Xem mã nguồn của Cá sáp dầu

{{Bảng phân loại
| name = ''Ruvettus pretiosus''
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =<ref name=IUCN>{{chú thích IUCN |author=Collette, B.B. |author2=Curtis, M. |author3=Smith-Vaniz, W.F. |author4=Pina Amargos, F. |author5=Williams, J.T. |author6=Grijalba Bendeck, L. |date=2015 |title=''Ruvettus pretiosus'' |volume=2015 |page=e.T190432A16644022 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T190432A16644022.en |access-date=20 December 2021}}</ref>
| image = Ruvettus pretiosus (oilfish).png
| image_width = 240px
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Lớp Cá vây tia|Actinopterygii]]
| ordo = [[Scombriformes]]
| familia = [[Họ Cá thu rắn|Gempylidae]]
| genus = '''''Ruvettus'''''
| genus_authority = [[Anastasio Cocco|Cocco]], 1833
| species = '''''R. pretiosus'''''
| binomial = ''Ruvettus pretiosus''
| binomial_authority = [[Anastasio Cocco|Cocco]], 1833
| synonyms = {{collapsible list| bullets = true
| ''Rovetus temminckii'' <small>Cantraine, 1833</small>
| ''Tetragonurus simplex'' <small>R. T. Lowe, 1839</small>
| ''Thyrsites acanthoderma'' <small>R. T. Lowe, 1839</small>
| ''Thyrsites scholaris'' <small>Poey, 1854</small>
| ''Ruvettus tydemani'' <small>M. C. W. Weber, 1913</small>
| ''Ruvettus pacificus'' <small>D. S. Jordan & E. K. Jordan, 1922</small>
| ''Ruvettus delagoensis'' <small>Gilchrist & von Bonde, 1924</small>
| ''Ruvettus whakari'' <small>Griffin, 1927</small>
}}
}}
'''Cá hố dầu'''<ref>{{Chú thích sách|title=Danh mục cá biển Việt Nam_tập IV|last=Nguyễn Hữu Phụng (chủ biên), Nguyễn Nhật Thi, Nguyễn Phi Đính, Đỗ Thị Như Nhung|first=(Viện Hải dương học Nha Trang)|publisher=NXB Khoa học và Kỹ thuật|year=1997|location=Việt Nam}}</ref> ([[danh pháp hai phần]]: '''''Ruvettus pretiosus''','' tên tiếng Anh: '''''Castor-oil fish''''') là một loài cá trong [[họ Cá thu rắn]].<ref name=FB>{{FishBase species | genus=Ruvettus | species=pretiosus | year=2021}}</ref>

==Phân bố==
Cá biển; đáy biển khơi; di cư trong biển; phạm vi độ sâu {{convert|100|-|800|m|ft}}, thường gặp ở độ sâu {{convert|200|-|400|m|ft}}. Cận nhiệt đới; 55°B- 43°N, 180°T-180°Đ.<ref name=FB/> Thường sinh sống trên thềm lục địa, đôi khi ở vùng biển sâu đến 800 m. Thường sống đơn độc hoặc thành từng cặp gần đáy. Di cư xa bờ.<ref name=FB/>

==Đặc điểm==
Chiều dài tối đa: {{convert|300|cm|in}} (chiều dài tổng cộng, TL) cá đực/không giới tính; chiều dài phổ biến: {{convert|150|cm|in}} (chiều dài tiêu chuẩn, SL) cá đực/không giới tính; trọng lượng tối đa công bố: {{convert|63,5|kg|lb}}. Vây lưng: tia gai 13-15, tia mềm: 15-18; Vây hậu môn: tia gai 0, tia mềm: 15-18. Đốt sống: 32. Da rất thô ráp, các vảy rải rác với các mấu gai xương. Gờ giữa bụng (gờ bụng) trên đường viền bụng. Cơ thể có màu nâu đồng nhất đến nâu sẫm, các chóp vây ngực và vây bụng màu đen, mép vây lưng thứ hai và vây hậu môn màu trắng ở các cá thể non. Thức ăn là cá, động vật giáp xác và mực ống.<ref name=FB/>

