Xem mã nguồn của Canis etruscus

{{Bảng phân loại
| fossil_range = [[Pleistocene sớm]] 1.9-1.6 [[Megaannum|Ma]]
| image = Canisetr.JPG
| image_alt = Skeletal fragments of ''Canis arnensis''
| image_caption = 
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Lớp Thú|Mammalia]]
| ordo = [[Bộ Ăn thịt|Carnivora]]
| familia = [[Họ Chó|Canidae]]
| genus = ''[[Chi Chó|Canis]]''
| species = ''C. etruscus''
| subspecies = 
| binomial = '''''Canis etruscus'''''
| binomial_authority = [[Charles Immanuel Forsyth Major|Forsyth Major]], 1877<ref name=major1887>Forsyth Major CI (1877) Considerazioni sulla fauna dei Mammiferi pliocenici e postpliocenici della Toscana. III. Cani fossili del Val d'Arno superiore e della Valle dell'Era. Mem Soc Tosc Sci Nat 3:207–227</ref>
| synonyms = {{Species list
 |C. apolloniensis|G.D. Koufos and D.S. Kostopoulos 1997<ref name=koufos1997>Koufos, G.D., Kostopoulos, D., 1997b. New Carnivore material from the Plio-Pleistocene of Macedonia (Greece) with a description of a new canid. Münchner Geowiss. Abhlungen 34, 33e63.</ref>
 }}
| synonyms_ref = <ref name=brugal2011/>
}}
'''Canis etruscus''' (''sói Etrusca'') là một [[loài]] động vật thuộc [[chi chó]] đã [[tuyệt chủng]], là loài [[đặc hữu]] của vùng [[Địa Trung Hải]], [[châu Âu]] trong thời kỳ [[Pleistocene sớm]]. Sói Etrusca được mô tả là một động vật chi chó có kích thước nhỏ và tương đồng với [[chó sói]]. Sói Etrusca được công nhận là tổ tiên của ''C. mosbachensis'', trong khi ''C. mosbachensis'' là tổ tiên của sói xám (''C. lupus'').<ref name=cherin2014>{{chú thích tạp chí|doi=10.1007/s10914-013-9227-4|title=Re-Defining Canis etruscus (Canidae, Mammalia): A New Look into the Evolutionary History of Early Pleistocene Dogs Resulting from the Outstanding Fossil Record from Pantalla (Italy)|journal=Journal of Mammalian Evolution|volume=21|pages=95|year=2013|last1=Cherin|first1=Marco|last2=Bertè|first2=Davide F.|last3=Rook|first3=Lorenzo|last4=Sardella|first4=Raffaele}}</ref>

