gun – Filling of Magazines. (September, 1939) |id=The National Archives, WO 293/24}}, {{citation |work=Army Council Instructions |title=658. Magazines, Bren, .303-in., Machine Gun, Mark I – Filling of. (5 October 1939) |id=The National Archives, WO 293/24}}</ref> Quá trình nạp đạn vào hộp tiếp đạn đòi hỏi sự cẩn thận để đảm bảo viên đạn sau luôn nằm phía trước viên đạn trước, tránh cho phần gờ của đạn .303 British chồng lên nhau sai quy cách dẫn đến kẹt đạn. Các [[vỏ đạn]] sau khi bắn được hất xuống phía dưới, đây là một cải tiến lớn so với súng máy Lewis (vốn hất vỏ đạn sang bên mạn), vì ánh chớp phản chiếu của vỏ đạn bay trong không trung có thể làm lộ vị trí ẩn nấp của khẩu đội.{{sfn|Grant|2013|p=41}}

==== Độ tin cậy và danh tiếng trên chiến trường ====
Nhìn chung, Bren được đánh giá là một khẩu súng máy nhẹ rất tin cậy và hiệu quả, mặc dù tại [[Chiến dịch Sa mạc Tây|Mặt trận Bắc Phi]], các báo cáo cho thấy súng thường xuyên bị kẹt trừ khi được giữ thật sạch, không để cát hay bụi bẩn lọt vào bên trong cơ cấu bệ khóa nòng.{{sfn|Dunlap|1948|}}
Súng rất được binh sĩ Anh ưa chuộng nhờ độ tin cậy và hiệu năng chiến đấu cao. Chất lượng vật liệu chế tạo xuất sắc giúp hạn chế tối đa việc kẹt đạn. Khi súng bị nghẹn do cặn bẩn bám lại sau khi bắn loạt dài, xạ thủ có thể điều chỉnh bộ điều tiết ga bốn vị trí để tăng lượng khí trích đẩy vào piston, giúp tăng lực vận hành cho toàn bộ cơ cấu truyền động.

Để xoay được bộ điều tiết này, nòng súng cần phải được mở khóa và đẩy nhẹ về phía trước. Binh lính thời đó thậm chí còn truyền tai nhau rằng mọi sự cố với súng máy Bren đều có thể được giải quyết đơn giản bằng cách đập mạnh vào súng, xoay bộ điều tiết ga hoặc thực hiện cả hai công đoạn trên. Loại súng này "được số đông công nhận là khẩu súng máy nhẹ xuất sắc nhất thế giới trong thời kỳ của nó, và là vũ khí hữu dụng nhất được viện trợ cho lực lượng kháng chiến 'Maquis' (Pháp) ... súng bắn chính xác lên đến 1.000 mét, có khả năng chịu đựng va đập khắc nghiệt tốt ngay cả khi rơi vào tay những người sử dụng thiếu kỹ năng. Các chiến sĩ kháng chiến liên tục gửi yêu cầu được thả dù tiếp tế súng máy Bren ở mức tối đa".<ref>{{Chú thích sách |last=Hastings |author-link=Max Hastings |first=Max |title=Das Reich: The March of the 2nd SS Panzer Division through France, June 1944 |edition=2 |orig-year=1981 |year=2013 |publisher=Zenith Press |location=Minneapolis, United States |isbn=978-0-7603-4491-0 |page=236}}</ref>

==== Chi phí, tổn thất và nỗ lực đơn giản hóa thời chiến ====
[[File:Tysklandsbrigaden, øvelse Skandia III - Fo30141603020010.jpg|thumb|Súng máy Bren trang bị hộp tiếp đạn dạng đĩa tròn 100 viên tháo rời. Khi lắp loại hộp tiếp đạn này, hệ thống thước ngắm nguyên bản của súng không thể sử dụng được.<ref>{{Chú thích web|last=McCollum|first=Ian|date=2012-06-22|title=Bren 100-round Drum|url=https://www.forgottenweapons.com/bren-100-round-drum/|access-date=2021-03-19|website=Forgotten Weapons|language=en-US}}</ref>]]
Mặc dù rất được lòng binh sĩ, mức giá thành đắt đỏ lên tới 40 bảng Anh cho mỗi khẩu súng là một vấn đề đau đầu đối với giới lãnh đạo Quân đội Anh. Mối lo ngại này càng lớn hơn khi người ta phát hiện ra rằng trong số 30.000 khẩu súng máy Bren được cấp phát cho [[Lực lượng Viễn chinh Anh (Thế chiến II)|Lực lượng Viễn chinh Anh]] (BEF), chỉ có vỏn vẹn 2.300 khẩu được mang trở lại Vương quốc Anh sau thảm bại tại Pháp.

Hệ quả là việc tiết kiệm chi phí và tăng tốc độ sản xuất trở thành hai mục tiêu cốt lõi cho các thiết kế biến thể sau này. Phiên bản Bren Mk II đã đơn giản hóa quy trình chế tạo bằng cách thay thế thước ngắm lật dạng núm xoay bằng thước ngắm dạng thang lật, cố định chiều dài chân tỳ bipod, tối giản báng súng bằng gỗ, giảm tỷ lệ sử dụng [[thép không gỉ]] cùng nhiều bước lược bỏ khác giúp giảm từ 20% đến 25% chi phí; mẫu Mk II được phê duyệt vào tháng 9 năm 1940 và đi vào sản xuất từ năm 1941.

Trong khi thiết kế Bren Mk III cũng hướng tới cắt giảm chi phí, nó đồng thời mang mục tiêu song song là giảm trọng lượng để phù hợp với môi trường chiến tranh rừng rậm; sản phẩm hoàn thiện cuối cùng có trọng lượng đạt {{convert|19|lb|5|oz|abbr=on}}, nhẹ hơn 3 pound so với thiết kế Bren Mk I nguyên bản; mẫu này được chuẩn hóa vào tháng 7 năm 1944 với tổng sản lượng đạt 57.600 khẩu.

Cũng được chuẩn hóa vào tháng 7 năm 1944 là phiên bản Bren Mk IV với trọng lượng được cắt giảm sâu hơn nữa xuống còn {{convert|19|lb|2|oz|abbr=on}}; tuy nhiên, mẫu súng này mãi đến tháng 7 năm 1945 mới được đưa vào dây chuyền sản xuất và chỉ có 250 khẩu được chế tạo trước khi chiến tranh kết thúc. Nếu như ban đầu nhà máy Enfield chỉ có thể xuất xưởng vỏn vẹn 400 khẩu Bren Mk I mỗi tháng, thì nhờ các nỗ lực đơn giản hóa thiết kế đa dạng, sản lượng đã tăng vọt lên tới 1.000 khẩu súng mỗi tuần vào năm 1943. Các dòng súng sản xuất giai đoạn sau này cũng sở hữu nòng mạ crôm giúp giảm lực ma sát, ngăn ngừa hiện tượng quá nhiệt và giảm tần suất phải thay nòng nhanh ngoài mặt trận.<ref name="WW2DB">{{citation| title=Bren Machine Gun|first=C. Peter|last=Chen|url= https://ww2db.com/weapon.php?q=40|website= ww2db.com}}</ref>
==== Sản xuất tại các nước thuộc khối Thịnh vượng chung ====
Súng máy Bren cũng được sản xuất ở cả bên ngoài lãnh thổ Vương quốc Anh.

Tại Canada, nhà máy John Inglis ở Toronto bắt đầu trang bị dây chuyền cơ sở vật chất để sản xuất súng từ năm 1938; khẩu súng đầu tiên trong tổng số 186.000 khẩu đã hoàn thành vào tháng 3 năm 1940.

Một số khẩu súng Bren do hãng Inglis chế tạo sử dụng buồng đạn dành cho cỡ đạn 7.92mm Mauser; số vũ khí này được thiết kế để xuất khẩu cho [[Quân đội Cách mạng Quốc dân|lực lượng Quốc dân Đảng Trung Quốc]] thay vì cấp phát cho quân đội Anh và khối Thịnh vượng chung.

Tại Úc, Nhà máy Vũ khí Nhỏ Lithgow ở bang New South Wales bắt đầu chế tạo súng máy Bren từ năm 1940; tổng cộng có 17.249 khẩu đã xuất xưởng.

Tại Ấn Độ, Nhà máy Súng trường Ishapore bắt đầu chế tạo súng máy Bren từ năm 1942 (trước thời điểm này nhà máy chuyên sản xuất súng máy Vickers-Berthier), và tiếp tục duy trì dây chuyền sản xuất chúng trong nhiều thập kỷ sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc.

Nhiều khẩu súng Bren sản xuất tại Ishapore đã được chuyển giao cho các binh sĩ Ấn Độ, những người đã mất một số lượng lớn vũ khí tự động trong các chiến dịch thảm bại chống lại quân Nhật tại Malaya và Miến Điện; ví dụ như [[Sư đoàn 17 Bộ binh (Ấn Độ thuộc Anh)|Sư đoàn 17 Bộ binh Ấn Độ]] chỉ còn lại vỏn vẹn 56 khẩu súng Bren sau khi [[Chiến dịch Miến Điện (1942–1943)|tháo chạy khỏi Miến Điện vào năm 1942]].<ref name="WW2DB" />

==== Giá ba chân, xe cơ giới và hỏa lực cố định ====
[[File:1944 Bren light machine gun.jpg|thumb|right|Một khẩu súng máy Bren được lắp trên giá ba chân, năm 2010]]
Một bệ gắn giá ba chân với góc quét ngang 42 độ đã được trang bị nhằm cho phép súng Bren có thể sử dụng trên các "tuyến hỏa lực cố định" phục vụ nhiệm vụ bắn phòng thủ tại các khu vực được xác định trước trong đêm tối hoặc khi tầm nhìn bị che khuất bởi sương mù và khói.