==Đánh bắt==
Chiếc móc gỗ gọi là 'palu' hoặc móc Ruvettus được sử dụng để bắt loài này ở miền nam trung tâm Thái Bình Dương. Thịt rất nhiều dầu, có tính chất tẩy xổ nếu ăn nhiều. Mua bán ở dạng cá tươi và chả cá ở Nhật Bản; cũng được chế biến thành bột cá.<ref name=FB/>

==Ẩm thực==
Thịt của loài cá này rất nhiều dầu và mặc dù có thể ăn được, nhưng dầu thực tế bao gồm các [[este sáp]], không được tiêu hóa như [[dầu ăn]] thông thường. Thịt có hàm lượng dầu khoảng 25%, và với khẩu phần từ vài ounce trở lên thì một số người gặp tác dụng phụ nhuận tràng, như gây tiêu chảy, từ một lượng lớn các este sáp như vậy. Một số người tiêu thụ một lượng lớn cá hố dầu cũng bị đau bụng và nôn mửa.

Cá hố dầu có hương vị hấp dẫn và có thể có giá rẻ hơn đáng kể so với một số loài cá khác, dẫn đến việc một số người bán cá cố tình ghi sai nó là [[Stromateidae|cá chim]] hoặc thậm chí là [[Họ Cá tuyết|cá tuyết]], mặc dù chúng hoàn toàn không liên quan. Điều này khiến người tiêu dùng thường ăn với khẩu phần lớn hơn, vì họ cho rằng đó là loại cá mà họ quen thuộc, và sau đó có thể bị tiêu chảy. Vì lý do này, [[Nhật Bản]] và [[Italia]] đã áp dụng lệnh cấm nhập khẩu cá hố dầu. [[Australia]] không cấm bán cá hố dầu nhưng khuyến cáo các nhà bán lẻ và nhà cung cấp dịch vụ ăn uống thông báo cho người tiêu dùng về nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến tiêu thụ cá hố dầu.<ref>{{Chú thích web | url=http://www.health.qld.gov.au/foodsafety/documents/fs-9-oilfish.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20120329055046/http://www.health.qld.gov.au/foodsafety/documents/fs-9-oilfish.pdf | title=Escolar and oilfish health warning | archive-date=March 29, 2012 | date=October 2011 | publisher=Queensland Health}}</ref> FDA [[Hoa Kỳ]] cũng cảnh báo người tiêu dùng về khả năng dán nhãn sai của cá hố dầu và các tác dụng phụ như tiêu chảy hoặc nôn mửa có thể xảy ra đều gây khó chịu tồi tệ nhất, nhưng không gây nguy hiểm cho sức khỏe.<ref>{{Chú thích web | url=https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/RetailFoodProtection/ManagingFoodSafetyHACCPPrinciples/Operators/ucm078063.htm | orig-year=First published April 2006 | title=Annex 2 - Seafood References for Managing Food Safety: A Manual for the Voluntary Use of HACCP Principles for Operators of Food Service and Retail Establishments | date=December 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121123084156/https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/RetailFoodProtection/ManagingFoodSafetyHACCPPrinciples/Operators/ucm078063.htm | archive-date=November 23, 2012 | publisher=U.S. Food and Drug Administration}}</ref> Cá hố dầu vảy lạ (''[[Lepidocybium flavobrunneum]]''), một họ hàng của cá hố dầu, cũng có hàm lượng este sáp cao và thường bị dán nhãn sai tương tự.

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Ruvettus pretiosus (oilfish).png
Tập tin:Oilfish.jpg
Tập tin:Ölfisch.jpg
Tập tin:Fish4424 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg
</gallery>

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng|Ruvettus pretiosus}}
* {{Thể loại Commons nội dòng|Ruvettus pretiosus}}
{{tham khảo|30em}}
{{Taxonbar|from=Q297007}}

[[Thể loại:Ruvettus|P]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1833]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Họ Cá thu rắn]]


{{Actinopterygii-stub}}