Xem mã nguồn của Cát Vận

{{Thông tin nghệ sĩ
| tên = Cát Vận
| tên gốc = 
| nền = nhạc sĩ
| tên khai sinh = Cát Văn Vận
| ngày sinh = {{Ngày sinh và tuổi|1940|3|20}}
| nơi sinh = [[Hà Nội]]
| quốc tịch = {{VNM}}
| con = 
| học hàm = 
| khen thưởng = {{HCVN|Lao động|3|1}}
| vai trò âm nhạc = 
| năm hoạt động âm nhạc = 1975{{dash}}nay
| dòng nhạc = [[Nhạc đỏ]]
| chức vụ = 
| bắt đầu = 
| kết thúc = 
| tiền nhiệm = 
| kế nhiệm = 
| chức vụ 2 = 
| bắt đầu 2 = 
| kết thúc 2 = 
| giải thưởng 1 = [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]]
| năm 1 = Đợt 3 (2012)
| giải thưởng 2 = 
| năm 2 = 
| Nền = 
| Tên = 
| Tên khai sinh = 
| Sinh = 
| Origin = 
| Dòng nhạc = 
| Nơi sinh = 
}}'''Cát Vận''' (sinh ngày 20 tháng 3 năm 1940) là một nhạc sĩ người Việt Nam. Ông từng là Trưởng ban Biên tập âm nhạc của [[Đài Tiếng nói Việt Nam]] và là Tổng biên tập tạp chí "Âm nhạc và Thời đại" của [[Hội Nhạc sĩ Việt Nam]]. Cát Vận là tác giả của một số ca khúc đáng chú ý tại Việt Nam như "Hãy đến với rừng", "Đi dọc Việt Nam", "Nghĩa tình quan họ", "Lời ru tháng Ba",... Ngoài ra, ông cũng là người nhiều tác phẩm cho khí nhạc quen thuộc tại Việt Nam.

== Thân thế ==
Cát Vận có tên khai sinh là '''Cát Văn Vận''', sinh ngày 20 tháng 3 năm 1940. Nguyên quán của ông ở xã Phùng Hưng thuộc tỉnh [[Sơn Tây (tỉnh Việt Nam)|Sơn Tây]] cũ, ngày nay là phường [[Sơn Tây (phường)|Sơn Tây]], [[Hà Nội]]. Cát Vận nhập học [[Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam|Trường Âm Nhạc Việt Nam]] vào năm 1961, ông là học sinh hệ Trung cấp chuyên ngành [[contrebasse]].<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://hoinhacsi.vn/hoi-vien/cat-van-van|tựa đề=Cát Văn Vận|ngày=2016-09-02|website=[[Hội Nhạc sĩ Việt Nam]]|ngôn ngữ=|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}{{Liên kết hỏng|date=2024-10-04 | bot=InternetArchiveBot}}</ref>

== Sự nghiệp ==
Năm 1965, Cát Vận về công tác Đoàn Văn công Phòng không – Không quân. Ông vừa chơi contrebasse, vừa tham gia sáng tác ca khúc và nhạc múa. Sau khi tốt nghiệp khoa Lý luận – Sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội, Cát Vận về công tác tại [[Đài Tiếng nói Việt Nam]].<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://vovlive.vn/cat-van-nguoi-nhac-si-voi-tinh-yeu-cua-bien-p508.html|tựa đề=Cát Vận: Người nhạc sĩ với "Tình yêu của biển"|website=[[Đài Tiếng nói Việt Nam|Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref> Sau khi gia nhập ban âm nhạc của đài, Cát Vận đã thành lập dàn nhạc hòa tấu đầu tiên dành cho thể loại nhạc không lời vào năm 1978.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=lFVBEAAAQBAJ&pg=PT168&dq=c%C3%A1t+v%E1%BA%ADn&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwjWhrGq5sP6AhVZ_WEKHbf3CRcQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=c%C3%A1t%20v%E1%BA%ADn&f=false|title=Voices of Vietnam: A Century of Radio, Red Music, and Revolution|last=Ó Briain|first=Lonán|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2021|isbn=9780197558263|location=New York|pages=168|oclc=1258043431}}</ref> Cát Vận sáng tác ca khúc đầu tay "Chân dung dũng sĩ" năm 1975 có nội dung liên quan đến [[Chiến dịch Tây Nguyên]] tại [[Buôn Ma Thuột (thành phố)|Buôn Ma Thuột]] ngày 10 tháng 3 năm 1975.<ref name=":4">{{Chú thích web|url=https://vov.vn/van-hoa/am-nhac/nhac-si-cat-van-ong-tinh-yeu-cua-bien-386115.vov|tựa đề=Nhạc sĩ Cát Vận - ông “Tình yêu của biển”|ngày=2015-03-04|website=[[Đài Tiếng nói Việt Nam|Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref> Ca khúc này đã được giới thiệu trong chương trình ca nhạc đầu tiên của truyền hình cùng ca khúc "Những tiếng ca vang trên đất này" của nhạc sĩ [[Nguyễn Đức Toàn]].<ref name=":2" />