Súng Bren cũng được sử dụng trên nhiều loại xe cơ giới, bao gồm xe thiết giáp xích [[Universal Carrier]] – vốn còn được biết đến rộng rãi với tên gọi "Xe chở súng Bren" (Bren Gun Carrier) – cũng như trên các loại xe tăng và xe bọc thép. Chiếc xe Carrier được thiết kế nhằm tận dụng "lớp giáp, tốc độ và khả năng cơ động việt dã" để đưa tổ súng máy vào vị trí chiến đấu, nơi họ sẽ xuống xe và nổ súng; việc bắn ngay từ trên xe chỉ được thực hiện trong các tình huống khẩn cấp.

Súng Bren không thể sử dụng làm vũ khí đồng trục trên các xe tăng, vì phần hộp tiếp đạn nhô cao làm hạn chế góc hạ nòng của súng và rất vướng víu khi xoay xở trong không gian chật hẹp của tháp pháo, do đó nó chỉ được dùng trên các giá quay bệ súng ngoài trời (pintle mount). (Thay vào đó, các loại súng máy nạp bằng dây băng như súng máy nhẹ [[Súng máy Vickers|Vickers]] hoặc [[Súng máy Besa|Besa]] – một thiết kế súng máy khác của Tiệp Khắc được người Anh tiếp nhận – mới được cấu hình làm vũ khí đồng trục).

Một vấn đề khá hy hữu đã xảy ra khi súng Bren được bắn từ trên [[Xe bọc thép trinh sát Dingo]]; các vỏ đạn nóng có xu hướng bị hất thẳng xuống cổ của tài xế, do vị trí ngồi của tài xế nằm ngay cạnh giá súng pintle. Một chiếc túi vải bạt sau đó đã được thiết kế để hứng vỏ đạn nhằm khắc phục vấn đề này, nhưng có vẻ nó rất hiếm khi được cấp phát ngoài mặt trận.{{sfn|Grant|2013|p=41}}

==== Vai trò phòng không ====
[[File:Anti-aircraft BrenGun.jpg|thumb|Binh sĩ [[Quân đội Ấn Độ thuộc Anh]] vận hành súng máy Bren trên giá ba chân phòng không tại [[Chiến dịch Sa mạc Tây|Mặt trận Bắc Phi]], tháng 4 năm 1941]]
Súng Bren cũng được triển khai cho vai trò [[phòng không]] bằng cách tái cấu hình giá ba chân sang trạng thái bắn góc cao. Ngoài ra còn có một số thiết kế giá đỡ ít tính cơ động hơn, bao gồm giá đỡ kiểu ''Gallows'' (giá treo) và ''Mottley''. Một loại [[Hộp tiếp đạn|hộp tiếp đạn dạng đĩa]] 100 viên cũng có sẵn để trang bị cho súng Bren khi thực hiện nhiệm vụ phòng không.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.cairdpublications.com/scrap/armbitguns/images/Bren%20Guns.jpg|format=JPG|title=Image|website=Cairdpublications.com|access-date=4 July 2018}}</ref>

==== Các vũ khí liên quan và phục vụ quốc tế ====
Tổ tiên trực tiếp của súng Bren là mẫu ZB vz. 26 của Tiệp Khắc cũng được sử dụng trong Thế chiến II bởi các lực lượng Đức và Romania, bao gồm cả các đơn vị thuộc lực lượng [[Waffen-SS]]. Nhiều khẩu súng máy nhẹ ZB cỡ đạn [[8×57mm IS|7.92 mm]] đã được vận chuyển đến Trung Quốc, nơi chúng được sử dụng đầu tiên để chống lại quân Nhật trong Thế chiến II, và sau đó chống lại lực lượng Liên Hợp Quốc tại Triều Tiên, bao gồm cả các đơn vị của Anh và khối Thịnh vượng chung.

Một số vũ khí ZB của Séc tịch thu từ Trung Quốc cũng được sử dụng trong giai đoạn đầu của cuộc [[Chiến tranh Việt Nam]]. Việc sản xuất một mẫu súng sử dụng cỡ đạn 7.92mm dành cho thị trường Viễn Đông đã được thực hiện bởi hãng Inglis của Canada.<ref>{{Chú thích web | title=POTD: The Chinese 7.9257mm BREN | date=23 August 2023 | url=https://www.thefirearmblog.com/blog/2023/08/23/potd-chinese-7-92x57mm-bren/ }}</ref> Súng Bren cũng được bàn giao cho [[Liên Xô]] như một phần của chương trình [[Lend-Lease]].<ref>{{Chú thích sách|last1=Glantz|first1=David M.|title=Colossus reborn : the Red Army at war, 1941–1943|date=2005|publisher=Univ. Press of Kansas|location=Lawrence, Kan.|isbn=978-0700613533|page=193}}</ref>

=== Hậu chiến ===
Quân đội Anh và quân đội của nhiều quốc gia thuộc khối Thịnh vượng chung đã sử dụng súng Bren trong [[Chiến tranh Triều Tiên]], [[Tình trạng khẩn cấp Malaya]], [[Cuộc nổi dậy Mau Mau]] và [[Xung đột Indonesia–Malaysia]], nơi nó rất được ưa chuộng hơn cả loại súng thay thế nạp bằng dây băng là [[FN MAG|L7 GPMG]] nhờ vào trọng lượng nhẹ hơn. Trong [[The Troubles|cuộc xung đột tại Bắc Ireland]] (1969–1998), một tiểu đội Quân đội Anh thường mang theo phiên bản L4A4 của súng Bren làm vũ khí tự động cấp tiểu đội vào thập niên 1970.{{sfn|Grant|2013|p=26}} Trong suốt cuộc [[Chiến tranh Falklands]] năm 1982, Lực lượng [[Đặc nhiệm Hải quân Hoàng gia Anh|Đặc nhiệm số 40 Hải quân Hoàng gia]] mang theo một khẩu L4A4 cho mỗi tiểu đội bên cạnh súng L7 GPMG.{{sfn|Grant|2013|pp=57, 59}} Lần triển khai tác chiến cuối cùng của súng Bren trong Quân đội Anh với số lượng hạn chế là tại cuộc [[Chiến tranh Vùng Vịnh|Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất]] vào năm 1991.{{sfn|Grant|2013|pp=26, 59}}

[[File:Armamento - Museo de Armas de la Nación 09.JPG|left|thumb|Một khẩu súng máy Bren được trưng bày tại bảo tàng của Argentina]]
Khi Quân đội Anh chuyển sang áp dụng tiêu chuẩn cỡ đạn [[7,62×51mm NATO]], súng Bren đã được thiết kế lại sang cỡ nòng 7.62mm, lắp bệ khóa nòng, nòng súng và hộp tiếp đạn mới. Nó được định danh lại là "Súng máy hạng nhẹ L4" với nhiều phiên bản phụ cấu hình khác nhau và tiếp tục phục vụ trong Quân đội Anh cho đến tận thập niên 1990. Một bộ phận loa che lửa có rãnh dọc tương tự như trên súng trường L1 và súng máy đa chức năng L7 đương thời đã được lắp đặt để thay thế cho bộ loa che lửa hình nón cũ. Sự chuyển đổi từ đạn có gờ sang đạn không gờ cùng hộp tiếp đạn gần như thẳng đứng đã cải thiện đáng kể độ tin cậy khi nạp đạn, đồng thời cho phép súng sử dụng chung hộp tiếp đạn 20 viên của súng trường tự động [[SLR (Súng trường tự nạp L1A1)|L1A1 SLR]]. Các xạ thủ súng Bren sử dụng mẫu L4A1 thông thường sẽ được cấp phát loại hộp tiếp đạn 30 viên từ khẩu L2A1.

Việc hoàn tất quá trình chuyển dịch hoàn toàn sang tiêu chuẩn cỡ đạn [[5,56×45mm NATO]] đã dẫn đến việc Quân đội Anh đưa súng Bren/L4 ra khỏi danh mục vũ khí phê duyệt và sau đó chính thức rút nó khỏi biên chế phục vụ.

Phiên bản Bren Mark III vẫn tiếp tục được sử dụng với số lượng hạn chế trong lực lượng [[Lực lượng Dự bị Lục quân Ireland|Dự bị Lục quân]] thuộc Lực lượng Phòng vệ Ireland cho đến tận năm 2006, khi nó bị thay thế bởi súng [[FN MAG|7.62 mm GPMG]]. Súng Bren rất được lòng các binh sĩ trực tiếp khai hỏa (thường được gọi là các ''Brenner'') vì tính mỏng nhẹ, độ bền cao và nổi tiếng về độ chính xác. Lần sử dụng đáng chú ý nhất của súng Bren bởi các lực lượng Ireland là trong [[Khủng hoảng Congo]] vào thập niên 1960, thời điểm súng Bren đóng vai trò vũ khí tự động cấp tiểu đội tiêu chuẩn của quân đội chính quy.

