Xem mã nguồn của Brendan (tên riêng)

{{Other uses|Brendan (định hướng)}}
{{Infobox given name
| name            = Brendan
| image           = Breandán - Gaelic type.svg
| image_size      = 
| caption         = Cụm ''Breandán'' viết bằng [[kiểu chữ Gael]]
| pronunciation   = ''BREN-dan''<ref name="Norman">{{chú thích sách|title=A World of Baby Names|url=https://archive.org/details/worldofbabynames00norm_1|last=Norman|first=Teresa|edition=Revised|year=2003|publisher=Perigee|isbn=978-0-399-52894-1|page=[https://archive.org/details/worldofbabynames00norm_1/page/282 282]}}</ref>
| gender          = Nam
| nameday         = 
| language        = [[Tiếng Anh]]
| languageorigin  = [[Tiếng Ireland]]
| origin          = Breandán
| derivation      =
| meaning         =
| variant         = 
| shortform       = 
| petname         = 
| cognate         = [[Brandon (tên riêng)|Brandon]], Breanndán, Brénainn, Brendanus, Brendon
| anglicisation   = 
| derivative      = 
| seealso         = [[Brenda (tên riêng)|Brenda]], [[Brennan (tên riêng)|Brennan]]
}}
'''Brendan''' là một [[tên riêng]] cho nam giới có gốc Ireland trong [[tiếng Anh]]. Nó có nguồn gốc từ tên gọi '''Breandán''' trong tiếng [[Tiếng Ireland|Gael]], một cái tên có nguồn gốc từ một cái tên khác trong [[tiếng Ireland Sơ cổ]] là '''Brénainn'''. Từ ''breenhin'' trong [[tiếng Wales sơ cổ]] là nguồn gốc của tên gọi này, mang nghĩa "[[hoàng tử]]" hoặc "[[vương|vua]]".<ref>{{chú thích web | url = http://oldeuropeanculture.blogspot.co.uk/2014/04/bran-vran.html | tiêu đề = Old European culture: Bran Vran | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 22 tháng 8 năm 2017 | nơi xuất bản =  | ngôn ngữ = }}</ref> Dạng tiếng [[Latin]] thời Trung cổ của tên gọi này, '''Brendanus''', cũng có ảnh hưởng tới dạng tên gọi tiếng Anh và Ireland hiện đại. Các cách phiên âm khác của ''Brendan'' là '''Brendon''' và '''Brenden'''. Trong một số trường hợp, có thể tên gọi ''[[Brandon (tên riêng)|Brandon]]'' cũng là một biến thể của ''Brendan''. Một phiên âm khác của tên gọi tiếng Ireland ''Breandán'' là '''Breanndán.'''

==Nguyên từ==
Tên gọi ''Brendan'' trong [[tiếng Anh]] là một dạng [[Anh hoá]] của tên gọi ''Breandán'' trong [[tiếng Ireland]]. Tên gọi Ireland này có nguồn gốc từ một tên gọi khác trong [[tiếng Ireland sơ cổ]] là ''Brénainn''.<ref name="Hanks-brendan">{{citation |last1=Hanks |first1=Patrick |last2=Hardcastle |authorlink1=Patrick Hanks |first2=Kate |last3=Hodges |first3=Flavia |title=A Dictionary of First Names |edition=2nd |series=Oxford Paperback Reference |year=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |isbn=978-0-19-861060-1 |pages=38, 342 }}</ref> [[Tên cá nhân]] trong [[tiếng Ireland sơ cổ]] này, (phát âm là [br'ēn-in'], bắt nguồn từ một từ mượn trong [[tiếng Wales]] là ''breenhín'', nghĩa là "một hoàng tử" (a prince).<ref name="ÓCorráin">{{chú thích sách|title=Gaelic personal names |url=https://archive.org/details/gaelicpersonalna0000ocor |last1=Ó Corráin |first1=Donnchadh |last2=Maguire |first2=Fidelma |authorlink1=Donnchadh Ó Corráin |year=1981 |publisher=Academy Press |isbn=978-0-906187-39-5 |page=[https://archive.org/details/gaelicpersonalna0000ocor/page/n41 34]}}</ref> Cả dạng tiếng Anh, ''Brendan'', và dạng tiếng Ireland hiện đại, ''Breandán'', đều dựa trên dạng tiếng [[Latin]] thời Trung cổ là ''Brendanus''.<ref name="askoxford">{{chú thích web |author= |title=Concise Dictionary of First Names: Brendan |url=http://www.askoxford.com/firstnames/brendan?view=uk |work=[[AskOxford.com]] |access-date=ngày 31 tháng 10 năm 2009 }}{{Liên kết hỏng|date=2022-09-04 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Theo một văn bản cổ bằng tiếng Ireland, có 17 thánh mang tên gọi này.<ref name="ÓCorráin"/> Khi sử dụng trong một câu nói trong tiếng Ireland, nó có thể biến thành dạng "Bhreandán", ví dụ ''A Bhreandán'' hoặc ''..do Bhreandán''. Các biến thể của tên ''Breandán'' trong tiếng Ireland là ''Breanndán'', ''Bhreandán'' và ''Bhreandáin''.<ref name="Norman"/>