Sau những năm tháng công tác tại đây, ông được giao phụ trách kênh Âm nhạc và Tin tức chuyên biệt phát nhạc quốc tế.<ref name=":2">{{Chú thích web|url=https://giaoducthoidai.vn/post-322906.html|tựa đề=Nhạc sĩ Cát Vận và những tình khúc say lòng|tác giả=Quỳnh Chi|ngày=2018-08-15|website=Báo Giáo dục và Thời đại Online|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref> Ông đồng thời là Chủ nhiệm chương trình FM đầu tiên năm 1990.<ref name=":0" /> Sau đó ông là Trưởng đoàn Ca Nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam vào năm 1994 và là Trưởng ban biên tập âm nhạc của đài vào năm 1997. Năm 2000, ông chuyển công tác về Hội Nhạc sĩ Việt Nam với tư cách là Tổng biên tập Tạp chí "Âm nhạc và Thời đại".<ref name=":0" />

Không chỉ riêng sáng tác về mảng ca khúc, để đáp ứng yêu cầu công tác chuyên môn, Cát Vận đã tiếp cận và sáng tác nhiều thể loại âm nhạc khác. Ông viết hợp xướng, nhạc điện ảnh, nhạc múa rối, nhạc múa. Đề tài mà ông sáng tác cũng được đánh giá là đa dạng, trong đó những ca khúc như "Mùa hè gọi", "Hà Nội - bài ca năm tháng", "Mơ sóng biển Việt Nam",  thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương, đất nước.<ref name=":4" /> Cát Vận cũng là tác giả của một số ca khúc đáng chú ý tại Việt Nam như "Hãy đến với rừng", "Đi dọc Việt Nam", "Nghĩa tình quan họ", "Lời ru tháng Ba",...<ref name=":5" />

Trong chuyến công tác tại huyện đảo [[Trường Sa (đặc khu)|Trường Sa]] năm 2013, ngoài "Mơ thanh bình sóng biển Việt Nam", Cát Vận còn viết ca khúc "Nghe tiếng a di đà ở Trường Sa". Trước đó ông cũng hoàn thành nhạc phẩm "Hãy lắng nghe triệu Trái tim Việt". Những bài hát mới này được xem là lời khẳng định về chủ quyền biển đảo của Việt Nam trước vấn đề [[Tranh chấp Biển Đông Việt Nam – Trung Quốc (2011)|tranh chấp biển Đông]].<ref name=":6" /> Năm 2017, một chương trình nghệ thuật "Tình yêu Hà Nội" trong lần tổ chức thứ 10 đã tôn vinh 5 nhạc sĩ có những đóng góp quan trọng cho âm nhạc Việt Nam gồm: [[Nguyễn Đình Bảng]], [[Đinh Quang Hợp]], Đức Minh, Lê Tịnh và Cát Vận.<ref>{{Chú thích web|url=https://baochinhphu.vn/news-102227585.htm|tựa đề=Đêm nhạc “Tình yêu Hà Nội” tôn vinh 5 nhạc sĩ tên tuổi|tác giả=MK|họ=|ngày=2017-09-24|website=Báo Chính phủ|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref>

Năm 2021, Cát Vận sáng tác ca khúc "Hát lên Việt Nam", được lấy làm chủ đề cho cuộc vận động sáng tác "Hát lên Việt Nam - Let's sing Vietnam" nhằm khuyến khích các tác giả sáng tác những ca khúc ca ngợi tình yêu quê hương, đất nước, con người Việt Nam.<ref>{{Chú thích web|url=https://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Van-hoa/999327/sang-tac-ca-khuc-ve-tinh-yeu-dat-nuoc-them-dong-luc-de-but-pha|tựa đề=Sáng tác ca khúc về tình yêu đất nước: Thêm động lực để bứt phá|tác giả=An Định|ngày=2021-05-16|website=[[Hànộimới|Báo Hànộimới]]|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref> Ông cũng là thành viên trong ban giám khảo của Cuộc vận động sáng tác ca khúc kỷ niệm 50 năm trận chiến Đồng Lộc tại tòa soạn [[Thanh Niên (báo)|báo ''Thanh Niên'']] ở Hà Nội.<ref>{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/post-770691.html|tựa đề=Chấm chung khảo cuộc vận động sáng tác ca khúc kỷ niệm 50 năm chiến thắng Đồng Lộc|tác giả=N.V|ngày=2018-07-05|website=[[Báo Thanh Niên]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref>