Các khẩu súng Bren cũng nằm trong biên chế của [[Lực lượng An ninh Rhodesia]] trong cuộc [[Chiến tranh du kích Rhodesia]], bao gồm một số lượng đáng kể súng được hoán đổi sang cỡ đạn 7.62mm tương tự như các mẫu của Quân đội Anh.<ref name="Moorcraft">{{Chú thích sách|title=The Rhodesian War: A Military History |last1=Moorcraft |first1=Paul L |last2=McLaughlin |first2=Peter |publisher=Stackpole Books |location=Mechanicsburg |date=2010 |orig-year=2008 |isbn=978-0811707251 |page=92}}</ref> Các khẩu súng Bren của Rhodesia tiếp tục xuất hiện thường xuyên trong các trận chiến cho đến thập niên 1970, khi chúng phần lớn bị thay thế bởi khẩu ''FN MAG''.<ref name="Fireforce">{{Chú thích sách |last=Chris Cocks|title=Fireforce: One Man's War in the Rhodesian Light Infantry|date=3 April 2002|edition= July 1, 2001|pages= 139–141 |publisher=Covos Day|isbn= 978-1-919874-32-6}}</ref> Một vài khẩu đã bị tịch thu và cấp phát lại bởi [[Quân đội Cách mạng Nhân dân Zimbabwe]] (ZIPRA).<ref name="Impasse">{{Chú thích sách|title=A matter of weeks rather than months: The Impasse between Harold Wilson and Ian Smith: Sanctions, Aborted Settlements and War 1965–1969|last=Wood|first=J R T|date=April 2008|location=Victoria, British Columbia|publisher=Trafford Publishing|isbn=978-1-4251-4807-2|page=411}}</ref> Một số khẩu vẫn còn phục vụ trong lực lượng dự bị của [[Cảnh sát Nam Phi thuộc Anh]] vào năm 1980, và được chuyển giao cho [[Cảnh sát Cộng hòa Zimbabwe]] sau khi quốc gia này giành được độc lập được quốc tế công nhận.<ref name="Cocks2"/> Các cảnh sát viên Zimbabwe tiếp tục triển khai súng máy Bren trong các chiến dịch chống lại những lực lượng bất đồng chính kiến ZIPRA suốt những năm đầu thập niên 1980.<ref name="Cocks2">{{Chú thích sách |title=Out of Action |edition=Second |last=Cocks |first=Chris |location=Johannesburg |publisher=30° South Publishers |date=2008 |orig-year=1999 |isbn=978-1920143206|page=48}}</ref>

[[Lực lượng Phòng vệ Nam Phi]] cũng đã triển khai súng máy Bren trong cuộc [[Chiến tranh giành độc lập Namibia]] song song với mẫu [[FN MAG]] hiện đại hơn cho đến tận năm 1978..<ref name="Captor">{{Chú thích web
|title=Representing history through film with reference to the documentary film ''Captor and Captive:'' Perspectives on a 1978 Border War incident.|last=Jooste|first=Rina |url=https://scholar.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.1/85668/jooste_representing_2013.pdf|location=Stellenbosch|publisher=Stellenbosch University|date=Dec 2013|access-date=4 January 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161229222106/https://scholar.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.1/85668/jooste_representing_2013.pdf |archive-date= Dec 29, 2016 }}</ref>

== Các biến thể ==
{{More citations needed section|date=January 2021}}

=== Mark 1 ===
Được đưa vào sử dụng từ tháng 9 năm 1937; đây là mẫu ZGB 33 nguyên bản do Tiệp Khắc thiết kế. Chiều dài tổng thể {{convert|45,5|in|m}}, chiều dài nòng súng {{convert|25|in|m}}. Trọng lượng {{convert|22|lb|2|oz|kg|abbr=on}}.

'''Đặc điểm:'''
* Thước ngắm lỗ ngắm dạng núm xoay tròn
* Dây đeo báng súng để quàng qua vai khi bắn
* Tay nắm phụ phía sau dưới báng súng
* Chân tỳ bipod có thể kéo dài thu ngắn (thụt thò)
* Tay kéo bệ khóa nòng có thể gập gọn

Một khẩu Bren Mk 1 cỡ đạn .303 do nhà máy Enfield chế tạo đã được chuyển đổi sang sử dụng cỡ đạn [[7,92×57mm Mauser]] vào năm 1938, do thời điểm đó xuất hiện đề xuất về khả năng Quân đội Anh muốn chuyển dịch sang sử dụng loại đạn không gờ cho các dòng súng máy.{{efn-lr|Cỡ đạn 7.92mm chính là loại đạn mà các mẫu súng ZB 27 và ZB 30 nguyên bản dùng để gửi sang Vương quốc Anh phục vụ thử nghiệm. Các khẩu súng được chế tạo tại nhà máy BRNO hoán đổi sang đạn .303 cho các cuộc thử nghiệm của Anh được định danh là "ZGB 30", với chi phí 175 bảng Anh cho mỗi khẩu súng đi kèm hai nòng cùng các phụ tùng, phụ kiện. Những yêu cầu sửa đổi tiếp theo từ phía Anh đã dẫn đến sự ra đời của các mẫu ZGB 32, ZGB 33 và ZGB 34. Mẫu cuối cùng (ZGB 34) đã được chấp thuận đưa vào sản xuất hàng loạt dưới tên gọi Bren, với khẩu súng đầu tiên xuất xưởng tại nhà máy Enfield được hoàn thành vào tháng 9 năm 1937. }}

=== Mark 2 ===
Được đưa vào sử dụng từ năm 1941. Đây là một phiên bản đơn giản hóa của mẫu Mk 1 nhằm phù hợp hơn cho việc tăng tốc sản xuất thời chiến, bằng cách lược bỏ các đặc điểm thiết kế nguyên bản nhưng về sau qua thực tế chiến đấu chứng minh là không cần thiết.{{efn-lr|Một số đặc điểm xuất hiện trong thiết kế nguyên bản thời kỳ tiền chiến được nhận thấy là hiếm khi hoặc không bao giờ được sử dụng trong tác chiến thực tế. Ví dụ, xu hướng thịnh hành tại lục địa châu Âu thời đó khi bắn súng máy là xạ thủ sẽ đặt bàn tay trái không thuận của mình ở dưới báng súng để đỡ, trong khi thói quen của binh lính Anh lại là đặt bàn tay tự do này lên phía trên lưng báng súng, điều này khiến cho phần tay nắm phụ phía dưới báng súng trở nên thừa thãi. }} Phiên bản này được sản xuất bởi hãng Inglis của Canada và Tập đoàn Monotype thông qua một mạng lưới các nhà máy vệ tinh chuyên chế tạo linh kiện rời. Biến thể này đôi khi còn được gọi là mẫu súng của "thợ gara" (Garage hands). Chiều dài tổng thể {{convert|45,5|in|m}}, chiều dài nòng súng {{convert|25|in|m}}. Trọng lượng {{convert|23|lb|3|oz|kg|abbr=on}}.

'''Đặc điểm:'''
* Thước ngắm dạng thang lật
* Lược bỏ dây đeo báng súng
* Lược bỏ tay nắm phụ dưới báng súng
* Chân tỳ bipod cố định chiều cao (không thụt thò)
* Tay kéo bệ khóa nòng cố định (không gập)

Mẫu Bren Mk 2 đã được đơn giản hóa rất nhiều ở phần thân súng; mặc dù bộ phận này vẫn được phay cắt ra từ một khối thép đặc, nhưng nó đòi hỏi ít công đoạn phay hơn đáng kể so với mẫu Mk 1, giúp súng có một diện mạo thanh thoát và gọn gàng hơn. Thiết kế của chân tỳ bipod cũng được tối giản và không còn các nấc kéo dài chân. Hầu hết chân tỳ của mẫu Mk 2 có hình dáng tương tự như một khung chữ A đơn giản và có độ bền bỉ cao trước các va đập ngoài mặt trận ("soldier proof"). Phiên bản Mk 2 này cũng sở hữu tốc độ bắn lý thuyết cao hơn một chút so với mẫu Mk 1.

Các bộ phận bằng gỗ trên mẫu Mk 2 được tối giản hóa bằng cách bớt đi các đường nét chạm trổ cầu kỳ hay tạo dáng công thái học, giúp đẩy nhanh tiến độ trong quy trình sản xuất. Phần nòng súng cũng được đơn giản hóa nhờ bộ phận loa che lửa có thể tháo rời dạng thẳng (không giật cấp) và trong một số trường hợp, phần đầu nòng súng được xử lý nhám mờ thay vì đánh bóng loáng. Tấm đế báng súng có giảm chấn lò xo của mẫu Mk 1 được loại bỏ và thay thế bằng một tấm đế bằng kim loại dập đơn giản.

