Xem mã nguồn của Chủ nghĩa Ba'ath

{{Infobox political party|name=Chủ nghĩa Ba'ath|colorcode={{party color|Ba'ath Party}}|native_name={{lang|ar|البعثية}}|logo=Flag of the Ba'ath Party.svg{{!}}border|caption=Cờ của [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập|Đảng Ba'ath]], dựa trên lá cờ của [[cuộc nổi dậy Ả Rập]]|logo_size=200px|leader=|foundation=|ideology={{ubl|[[Chủ nghĩa dân tộc Ả Rập|Chủ nghĩa Dân tộc Arab]]<ref>{{Cite book |last=Milton-Edwards |first=Beverley |url=https://www.google.com/books?id=2LpUGUpl7lcC&pg=PA35 |title=Islamic Fundamentalism Since 1945 |date=2005 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-30173-2 |page=35 |language=en |quote=Ba'athism as an expression of Arab nationalist identity had little patience for a political discourse limited by an attachment to a single faith system. For the founders of Ba'athism, the principles of secular, nationalist socialism would unite all Arabs irrespective of religion, nation or class.}}</ref>|[[Chủ nghĩa Xã hội Arab]]<ref>{{Cite book |last=Matthews |first=Ken |url=https://www.google.com/books?id=_JyJAgAAQBAJ&pg=PA36 |title=The Gulf Conflict and International Relations |year=2003 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-90458-7 |page=36 |language=en |quote=Ba'athism is a mixture of pan-Arabism and Arab socialism. Its ideology laid down by the Ba'ath founder, Michel Aflaq, calls on a number of potentially incompatible and conflicting ideas. It is pan-Arabist in its aspirations yet appeals to individual nationalisms. It assumes the existence of an Arab nation and calls for the establishment of a single Arab state, but at the same time is used by its leaders in Syria and Iraq as a powerful mechanism for establishing the power and legitimacy of those states. It appeals to Islamic religious principles and the traditions of Arab history whilst at the same time aspiring to create a secular modernity, which it recognises as the basis of western prosperity and power. The socialist dimension of Ba'athism is reflected in its claim to eliminate the conflict between the different ethnic groups found in Middle Eastern countries, thus denying the monopoly of power to any one group. In practice, particularly under the rule of Saddam Hussein, it has on the contrary resulted in the concentration of power into the hands of a small clique, many of the members of which have family connections. From an international perspective Ba'athism's socialist aspirations entail the rejection of liberal economics based upon capitalistic principles and, at least in Cold War terms, it saw the Soviet Union as its natural major supporter in its stand against what it conceives to be western imperialist influence and intervention in the Middle East.}}</ref>|[[Chủ nghĩa toàn Ả Rập]]<ref>{{Cite book |last=Yassine-Hamdan |first=Nahla |url=https://www.google.com/books?id=KeAABAAAQBAJ&pg=PA119 |title=Arab Approaches to Conflict Resolution: Mediation, Negotiation and Settlement of Political Disputes |last2=Pearson |first2=Frederic |year=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-65866-2 |page=119 |language=en |quote=The Ba'ath ideology was {{sic|comprised |hide=y|of}} rigid systems of beliefs, with the idea of Arab unity as the main core. Ba'athists believed that they should use all means, including coercive measures, to achieve this goal.}}</ref>|[[Chủ nghĩa xã hội cách mạng]]<ref>{{Cite book |last=Matthews |first=Ken |url=https://www.google.com/books?id=_JyJAgAAQBAJ&pg=PA36 |title=The Gulf Conflict and International Relations |year=2003 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-90458-7 |page=36 |language=en |quote=Ba'athism is a revolutionary philosophy whose technique has been to foster and lead revolution from below—the very fragmentation of many Islamic societies precludes sufficient solidarity at the grass-roots to make a general uprising a viable strategy. The method is to capture power by whatever means possible and institute the revolution from above.}}</ref>|[[Chủ nghĩa dân túy cánh tả]]<ref>{{Cite book |last=Matar |first=Linda |url=https://www.google.com/books?id=nDNyDwAAQBAJ&pg=PA213 |title=Syria: From National Independence to Proxy War |last2=Kadri |first2=Ali |date=2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-98458-2 |page=213 |language=en |quote=Ba'athism emerged as part of a global efflorescence of populist, socialist, and other anti-systemic movements encompassing the 1917–1973 wave of national revolts which went by various names, including the anticolonial movements or the emergence of the South... Forces of socialism, communism, and left-wing Ba'athism were increasingly setting the agenda within Syria.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Humphreys |first=R. Stephen |url=https://www.google.com/books?id=vNDjJXvJoNoC&pg=PA73 |title=Between Memory and Desire: The Middle East in a Troubled Age |year=2005 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-93258-6 |page=73 |language=en |quote=The Baath was the most ardently Pan-Arabist movement of all; its program combined a secularist worldview, populism, a vaguely Marxist socioeconomic program, and a visionary dream of a single Arab nation stretching from Morocco to Iraq.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Dawisha |first=Adeed I. |url=https://www.google.com/books?id=J56wCwAAQBAJ&pg=PA46 |title=Syria and the Lebanese Crisis |date=1980 |publisher=Springer |isbn=978-1-349-05371-1 |page=46 |language=en |quote=For the Party to succeed in achieving these aims, Aflaq insisted that the Baath had to be nationalist, populist, socialist and revolutionary. The radicalism of the Baath later became more manifest as a result of the Sixth National Congress held in Damascus in October 1963. The Congress declared the peasants and workers to constitute the base not only of the 'Arab revolution' but also, and more significantly, of the Party itself. Accordingly, only peasants, workers and revolutionary intellectuals of civilian or military background could accomplish the socialist revolution. Moreover, the Congress insisted on the need for workers' control of the means of production, and for an agrarian reform where collective farms would be governed by peasants.}}</ref>|[[Chủ nghĩa cộng hòa]]<ref>{{Cite book |last=Olson |first=Wm J. |url=https://www.google.com/books?id=sf0-EAAAQBAJ&pg=PT18 |title=U.S. Strategic Interests In The Gulf Region |year=2021|publisher=Routledge |isbn=978-1-000-00995-8 |language=en |quote=The traditional Gulf states now represented by the GCC have accordingly grave concerns for the security of their monarchist regimes from republican radicalism on the left as represented by Iraqi Ba'athism or South Yemeni Marxism or republican radicalism on the right as represented by religious fundamentalism.