Xem mã nguồn của Cá bàng chài tro

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Choerodon schoenleinii''
| image = FMIB 47481 Choerops schoenleini.jpeg
| image_caption = 
| image_size = 250px
| status = NT
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Labriformes]]
| familia = [[Labridae]]
| genus = ''[[Choerodon]]''
| species = '''''C. schoenleinii'''''
| binomial = ''Choerodon schoenleinii''
| binomial_authority = ([[Achille Valenciennes|Valenciennes]], 1839)
| synonyms = {{Collapsible list|
* ''Cossyphus schoenleinii'' {{small|Valenciennes, 1839}}
* ''Cossyphus cyanostolus'' {{small|[[John Richardson (nhà tự nhiên học)|Richardson]], 1846}}
* ''Cossyphus ommopterus'' {{small|Richardson, 1846}}
* ''Choerops unimaculatus'' {{small|[[Oskar Cartier|Cartier]], 1874}}
* ''Torresia australis'' {{small|[[Francis de Laporte de Castelnau|Castelnau]], 1875}}
* ''Chaerops notatus'' {{small|[[Haynes Gibbes Alleyne|Alleyne]] & [[William John Macleay|Macleay]], 1877}}
* ''Torresia lineata'' {{small|[[Charles Walter De Vis|De Vis]], 1885}}
* ''Choerops nyctemblema'' {{small|[[David Starr Jordan|Jordan]] & [[Barton Warren Evermann|Evermann]], 1902}}
* ''Choerodon rubidus'' {{small|[[Trevor D. Scott|Scott]], 1959}}
* ''Choerodon quadrifasciatus'' {{small|Yu, 1968}}
}}}}
'''''Choerodon schoenleinii''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Choerodon]]'' trong [[họ Cá bàng chài]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1839]].

== Từ nguyên ==
Từ định danh ''schoenleinii'' được đặt theo tên của [[Johann Lukas Schönlein]] ([[1793]] – [[1864]]), nhà [[tự nhiên học]] kiêm [[giáo sư]] ngành [[y học]] [[người Đức]], theo thỉnh cầu của nhà [[động vật học]] [[Louis Agassiz]], người đã cung cấp bản vẽ màu của loài cá này cho tác giả [[Achille Valenciennes]].<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/labriformes1/|tựa đề=Order Labriformes: Family Labridae (a-h)|tác giả=Scharpf | first = Christopher | first2 = Kenneth J. |last2 = Lazara|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2021-12-05}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ bờ đông [[Trung Quốc]] và [[quần đảo Ryukyu]] ([[Nhật Bản]]), phạm vi của ''C. schoenleinii'' trải dài về phía nam đến vùng biển các nước [[Đông Nam Á]], [[Papua New Guinea]] và [[bờ biển]] phía bắc [[Úc]].<ref name="gomon">Gomon, sđd, tr.34–37</ref> Tại [[Việt Nam]], loài này được ghi nhận ở [[vịnh Hạ Long]], [[cù lao Chàm]] ([[Đà Nẵng]]),<ref>{{Chú thích tạp chí|author1=Nguyễn Văn Long|author2=Mai Xuân Đạt|year=2020|title=Đặc trưng nguồn lợi cá trong các hệ sinh thái ở khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An|url=https://www.researchgate.net/publication/341183038_DAC_TRUNG_NGUON_LOI_CA_TRONG_CAC_HE_SINH_THAI_O_KHU_DU_TRU_SINH_QUYEN_THE_GIOI_CU_LAO_CHAM_-_HOI_AN.pdf|journal=Vietnam Journal of Marine Science and Technology|volume=20|issue=1|pages=105–120|doi=10.15625/1859-3097/13553|issn=1859-3097}}</ref> [[vịnh Xuân Đài]] ([[Đắk Lắk]]),<ref>{{Chú thích tạp chí|author1=Hoàng Đình Trung|author2=Võ Văn Quý|author3=Nguyễn Duy Thuận|author4=Nguyễn Hữu Nhật|author5=Nguyễn Thị Hà Giang|year=2020|title=Đa dạng thành phần loài cá ở vịnh Xuân Đài, tỉnh Phú Yên và định hướng sử dụng bền vững|url=http://vap.ac.vn/Portals/0/TuyenTap/2020/6/24/ae175f9c6d3a4c9687241a98bd165ae1/CB18.Da%20dang%20ca%20Xuan%20Dai.8p.149-157.pdf|journal=Báo cáo khoa học về Nghiên cứu và Giảng dạy Sinh học ở Việt Nam|location=[[Vĩnh Phúc (tỉnh)|Vĩnh Phúc]], [[Việt Nam]]|publisher=Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và Công nghệ|pages=149–157|doi=10.15625/vap.2020.00018}}</ref> dọc theo vùng bờ biển [[Khánh Hòa]],<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Nguyễn Văn Long|year=2009|title=Cá rạn san hô ở vùng biển ven bờ Nam Trung Bộ|url=https://vjs.ac.vn/index.php/jmst/article/view/6273/5549|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ biển|volume=3|pages=38–66}}</ref> và [[quần đảo Trường Sa]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.fishbase.se/country/CountrySpeciesSummary.php?c_code=704&id=6433|tựa đề=''Choerodon schoenleinii'' (Valenciennes, 1839)|editor1=Torres, Armi G.|editor2=Luna, Susan M.|website=[[FishBase]]|ngày truy cập=2021-12-05}}</ref>

