Xem mã nguồn của Cá mú vân sóng

{{Bảng phân loại
| image = Cephalopholis formosa Ko Tao, Thailand 1476.jpg
| image_caption = 
| image_size = 250px
| status = LC 
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn"/>
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Perciformes]]
| familia = [[Serranidae]]
| subfamilia = [[Epinephelinae]]
| genus = ''[[Cephalopholis]]''
| species = '''''C. formosa'''''
| binomial = ''Cephalopholis formosa''
| binomial_authority = ([[George Shaw (nhà sinh vật học)|Shaw]], 1812)
| synonyms = * ''Sciaena formosa'' {{small|Shaw, 1812}}
}}
'''Cá mú vân sóng''',<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Võ Văn Quang|year=2018|title=Đa dạng loài họ cá Mú (Serranidae) vùng biển từ Đà Nẵng đến Bình Thuận|url=https://aquadocs.org/bitstream/handle/1834/15046/10-Vo%20Van%20Quang%20pp%20101-113.pdf?sequence=1|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển|volume=18|issue=4A|pages=101–113}}</ref> [[danh pháp]] là '''''Cephalopholis formosa''''', là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Cephalopholis]]'' trong [[họ Cá mú]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1812]].

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''formosa'' trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "xinh đẹp", hàm ý có lẽ đề cập đến các vân sọc màu xanh lam trên thân loài cá này.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/serranoidei2/|tựa đề=Order Perciformes: Suborder Serranoidei (part 2)|tác giả=Christopher Scharpf|năm=2022|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2022-11-03|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009142602/https://etyfish.org/serranoidei2/|url-status=dead}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ [[Lakshadweep]] vá bờ biển [[Ấn Độ]], cá mú vân sóng trải dài về phía đông đến vùng biển các nước [[Đông Nam Á]], ngược lên phía bắc đến Nam [[Nhật Bản]], giới hạn phía nam đến bờ bắc [[Tây Úc]].<ref name="iucn">{{Chú thích IUCN|title=''Cephalopholis formosa''|page=e.T132743A100454878|authors=Liu, M. & Ma, K.|year=2018|volume=2018|doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132743A100454878.en|access-date=2022-11-03}}</ref><ref>{{Cof record|spid=35187|title=''Sciaena formosa''|access-date=2022-11-03}}</ref>

Sự xuất hiện của cá mú vân sóng đã được ghi nhận ở [[vịnh Ba Tư]], tuy nhiên báo cáo này lại không có hình chụp mẫu vật.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Tavakoli-Kolour|first=P.|last2=Khatami|first2=S.|last3=Barkhordari|first3=A.|last4=Farhadi|first4=A.|year=2015|title=First record of ''Cephalopholis formosa'' (Shaw, 1812) (Perciformes: Serranidae) in the Persian Gulf|url=https://www.researchgate.net/publication/269274551_First_record_of_Cephalopholis_formosa_Shaw_1812_Perciformes_Serranidae_in_the_Persian_Gulf.pdf|journal=Journal of Applied Ichthyology|volume=31|issue=1|pages=197–198|doi=10.1111/jai.12636}}</ref> Trong danh mục các loài cá mú của Parenti và Randall (2020) thì không thấy đề cập đến vùng biển này trong khu vực phân bố của cá mú vân sóng. Các tác giả cũng lưu ý rằng, cá mú vân sóng thường bị nhầm lẫn với [[cá mú than]] (''C. boenak'').<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Parenti|first=Paolo|last2=Randall|first2=John E.|year=2020|title=An annotated checklist of the fishes of the family Serranidae of the world with description of two new related families of fishes|url=https://www.fishtaxa.com/index.php/ft/article/download/15-1/145|journal=FishTaxa|volume=15|page=53|issn=2458-942X|access-date=2022-11-03|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009142604/https://www.fishtaxa.com/index.php/ft/article/download/15-1/145|url-status=dead}}</ref>

Ở [[Việt Nam]], cá mú vân sóng được ghi nhận tại [[quần đảo Hoàng Sa]]; [[hòn Mê]] ([[Thanh Hóa]]);<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Nguyễn Hữu Phụng|year=2004|title=Thành phần cá rạn san hô biển Việt Nam|url=http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|journal=Tuyển tập Báo cáo Khoa học Hội nghị Khoa học "Biển Đông-2002"|pages=275-308|access-date=2022-11-03|archive-date=2022-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226011234/http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Đà Nẵng]];<ref>{{Chú thích tạp chí|authors=Võ Văn Quang; Lê Thị Thu Thảo; Nguyễn Thị Tường Vi; Trần Thị Hồng Hoa; Nguyễn Phi Uy Vũ; Trần Công Thịnh|year=2016|title=Đa dạng thành phần loài và hiện trạng khai thác họ cá Mú (Serranidae) vùng biển ven bờ Đà Nẵng và Quảng Nam|url=http://113.160.249.209:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/19622/VoVanQuang.pdf?sequence=2|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển|volume=16|issue=4|pages=405–417|doi=10.15625/1859-3097/16/4/7506|access-date=2022-11-03|archive-date=2024-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20240531214244/http://113.160.249.209:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/19622/VoVanQuang.pdf?sequence=2|url-status=dead}}</ref> [[vịnh Vân Phong]] ([[Khánh Hòa]])<ref>{{Chú thích tạp chí|authors=Võ Văn Quang, Trần Thị Hồng Hoa, Lê Thị Thu Thảo, Trần Công Thịnh|year=2015|title=Đa dạng thành phần loài và kích thước khai thác của một số loài thuộc họ Cá mú (Serranidae) vùng biển ven bờ Khánh Hòa|url=https://sti.vista.gov.vn/file_DuLieu/dataTLKHCN//CVv27/2015/CVv27V37S12015010.pdf|journal=Tạp chí Sinh học|volume=37|issue=1|pages=10-19|access-date=2022-11-03|archive-date=2022-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221103151047/https://sti.vista.gov.vn/file_DuLieu/dataTLKHCN//CVv27/2015/CVv27V37S12015010.pdf}}</ref> và [[quần đảo An Thới]] ([[Kiên Giang]]).<ref>{{Chú thích tạp chí|authors=Nguyễn Hữu Phụng; Nguyễn Văn Long|year=1996|title=Một số kết quả nghiên cứu cá rạn san hô ở An Thới (Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang)|url=http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19577/1/11_NguyenHuuPhung.pdf|journal=Tuyển tập nghiên cứu biển|volume=7|pages=84-93|access-date=2022-11-03|archive-date=2022-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605173621/http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19577/1/11_NguyenHuuPhung.pdf|url-status=dead}}</ref> 