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Graz |first=Liesl |url=https://www.google.com/books?id=h_RtAAAAMAAJ |title=The Turbulent Gulf |date=1992|publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-1-85043-557-0 |page=48 |language=en |quote=Ba'athism is not democracy, but it is indissolubly linked to a republican form of government.}}</ref>|[[Chủ nghĩa thế tục]]<ref>{{Cite book |last=Milton-Edwards |first=Beverley |url=https://www.google.com/books?id=2LpUGUpl7lcC&pg=PA35 |title=Islamic Fundamentalism Since 1945 |date=2005 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-30173-2 |page=35 |language=en |quote=Ba'athism as an expression of Arab nationalist identity had little patience for a political discourse limited by an attachment to a single faith system. For the founders of Ba'athism, the principles of secular, nationalist socialism would unite all Arabs irrespective of religion, nation or class.}}</ref>|[[Chủ nghĩa chống đế quốc|Chống chủ nghĩa đế quốc]]<ref name="Bieber 2020 94">{{Cite book |last=Bieber |first=Florian |url=https://www.google.com/books?id=EVjMDwAAQBAJ&pg=PA94 |title=Debating Nationalism: The Global Spread of Nations |date=2020 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-1-350-09810-7 |page=94 |language=en |quote=Ba'athism and most other Arab nationalist movements drew on the widespread anti-colonial themes as well as on hostility toward Israel, which became associated with colonialism in pan-Arab discourse.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Andrews |first=John |url=https://www.google.com/books?id=ARlLAAAAQBAJ&pg=PA24 |title=The Economist Book of Isms |date=2010 |publisher=Profile Books |isbn=978-1-84765-179-2 |page=24 |language=en |quote=Ba'athism espouses, at least in theory, non-alignment, pan-Arabism and anti-imperialism (in practice, Ba'athists aligned themselves with the Soviet Union during the cold war).}}</ref>|[[Chống chủ nghĩa phục quốc Do Thái]]<ref name="Bieber 2020 94">{{Cite book |last=Bieber |first=Florian |url=https://www.google.com/books?id=EVjMDwAAQBAJ&pg=PA94 |title=Debating Nationalism: The Global Spread of Nations |date=2020 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-1-350-09810-7 |page=94 |language=en |quote=Ba'athism and most other Arab nationalist movements drew on the widespread anti-colonial themes as well as on hostility toward Israel, which became associated with colonialism in pan-Arab discourse.}}</ref>|[[Chủ nghĩa dân tộc lãng mạn]]<ref>{{Cite book |last=Proudfoot |first=Philip |url=https://www.google.com/books?id=D-VvEAAAQBAJ&pg=PT16 |title=Rebel populism: Revolution and loss among Syrian labourers in Beirut |date=2022-05-17 |publisher=Manchester University Press |isbn=978-1-5261-5809-3 |pages=16 |language=en |quote=For the Ba'ath party's founders, Michel Aflaq and Salah al-Din al-Bitar, a unified Arab nation is akin to a natural fact: "Arab nationalism for us Ba'athists," Aflaq wrote, "is a self-evident reality not in need of special investigation or affirmation." Aflaq subsequently developed a romantic nationalism that placed Arab unity as the first step toward a broader cultural, political, and socio-economic renaissance. Aflaq maintained that, in his present-day reality, Arabs were in a state of slumber, and if they did not rouse from sleep, then the region would continue on its path of decline.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hussain |first=Asaf |url=https://www.google.com/books?id=3KavCwAAQBAJ&pg=PA124 |title=Political Perspectives on the Muslim World |date=1984-08-23 |publisher=Springer |isbn=978-1-349-17529-1 |pages=124–125 |language=en |quote=Romantic nationalism was reflected in the leftist ideologies, predominantly in those of the Ba'athists. [...] Michel Aflaq, also of the Ba'ath Party, entertained the 'external Arab idea' and considered Arab nationalism as the embodiment of the Arab spirit in which language, history and tradition were considered its external bonds. In fact, so broad is the scope of Arab nationalism that it was considered to be 'romantic in character rather than realistic'.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Singh |first=Subhash |url=https://www.google.com/books?id=YQ81EAAAQBAJ&pg=PA80 |title=The Second Partition of Palestine: Hamas–Fatah Struggle for Power |date=2021-07-29 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-41138-6 |pages=80 |language=en |quote=Aflaq was an Arab nationalist with a Western education and Western European attitudes. For a moment he was ragged between the doctrines of Marxist materialism and romantic nationalism. This romantic nationalism touches a harmony close to nearly all Arab hearts, harking back to the days of glory and the Islamic Arab Empire.}}</ref>{{sfn|Salem|1994|loc=p. [https://www.google.com/books?id=KZru-kaTZCcC&pg=PA60 60], "Foremost among his contemporaries, the young Syrian historian Michel Aflaq helped transform the dry nationalist concepts first developed by Husri into a vibrant and compelling ideology. It was in the ringing slogans and romantic symbols that Aflaq and his colleagues draped over the nakedness of the idea that Arab nationalism found its way into the hearts of an entire generation and provoked intense ideological upheaval in the Arab world."}}}}|position=[[Chính trị cánh tả|Cánh tả]]{{sfn|Devlin|1975|p=22}}|slogan="[[Waḥda, Ḥurriyya, Ishtirākiyya|Thống nhất, Tự do, Xã hội Chủ nghĩa]]"<br/>"Một quốc gia Ả Rập duy nhất với sứ mệnh vĩnh cửu"<ref>Bengio, Ofra (1998). ''[https://archive.org/details/saddamswordpolit0000beng Saddam's Word: Political Discourse in Iraq]'' (Paperback). Oxford, England, UK; New York, New York, US: [[Oxford University Press]]. p. 35. {{ISBN|978-0-19-511439-3}}. "The name Ba'th at once evokes the party's central slogans: "A single Arab nation with an eternal mission" and "Unity, freedom, socialism." The first slogan echoes several verses of the Qur'an where the words umma wahida (one nation) appear. Verse 209 of the sura al-Baqara, for instance, reads: "The people were one nation;  then God sent forth the Prophets, good tidings to bear and warning." The whole party phrase, with its internal rhyme in Arabic, elicits a longing for completeness, a yearning for a messanic transformatin. The glorious past of the Arabs is made the source and aim fo emulation. Arsuzi wrote: "The Arabs conquered the world in order to civilize itt and for that vision they sacrificed their lives... They spread their rule from the Chinese Wall to the Atlantic Ocean and from the center of Europe to the center of Africa... One caliph, one law, one official language."</ref>|headquarters=|international=|website=|founder=[[Michel Aflaq]]|colors=Đỏ, xanh lá cây, đen, trắng (màu sắc của Liên Ả Rập)}}