== Thành tựu ==
Hơn 40 năm hoạt động âm nhạc và báo chí, Cát Vận đã có những thành quả nhất định trong lĩnh vực âm nhạc và phát thanh. Những đóng góp của ông đã được Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam ghi nhận.<ref>{{Chú thích web|url=https://vov.vn/van-hoa-giai-tri/nhac-si-cat-van-nhung-canh-chim-khong-moi-215925.vov|tựa đề=Nhạc sĩ Cát Vận: “Những cánh chim không mỏi”|tác giả=Hoàng Anh|ngày=2012-07-08|website=[[Đài Tiếng nói Việt Nam|Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref>

Cát Vận sáng tác nhiều bài hát có giải thưởng: "Hãy đến với rừng" (giải thưởng Bộ Lâm nghiệp năm 1984), "Khúc quân hành trên bán đảo" cũng nhận được Giải thưởng Bộ quốc phòng.<ref name=":5">{{Chú thích sách|url=https://www.worldcat.org/title/682149444|title=Âm nhạc mới Việt Nam: tiến trình và thành tựu|last=Tú Ngọc|publisher=[[Viện Âm nhạc (Việt Nam)|Viện Âm nhạc]]|year=2000|isbn=|location=Hà Nội|pages=731|oclc=682149444}}</ref> Tác phẩm "Nghĩa tình Quan họ", "Lời ru tháng Ba" đoạt Giải thưởng Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1994, cùng nhiều ca khúc, hợp xướng và nhạc không lời được Giải thưởng của Bộ Văn hóa – Thông tin, Đài Phát thanh và Truyền hình trao tặng. Một trong những nhạc phim của bộ phim ''[[Thị xã trong tầm tay]]'' do ông sáng tác cũng đoạt Giải Nhất âm nhạc Liên hoan phim 30 năm Điện ảnh Việt Nam năm 1983.<ref name=":0" /> Cát Vận được nhà nước Việt Nam trao tặng [[Huân chương Lao động|Huân chương Lao động hạng Ba]]<ref name=":0" /> và [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]] về Văn học Nghệ thuật năm 2012.<ref name=":2" />

== Tác phẩm tiêu biểu ==

=== Tình yêu của biển ===
"Tình yêu của biển" được xem là tác phẩm mang lại "ký ức khó quên" đối với rất nhiều thính giả tại Việt Nam, đặc biệt là với những khán giả của Đài Tiếng nói Việt Nam. "Tình yêu của biển" thường xuất hiện trong các chương trình văn nghệ.<ref name=":3">{{Chú thích web|url=https://vtc.vn/ai-xuc-dong-khi-nghe-ban-nhac-nay-co-le-khong-con-tre-ar631338.html|tựa đề=Ai xúc động khi nghe bản nhạc này có lẽ không còn trẻ|tác giả=Linh Lan|họ=|tên=|ngày=2021-08-18|website=[[VTC News|Báo điện tử VTC News]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref> Cát Vận cho biết ông sáng tác "Tình yêu của biển" năm 1978, đồng thời cho rằng vì tác phẩm này mà nhiều người gọi ông là "''ông Tình yêu của biển''".<ref name=":3" /> Đây cũng là tác phẩm nằm trong danh sách tác phẩm của Cát Vận được Nhà nước Việt Nam trao tặng giải thưởng văn học nghệ thuật năm 2012.<ref name=":6">{{Chú thích web|url=https://cadn.com.vn/nhac-si-cat-van-gui-tron-tinh-yeu-voi-bien-post115709.html|tựa đề=Nhạc sĩ Cát Vận gửi trọn tình yêu với biển|tác giả=M.B|họ=|tên=|ngày=2014-06-13|website=Báo Công an thành phố Đà Nẵng|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-03}}</ref>

=== Mùa thu ===
"Mùa Thu" được Cát Vận sáng tác năm khoảng năm 1990 theo đề nghị của vợ chồng nghệ sĩ vĩ cầm Nguyễn Đình Quỳ và nghệ sĩ đàn tranh Ngô Bích Vượng. Họ muốn có một tác phẩm cho [[đàn tranh]], vừa có độ khó về kỹ thuật, lại vừa trữ tình nhằm làm bài biểu diễn tốt nghiệp hệ cao học của nhạc viện Hà Nội với sự phối hợp giữa đàn dân tộc và dàn nhạc bán cổ điển.<ref name=":2"/>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Sinh năm 1940]]
[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Nhạc sĩ nhạc đỏ]]
[[Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)]]
[[Thể loại:Huân chương Lao động hạng Ba]]