Xem mã nguồn của Chính Bạch kỳ

[[Tập tin:Plain White Banner.svg|nhỏ|''Chính Bạch kỳ''|thế=]]'''Chính Bạch kỳ''' ([[Tiếng Trung Quốc|tiếng Trung]]: 正白旗; [[tiếng Anh]]: ''Plain White Banner,'' {{lang-mnc|ᡤᡠᠯᡠ<br>ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ<br>ᡤᡡᠰᠠ|v=gulu šanggiyan gūsa|a=gulu xanggiyan gvsa}}) là một kỳ trong chế độ [[Bát Kỳ]] của [[Nhà Thanh|Thanh triều]] và được quản lý trực tiếp bởi [[Hoàng đế]], lấy cờ sắc trắng thuần mà gọi tên, cùng với [[Tương Hoàng kỳ]] và [[Chính Hoàng kỳ]] xưng là ''Thượng Tam kỳ''. Trước thời [[Thuận Trị]], ''Thượng Tam kỳ'' không có Chính Bạch kỳ mà có [[Chính Lam kỳ]]; sau đó những năm đầu [[Thuận Trị]], [[Đa Nhĩ Cổn]] sở lĩnh Chính Bạch kỳ nhập vào ''Thượng Tam kỳ'' nên [[Chính Lam kỳ]] chuyển xuống ''Hạ Ngũ kỳ'', sau này liền thành định chế.
== Giản lược ==
Khoảng những năm [[1601]], [[Nỗ Nhĩ Cáp Xích]] dựa theo chế độ "Mãnh an mưu" của [[người Nữ Chân]], quy định ra [[Bát Kỳ#Biên chế cơ bản|Biên chế cơ bản]] cho Bát kỳ, sau đó lại đặt ra 4 Kỳ phân biệt theo màu cờ hiệu là Hoàng (''Suwayan''), Bạch (''Sanggiyan''), Hồng (''Fulgiyan''), Lam (''Lamun''). Bạch kỳ được giao cho [[Chử Anh]] - con trai trưởng đồng thời là người thừa kế được chỉ định của [[Nỗ Nhĩ Cáp Xích]].

Về sau, khi thống nhất hoàn toàn các bộ lạc Nữ Chân, Nỗ Nhĩ Cáp Xích tổ chức tăng thêm bốn kỳ nữa. Các kỳ cũ được thêm danh xưng ''Chính'' ('''Gulu''', không có viền), còn các kỳ mới có thêm màu viền trên cờ hiệu là có thêm danh xưng ''Tương'' ('''Kubuhe''', có viền), gọi là Tương Hoàng kỳ, Tương Lam kỳ, Tương Bạch kỳ, Tương Hồng kỳ. Đồng thời, năm [[1615]], [[Chử Anh]] bị dèm pha nên đã bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích bắt giam và bức tử. Nỗ Nhĩ Cáp Xích giao lại [[Tương Bạch kỳ]] cho trưởng tôn [[Đỗ Độ]] - con trai trưởng của [[Chử Anh]] và Chính Bạch kỳ giao lại cho người con trai thứ 8 là [[Hoàng Thái Cực]].

Sau khi [[Nỗ Nhĩ Cáp Xích]] mất, con trai là [[Hoàng Thái Cực]] trở thành [[Khả hãn|Đại Hãn]]. Hoàng Thái Cực lấy lý do hai Hoàng kỳ vốn thuộc sở hữu của Đại Hãn nên đã đổi hai Bạch kỳ với hai Hoàng kỳ, bản thân ông từ đó nắm giữ hai Hoàng kỳ, [[Đa Đạc]] từ Kỳ chủ [[Tương Hoàng kỳ]] trở thành Kỳ chủ Chính Bạch kỳ, [[A Tế Cách]] và [[Đa Nhĩ Cổn]] từ Kỳ chủ [[Chính Hoàng kỳ]] trở thành Kỳ chủ [[Tương Bạch kỳ]].