Phiên bản Bren Mk 2 do hãng Inglis sản xuất sử dụng buồng đạn .30-06 Springfield (7,62&nbsp;mm) và được biết đến với tên gọi M41, cũng đã được sản xuất tại [[Đài Loan]] sau khi [[Nội chiến Trung Quốc]] kết thúc.{{Sfn|Grant|2013|p=24}}

=== Mark 3 ===
Một phiên bản súng máy Bren có nòng ngắn hơn và trọng lượng nhẹ hơn do nhà máy Enfield chế tạo từ năm 1944, nhằm phục vụ cho cuộc chiến tại mặt trận Viễn Đông và cấp phát cho các Lực lượng Lính dù. Mẫu súng này tương tự như phiên bản Mk 2 nhưng được mang trở lại các đặc điểm mỏng nhẹ của dòng Mk 1 đời đầu, với đặc điểm nhận dạng chính là phần nòng ngắn hơn đáng kể và có một vùng khía rãnh răng cưa đặt ở ngay phía trước đai ốc hãm nòng. Chiều dài tổng thể {{convert|42,9|in|m|abbr=on}}, chiều dài nòng súng {{convert|22,25|in|m|abbr=on}}. Trọng lượng {{convert|19|lb|5|oz|kg|abbr=on}}.

=== Mark 4 ===
Cấu hình kỹ thuật tương tự như mẫu Mk 3, nhưng đây là phiên bản hoán đổi cải tiến trực tiếp từ các khẩu Mk 2 sẵn có. Chiều dài tổng thể {{convert|42,9|in|m|abbr=on}}, chiều dài nòng súng {{convert|22,25|in|m|abbr=on}}. Trọng lượng {{convert|19|lb|2|oz|kg|abbr=on}}.

=== Biến thể Bren cỡ đạn .280 ===
Được thiết kế nhằm đồng bộ sử dụng chung với dòng [[Súng trường EM-2]], một số lượng súng máy Bren (chủ yếu là các khẩu Mk 2 do hãng Inglis sản xuất được lắp cụm khóa nòng của đạn 7.92mm Mauser) đã được hoán đổi cải tiến để bắn loại đạn [[.280 British]]. Chúng có thể sử dụng hộp tiếp đạn 20 viên từ súng trường EM-2 hoặc một loại hộp tiếp đạn 30 viên thiết kế mới. Cả dự án hoán đổi này lẫn khẩu súng trường EM-2 đi kèm sau đó đều bị đổ bể, do áp lực chuẩn hóa vũ khí trong khối NATO từ phía Mỹ hướng tới dòng đạn có kích thước lớn hơn là [[7,62×51mm NATO]].{{Sfn|Grant|2013|pp=23–24}}
=== L4 ===
[[File:Machine Gun (8037159644).jpg|thumb|Một khẩu Bren L4A1 gắn trên giá bệ pintle với bộ phận loa che lửa và hộp tiếp đạn đặc trưng.]]
[[File:Operation URGENT FURY DN-SN-84-11981.jpg|thumb|Các khẩu súng máy Bren thuộc dòng L4 bị tịch thu từ quân đội Grenada trong cuộc [[Hoa Kỳ xâm lược Grenada|cuộc xâm lược Grenada của Mỹ]] năm 1983. Các tấm đệm hình tròn phía dưới cửa nhận hộp tiếp đạn và vết xóa ký tự "BREN Mk 3" cho thấy đây là biến thể L4A2 hoặc mẫu L4A4 đời sau.]]
Sau khi tiếp nhận cỡ đạn 7,62mm NATO và súng trường [[FN FAL]] (sau này là mẫu [[Súng trường tự động L1A1|L1A1 SLR]]), nước Anh đã cân nhắc ngắn hạn việc đưa vào sử dụng một phiên bản súng trường tự động cấp tiểu đội của khẩu FAL. Tuy nhiên, các cuộc thử nghiệm đối với phiên bản "X8" này chỉ ra rằng nhiệm vụ tương tự có thể được thực hiện hiệu quả hơn (và với chi phí thấp hơn) bằng cách hoán đổi các khẩu súng máy Bren sẵn có sang cỡ đạn 7,62mm NATO. Sau một vài cấu hình thử nghiệm ban đầu, dòng súng hoán cải chính thức được biết đến rộng rãi dưới tên gọi súng máy L4 và bắt đầu được triển khai ngoài mặt trận từ năm 1955 trở về sau.{{Sfn|Grant|2013|pp=24–25}} Có thể dễ dàng nhận biết các khẩu Bren L4 nhờ phần hộp tiếp đạn thẳng hơn (nhưng vẫn có độ cong nhẹ) và bộ phận loa che lửa hình nón nguyên bản đã được thay thế bằng một mẫu loa che lửa hình trụ có rãnh dọc (tương tự như loại dùng trên súng trường L1A1 và súng máy đa chức năng L7 GPMG). Hộp tiếp đạn 30 viên của L4 có thể hoán đổi hoàn toàn với hộp tiếp đạn 20 viên của súng trường L1A1 SLR; bên cạnh đó, L4 cũng có thể nạp được loại hộp tiếp đạn 30 viên từ các phiên bản súng trường tự động cấp tiểu đội như [[Súng trường tự động L1A1#Úc|L2A1]] của Úc và C2A1 của Canada. Dòng L4 tiếp tục phục vụ trong quân đội Anh cho đến tận thập niên 1990.<ref>{{Chú thích web|title=7,62 mm L4A1 Bren light machine gun, 1957 (c) |publisher=[[Bảo tàng Lục quân Quốc gia]] |location=Luân Đôn|url=https://collection.nam.ac.uk/detail.php?acc=1966-02-86-1|access-date=2021-03-19|website=Online Collection |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927173641/https://collection.nam.ac.uk/detail.php?acc=1966-02-86-1 |archive-date= Sep 27, 2021 }}</ref>

{| class="wikitable"
|-
|+ Các định danh dòng L4{{Sfn|Grant|2013|pp=25–27}}
|-
! Định danh
! Mô tả chi tiết
|-
| L4A1
| Phiên bản hoán cải từ mẫu Bren Mk 3, ban đầu được gọi là X10E1, trang bị chân tỳ bipod của Mk 1 và đi kèm hai nòng súng bằng thép. Có khoảng 1.500 khẩu đã được hoán cải; một sai sót trong thiết kế khiến súng có thể nạp được hộp tiếp đạn từ khẩu FN FAL nguyên bản của Bỉ nhưng lại không tương thích với hộp tiếp đạn của khẩu L1A1 sản xuất tại Anh sau đó.
|-
| L4A2
| Phiên bản hoán cải từ mẫu Bren Mk 3, ban đầu được gọi là X10E2, trang bị chân tỳ bípod mỏng nhẹ hơn và đi kèm hai nòng súng bằng thép. Các miếng đệm hình tròn được gia cố thêm trên thân súng ở phiên bản này và các dòng đời sau giúp nâng cao khả năng chịu lực cho phần gờ môi hộp tiếp đạn. Biến thể này đã có thể nạp được hộp tiếp đạn L1A1 như thiết kế kỳ vọng ban đầu. Khoảng 7.600 khẩu đã được hoán cải.
|-
| L4A3
| Phiên bản hoán cải từ mẫu Bren Mk 2, sở hữu các đặc tính kỹ thuật tương tự như dòng L4A2.
|-
| L4A4
| Biến thể phát triển từ mẫu L4A2 nhưng chỉ đi kèm một nòng súng bằng thép mạ crôm phía trong.{{efn-lr|Nòng súng mạ crôm giúp cải thiện đáng kể đặc tính chống mài mòn cơ học ở nhiệt độ cao, do đó việc mang theo nòng súng dự phòng ngoài mặt trận trở nên không còn cần thiết.}} Có 6.900 khẩu được nâng cấp bằng cách thay nòng trực tiếp từ các khẩu L4A2 sẵn có, trong khi 500 khẩu khác là các bản hoán cải hoàn toàn mới. L4A4 là phiên bản chủ lực cuối cùng phục vụ trong quân đội Anh.
|-
| L4A5
| Biến thể phát triển từ mẫu L4A3 sở hữu một nòng súng mạ crôm, được chế tạo dành riêng cho [[Hải quân Hoàng gia Anh]].
|-
| L4A6
| Biến thể nâng cấp từ mẫu L4A1 với trang bị một nòng súng bằng thép mạ crôm.
|-
| L4A7
| Phiên bản hoán cải dựa trên dòng Bren Mk 1 cũ. Dự án đã dừng lại và không vượt qua được giai đoạn nguyên mẫu thử nghiệm.
|-
| L4A8, L4A9
| Các biến thể được tích hợp thêm các giá gắn hệ thống thước ngắm phòng không và kính ngắm ban đêm, được triển khai như một biện pháp khẩn cấp sau cuộc tấn công bằng bom từ trực thăng của tổ chức [[Quân đội Cộng hòa Ireland lâm thời|PIRA]].<ref>{{Chú thích web|access-date=20 September 2020|publisher=[[Bảo tàng Chiến tranh Đế quốc]]|title=Machine Gun, 7,62mm, L4A9 & Bren|url=https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/30032645}}</ref> Trên thực tế, chỉ có phiên bản L4A9 là được hiện thực hóa ngoài đời thực với số lượng chế tạo rất nhỏ.
|}