==Dòng dõi==
Chi ''Canis'' bao gồm các loài có kích thước lớn xuất hiện lần đầu tiên vào thế [[Pliocene Trung]], tức khoảng 3 triệu năm trước tại lưu vực Yushe, tỉnh [[Sơn Tây]], [[Trung Quốc]]. Khoảng 2,5 triệu năm trước, phạm vi sinh sống của chi này bao gồm Lưu vực Nihewan ở huyện [[Dương Nguyên]], [[Hà Bắc]], [[Trung Quốc]] và [[Kuruksay]], [[Tajikistan]].<ref name=vislobokova2003>Vislobokova, I., Sotnikova, M. & Dodonov, A., 2003 - Bio-events and diversity of the Late Miocene-Pliocene mammal faunas of Russia and adjacent areas - in: Reumer, J.W.F. & Wessels, W. (eds.) - DISTRIBUTION AND MIGRATION OF TERTIARY MAMMALS IN EURASIA. A VOLUME IN HONOUR OF HANS DE BRUIJN - DEINSEA 10: 563-574 [ISSN 0923-9308] Published ngày 1 tháng 12 năm 2003</ref> Tại châu Âu, ''C. estruscus'' xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng thời gian 1,9 - 1,8 triệu năm trước.<ref name=lucenti2016>{{chú thích tạp chí|doi=10.1016/j.quascirev.2016.09.005|title=A review on the Late Villafranchian medium-sized canid Canis arnensis based on the evidence from Poggio Rosso (Tuscany, Italy)|journal=Quaternary Science Reviews|volume=151|pages=58–71|year=2016|last1=Lucenti|first1=Saverio Bartolini|last2=Rook|first2=Lorenzo}}</ref> Dòng dõi từ ''C. etruscus'' đến [[sói Mosbach]] (''C. mosbachensis Soergel'', 1925) đến [[sói xám]] (''C. lupus'') được chấp nhận rộng rãi trong các tài liệu khoa học châu Âu.<ref name=kurten1968>{{chú thích sách|last=Kurtén|first=B.|year=1968|title=Pleistocene mammals of Europe|page=317|publisher=Weidenfeld and Nicolson|location=London|ISBN=978-0-202-30953-8}}</ref><ref name=sotnikova2010>{{chú thích tạp chí|author=Sotnikova, M|year=2010|title=Dispersal of the Canini (Mammalia, Canidae: Caninae) across Eurasia during the Late Miocene to Early Pleistocene|doi=10.1016/j.quaint.2009.06.008|volume=212 |issue=2|journal=Quaternary International|pages=86–97}}</ref><ref name=torre1967>{{chú thích tạp chí|last=Torre|first=D.|year=1967|title=I cani Villafranchiani della Toscana|journal=Palaeontographia Italica|volume=63|pages=113–136|language=it}}</ref><ref name=torre1974>{{chú thích tạp chí|last=Torre|first=D.|year=1974|title=Affinità dentali del cane della grotta di l'Escale|journal=Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia|volume=80|pages=147–156|language=it}}</ref><ref name=torre1979>{{chú thích tạp chí|last=Torre|first=D.|year=1979|title=The Ruscinian and Villafranchian dogs of Europe|journal=Bollettino della Società Paleontologica Italiana|volume=18|pages=162–165|language=it}}</ref><ref name=martin1973/><ref name=martin1973>{{chú thích tạp chí|last=Martin|first=R.|year=1973|title=Trois nouvelles espèces de Caninae (Canidae, Carnivora) des gisements Plio-Villafranchiens d'Europe. Documents des Laboratoires de Géologie de Lyon |journal=Notes et Mémoires|volume=57|pages=87–96|language=fr}}</ref><ref name=sotnikova1989/><ref name=sotnikova1989>{{chú thích tạp chí|last=Sotnikova|first=M.|year=1989|title=The carnivore mammals from the Pliocene to the early Pleistocene. Stratigraphic significance|journal=Transactions of the Geological Institute of RAS|volume=440|pages=1–122}}</ref><ref name=rook1993>{{cite thesis|last=Rook|first=L.|year=1993|title=I cani dell'Eurasia dal Miocene superiore al Pleistocene medio|type=Ph.D.|publisher=Universities of Modena, Bologna, Firenze, Roma "La Sapienza", Italy}}</ref><ref name=sotnikova2001>{{chú thích sách|last=Sotnikova|first=M.|year=2001|chapter=Remains of Canidae from the Lower Pleistocene site of Untermassfeld|editor-last=Kahlke|editor-first=R. D.|title=Das Plestozan von Untermassfled bei Meiningen (Thuringen), part 2|publisher=Romisch-Germanisches Zentralmuseum|volume=40|pages=607–632|ISBN=978-3-7749-3080-3}}</ref> Nhà [[khảo cổ học]] người Pháp [[Jean Philip-Brrif]] đề xuất ''C. mosbachensis'' là một [[phân loài]] của ''C. etruscus'',<ref name=brugal2011>{{chú thích tạp chí|doi=10.1016/j.quaint.2011.01.046|title=Quaternary small to large canids in Europe: Taxonomic status and biochronological contribution|journal=Quaternary International|volume=243|pages=171|year=2011|last1=Brugal|first1=Jean-Philip|last2=Boudadi-Maligne|first2=Myriam}}</ref> và một nhà khảo cổ học người Pháp khác là [[Henry de Lumley]] coi ''C. mosbachensis'' là một phân loài của sói xám và đề xuất phân loại ''C. lupus mosbachensis''.<ref name=lumley1988>Lumley, H. de, Kahlke, H.D., Moigne, A.M., Moulle, P.E., 1988. Les faunes de grands mammifères de la grotte du Vallonnet Roquebrune-Cap-Martin, Alpes-Maritimes. L'Anthropologie 92, 465–496.</ref>

==Cổ sinh thái học==
Sự phân tán của các loài thú ăn thịt đã xảy ra khoảng 1,8 triệu năm trước và điều này trùng hợp với sự giảm lượng mưa và sự gia tăng tính thời vụ hàng năm theo sự thay đổi biên độ 41.000 năm của [[chu kỳ Milankovitch]]. Đầu tiên là ''C. etruscus'', ngay sau đó là ''C. arnensis'' và ''Lycaon falconeri'', và sau đó là [[linh cẩu]] khổng lồ ''Pachycrocuta brevirostri''. Tất cả đều thích nghi tốt hơn với cảnh quan mở, và điều kiện khí hậu khô ráo hơn các loại [[Eucyon]] và [[Nyctereutes]] mà chúng dần thay thế ở [[châu Âu]].<ref name=cherin2014/>

==Tham khảo==
{{Tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Chó sói]]
[[Thể loại:Động vật có vú tiền sử Châu Âu]]