'''Chủ nghĩa Ba'ath (Ba'athism''', hoặc '''Baathism'''{{efn|{{IPAc-en|'|b|ɑː|θ|I|z|m}}; {{langx|ar|البعثية}} ''{{transl|ar|al-Baʿthīyah}}'' {{IPA|ar|albaʕˈθijja|IPA}}, from {{lang|ar|بعث}} ''{{transl|ar|baʿth}}''<ref name="auto">{{Cite web |title=Mawrid Reader |url=https://ejtaal.net/aa/#hw4=93,ll=h259,ls=h5,la=h307,sg=h149,ha=h57,br=h124,pr=h26,aan=h73,mgf=h108,vi=h76,kz=h150,mr=h80,mn=h94,uqw=h174,umr=h122,ums=h91,umj=h75,ulq=h387,uqa=h55,uqq=h31,bdw=h103,amr=h66,asb=h65,auh=h201,dhq=h57,mht=h50,msb=h28,tla=h30,amj=h63,ens=h1,mis=h142 |access-date=2023-10-24 |website=ejtaal.net |page=80}}</ref> {{IPA|ar|baʕθ|IPA}}, meaning "renaissance" or "resurrection"<ref name="auto" />}}) là một [[Ý thức hệ|hệ tư tưởng]] [[dân tộc chủ nghĩa Ả Rập]] ủng hộ việc thành lập một [[nhà nước Ả Rập thống nhất]] thông qua sự cai trị của một đảng tiên phong Ba'athist hoạt động theo khuôn khổ [[xã hội chủ nghĩa cách mạng]]. Hệ tư tưởng này chính thức dựa trên các lý thuyết của các trí thức [[Syria]] [[Michel Aflaq]] (theo [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập - khu vực Iraq|Đảng Ba'ath lãnh đạo Iraq]]), [[Zaki al-Arsuzi]] (theo [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập - khu vực Syria|Đảng Ba'ath lãnh đạo Syria]]), và [[Salah al-Din al-Bitar]]. Các nhà lãnh đạo Ba'athist của thời hiện đại bao gồm cựu [[tổng thống Iraq]] [[Saddam Hussein]], và cựu [[tổng thống Syria]] [[Hafez al-Assad]] và con trai ông là [[Bashar al-Assad]].