=== L54A1 ===
Phiên bản súng chuyên dụng cho mục đích huấn luyện thao tác được hoán cải từ các mẫu súng máy Bren dùng đạn .303 cũ. Phiên bản này phần lớn được cấp phát cho Lực lượng Học viên Sĩ quan Dự bị Anh, do các đơn vị này vẫn tiếp tục duy trì huấn luyện với súng máy Bren .303 ngay cả sau khi lực lượng quân đội chính quy đã chuyển sang sử dụng dòng Bren L4 và súng máy đa chức năng L7 GPMG.<ref>{{Chú thích web |title=Centrefire automatic light machine gun - Bren L54A1 Drill Purpose (DP) - about 1945 |url=https://royalarmouries.org/collection/object/object-280965 |website=[[Bảo tàng Vũ khí Hoàng gia Anh]] |access-date=15 November 2025}}</ref><ref>{{Chú thích web |title=Bren light machine gun |url=https://vickersmg.blog/in-use/accessories/associated-weapons/bren-light-machine-gun/ |website=Vickers MG Collection & Research Association |access-date=15 November 2025}}</ref>
== Súng máy Besal ==
{{main|Besal}}

Súng máy nhẹ Besal hay súng máy Faulkner là một thiết kế vũ khí khẩn cấp lấy cảm hứng từ súng máy Bren. Súng được phát triển trong bối cảnh cuộc khủng hoảng sau sự kiện nước Pháp sụp đổ và cuộc di tản Dunkirk, nơi [[Lực lượng Viễn chinh Anh (Thế chiến II)|Lực lượng Viễn chinh Anh]] đã bỏ lại gần 30.000 khẩu súng máy Bren. Thêm vào đó, giới chức Anh cũng lo ngại về tính dễ bị tổn thương nếu cơ sở sản xuất súng máy Bren duy nhất và nổi tiếng bấy giờ là Nhà máy Vũ khí Lục quân Hoàng gia Enfield bị oanh tạc. Được phát triển vào năm 1940 bởi Harry Faulkner thuộc [[Công ty Birmingham Small Arms]] (BSA), khẩu Besal có ngoại hình rất giống súng máy Bren, nhưng được tính toán để đơn giản hóa tối đa các công đoạn phay cắt cơ khí, cho phép bất kỳ xưởng cơ khí dân sự nào cũng có thể chế tạo được. Khác với súng máy Bren, Besal chỉ có chế độ bắn hoàn toàn tự động thay vì có lẫy chọn chế độ bắn, đồng thời súng không có tay kéo bệ khóa nòng thông thường mà thay vào đó xạ thủ sẽ kéo cụm tay cầm súng ngắn để lên đạn. Ở cấu hình phiên bản Mark 2, súng Besal không có bất kỳ bộ phận nào có thể hoán đổi với súng máy Bren, nhưng nó vẫn được thiết kế để sử dụng chung các hộp tiếp đạn của súng máy Bren.

=== Súng máy Taden ===
{{main|Taden gun}}

[[Súng máy Taden]] là một dự án phát triển hậu chiến dựa trên súng máy Bren nhằm sử dụng loại đạn trung gian [[.280 British]] (7&nbsp;mm) – cỡ đạn từng được đề xuất để thay thế cho đạn .303 trong quân đội Anh. Súng Taden nạp đạn bằng dây băng, có thể lắp tay cầm dạng "tay xẻng" (spade grip) để dùng làm súng máy hạng trung (MMG), hoặc lắp báng súng và tay cầm súng ngắn để dùng làm súng máy nhẹ (LMG); dự án này được kỳ vọng sẽ thay thế cho cả súng máy Bren lẫn súng máy Vickers cũ. Mặc dù hoạt động rất tin cậy, súng Taden đã không được chấp thuận tiếp nhận do áp lực chuẩn hóa vũ khí trong khối NATO từ phía Mỹ hướng tới dòng đạn có kích thước lớn hơn là [[7,62×51mm NATO]].<ref>{{Chú thích web |url-status=dead |url=http://www.quarry.nildram.co.uk/Assault.htm |title=Assault rifles and their ammunition |archive-url=https://web.archive.org/web/20140602021550/http://www.quarry.nildram.co.uk/Assault.htm |archive-date=June 2, 2014 |first1=Anthony G |last1=Williams |date=April 2014 }}</ref>

== X11 ==
X11 là một biến thể súng máy nạp bằng dây băng được phát triển từ súng máy Bren bởi nhà máy RSAF Enfield sau khi dự án súng trường EM-2 và súng máy Taden bị hủy bỏ. Dự án này đã áp dụng các ý tưởng của súng Taden lên một cấu trúc vũ khí gốc Bren để sử dụng cỡ đạn tiêu chuẩn mới [[7,62×51mm NATO]]. Trong các cuộc thử nghiệm sau đó, khẩu súng này xếp vị trí thứ hai, chịu thua trước mẫu [[FN MAG]] của Bỉ.<ref>{{Chú thích web |last=TAB |date=2017-09-17 |title=X11 Belt-Fed Bren Derivative |url=https://armourersbench.com/2017/09/17/x11-belt-fed-bren-derivative/ |access-date=2025-02-10 |website=The Armourers Bench |language=en}}</ref>

=== Các phiên bản súng máy Bren bán tự động ===
Quân đội của nhiều quốc gia đã thanh lý các khẩu súng máy Bren cũ của họ dưới dạng vũ khí thặng dư (vũ khí rã sỉ). Các nguồn súng máy Bren thặng dư này đã được nhập khẩu vào Hoa Kỳ để bán cho những nhà sưu tầm vũ khí. Tuy nhiên, do luật súng đạn của Mỹ thắt chặt việc nhập khẩu vũ khí tự động, những khẩu súng này bắt buộc phải được tiêu hủy hợp pháp bằng cách cắt rời phần thân súng. Một số thợ súng tại Mỹ sau đó đã chế tạo lại các khẩu súng máy Bren bán tự động mới bằng cách hàn nối các mảnh thân súng bị cắt rời lại với nhau, đồng thời sửa đổi cơ cấu cơ khí để ngăn chặn việc lắp vừa các bộ phận bắn tự động, và gắn cụm cò mới chỉ có khả năng bắn bán tự động. Các chi tiết linh kiện còn lại của súng đều tận dụng từ súng máy Bren thặng dư gốc. Những khẩu "súng máy bán tự động" như vậy được coi là súng trường hợp pháp theo Luật Liên bang Hoa Kỳ và luật pháp của hầu hết các bang tại đây.
== Sản xuất ==
=== Vương quốc Anh ===
[[File:VeronicaFoster-RonnieBrenGunGirl-smoke.jpg|thumb|right|[[Veronica Foster]] với biệt danh "Ronnie, cô gái súng máy Bren", là một biểu tượng mang tính hình mẫu của Canada dành cho những phụ nữ làm việc trong ngành sản xuất vũ khí thời chiến]]
Súng máy Bren được sản xuất tại [[Nhà máy Vũ khí Lục quân Hoàng gia Anh|Nhà máy Vũ khí Lục quân Hoàng gia]] đặt tại [[Khu Enfield của Luân Đôn|Enfield, Luân Đôn]].{{Sfn|Hobart|1972|p=7}} Những khẩu súng máy Bren đầu tiên xuất xưởng vào tháng 9 năm 1937, và tính đến tháng 12 cùng năm, tổng cộng đã có 42 khẩu được chế tạo. Sản lượng hàng tuần đạt mốc 300 khẩu Bren vào tháng 7 năm 1938, và tăng lên 400 khẩu mỗi tuần vào tháng 9 năm 1939.{{Sfn|Hobart|1972|p=9}}
Tập đoàn Monotype{{efn|Một tổ hợp gồm các công ty Monotype, Daimler, Hercules Cycle, Climax Rock Drill, F. Tibbenham, British Fabricating Machine Co. và Sigmund Pumps}} chịu trách nhiệm sản xuất các khẩu Bren phiên bản Mark 2.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/30034907|title=Bren Mk 2|website=Imperial War Museums |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105042058/https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/30034907 |archive-date= Nov 5, 2023 }}</ref> Tổng cộng, nhà máy Enfield đã chế tạo 220.000 khẩu súng máy Bren phiên bản Mark I,{{Sfn|Dugelby|Stevens|1999|p=114}} 57.600 khẩu phiên bản Mark III,{{Sfn|Dugelby|Stevens|1999|p=171}} và 250 khẩu phiên bản Mark IV.{{Sfn|Dugelby|Stevens|1999|p=174}}

=== Canada ===
Công ty John Inglis đã nhận được một hợp đồng từ chính phủ Anh và Canada vào tháng 3 năm 1938 nhằm cung cấp 5,000 khẩu súng máy Bren cho Vương quốc Anh và 7.000 khẩu cho Canada. Cả hai quốc gia cùng chia sẻ khoản [[Vốn (kinh tế học)|chi phí đầu tư ban đầu]] để xây dựng và đưa cơ sở sản xuất mới này vào hoạt động.<ref>{{citation |url=https://archive.macleans.ca/article/1938/9/1/canadas-armament-mystery |title=Canada's Armament Mystery
|date=1 September 1938 |first= George A |last=Drew |work=Macleans |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20220417040517/https://archive.macleans.ca/article/1938/9/1/canadas-armament-mystery |archive-date= Apr 17, 2022 }}</ref> Quy trình sản xuất chính thức bắt đầu từ năm 1940; đến tháng 8 năm 1942, nhà máy Inglis đạt sản lượng trung bình 10.000 khẩu Bren mỗi tháng, và đã xuất xưởng tổng cộng 186.000 khẩu súng máy Bren thuộc tất cả các biến thể tính đến khi chiến tranh kết thúc, bao gồm cả 43.000 khẩu sử dụng buồng đạn [[7,92×57mm Mauser]] để xuất khẩu cho [[Quân đội Cách mạng Quốc dân|lực lượng Quốc dân Đảng Trung Quốc]].{{Sfn|Grant|2013|p=22}}{{Sfn|Dugelby|Stevens|1999|pp=244–247}}

=== Ấn Độ ===
[[File:Keeping Watch.jpg|thumb|Một binh sĩ Ấn Độ được trang bị súng máy Bren cỡ nòng 7.62mm do nội địa sản xuất (Gun Machine 7.62mm 1B), năm 2009.]]

