Xem mã nguồn của Cửa Ba Lạt

'''Cửa Ba Lạt''' là cửa biển ở [[miền Bắc Việt Nam]] nơi [[sông Hồng]] đổ ra [[vịnh Bắc Bộ]] giữa huyện [[Giao Thủy (huyện)|Giao Thủy]], tỉnh [[Nam Định (tỉnh)|Nam Định]] ở [[hữu ngạn]] - bờ nam và huyện [[Tiền Hải (huyện)|Tiền Hải]], tỉnh [[Thái Bình (tỉnh)|Thái Bình]] ở [[tả ngạn]] - bờ bắc.

Doi dất ngay bờ bắc là cồn Vành, còn cồn Lu là doi đất án ngữ phía nam. Trên [[cồn Vành]] có [[hải đăng]] cao 38 [[mét]]<ref>{{Chú thích web |url=http://vms-north.vn/bao-hieu-hang-hai-249/he-thong-den-bien-286/den-bien-ba-lat-4302-2.html |title="Đèn biển Ba Lạt" |access-date=2016-11-09 |archive-date=2016-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109220858/http://vms-north.vn/bao-hieu-hang-hai-249/he-thong-den-bien-286/den-bien-ba-lat-4302-2.html |url-status=dead }}</ref> xây từ năm 1962<ref>[http://vietq.vn/5-ngon-hai-dang-doc-dao-lam-cuong-chan-dan-phuot-d104286.html "5 ngọn hải đăng độc đáo làm 'cuồng chân' dân phượt "]</ref> để giúp tàu bè qua lại cửa biển.

==Lịch sử==
Cửa Ba Lạt cho đến [[thế kỷ 18]] là nhánh sông nhỏ trong khi nhánh sông chính là sông Sò (Ngô Đồng) với hai cửa Lân và cửa Hà Lạn. Năm 1787 nhân một cơn lũ lớn dâng nước ngập và khai thông cửa Ba Lạt thành cửa lớn trong khi sông Sò bị bồi lấp dần. Thời điểm đó sử ghi là ''Ba Lạt phá hội'' với nhiều ruộng vườn biến mất trong khi dải đất mới hiện ra gây ra những vụ tranh chấp đất đai.<ref>[http://www.vawr.org.vn/index.aspx?aac=CLICK&aid=ARTICLE_DETAIL&ari=2420&lang=1&menu=khoa-hoc-cong-nghe&mid=995&parentmid=982&pid=1&storeid=0&title=bien-dong-cua-ba-lat-cua-ha-lan-trong-thoi-ky-can-dai-va-anh-huong-cua-chung-toi-dien-bien-boi-tu-xoi-lo-khu-vuc-hai-hau---nam-dinh "Biến động cửa Ba Lạt, cửa Hà Lạn trong thời kỳ cận đại và ảnh hưởng của chúng tới diễn biến bồi tụ xói lở khu vực Hải Hậu - Nam Định"]</ref>

Ba Lạt cũng được nhắc đến trong [[Hòa ước Nhâm Tuất]] 1862 khi người Pháp ép triều đình Huế phải mở sông Hồng thông thương và cho phép tàu thuyền Pháp và [[I Pha Nho]] ra vào cửa Ba Lạt.<ref>Trần Trọng Kim. ''Việt Nam Sử lược''. Tr 261</ref>

Với lượng [[phù sa]] của do dòng sông đem về, cửa Ba Lạt đã di chuyển dần, lấn ra biển; tính từ cuối [[thế kỷ 19]]/đầu [[thế kỷ 20]] thì bên Giao Thủy đã tiến thêm ra biển 1 [[km]] còn bên Kiến Xương thì tăng thêm 2&nbsp;km.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.doanhnhansaigon.vn/nhat-ky-lu-hanh/huyen-thoai-cua-ba-lat/1071998/ |ngày truy cập=2016-11-09 |tựa đề="Huyền thoại cửa Ba Lạt " |archive-date = ngày 9 tháng 11 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109152745/http://www.doanhnhansaigon.vn/nhat-ky-lu-hanh/huyen-thoai-cua-ba-lat/1071998/ |url-status=dead }}</ref>

==Hiện trạng==
Thủy văn của [[cửa biển]] này có tác động làm sạt lở bờ phía Nam Định trong khi bồi lên bên phía Thái Bình. Tình trạng này vào thế kỷ 21 thì chính con người đã góp phần gây thêm thiệt hại vì nạn hút cát trái phép.<ref>{{Chú thích web |url=http://baophapluat.vn/thoi-su/cat-tac-tan-cong-cua-ba-lat-150709.html |title=“Cát tặc” tấn công cửa Ba Lạt |access-date=2016-11-09 |archive-date=2016-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161110111851/http://baophapluat.vn/thoi-su/cat-tac-tan-cong-cua-ba-lat-150709.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Chú thích web |url=http://www.nguoiduatin.vn/can-canh-nhung-voi-bach-tuoc-tren-cua-ba-lat-a91078.html |title="Cận cảnh những 'vòi bạch tuộc' trên cửa Ba Lạt" |access-date=2016-11-09 |archive-date=2016-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161110125904/http://www.nguoiduatin.vn/can-canh-nhung-voi-bach-tuoc-tren-cua-ba-lat-a91078.html |url-status=dead }}</ref>

Việc phá rừng ngập để làm ao nuôi tôm, cá, ngao<ref>{{Chú thích web |url=http://thuysangiaothuy.com/Tin-tuc-moi/Ngao-Giao-Thuy-Chat-luong-vang-tu-thien-nhien.html |ngày truy cập=2016-11-09 |tựa đề="Ngao Giao Thủy" |archive-date = ngày 9 tháng 11 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109220932/http://thuysangiaothuy.com/Tin-tuc-moi/Ngao-Giao-Thuy-Chat-luong-vang-tu-thien-nhien.html |url-status=dead }}</ref> và tăng gia diện tích canh tác cũng đã gây thiệt hại môi sinh song nhận thức được nguy cơ này đã giúp việc thành lập [[Vườn quốc gia Xuân Thủy]] năm 2003 giúp phục hồi hệ sinh thái rừng ngập dưới [[Công ước Ramsar|công ước quốc tế Ramsar]].<ref>[http://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/hoi-sinh-rung-ngap-man/40601.html "Hồi sinh rừng ngập mặn"]</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{Sơ khai}}

[[Thể loại:Cửa biển Việt Nam|B]]