Hệ tư tưởng Ba'athist ủng hộ "sự khai sáng của [[người Ả Rập]]" cũng như sự phục hưng của nền văn hóa, giá trị và xã hội của họ. Nó cũng ủng hộ việc thành lập các [[Hệ thống đơn đảng|quốc gia độc đảng]] và bác bỏ [[Đa nguyên (chính trị)|chủ nghĩa đa nguyên chính trị]] trong một khoảng thời gian không xác định—về mặt lý thuyết, đảng Ba'ath sử dụng một khoảng thời gian không xác định để phát triển một xã hội Ả Rập "khai sáng". Chủ nghĩa Ba'ath được thành lập trên các nguyên tắc của [[chủ nghĩa dân tộc Ả Rập]], [[chủ nghĩa toàn Ả Rập]] và [[chủ nghĩa xã hội Ả Rập]], như được minh họa bằng khẩu hiệu "Thống nhất, Tự do, Chủ nghĩa xã hội".{{Efn|{{Langx|ar|وَحْدَةٌ، حُرِّيَّةٌ، اِشْتِرَاكِيَّةٌ|4=Waḥda, Ḥurriyya, Ishtirākiyya}}}}<ref>{{cite web|url=http://www.herzliyaconference.org/_Uploads/2590Bashars.pdf|title=Bashar's Syria: The Regime and its Strategic Worldview|last=Bar|first=Shmuel|date=2006|pages=364–365|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723214138/http://www.herzliyaconference.org/_Uploads/2590Bashars.pdf|archive-date=23 July 2011|url-status=dead|accessdate=8 March 2013}}</ref>

Chủ nghĩa Ba'ath ủng hộ các chính sách [[kinh tế xã hội chủ nghĩa]] như [[sở hữu nhà nước]] đối với [[tài nguyên thiên nhiên]], [[Bảo hộ mậu dịch|chủ nghĩa bảo hộ]], phân phối đất đai cho nông dân và nền [[kinh tế kế hoạch]]. Mặc dù lấy cảm hứng từ các nhà tư tưởng [[Hệ thống xã hội chủ nghĩa|xã hội chủ nghĩa]] phương Tây, các nhà lý thuyết Ba'athist đầu tiên đã bác bỏ khái niệm [[đấu tranh giai cấp]] của [[chủ nghĩa Marx]], lập luận rằng nó cản trở sự thống nhất của người Ả Rập. Những người theo chủ nghĩa Ba'ath cho rằng chủ nghĩa xã hội là cách duy nhất để phát triển xã hội Ả Rập hiện đại và thống nhất nó.