Vào năm 1942, Nhà máy Súng trường Ishapore bắt đầu tiến hành sản xuất súng máy Bren, và tiếp tục duy trì dây chuyền này trong một thời gian dài sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, bao gồm cả việc chế tạo các biến thể sử dụng cỡ đạn [[7,62×51mm NATO]].{{Sfn|Grant|2013|p=22}}
Một nhà máy phụ thuộc của cơ sở Ishapore đã được thiết lập tại [[Kanpur]] để sản xuất các khẩu súng máy Bren dùng đạn .303 British, trước khi được cải tiến hoán đổi buồng đạn để bắn cỡ đạn tiêu chuẩn 7.62 NATO vào năm 1964<ref>{{Chú thích web|url=https://ofb.gov.in/unit/pages/SAF/history2|title=History |website=Small Arms Factory |publisher=Government of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223141317/https://ofb.gov.in/unit/pages/SAF/history2|archive-date=2020-02-23}}</ref><ref>{{Chú thích web |url=http://saf.gov.in/product.html |title=Product development history |website=Small Arms Factory |access-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801055310/http://saf.gov.in/product.html |archive-date=1 August 2019 |url-status=dead}}</ref> dưới định danh súng máy nhẹ 1A.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/30029893|title=Gun Machine 7.62mm IA [Indian Bren gun]|website=Imperial War Museums}}</ref>

Trước khi chính thức đóng cửa dây chuyền sản xuất hoàn toàn, dòng súng máy Bren đã được chế tạo tại Ấn Độ dưới tên mã là biến thể 1B.

=== Úc ===
Vào năm 1940, [[Nhà máy Vũ khí Nhỏ Lithgow]] ở bang [[New South Wales]] bắt đầu đi vào sản xuất súng máy Bren, chế tạo được tổng cộng 17.249 khẩu súng tính đến năm 1945.{{Sfn|Grant|2013|p=22}}