Không có sự liên kết nào về mặt từ nguyên giữa ''Brendan'' và ''[[Brenda (tên riêng)|Brenda]]''. Tên riếng của nữ giới này, phát âm là {{IPAc-en|ˈ|b|r|ɛ|n|d|ə}},<ref>{{citation |url=http://dictionary.reference.com/browse/Randal |title=Brenda |publisher=[[Dictionary.com]] |access-date=ngày 17 tháng 11 năm 2010}} which cited: {{citation |title=Dictionary.com Unabridged |publisher=Random House }}</ref> được cho là có nguồn gốc từ cụm ''brand'' trong [[tiếng Bắc Âu cổ]], nghĩa là "thanh kiếm (sáng chói)".<ref name="Hanks-38"/> Trong hầu hết các trường hợp, tên riêng ''[[Brandon (tên riêng)|Brandon]]'' của nam giới,<ref name="Hanks-37">{{citation |last1=Hanks |first1=Patrick |last2=Hardcastle |authorlink1=Patrick Hanks |first2=Kate |last3=Hodges |first3=Flavia |title=A Dictionary of First Names |edition=2nd |series=Oxford Paperback Reference |year=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |isbn=978-0-19-861060-1 |page=37 }}</ref> pronounced {{IPAc-en|ˈ|b|r|æ|n|d|ən}},<ref>{{citation |url=http://dictionary.reference.com/browse/Randal |title=Brandon |publisher=[[Dictionary.com]] |access-date=ngày 17 tháng 11 năm 2010}} which cited: {{citation |title=Dictionary.com Unabridged |publisher=Random House }}</ref> được coi là có nguồn gốc từ tên họ  ''[[Brandon (họ)|Brandon]]'', tên gọi có nguồn gốc từ hai cụm yếu tố trong [[tiếng Anh cổ]]. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể tên riêng này là một biến thể của ''Brendan''.<ref name="Hanks-37"/>

===Biến thể và các tên cùng gốc===
*Tiếng Anh - ''[[Brandon (tên riêng)|Brandon]]'' (trong một số trường hợp),<ref name="Hanks-37"/> ''Brendon''<ref name="Hanks-brendan"/>
*Tiếng Ireland - ''Breandán'',<ref name="Hanks-brendan"/> ''Breanndán''<ref name="Norman"/>
*Tiếng Latin - ''Brendanus''<ref name="askoxford"/>
*Tiếng Ireland sơ cổ - ''Brénainn''<ref name="Hanks-brendan"/>

==Mức độ phổ biến và sử dụng==
Trong một số trường hợp, tên riêng ''[[Brennan (tên riêng)|Brennan]]'' của nam giới có thể được sử dụng như một dạng rút ngắn của ''Brendan''. Về mặt từ nguyên, Brennan không có liên hệ nào tới ''Brendan''. Tên gọi này bắt nguồn từ tên họ ''[[Brennan (họ)|Brennan]]'', là một dạng Anh hoá của tên ''Ó Braonáin'' trong tiếng Ireland. Mức độ phổ biến của (các dạng của) Brendan trong các nước sử dụng ngôn ngữ có gốc Gael được cho là đã ảnh hưởng đến việc sử dụng và phổ biến tên gọi nữ giới Brenda, dù không có liên hệ nào về mặt từ nguyên.<ref name="Hanks-38">{{citation |last1=Hanks |first1=Patrick |last2=Hardcastle |authorlink1=Patrick Hanks |first2=Kate |last3=Hodges |first3=Flavia |title=A Dictionary of First Names |edition=2nd |series=Oxford Paperback Reference |year=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |isbn=978-0-19-861060-1 |page=38 }}</ref>