Hai nhà nước Ba'athist tồn tại - [[Iraq]] và [[Syria]] - đã cố gắng ngăn chặn sự chỉ trích hệ tư tưởng của họ thông qua các biện pháp quản lý độc đoán.<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.al-monitor.com/originals/2024/12/once-leading-force-assads-baath-party-wiped-mideast-politics-analysts|title=Once a leading force, Assad's Baath party wiped off Mideast politics: analysts|last=Sammy|first=Ketz|date=2024-12-15|website=[[Al-Monitor]]|language=en|access-date=2024-12-20}}</ref> Hệ tư tưởng nhà nước của Ba'athist Syria là [[chủ nghĩa Tân Ba'ath]], một hình thức hệ tư tưởng Ba'ath cực tả do giới lãnh đạo Assadist của đảng Ba'ath Syria phát triển, khá khác biệt so với chủ nghĩa Ba'ath mà Aflaq và Bitar đã viết về. Trong khi đó, Đảng Ba'ath Iraq bị [[chủ nghĩa Saddam]] thống trị, có khuynh hướng chính trị cánh hữu hơn, lên đến đỉnh điểm là cuộc xung đột giữa những người theo Ba'ath giữa hai nhà nước Ba'athist.{{sfn|Sassoon|2012|p=30|loc=The rift between the Ba'th parties in Syria and Iraq widened. In February 1966, a military coup by the party's left wing in Syria forced 'Aflaq and the Syrian leadership to seek refuge in Iraq. From that point on, despite short periods of rapprochement, the chasm between the so-called left-wing in Syria and the right-wing supported by al-Bakr and Saddam Hussein was never bridged.}} Cả hai chế độ Ba'athist đều bị lật đổ khỏi quyền lực sau [[Cuộc xâm lược Iraq (2003)|cuộc xâm lược Iraq]] do Mỹ lãnh đạo năm 2003 và [[Cuộc tấn công của phe đối lập Syria năm 2024|cuộc tấn công]] mới của [[Tahrir al-Sham|phiến quân ở Syria]] năm 2024 trong bối cảnh cuộc [[nội chiến Syria]].

== Lịch sử ==
{{Socialism sidebar}}
[[File:The_philosopher_Zaki_al-Arsuzi.jpg|liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_philosopher_Zaki_al-Arsuzi.jpg|nhỏ|Zaki Arsuzi, chính trị gia có ảnh hưởng đến tư tưởng của đảng Ba'ath và sau khi [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập|đảng Ba'ath]] tan rã, ông đã trở thành nhà tư tưởng chính của [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập - khu vực Syria|đảng Ba'ath Syria]]]]
Chủ nghĩa Ba'ath bắt nguồn từ tư tưởng chính trị của các triết gia Syria [[Michel Aflaq]], [[Salah al-Din al-Bitar]], và [[Zaki Arsuzi]].{{sfn|Devlin|1975|p=8}} Họ được coi là những người sáng lập ra hệ tư tưởng này, mặc dù thành lập các tổ chức khác nhau. Vào những năm 1940, Bitar và Aflaq đồng sáng lập [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập|Đảng Ba'ath]], trong khi Arsuzi thành lập [[Đảng Dân tộc Ả Rập]] và sau đó là [[Đảng Ba'ath Ả Rập]].{{sfn|Devlin|1975|p=8}} Lần gần nhất họ trở thành thành viên của cùng một tổ chức là vào năm 1939, khi cùng với Michel Quzman, Shakir al-As và Ilyas Qandalaft, họ đã cố gắng thành lập một đảng trong thời gian ngắn.{{sfn|Devlin|1975|p=8}} Đảng này có thể đã thất bại do hiềm khích cá nhân giữa Arsuzi và Aflaq.{{sfn|Devlin|1975|p=8}}

Arsuzi thành lập đảng Ba'ath Ả Rập vào năm 1940 và quan điểm của ông đã ảnh hưởng đến Aflaq, người cùng với Bitar trẻ hơn đã thành lập ''[[Phong trào Ihya Ả Rập]]'' vào năm 1940, sau đó đổi tên thành ''Phong trào Ba'ath Ả Rập'' vào năm 1943.{{sfn|Curtis|1971|pp=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA135 135–138]}} Mặc dù Aflaq chịu ảnh hưởng của ông, nhưng Arsuzi ban đầu không hợp tác với phong trào của Aflaq. Arsuzi nghi ngờ rằng sự tồn tại của Phong trào Ihya Ả Rập, đôi khi tự gọi mình là "Ba'ath Ả Rập" trong năm 1941, là một phần của âm mưu đế quốc nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của ông đối với người Ả Rập bằng cách tạo ra một phong trào cùng tên.{{sfn|Curtis|1971|p=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA139 139]}}

Arsuzi là một người Ả Rập đến từ [[İskenderun|Alexandretta]], người đã gắn bó với chính trị dân tộc chủ nghĩa Ả Rập trong thời kỳ [[Giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh|giữa hai cuộc chiến tranh]]. Ông được truyền cảm hứng từ [[Cách mạng Pháp]], các phong trào [[Thống nhất nước Đức|thống nhất Đức]] và [[Thống nhất nước Ý|Ý]], và "phép màu" kinh tế của Nhật Bản.{{sfn|Choueiri|2000|p=[https://books.google.com/books?id=4xiI0Q-fHzEC&pg=PA144 144]}} Quan điểm của ông chịu ảnh hưởng của một số nhân vật chính trị và triết học nổi tiếng của châu Âu, trong số đó có [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Georg Hegel]], [[Karl Marx]], [[Friedrich Nietzsche]] và [[Oswald Spengler]].{{sfn|Choueiri|2000|pp=[https://books.google.com/books?id=4xiI0Q-fHzEC&pg=PA144 144–145]}}