== Các quốc gia sử dụng ==
[[Tập tin:Member of the FFI.jpg|nhỏ|vừa|Được quan sát bởi hai cậu bé, một chiến sĩ thuộc [[Lực lượng Nội dậy Pháp]] (FFI) tạo dáng với khẩu Bren của mình tại [[Châteaudun]], 1944.]]
[[Tập tin:Monument of the Martyrs 05 Algiers.jpg|nhỏ|vừa|Một bức tượng tại [[Đài kỷ niệm các Liệt sĩ, Algiers]] khắc họa hình ảnh một người lính với khẩu Bren.]]
[[Tập tin:Legeroefening in Duitsland. Soldaten met Bren-mitrailleur in stelling, Bestanddeelnr 913-0456.jpg|nhỏ|phải|Các binh sĩ Hà Lan chuẩn bị vị trí súng máy Bren trong một cuộc tập trận, năm 1961.]]
* {{flag|Algérie}}: [[Quân đội Giải phóng Quốc gia (Algeria)|Quân đội Giải phóng Quốc gia]] đã nhận 500 khẩu Bren từ Ai Cập.<ref>{{Chú thích sách|title=The Algerian War, 1954-62|series= Men-at Arms 312|publisher=Osprey Publishing|place= London |year=1997|isbn=978-1-85532-658-3|first= Martin |last=Windrow|page=9}}</ref>
* {{flag|Úc}}: Sử dụng trong Thế chiến II và Chiến tranh Triều Tiên. Sử dụng trong [[Cuộc đối đầu Indonesia–Malaysia]] (dưới dạng biến thể L4A4).<ref>{{Chú thích web|url=https://www.awm.gov.au/collection/CUN%3A65%3A0724%3AMC|title=photo caption |id=CUN/65/0724/MC |website=[[Australian War Memorial]] |last=Cunneen|first=William James|date=c. 1965|access-date=26 March 2023}}</ref> Tiếp tục phục vụ hạn chế cho đến khoảng thời gian giới thiệu khẩu [[F88 Steyr]] (khoảng năm 1990).{{citation needed|date=July 2018}}
* {{flag|Bangladesh}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Barbados}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}<ref>{{Chú thích sách |author1=Lee E Russell |title=Grenada 1983 |url=https://archive.org/details/grenada19830000russ |date=28 March 1985 |publisher=Osprey Publishing |isbn=9780850455830 |page=[https://archive.org/details/grenada19830000russ/page/46 46]}}</ref>
* {{flag|Belize}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Bỉ}}: Giai đoạn sau chiến tranh.{{sfn|Smith|1969|p=212}}
* {{flag|Biafra}}:<ref name="auto">{{Chú thích sách|last=Jowett|first=Philip|title=Modern African Wars (5): The Nigerian-Biafran War 1967-70|year=2016|publisher=Osprey Publishing Press|location=Oxford|isbn=978-1472816092|page=23}}</ref>
* {{flag|Botswana}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Canada|1921}}: {{sfn|Smith|1969|p=285}}
* {{flagicon image|Flag_of_Frolinat.svg}} [[Chad]]: Tổ chức [[FROLINAT]] của Chad.<ref>{{Chú thích web|date=19 September 2015|title=Les Ailes françaises au Tchad : Retournons le sablier...|first=Bernard |last=Lart |url=https://lavoiedelepee.blogspot.com/2015/09/les-ailes-francaises-au-tchad.html|website=La voie de l'epee|editor-first=Michel|editor-last=Goya}}</ref>
* {{flag|Cộng hòa Trung Phi}}: Được sử dụng bởi lực lượng Hiến binh và Vệ binh Cộng hòa.<ref>{{Chú thích sách|title=The Central African Republic and Small Arms: A Regional Tinderbox|first1=Eric G.|last1= Berman |first2=Louisa N. |last2=Lombard|date= December 2008|publisher=Small Arms Survey|isbn=978-2-8288-0103-8|url=http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/D-Book-series/book-07-CAR/SAS-Central-African-Republic-and-Small-Arms.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140802224632/http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/D-Book-series/book-07-CAR/SAS-Central-African-Republic-and-Small-Arms.pdf|url-status=dead|archive-date=2 August 2014|pages=43–44}}</ref>
* {{flag|Croatia}}: Phiên bản Mark 2 được biết là đã sử dụng trong [[Chiến tranh giành độc lập Croatia]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.mup.hr/main.aspx?id=148928|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316182158/https://www.mup.hr/main.aspx?id=148928|url-status=dead|archive-date=16 March 2014|title=Vojničke puške |date=16 March 2014|access-date=4 July 2018 |publisher=Ministarstvo unutarnjih poslova Republike Hrvatske}}</ref>
* {{flag|Trung Quốc}}: Nhiều khẩu súng thu được từ [[Quốc dân Đảng]]. Được sử dụng trong [[Chiến tranh Triều Tiên]].{{sfn|Grant|2013|p=52}} Một số được chuyển đổi để bắn đạn cỡ 7,62x39mm từ nguồn cung cấp của các đồng minh Liên Xô và sử dụng băng đạn AK-47 tiêu chuẩn.{{sfn|Grant|2013|p=24}}
* {{flag|Trung Hoa Dân Quốc}}: Sử dụng bởi Quân đội Cách mạng Quốc gia.{{sfn|Grant|2013|p=6}} Khoảng 43.000 khẩu súng được sản xuất cỡ đạn [[7.92×57mm Mauser]] bởi công ty Inglis tại Canada.{{sfn|Grant|2013|pp=22&24}} Sau đó vào năm 1952, [[Đài Loan]] đã sản xuất phiên bản .30-06 Springfield của Bren Mk II, định danh là ''Kiểu 41''.{{sfn|Smith|1969|pp=293&296}}{{sfn|Grant|2013|p=24}}
* {{flag|Cộng hòa Dân chủ Congo}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Síp}}:<ref>{{Chú thích tạp chí|date=28 February 1964|title=On a sun-washed island a brutal back-alley war|url=https://books.google.com/books?id=TFQEAAAAMBAJ&pg=PA29|pages=24–31|magazine = LIFE}}</ref><ref>{{Chú thích web|title=Big gun sale in Cyprus|url=http://oldbritishguns.com/207-big-gun-sale-in-cyprus|date=25 February 2011|website=oldbritishguns.com|access-date=5 July 2018|archive-date=5 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705175841/http://oldbritishguns.com/207-big-gun-sale-in-cyprus|url-status=dead}}</ref>
* {{flag|Đan Mạch}}: Giai đoạn sau chiến tranh.{{sfn|Smith|1969|p=337}}
* {{flag|Ai Cập|1958}}: {{sfn|Smith|1969|p=613}}
* {{flag|France|Pháp}}
** {{flag|Pháp Tự do}}: Được sử dụng bởi [[Lực lượng Pháp Tự do]] và [[Kháng chiến Pháp]].{{sfn|Smith|1969|p=372}}<ref>{{Chú thích sách|page=320|title=War In The Shadows: The Guerrilla in History|year=2002|author=Robert Asprey|publisher=iUniverse |isbn=978-0595225934}}</ref>
** {{flag|Chính phủ Vichy}}: Các khẩu Bren thu được đã được cấp cho lực lượng [[Milice]].<ref>{{Chú thích sách|title=Histoire de la Milice et des forces du maintien de l'ordre en Haute-Savoie 1940–1945 : Guerre civile en Haute-Savoie|page=144|year=1998|author=Michel Germain }}</ref>
** [[Quân đoàn Viễn chinh Pháp tại Viễn Đông]]<ref name ="Indochina">{{Chú thích sách|title=The French Indochina War 1946–54|series=Men-at-Arms 322|first= Martin |last=Windrow|isbn=9781855327894 |date=15 Nov 1998|page=41|publisher=Osprey Publishing}}</ref>
* {{flag|Gambia}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Ghana}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Hy Lạp}}:<ref>{{Chú thích sách |last=Needham |first=William R. |url=http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/773486.pdf |title=Paramilitary forces in Greece, 1946-1949. An Institute for Advanced Studies-Individual Study Project |date=26 February 1971 |publisher=US Army War College |page=31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031011619/http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/773486.pdf |archive-date=2018-10-31 |url-status=dead}}</ref>{{sfn|Smith|1969|p=450}}
* {{flag|Grenada}}: Các Lực lượng Vũ trang Cách mạng Nhân dân.<ref>{{Chú thích web |author1=JOC Gary Miller |title=Bren light machine guns seized by US military personnel during Operation URGENT FURY |url=https://catalog.archives.gov/id/6382883 |website=catalog.archives.gov |publisher=National Archives |access-date=3 October 2022 |date=26 October 1983}}</ref>
* {{flag|Guyana}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Hồng Kông}}: Sử dụng bởi Trung đoàn Hoàng gia Hồng Kông.<ref name="RHKR_Weapon">{{Chú thích web|title=RHKR Equipment - Weapons |url=https://www.rhkr.org/equipment/weapon.htm |publisher=The Royal Hong Kong Regiment (The Volunteers) Association |website=www.rhkr.org |access-date=16 June 2021 |archive-url=https://archive.today/20210616152909/https://www.rhkr.org/equipment/weapon.htm |archive-date=16 June 2021 |url-status=live }}</ref>
* {{flag|India|Ấn Độ}}: Được sản xuất bởi Hội đồng các Nhà máy Vũ khí.<ref name="Ordnance Factory Board"/> Loại biên khỏi quân đội Ấn Độ vào năm 2012.{{sfn|Grant|2013|p=66}}
* {{flag|Indonesia}}: Được Lực lượng Cộng hòa sử dụng trong [[Cách mạng Dân tộc Indonesia]].<ref>{{Chú thích sách|first=P.R.S.|last=Mani|title=The Story of Indonesian Revolution, 1945-1950|publisher=Centre for South and Southeast Asian Studies, University of Madras|series=Monograph 6|year=1986|page=7|url=https://opus.lib.uts.edu.au/bitstream/10453/28111/1/MANIS027_web.pdf}}</ref>{{sfn|Smith|1969|p=461}} 
* {{flagicon image|Flag of Iraq (1924–1959).svg}} [[Iraq]]:<ref>{{Chú thích web|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jul/26/iraq-revolution-ousts-monarchy-1958|title=Military coup in Iraq ousts monarchy - archive, 1958|work=The Guardian|date=26 July 2017}}</ref>
* {{flag|Ireland|}}: [[Lực lượng Phòng vệ Ireland]], được thay thế bởi [[FN MAG]] vào những năm 1960.{{sfn|Grant|2013|p=65}} Vẫn tiếp tục được sử dụng trong lực lượng dự bị cho đến đầu những năm 2000.
* {{flag|Israel}}: Trong [[Chiến tranh Ả Rập-Israel 1948]] và một thời gian sau đó bởi tổ chức [[Haganah]] và [[Lực lượng Phòng vệ Israel]]. Được thay thế sau [[Chiến dịch Kadesh]] (1956).{{sfn|Grant|2013|p=64}}
* {{flag|Ý}}: Được thả dù cho các nhóm du kích và cũng được cấp cho [uân đội Đồng Minh chiến đấu tại Ý vào cuối Thế chiến II. Súng tiếp tục được quân đội Ý sử dụng sau chiến tranh.<ref name=ArmiEMezzi1955>{{Chú thích sách |author=|title=Armi e mezzi in dotazione all'esercito|trans-title=Vũ khí và Phương tiện trang bị cho Quân đội |publisher=Ministero della difesa italiano |date=1955 |url=https://archive.org/details/ArmiEMezziInDotazioneAllesercitoItaliano-1955 |language=it}}</ref> Vào năm 1950, được công ty Breda thay nòng sang cỡ đạn .30-06 cho Lục quân, cũng được sử dụng bởi Cảnh sát Ý cùng cỡ đạn này.{{sfn|Grant|2013|p=24}}
* {{flag|Jamaica}}: {{sfn|Grant|2013|p=66}}
* {{flag|Đế quốc Nhật Bản}}: Các loại vũ khí thu được.{{sfn|Smith|1969|p=498}}
* {{flag|Jordan}}: Lực lượng [[Lữ đoàn Ả Rập]].<ref>{{Chú thích sách| first=Peter |last=Young |series=Men-at-Arms |title=The Arab Legion|publisher=Osprey Publishing |year=1972|isbn=978-0-85045-084-2|page=24}}</ref>
* {{flag|Kenya}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}{{sfn|USMC Bren, Kenya}}
* {{flag|Bắc Triều Tiên}}:<ref>{{Chú thích tạp chí|title=North Korean Small Arms (Democratic People's Republic of Korea)|magazine=Small Arms Review|volume=16|issue=2|date=June 2012|url=https://smallarmsreview.com/display.article.cfm?idarticles=1108|access-date=2 February 2019|archive-date=2 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202212301/https://smallarmsreview.com/display.article.cfm?idarticles=1108|url-status=dead}}</ref>
* {{flag|Lesotho}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Libya}}: {{sfn|Grant|2013|p=26}}
* {{flag|Malaysia}}:<ref>{{Chú thích sách|title=Parliamentary Debates|page=554|chapter=Adjournement Defense|chapter-url=https://books.google.com/books?id=514hAQAAIAAJ&pg=PA554|author=New Zealand House of Representatives|date=17 July 1968}}</ref>
* {{flag|Myanmar}}:<ref>{{Chú thích web|url=https://www.smallarmsreview.com/display.article.cfm?idarticles=1154|title=Burmese Small Arms Development|website=Small Arms Review |first=V |last=Kenneth |date=26 August 2009 |quote=Originally published in Small Arms Review V12N11 (August 2009) |publisher=Chipotle Publishing LLC}}</ref>
* {{flag|Mauritius}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Đức Quốc xã}}: Sử dụng các khẩu súng thu giữ được.<ref>{{Chú thích sách|title=Siegfried: The Nazis' Last Stand|page=181|author=Charles Whiting|publisher=Cooper Square Press|year=2001|isbn=978-0815411666}}</ref> dưới định danh ''7.7 mm Leichtes MG 138(e)''.{{sfn|Grant|2013|p=65}}
* {{flag|Nepal}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}} Biến thể Bren L4.<ref name = 'Nepal'>{{Chú thích tập san học thuật|first=Aaron |last=Karp |title=Legacies of War in the Company of Peace|url=http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/G-Issue-briefs/NAVA-IB2-Legacies-of-War.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225063835/http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/G-Issue-briefs/NAVA-IB2-Legacies-of-War.pdf|url-status=dead|archive-date=25 February 2014|journal=Nepal Armed Violence Assessment Issue Brief|issue=2|date=May 2013 |publisher=Small Arms Survey}}</ref>
* {{flag|Hà Lan}}: Sử dụng trong giai đoạn sau chiến tranh.{{sfn|Smith|1969|p=521}}
* {{flag|New Zealand}}: Sử dụng trong Thế chiến II và biến thể L4 sau chiến tranh.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.armsregister.com/arms_register/arms_register_documents/nzar_204_bren_l4a4_lmg.pdf|first=Phil|last=Cregeen|title=NZART 204 Bren L4A4 LMG|date=14 November 2013}}</ref>
* {{flag|Nigeria}}: {{sfn|Jowett|2016|p=20}}
* {{flag|Na Uy}}: Giai đoạn sau chiến tranh.{{sfn|Smith|1969|p=523}}
* {{flag|Pakistan}}: {{sfn|Grant|2013|p=66}}
* {{flag|Papua New Guinea}}:<ref name=Alpers>{{Chú thích sách|last=Alpers|first=Philip|editor1-last=Karp|editor1-first=Aaron|title=The Politics of Destroying Surplus Small Arms: Inconspicuous Disarmament|date=2010|pages=168–169|publisher=Routledge Books|location=Abingdon-on-Thames|isbn=978-0-415-49461-8}}</ref>
* {{flag|Ba Lan}}{{sfn|Polish Army 1939–45|pages=29, 36}}
* {{flag|Portugal|Bồ Đào Nha}}: Định danh ''m/43''.{{sfn|Smith|1969|p=530}}
* {{flagdeco|Ireland}} <ref>"Soldier and civilian shot dead'", ''Irish Press'', 19 July 1972.</ref>   
* {{flag|Rhodesia}}:<ref>{{Chú thích sách|page=13|title=Rhodesian Light Infantryman: 1961–1980|first=Neil |last=Grant|year=2015|publisher=Osprey Publishing|isbn=978-1472809629}}</ref>
* {{flag|Seychelles}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Sierra Leone}}:<ref>{{Chú thích web|title=World Infantry Weapons: Sierra Leone|archive-url=https://web.archive.org/web/20161124203938/https://sites.google.com/site/worldinventory/wiw_af_sierraleone|archive-date=24 November 2016|url=https://sites.google.com/site/worldinventory/wiw_af_sierraleone|date=2013}}</ref>
* {{flag| Somali}}:<ref>{{Chú thích sách |url=https://www.cia.gov/readingroom/docs/CIA-RDP79S00427A000500040036-2.pdf |title=MEMORANDUM: REQUESTS FROM THE SOMALI REPUBLIC FOR MILITARY AID |date=20 August 1961 |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |pages=2}}</ref>
* {{flag|Nam Phi}}:<ref name="Captor"/>
* {{flag|Sri Lanka}}: Sử dụng bởi [[Lực lượng Phòng vệ Ceylon]] trong Thế chiến II.<ref>{{Chú thích web|first=Alan|last=Shaw|title=Marching on to Laffan's Plain - Chapter 9|website=BBC WW2 People's War|date=11 November 2004|url=https://www.bbc.co.uk/history/ww2peopleswar/stories/34/a3260134.shtml}}</ref>
* {{flag|Suriname}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Swaziland}} (nay là [[Eswatini]]): {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Tây Tạng}}: Khoảng 294 khẩu súng đã được [[Quân đội Tây Tạng]] mua vào năm 1950.<ref name="Shakya">{{Chú thích sách|title=The Dragon in the Land of Shows: A History of Modern Tibet Since 1949|first=Tsering|last=Shakya|publisher=Columbia University Press|year=1999|isbn=9781448114290|page=43|url=https://books.google.com/books?id=WWjMMS7dHc0C&pg=PT65}}</ref>
* {{flag|Tonga}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}<ref name=Capie>{{Chú thích sách|last=Capie|first=David|title=Under the Gun: The Small Arms Challenge in the Pacific|date=2004|pages=68–69|publisher=Victoria University Press|location=Wellington|isbn=978-0864734532 }}</ref>
* {{flag|Trinidad và Tobago}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Uganda}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}
* {{flag|Vương quốc Anh}}
* {{flag|Nam Việt Nam}} [[Quốc gia Việt Nam]]:<ref name ="Indochina"/>
* {{flag|Việt Nam}}: Được sử dụng bởi [[Việt Minh]].{{sfn|Windrow|1998|p=24}} Thu được từ Trung Quốc và Liên Xô hoặc qua việc chiếm giữ chiến lợi phẩm.
* {{flag|Liên Xô}}: Được Vương quốc Anh cung cấp thông qua chương trình Lend-Lease.{{Sfn|Grant|2013|p=45}}
* {{flag|Nam Tư}}: [[Du kích Nam Tư]] và [[Chetniks]] trong Thế chiến II.{{sfn|Grant|2013|p=43}}<ref>{{Chú thích báo|title=Yugoslav Partisans In Malta|date=2 September 2012|newspaper=The Malta Independent|url=http://www.independent.com.mt/articles/2012-09-02/news/yugoslav-partisans-in-malta-315299/}}</ref>
* {{flag|Zimbabwe}}: {{sfn|Jones|Ness|2009|p=}}{{page needed|date=September 2021}}