Cá mú vân sóng sống trên các [[rạn viền bờ]] có nền đáy [[bùn]] hoặc [[san hô]] chết ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.<ref name="fb">{{FishBase species|Cephalopholis|formosa}}</ref>

== Mô tả ==
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá mú vân sóng là 34 cm.<ref name="fb" /> Thân có màu nâu sẫm hoặc vàng nâu với các vân sọc màu xanh lam khắp cơ thể và các vây. Vùng mõm, ngực và cằm có nhiều chấm xanh cùng màu. Ngay góc [[nắp mang]] có một đốm đen lớn. Vây đuôi bo tròn.<ref name="fao">{{Chú thích sách|title=The living marine resources of the Western Central Pacific|publisher=[[FAO]]|year=1999|isbn=92-5-104051-6|editor=Kent E. Carpenter; Volker H. Niem|location=[[Roma]]|chapter=Serranidae|chapter-url=https://www.fao.org/3/x2400e/x2400e35.pdf|authors=P. C. Heemstra, & J. E. Randall|page=2487}}</ref>

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 7–8; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy [[đường bên]]: 47–51.<ref name="randall">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=Q2suD8z5um4C&lpg=PT102&dq=&hl=vi&pg=PA102#v=&q&f=false|title=Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea|last=Randall|first=Roger C.|last2=Allen|first2=Gerald R.|last3=Steene|publisher=Nhà xuất bản [[Đại học Hawaii]]|year=1997|isbn=0-8248-1895-4|page=102}}</ref>

== Lai tạp ==
Trong hai lần vào năm 2014 và 2020, người ta nhìn thấy những con cá mú có [[kiểu hình]] bất thường ở [[Djibouti]]. Qua [[quan sát thực địa]], những con cá mú kể trên có kiểu hình tương đồng với cá mú vân sóng, tuy nhiên lại mang thêm một số đặc điểm của ''[[Cephalopholis oligosticta]]'' (như vây đuôi và vây lưng có thêm đốm xanh, vệt sọc xanh trên mõm ngay trước mắt).<ref name="he">{{Chú thích tạp chí|last=He|first=Song|last2=Green|first2=Alison L.|last3=Samoilys|first3=Melita A.|last4=Moussa Omar|first4=Youssouf|last5=Berumen|first5=Michael L.|year=2022|title=Waif or hybrid? Observation records of rare coloration grouper in Djibouti|url=|journal=Environmental Biology of Fishes|volume=105|issue=4|pages=531–536|doi=10.1007/s10641-022-01253-5|issn=1573-5133}}</ref>

Cá mú vân sóng chưa từng được ghi nhận ở khu vực [[Biển Đỏ]] trước đó, nên có hai giả thuyết được đặt ra: cá mú vân sóng thực sự có mặt ở Biển Đỏ nhưng hiếm thấy, đã [[tạp giao]] với ''C. oligosticta'' (loài [[đặc hữu]] của Biển Đỏ), hoặc cả hai loài này đã lang thang đến một vị trí nào đó trong [[biển Ả Rập]] và tạp giao với nhau, cá bột sau đó theo [[hải lưu]] mà trôi dạt đến [[Djibouti]].<ref name="he" />

== Thương mại ==
Do kích thước nhỏ mà cá mú vân sóng không phải loài được nhắm mục tiêu trong ngành [[ngư nghiệp]], thường chỉ được [[đánh bắt thủ công]].<ref name="iucn" /> Ở [[Ấn Độ]], cá mú vân sóng lại là loài [[Cá (thực phẩm)|cá thực phẩm]] và [[cá cảnh]] có giá trị cao trong thương mại.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Deepti|first=V. A. I.|last2=Shrikanya|first2=K. V. L.|last3=Sujatha|first3=K.|year=2013|title=Morphometric variation and allozyme electroporetic studies in hind grouper species of genus ''Cephalopholis'' (Epinephelidae) off Visakhapatnam, Central Eastern Coast of India|url=https://www.ijsr.net/archive/v4i3/SUB151971.pdf|journal=International Journal of Science and Research|volume=6|pages=533–542}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|3}}

{{taxonbar}}

[[Thể loại:Cephalopholis|F]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ]]
[[Thể loại:Cá Sri Lanka]]
[[Thể loại:Cá Myanmar]]
[[Thể loại:Cá Thái Lan]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1812]]