Năm 2008,{{#tag:ref|Schwegel không cung cấp cụ thể nguồn hoặc ngày chính xác của bà cho thông tin được đưa ra trong phần này của cuốn sách. Bà nói "Phần 1, Những Cái tên Hàng đầu (The Top Names), bắt đầu với danh sách 100 cái tên phổ biến nhất cho trẻ sinh ra gần đây ở tất cả các nước Mỹ và Canada và ở các khu vực cụ thể của những quốc gia".<ref name="Schwegel-3">{{chú thích sách|title=The Baby Name Countdown|url=https://archive.org/details/babynamecountdow0000schw|author=Schwegel, Janet|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=978-1-60094-036-1|type = PDF|page=x|year=2008}}</ref>|group=chú thích}} tên gọi này không nằm trong bảng xếp hạng 100 tên riêng cho trẻ sơ sinh tại [[Mỹ]]. Tuy nhiên, nó có lọt vào bảng xếp hạng 100 tên riêng cho trẻ sơ sinh ở [[New England]] với 2,60 trường hợp trên 1.000 trẻ.<ref name="Schwegel">{{chú thích sách|title=The Baby Name Countdown|url=https://archive.org/details/babynamecountdow0000schw|author=Schwegel, Janet|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=978-1-60094-036-1|type = PDF|page=[https://archive.org/details/babynamecountdow0000schw/page/11 11]|year=2008}}</ref> Trong những năm 1900&ndash;2006, có 0,37 trẻ sơ sinh được sinh ra và đặt tên này (trên 1.000 trẻ) tại Mỹ. Trong các thập kỷ kéo dài 1900&ndash;1940, tên gọi này không hề lọt vào bảng xếp hạng 1.000 tên riêng cho trẻ sơ sinh ở Mỹ. Tuy nhiên, trong thập niên 1950 tên gọi này xếp hạng ''679''; thập niên 1960 là ''448''; thập niên 1970 là ''293''; thập niên 1980 là ''190''; và trong thập niên 1990 là ''133''.<ref name="Schwegel-2">{{chú thích sách|title=The Baby Name Countdown|url=https://archive.org/details/babynamecountdow0000schw|author=Schwegel, Janet|publisher=[[Da Capo Press]]|isbn=978-1-60094-036-1|type = PDF|page=[https://archive.org/details/babynamecountdow0000schw/page/36 36]|year=2008}}</ref> Trong những năm gần đây ở Mỹ, tên gọi này càng ngày càng tụt hạng trong bảng xếp hạng tên gọi.{{#tag:ref|Theo dữ liệu từ các đơn xin [[:en:Social Security card|thẻ An sinh Xã hội]]  đã được nộp ở Hoa Kỳ.<ref name="ssa.gov"/>|group=chú thích}} Năm 2000 tên gọi này xếp hạng ''101''; năm 2001 là ''115''; năm 2002 là ''124''; năm 2003 là ''141''; năm 2004 là ''149''; năm 2005 là ''175''; năm 2006 là ''185''; năm 2007 là ''205''; và năm 2008 là ''207''.<ref name="ssa.gov">{{chú thích web |author= |title=Popular Baby Names |url=http://www.ssa.gov/OACT/babynames/ |work=[[Social Security Online]] |access-date=ngày 11 tháng 10 năm 2009}}</ref>