==Ghi chú==
{{notelist}}
;Ghi chú đặc biệt
{{notelist-lr}}
==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}
===Nguồn chính===
{{refbegin}}
* {{Chú thích sách | last1=Dugelby | first1=T.B. | last2=Stevens | first2=R.B. | title=The Bren Gun Saga | publisher=Collector Grade Publications |  year=1999 | isbn=978-0-88935-249-0 | url=https://books.google.com/books?id=3ekjPQAACAAJ }}
* {{Chú thích sách |last=Dunlap|first=Roy F.|title=Ordnance Went Up Front|publisher=The Samworth Press|year=1948}}
* {{Chú thích sách |last=George|first=John (Lt. Col.)|title=Shots Fired In Anger|publisher=The Samworth Press|year=1948}}
* {{Chú thích sách |last=Grant|first= Neil |date=20 July 2013|title=The Bren Gun|publisher= Osprey Publishing|isbn=9781782000822}}
* {{Chú thích sách |last=Hobart |first=Frank William Arthur |year=1972 |title=The Bren gun |series=Small Arms Profile 13 |publisher=Profile Publications |oclc=18196829 }}
* {{Chú thích sách |editor1-first=Richard D. |editor1-last=Jones |editor2-first=Leland S. |editor2-last=Ness |title=Jane's Infantry Weapons 2009/2010 |date=27 January 2009 |edition=35th |publisher=Jane's Information Group |location=Coulsdon |isbn=978-0-7106-2869-5}}
* {{Chú thích sách |last=Smith|first=Joseph E.|title=Small Arms of the World|url=https://archive.org/details/smallarmsofworld00smit|url-access=registration|edition =11|location=Harrisburg, Pennsylvania|publisher= The Stackpole Company|year=1969|isbn=9780811715669}}
* {{Chú thích sách |last=Zaloga |first=Steven J. |date=June 20, 2013 |title=The Polish Army 1939–45 |url=https://books.google.com/books?id=Y1-ICwAAQBAJ |format=ebook |series=Men-at-Arms 117 |publisher= Bloomsbury Publishing |isbn=9781472804471 |ref={{harvid|Polish Army 1939–45}} }}
* {{Chú thích sách |last=Windrow |first= Martin |year=1997 |title=The Algerian War, 1954-62 |series=Men-at Arms 312 |location=London |publisher=Osprey Publishing|isbn=978-1-85532-658-3}}
{{refend}}

===Nguồn phụ===
{{refbegin}}
* {{Chú thích web |author=<!-- not stated --> |date= |title=Bren (Bren L4) |url=https://weaponsystems.net/system/1324-Bren |website=weaponsystems.net |location= |publisher= |access-date= |ref={{harvid|Bren (weaponsystems.net)}}}}
* {{Chú thích web |author1=CPL Jeff Sisto, USMC |date=December 9, 2002 |title=Lance Corporal (LCPL) Seamus Conner, USMC, M249 Squad Automatic Weapon (SAW) GUNNER, Golf Company, Battalion Landing Team, 2nd Battalion, 2nd Marines (BLT 2/2), 24th Marine Expeditionary Unit (Special Operations Capable) (MEU SOC), fires the Bren Light Machine Gun (LMG) during a cross training portion of Exercise EDGED MALLET 2003 in Manda Bay, Kenya |url=https://catalog.archives.gov/id/6635060 |website=catalog.archives.gov |publisher=National Archives |access-date=November 27, 2021 |ref={{harvid|USMC Bren, Kenya}}}}
{{refend}}
== Liên kết ngoài ==
* [http://world.guns.ru/machine/brit/bren-e.html Bren tại Modern Firearms.]
* [http://www.imfdb.org/wiki/Bren_gun Bren tại Internet Movie Firearms Database.]
* [http://www.youtube.com/watch?feature=fvwp&v=ybIHWx4XfEo&NR=1 Xem Bren bắn.]
* [http://www.youtube.com/watch?v=c-CfuvCHq4I Xem Bren vs. BAR]

[[Thể loại:Súng máy Vương quốc Liên hiệp Anh]]
[[Thể loại:Súng máy hạng nhẹ]]
[[Thể loại:Súng máy dùng đạn .303 British]]
[[Thể loại:Vũ khí bộ binh Anh thời Thế chiến thứ hai]]
[[Thể loại:Vũ khí tự động cấp tiểu đội]]
[[Thể loại:Súng máy thời Chiến tranh Lạnh]]
[[Thể loại:Súng máy Tiệp Khắc]]
[[Thể loại:Súng máy Vương quốc Anh]]
[[Thể loại:Súng máy thời Chiến tranh Thế giới thứ hai]]
[[Thể loại:Trang bị quân sự giới thiệu trong thập niên 1930]]
[[Thể loại:Vũ khí và đạn dược giới thiệu năm 1935]]