Năm Sùng Đức thứ 8 ([[1643]]), Hoàng Thái Cực qua đời. Sau khi [[Thuận Trị Đế]] lên ngôi, [[Đa Nhĩ Cổn]] trở thành Nhiếp chính vương, tiến hành cải biên hai Bạch kỳ, Đa Đạc và [[A Tế Cách]] cùng chia nhau [[Tương Bạch kỳ]], Đa Đạc trở thành Đại kỳ chủ của Tương Bạch kỳ, A Tế Cách là Tiểu Kỳ chủ. Bản thân [[Đa Nhĩ Cổn]] một mình độc chiếm Chính Bạch kỳ, cũng từ đó mà đưa địa vị của Chính Bạch kỳ từ thứ 5 lên thứ 3, trên cả hai Hồng kỳ của một nhà [[Đại Thiện]].

Năm Thuận Trị thứ 5 ([[1648]]), [[Đa Đạc]] và [[Hào Cách]] đều qua đời, [[Đa Nhĩ Cổn]] diễn một màn đổi kỳ, đem [[Chính Lam kỳ]] của [[Hào Cách]] quy vào của mình, sau đó lại tiếp tục lấy [[Chính Lam kỳ]] đổi lấy [[Tương Bạch kỳ]] của [[Đa Đạc]]. Kết quả, [[Đa Ni]] (con trai Đa Đạc) nắm giữ [[Chính Lam kỳ]], còn Đa Nhĩ Cổn tự mình độc chiếm hai Bạch kỳ.

Năm thứ 7 ([[1650]]), [[Đa Nhĩ Cổn]] qua đời, [[Thuận Trị Đế]] bắt đầu thân chính. Để tăng cường Hoàng quyền, ông đích thân nắm giữ Chính Bạch kỳ vốn thuộc về Đa Nhĩ Cổn. Cũng từ đó, Hoàng đế đích thân thống lĩnh Tương Hoàng kỳ, Chính Hoàng kỳ và Chính Bạch kỳ, xưng là "Thượng Tam kỳ".

== Thông tin ==
{| class="wikitable"
|+Chính Bạch kỳ
!Binh lực
!Tổng nhân khẩu
!Kỳ chủ
!Lĩnh chủ
|-
|86 Tá lĩnh, binh lực ước chừng 40,000 tả hữu
|Khoảng 270,000
|[[Hoàng đế]]
|Không có
|}

== Danh nhân thuộc Chính Bạch kỳ ==
'''<big>Mãn Châu</big>'''

* [[Đa Nhĩ Cổn]]
* [[Đa Đạc]]
* [[Đổng Ngạc phi]]
* [[Tào Tuyết Cần]]
* [[A Quế]]
*[[:zh:多隆阿|Đa Long A]]
*[[:zh:荣禄|Vinh Lộc]]
*[[:zh:裕德龄|Dụ Đức Linh]]
* [[Ấu Lan]]
*[[:zh:廕昌|Ấm Xương]]
* [[Uyển Dung]]
* [[Lục phi|Văn Tông Lục phi]]
* [[Uyển Quý phi|Cao Tông Uyển Quý phi]]

<big>'''Mông Cổ'''</big>

*[[:zh:納木扎勒|Nạp Mộc Trát Lặc]]

'''<big>Hán Quân</big>'''

*[[:zh:朱之璉|Chu Chi Liễn]]
*[[:zh:陳夢球|Trần Mộng Cầu]]
*[[:zh:富明阿 (吉林将军)|Phú Minh A]]
*[[:zh:寿山 (清朝)|Thọ Sơn]]
* [[Bạch Văn Tuyển]]

== Xem thêm ==

* [[Bát Kỳ]]
* [[Tương Hoàng kỳ]]
* [[Chính Hoàng kỳ]]
* [[Chính Hồng kỳ]]
==Tham khảo==
{{tham khảo}}

* {{chú thích sách|url=https://book.douban.com/subject/1049123/|title=Bắc Kinh thông|last=Kim Thụ Thân|first=|publisher=Nhà xuất bản Văn nghệ quần chúng|year=1999|isbn=9787800946578|location=|pages=}}
* {{Chú thích web|url=http://www.lndangan.gov.cn/HTML/index.html|tựa đề=Bát kỳ Sử thoại|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100413170238/http://www.lndangan.gov.cn/HTML/index.html#|ngày lưu trữ=2010-04-13|url-status=dead|ngày truy cập=2020-09-25}}
{{Bát Kỳ}}
{{sơ khai}}

[[Thể loại:Bát Kỳ|B]]
[[Thể loại:Chính Bạch kỳ]]