Arsuzi rời [[Liên đoàn Hành động Dân tộc]] (LNA) vào năm 1939 sau khi nhà lãnh đạo nổi tiếng của đảng này qua đời và đảng này rơi vào tình trạng hỗn loạn, thành lập [[Đảng Dân tộc Ả Rập]] tồn tại trong thời gian ngắn. Đảng này giải thể vào cuối năm đó.{{sfn|Curtis|1971|p=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA134 134]}} Vào ngày 29 tháng 11 năm 1940, Arsuzi thành lập Đảng Ba'ath Ả Rập.{{sfn|Curtis|1971|pp=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA135 135–138]}} Một cuộc xung đột và bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển của chủ nghĩa Ba'ath đã xảy ra khi các phong trào của Arsuzi và Aflaq đấu khẩu về [[Cuộc đảo chính Iraq 1941|cuộc đảo chính Iraq năm 1941]] của [[Rashid Ali Al-Gaylani]] và [[Chiến tranh Anh–Iraq|Chiến tranh Anh-Iraq]] sau đó. Phong trào của Aflaq ủng hộ chính phủ của Gaylani và cuộc chiến của chính phủ Iraq chống lại người Anh và tổ chức các tình nguyện viên đến Iraq và chiến đấu cho chính phủ Iraq. Tuy nhiên, Arsuzi phản đối chính phủ của Gaylani, coi cuộc đảo chính là một cuộc đảo chính được lên kế hoạch kém và là một thất bại. Vì lý do này, đảng của Arsuzi đã mất đi các thành viên và sự ủng hộ chuyển sang phong trào của Aflaq.{{sfn|Curtis|1971|p=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA139 139]}} Ảnh hưởng trực tiếp của Arsuzi trong nền chính trị Ả Rập đã sụp đổ sau khi chính quyền [[Chính phủ Vichy|Vichy Pháp]] trục xuất ông khỏi Syria vào năm 1941.{{sfn|Curtis|1971|p=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA139 139]}}

Hành động chính trị lớn tiếp theo của Phong trào Ba'ath Ả Rập của Aflaq là ủng hộ cuộc chiến giành độc lập của [[Liban|Lebanon]] khỏi Pháp vào năm 1943.{{sfn|Curtis|1971|pp=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA132 132–133]}} Tuy nhiên, phong trào này vẫn chưa được củng cố trong nhiều năm cho đến khi tổ chức đại hội đảng đầu tiên vào năm 1947 và chính thức sáp nhập với Đảng Ba'ath Ả Rập của Arsuzi.{{sfn|Curtis|1971|p=[https://books.google.com/books?id=1zxOruujp_IC&pg=PA133 133]}} Mặc dù các giá trị [[Hệ thống xã hội chủ nghĩa|xã hội chủ nghĩa]] đã tồn tại trong hai phong trào Ba'ath ngay từ khi thành lập, nhưng chúng không được nhấn mạnh cho đến khi đảng này sáp nhập với [[Phong trào Xã hội chủ nghĩa Ả Rập]] của Akram Al-Hawrani vào năm 1953.

Tận dụng sự hỗn loạn trong những năm 1950 và 1960, [[Ủy ban Quân sự của đảng Ba'ath Syria]], do giới lãnh đạo dân sự lãnh đạo, đã tiến hành một [[Đảo chính Syria 1963|cuộc đảo chính vào năm 1963]] để thành lập một [[Hệ thống đơn đảng|nhà nước độc đảng]] ở Syria.<ref>{{Cite book|title=Quicksilver War: Syria, Iraq and the Spiral of Conflict|url=https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr|last=Harris|first=William|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=9780190874872|location=New York|pages=[https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr/page/n42 17], 18|chapter=1: The War Zone Takes Shape: 2011–2014}}</ref> Năm 1966, cánh quân sự của đảng Ba'ath Syria đã khởi xướng một cuộc đảo chính khác lật đổ Cựu vệ binh do Aflaq và Bitar lãnh đạo, dẫn đến sự chia rẽ trong phong trào Ba'athist: một do Syria thống trị và một do Iraq thống trị. Học giả Ofra Bengio tuyên bố rằng hậu quả của sự chia rẽ này là Arsuzi đã thay thế Aflaq trở thành cha đẻ chính thức của tư tưởng Ba'athist trong phong trào Ba'ath Syria, trong khi trong phong trào Ba'ath Iraq, Aflaq vẫn được coi là cha đẻ hợp pháp của tư tưởng Ba'athist.{{sfn|Bengio|1998|p=[https://archive.org/details/saddamswordpolit0000beng/page/218 218]}}<ref>{{Cite book|title=Quicksilver War: Syria, Iraq and the Spiral of Conflict|url=https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr|last=Harris|first=William|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=9780190874872|location=New York|page=[https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr/page/n43 18]|chapter=1: The War Zone Takes Shape: 2011–2014}}</ref> Cánh Ba'ath Iraq đã cấp quyền tị nạn cho Aflaq sau khi nắm quyền thông qua cuộc [[Đảo chính Iraq 1968|đảo chính năm 1968]].