''C. schoenleinii'' sống ở khu vực có nền [[cát]] phẳng hoặc trên thảm [[cỏ biển]], gần các [[rạn san hô]] ở vùng biển ngoài khơi và trong các [[đầm phá]] ở độ sâu đến 60 m.<ref name="fishbase">{{FishBase species|Choerodon|schoenleinii}}</ref>

== Loài bị đe dọa ==
''C. schoenleinii'' là một loài [[Cá (thực phẩm)|cá thực phẩm]] được săn lùng rất nhiều, nhất là ở khu vực [[Đông Nam Á]], [[Nhật Bản]] và [[Hồng Kông]]. Còn ở [[Tây Úc]], loài này thường bị đánh bắt bởi những người [[câu cá giải trí]]. Nạn [[đánh bắt cá quá mức]] đã khiến cho số lượng của loài này rơi vào tình trạng suy giảm nhanh chóng. Vì thế, ''C. schoenleinii'' đã được xếp vào nhóm [[Loài sắp bị đe dọa]].<ref name="iucn">{{chú thích IUCN|authors=Fairclough, D. & Nakazono, A.|year=2004|title=''Choerodon schoenleinii''|page=e.T44669A10933431|doi=10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T44669A10933431.en|access-date=2021-12-05}}</ref>

== Mô tả ==
''C. schoenleinii'' có thể phát triển đạt đến chiều dài là 1 m.<ref name="fishbase" /> Cá trưởng thành có màu [[xanh lục]] lam với một vùng [[màu vàng]] ở hai bên thân; [[vảy cá]] có các vạch màu [[xanh lam]]. Có một đốm đen nhỏ nổi bật ở gốc tia gai cuối cùng của [[vây lưng]]. Xung quanh mắt có các vệt màu xanh lam. Vây đuôi có các vệt sọc màu xanh óng. Vây lưng, vây hậu môn và [[vây bụng]] có các vệt sọc [[màu cam]] và xanh lam, được viền màu xanh ánh kim ở rìa.<ref name="bray">{{Chú thích web|url=https://fishesofaustralia.net.au/home/species/1928|title=Blackspot Tuskfish, ''Choerodon schoenleinii'' (Valenciennes 1839)|author=Bray, D. J.|year=2017|website=Fishes of Australia|access-date=2021-12-05}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.reeflifesurvey.com/species/choerodon-schoenleinii/|title=''Choerodon schoenleinii'' Labridae|editor=Joe Shields|website=Reef Life Survey|access-date=2021-12-05}}</ref>

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 7; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.<ref name="gomon" />

== Sinh thái học ==
Thức ăn của ''C. schoenleinii'' là những loài [[động vật có vỏ]] cứng, bao gồm [[giáp xác]], [[nhuyễn thể]] và [[cầu gai]].<ref name="fishbase" /> ''C. schoenleinii'' là một trong số ít loài thuộc [[họ Cá bàng chài]] được ghi nhận là có hành vi dùng [[đá]] làm [[đe]] để đập vỡ vỏ của con mồi. Một cá thể của loài ''C. schoenleinii'' được quan sát tại [[rạn san hô Great Barrier]] khi đang giữ chặt một con [[sò]] trong miệng. ''C. schoenleinii'' lăn người sang hai bên để đập liên tiếp con sò vào một tảng [[đá]] cho đến khi vỏ sò vỡ nát.<ref name="jones">{{Chú thích tạp chí|last=Jones|first=A. M.|last2=Brown|first2=C.|last3=Gardner|first3=S.|year=2011|title=Tool use in the tuskfish ''Choerodon schoenleinii''?|url=|journal=Coral Reefs|volume=30|issue=3|pages=865–865|doi=10.1007/s00338-011-0790-y|issn=1432-0975}}</ref> Việc sử dụng một tảng đá làm đe thay vì làm [[búa]] có thể được xem là một biểu hiện của [[trí thông minh]] ở cá.<ref name="jones" /> Những loài còn lại cũng được biết đến với hành vi này là ''[[Halichoeres garnoti]]'', ''[[Thalassoma hardwicke]]'', ''[[Choerodon graphicus]]'' và ''[[Choerodon anchorago]]''.

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

=== Trích dẫn ===
* {{Chú thích tạp chí|author=Gomon|first=Martin F.|year=2017|title=A review of the tuskfishes, genus ''Choerodon'' (Labridae, Perciformes), with descriptions of three new species|url=https://museumsvictoria.com.au/media/4694/001-111_mmv76_gomon_choerodon_7_web.pdf|journal=Memoirs of Museum Victoria|volume=76|pages=1–111|doi=10.24199/j.mmv.2017.76.01}}

{{Taxonbar}}

<!-- Cá bàng chài tro -->

[[Thể loại:Choerodon|S]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Trung Quốc]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Thái Lan]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Indonesia]]
[[Thể loại:Cá Malaysia]]
[[Thể loại:Cá Singapore]]
[[Thể loại:Cá Papua New Guinea]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Động vật Đông Timor]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1839]]
[[Thể loại:Động vật Hồng Kông]]