== Những người có tên Brendan ==
* [[Thánh Brendan|Thánh Brendan của Clonfert]], một thánh tu viện của người Ireland
* [[Brendan của Birr|Thánh Brendan của Birr]] (mất 573), cha trưởng tu viên Birr ở hạt Offaly, sống cùng thời với vị phía trên.
* [[Brendan Behan]] (1923–1964), nhà văn người Ireland
* [[Brendan Benson]] (sinh 1970), nhạc sĩ của vùng Detroit
* [[Brendan Bracken]], một thành viên nội các Anh
* [[Brendan Byrne]] (sinh 1924), chính khách đảng Dân chủ Mỹ từ New Jersey
* [[Brendan Cowell]] (sinh 1976), diễn viên và người viết kịch bản người Úc
* [[Brendan Coyle]] (sinh 1963), diễn viên người Anh
* [[Brendan Donnelly]] (sinh 1971), tuyển thủ bóng chày chuyên nghiệp
* [[Brendan Evans]] (sinh 1986), vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Mỹ
* [[Brendan Eich]] (sinh 1961), sáng lập viên của ngôn ngữ lập trình [[JavaScript]] và đồng sáng lập [[Mozilla]]
* [[Brendan Fevola]] (sinh 1981), cầu thủ bóng bầu dục kiểu Úc
* [[Brendan Fraser]] (sinh 1968), diễn viên người Mỹ gốc Canada
* [[Brendan Foster]] (sinh 1948), vận động viên chạy đường dài người Anh đoạt giải Olympic 
* [[Brendan Gallagher]], vận động viên hockey trên băng người Canada
* [[Brendan Garard]] (sinh 1971), vận động viên hockey trên cỏ người Úc
* [[Brendan Gleeson]] (sinh 1955), diễn viên người Ireland
* [[Brendan Hansen]] (sinh 1981), vận động viên bơi lội người Mỹ
* [[Brendan Harris]] (sinh 1980), vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp
* [[Brendan Haywood]] (sinh 1979), vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp của NBA
* [[Brendan Hines]] (sinh 1976), diễn viên và nhạc sĩ người Mỹ
* [[Brendan Howlin]] (sinh 1956), chính khách Công đảng Ireland
* [[Brendan Malone]], huấn luyện viên bóng rổ chuyên nghiệp người Mỹ của NBA
* [[Brendan Morrison]] (sinh 1975), vận động viên hockey trên băng chuyên nghiệp người Canada
* [[Brendan Nelson]] (sinh 1958), lãnh tụ phe Đối lập người Úc
* [[Brendan O'Neill (định hướng)]]
**[[Brendan O'Neill (doanh nhân)]] (sinh 1948), Giám đốc kinh doanh người Anh
**[[Brendan O'Neill (nhà báo)]], nhà báo người Anh
* [[Brendan Rodgers]] (sinh 1973), cựu huấn luyện viên của câu lạc bộ [[Liverpool F.C.]] 
* [[Brendan Ryan (định hướng)]]
* [[Brendan Shanahan]] (sinh 1969), vận động viên hockey chuyên nghiệp của giải NHL
* [[Brendon Small]] (sinh 1975), nhà văn người Mỹ, người sáng tạo ra chương trình truyền hình ''[[Home Movies (loạt chương trình truyền hình)|Home Movies]]'' và ''[[Metalocalypse]]''
* [[Brendan Smith (định hướng)]]
* [[Brendan Smyth]] (1927-1997), linh mục Công giáo La Mã tai tiếng người Ireland
* [[Brendan Whitecross]] (sinh 1990), cầu thủ bóng bầu dục kiểu Úc

=== Nhân vật hư cấu có tên Brendan ===
*[[Brendan Brady]], nhân vật trong vở soap opera ''Hollyoaks'' của kênh Channel 4

== Những người có tên Breandán ==
* [[Breandán Breathnach]] (1912–1985), nhà sưu tầm âm nhac và nhac công chơi kèn túi Uilleann người Ireland
* [[Breandán de Gallaí]] (sinh 1969), vũ công chuyên nghiệp người Ireland
* [[Breandán Ó hEithir]] (1930–1990), nhà văn và phát thanh viên người Ireland
* [[Breandán Ó Madagain]] (sinh 1942), học giả, nhà văn và chuyên gia về văn hoá Celt người Ireland

==Xem thêm==
*[[Danh sách tên riêng tiếng Ireland]]

==Chú thích==
<references group="chú thích"/>

==Tham khảo==
{{given name}}
{{tham khảo}}

{{Gaelic names}}

{{DEFAULTSORT:Brendan}}
[[Thể loại:Tên riêng nam giới tiếng Anh]]
[[Thể loại:Tên riêng nam giới tiếng Ireland]]