Gia đình Al-Assad và [[Saddam Hussein]] nổi lên thống trị trong các đảng Ba'ath Syria và Iraq, cuối cùng xây dựng chế độ [[Sùng bái cá nhân|độc tài cá nhân]] ở cả hai quốc gia. Sự thù địch giữa hai phong trào Ba'ath kéo dài cho đến khi [[Hafez al-Assad]] qua đời vào năm 2000, sau đó người kế nhiệm ông là [[Bashar al-Assad]] theo đuổi sự hòa giải với Iraq.<ref>{{Cite book|title=Quicksilver War: Syria, Iraq and the Spiral of Conflict|url=https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr|last=Harris|first=William|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=9780190874872|location=New York|pages=[https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr/page/n43 18]–19|chapter=1: The War Zone Takes Shape: 2011–2014}}</ref>

Trong suốt thời kỳ cai trị của mình, hai [[Chế độ chuyên quyền|chế độ độc tài]] Ba'athist đã xây dựng các [[nhà nước cảnh sát]] thực thi giám sát hàng loạt và nhồi sọ ý thức hệ, đồng thời đặt mọi tổ chức sinh viên, công đoàn và các tổ chức xã hội dân sự khác dưới sự quản lý của đảng và nhà nước. Cả hai chế độ đều theo đuổi chủ nghĩa Ả Rập hóa các nhóm dân tộc thiểu số và hợp pháp hóa chế độ độc tài của mình bằng cách gieo rắc những tình cảm chống [[chủ nghĩa phục quốc Do Thái]], chống phương Tây vào người dân.<ref>{{cite web|url=https://professornerdster.com/practice-over-principles-an-analysis-of-the-ba%E2%80%99ath-party-and-its-comparative-influence-in-syria-and-iraq/|title=Practice Over Principles: An Analysis of the Ba'ath Party and its Comparative Influence in Syria and Iraq|last1=Professor|first1=Nerdster|publisher=WordPress|access-date=2010-07-01}}</ref>

Tại Iraq, [[Saddam Hussein]] đã bị lật đổ vào năm 2003 trong cuộc [[Xâm lược Iraq (2003)|xâm lược của Hoa Kỳ]], và đảng Ba'ath Iraq sau đó đã bị cấm theo chính sách phi Ba'ath hóa mới. Tại Syria, một cuộc nội chiến đẫm máu đã nổ ra sau cuộc cách mạng Syria năm 2011.<ref>{{Cite book|title=Quicksilver War: Syria, Iraq and the Spiral of Conflict|url=https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr|last=Harris|first=William|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=9780190874872|location=New York|pages=[https://archive.org/details/quicksilverwarsy0000harr/page/n43 18]–20|chapter=1: The War Zone Takes Shape: 2011–2014}}</ref> Cuộc nội chiến lên đến đỉnh điểm khi [[chế độ Assad sụp đổ]] vào ngày 8 tháng 12 năm 2024, báo hiệu sự kết thúc của chế độ Ba'athist tại Syria. Sự sụp đổ của Assad cũng báo hiệu sự sụp đổ có thể xảy ra của sự hiện diện của [[Đảng Ba'ath Syria tại Lebanon]], nơi mà đảng này từng nắm giữ quyền lực đáng kể trong thời gian Syria chiếm đóng Lebanon, nhưng hiện đang chịu ảnh hưởng từ Hezbollah.<ref>{{cite web|url=https://daraj.media/en/a-77-year-reign-ends-the-baath-partys-collapse/|title=A 77-Year Reign Ends: The Ba’ath Party’s Collapse|last1=Hussam|first1=Farran|publisher=Daraj|access-date=2024-12-09}}</ref> Sự sụp đổ của các chế độ Ba'athist ở Syria và Iraq cũng đánh dấu sự kết thúc của ảnh hưởng về mặt tư tưởng của đảng này.<ref name=":02"/><ref>{{Cite web|url=https://www.trtworld.com/magazine/dead-on-arrival-fall-of-syrias-assad-and-why-baathism-was-a-failed-idea-18242738|title=‘Dead on arrival’: Fall of Syria’s Assad and why Baathism was a failed idea|last=Sofuoglu|first=Murat|website=TRT World|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref>

== Định nghĩa ==
[[Michel Aflaq]] ngày nay được coi là người sáng lập ra phong trào Ba'athist, hoặc ít nhất là người đóng góp đáng chú ý nhất của phong trào này.{{sfn|Salem|1994|p=[https://books.google.com/books?id=KZru-kaTZCcC&pg=PA60 60]}} Những nhà tư tưởng đáng chú ý khác bao gồm Zaki Arsuzi, người có ảnh hưởng đến Aflaq, và Salah al-Din al-Bitar, người làm việc trực tiếp với Aflaq. Từ khi thành lập [[Phong trào Ba'ath Ả Rập]] cho đến giữa những năm 1950 ở [[Syria]] và đầu những năm 1960 ở [[Iraq]], hệ tư tưởng của Đảng Ba'ath phần lớn đồng nghĩa với hệ tư tưởng của Aflaq. Trong hơn 2 thập kỷ, tuyển tập tiểu luận năm 1940 của Michel Aflaq có tựa đề "''Fi Sabil al-Ba'ath''" (dịch: "Con đường đến thời kỳ Phục hưng") là cuốn sách tư tưởng chính của [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập|đảng Ba'ath]].<ref>{{Cite web|url=https://rpl.hds.harvard.edu/faq/michel-aflaq|title=Michel Aflaq|website=harvard.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021035254/https://rpl.hds.harvard.edu/faq/michel-aflaq|archive-date=21 October 2020}}</ref> Ngoài ra, quan điểm của Aflaq về [[chủ nghĩa dân tộc Ả Rập]] được một số người, chẳng hạn như nhà sử học Paul Salem của [[Viện Trung Đông]], coi là lãng mạn và thơ mộng.{{sfn|Salem|1994|p=[https://books.google.com/books?id=KZru-kaTZCcC&pg=PA60 60]}}

Hệ tư tưởng của Aflaq được phát triển trong bối cảnh [[phi thực dân hóa]] và các sự kiện khác ở [[thế giới Ả Rập]] trong suốt cuộc đời ông. Nó đúc lại tư tưởng dân tộc chủ nghĩa Ả Rập bảo thủ để phản ánh các chủ đề cách mạng và tiến bộ mạnh mẽ. Ví dụ, Aflaq nhấn mạnh vào việc lật đổ các [[giai cấp thống trị]] cũ và ủng hộ việc tạo ra một xã hội thế tục bằng cách tách [[Hồi giáo]] khỏi nhà nước. Không phải tất cả những ý tưởng này đều là của ông, nhưng chính Aflaq đã thành công trong việc biến những niềm tin này thành một phong trào xuyên quốc gia.{{sfn|Salem|1994|p=[https://books.google.com/books?id=KZru-kaTZCcC&pg=PA60 60]}}

Nền tảng cốt lõi của chủ nghĩa Ba'ath là [[chủ nghĩa xã hội Ả Rập]], chủ nghĩa xã hội có đặc điểm Ả Rập tách biệt với phong trào xã hội chủ nghĩa quốc tế và [[hệ tư tưởng toàn Ả Rập]].{{sfn|Jones|2007|p=[https://books.google.com/books?id=3yflKU0MWoUC&pg=PA97 97]}} Chủ nghĩa Ba'ath do Aflaq và Bitar phát triển là một hệ tư tưởng [[Chính trị cánh tả|cánh tả]] độc đáo, lấy Ả Rập làm trung tâm. Nó tuyên bố đại diện cho "tinh thần Ả Rập chống lại [[chủ nghĩa cộng sản]] [[Chủ nghĩa duy vật|duy vật]]" và "lịch sử Ả Rập chống lại phản động chết".{{sfn|Devlin|1975|p=22}} Nó có sự tương đồng về mặt ý thức hệ và triển vọng thuận lợi với [[Phong trào không liên kết|Phong trào Không liên kết]] của nhà lãnh đạo [[Ấn Độ]] [[Jawaharlal Nehru]], nhà lãnh đạo Ai Cập [[Gamal Abdel Nasser]] và nhà lãnh đạo Nam Tư [[Josip Broz Tito]] và về mặt lịch sử phản đối việc liên kết với [[Thế giới phương Tây|Khối phương Tây]] do [[Hoa Kỳ|Mỹ]] lãnh đạo hoặc [[Khối phía Đông]] do [[Liên Xô]] lãnh đạo trong [[Chiến tranh Lạnh]].{{sfn|Ginat|2010|p=[https://books.google.com/books?id=rlxqHiFdFjwC&pg=PA120 120]}}

== Chú thích ==
{{Reflist|30em}}
=== Ghi chú ===
{{notelist}}
{{Chủ nghĩa xã hội}}