Xem mã nguồn của Chữ số Bengal

{{Hệ đếm}}
{{Có chứa ký tự đặc biệt}}
'''Chữ số Bengal''' ({{langx|bn|সংখ্যা|shôṅkhya}}, {{langx|as|সংখ্যা|xoiŋkha}}, {{langx|mni|মশীং; {{script|Mtei|ꯃꯁꯤꯡ}}|mashing}}) là một hệ đếm của [[Số|hệ thống số]], có nguồn gốc từ [[tiểu lục địa Ấn Độ]], được sử dụng chính thức trong [[tiếng Bengal]],<ref>{{Chú thích web |title=Bengali alphabet, pronunciation and language |url=https://omniglot.com/writing/bengali.htm |access-date=2023-02-07 |website=omniglot.com |archive-date=2023-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127043653/https://omniglot.com/writing/bengali.htm |url-status=live }}</ref> [[tiếng Assam]],<ref>{{Chú thích web |title=Assamese alphabet, pronunciation and alphabet |url=https://omniglot.com/writing/assamese.htm |access-date=2023-02-07 |website=omniglot.com |archive-date=2023-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127043643/https://omniglot.com/writing/assamese.htm |url-status=live }}</ref> [[tiếng Meitei]]<ref>{{Chú thích web |others=[[Government of India]] |title="GAZETTE TITLE: The Manipur Official Language (Amendment) Act, 2021" |url=http://manipurgovtpress.nic.in/en/details_gazzete/?gazette=658 |access-date=2023-02-07 |website=manipurgovtpress.nic.in |publisher=[[National Informatics Centre]] |place=India |quote= |archive-date=2023-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306014600/http://manipurgovtpress.nic.in/en/details_gazzete/?gazette=658 |url-status=live }}</ref><ref>{{Chú thích web |title=Manipuri language and alphabets |url=https://omniglot.com/writing/manipuri.htm |access-date=2023-02-07 |website=omniglot.com |archive-date=2023-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127043650/https://omniglot.com/writing/manipuri.htm |url-status=live }}</ref> và 3 trong số 22 [[Ngôn ngữ tại Ấn Độ|ngôn ngữ chính thức]] của [[Ấn Độ]], cũng như trong [[tiếng Bishnupriya]], [[Tiếng Chakma|Chakma]] và [[Tiếng Hajong|Hajong]] (theo truyền thống). Chúng được sử dụng bởi hơn 350 triệu người trên khắp thế giới và là một biến thể của [[hệ ghi số Ấn Độ–Ả Rập]].<ref>{{Chú thích web |title=Bengali numbers (বাংলা সংখ্যা) |url=https://www.omniglot.com/language/numbers/bengali.htm |access-date=10 February 2020 |publisher=Omniglot |archive-date=2023-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122084735/https://omniglot.com/language/numbers/bengali.htm |url-status=live }}</ref>

== Bảng chữ số ==
{| class=wikitable style="text-align:center;width:30%;"
|-
! Chữ số Bengal||[[Chữ số Ả Rập]]|| [[Tiếng Assam]]|| Latinh hóa tiếng Assam|| [[Tiếng Assam|Tiếng Tây Assam]]|| Latinh hóa tiếng Tây Assam|| [[Tiếng Bengal]]<ref>{{Chú thích web|title=Bengali to Bengali Accessible Dictionary|url=https://accessibledictionary.gov.bd/bengali-to-bengali/|publisher=Bangla Academy|access-date=2025-06-08|archive-date=2023-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122084720/https://accessibledictionary.gov.bd/bengali-to-bengali/|url-status=live}}</ref> || Latinh hóa tiếng Bengal
![[Phương ngữ Đông Bengal|Tiếng Đông Bengal]]<ref name=":0">{{citation|last=Shahidullah|first=Muhammad|title=বাংলাদেশের আঞ্চলিক ভাষার অভিধান|publisher=বাংলা একাডেমী|year=1965|language=Bengali}}</ref>
!Latinh hóa tiếng Đông Bengal|| [[Tiếng Sylhet]]|| Latinh hóa tiếng Sylhet
|-
|০ || [[0 (số)|0]] || {{lang|as|শূন্য}}, শূইন || xuinnô, xuin || {{lang|as|শূন্য}} || xuinnô || {{lang|bn|শূন্য}} || shunnô 
|{{lang|bn|শূইন্য}}
|shuinnô|| {{lang|syl|ꠡꠥꠁꠘ꠆ꠘ}} || shuinnô
|-
|১ || [[1 (số)|1]] || {{lang|as|এক}} || êk || {{lang|as|আক}}, য়াক, এক || aḳ, yaḳ, êk || {{lang|bn|এক}} || æk 
|{{lang|bn|এক}}
|æk|| {{lang|syl|ꠄꠇ}} || ex
|-
|২ || [[2 (số)|2]] || {{lang|as|দুই}} || dui || {{lang|as|দুই}} || dui || {{lang|bn|দুই}}, দু, ''দো''|| dui, du, ''do''
|{{lang|bn|দুই}}
|dui|| {{lang|syl|ꠖꠥꠁ}} || dui
|-
|৩ || [[3 (số)|3]] || {{lang|as|তিনি}} || tini || {{lang|as|তিনি}} || tini || {{lang|bn|তিন}}, ''তিনি''|| tin, 
|তিন
|tin|| {{lang|syl|ꠔꠤꠘ}} || tin
|-
|৪ || [[4 (số)|4]] || {{lang|as|চাৰি}} || sari || {{lang|as|চাৰি}} || sari ||{{lang|bn|চার}}, ''চারি''|| char, ''chari''
|চাইর
|<u>ts</u>air/sair|| {{lang|syl|ꠌꠣꠁꠞ}} || sair
|-
|৫ || [[5 (số)|5]] || {{lang|as|পাঁচ}} || pãs || {{lang|as|পাঁচ}} || pãs ||{{lang|bn|পাঁচ}} || pãch 
|পাঁচ
|pas|| {{lang|syl|ꠙꠣꠌ}} || fas
|-
|৬ || [[6 (số)|6]] || {{lang|as|ছয়}} || sôy || {{lang|as|ছই}} || sôi ||{{lang|bn|ছয়}}, ছ || chhôy, chhô 
|ছয়, ছ
|sôy, sô||  {{lang|syl|ꠍꠄ}} || sôy
|-
|৭ || [[7 (số)|7]] || {{lang|as|সাত}} || xat || {{lang|as|সাত}} || xat ||{{lang|bn|সাত}} || shat 
|সাত, হাত
|shat, hat|| {{lang|syl|ꠢꠣꠔ}} || hat
|-
|৮ || [[8 (số)|8]] || {{lang|as|আঠ}} || ath || {{lang|as|আঠ}} || ath ||{{lang|bn|আট}} || aṭ 
|আট, আষ্ট
|aṭ, ashṭô|| {{lang|syl|ꠀꠐ}} || aṭ
|-
|৯ || [[9 (số)|9]] || {{lang|as|ন}} || nô || {{lang|as|নউ}} || nôu ||{{lang|bn|নয়}}, ন || nôy, nô 
|{{lang|bn|নয়}}, ন
|nôy, nô|| {{lang|syl|ꠘꠄ}} || nôy
|}

==Các giá trị lớn hơn==

{| class=wikitable style="text-align:left;"
|-
! Chữ số Bengal || [[Chữ số Ả Rập]]|| [[Tiếng Assam]]|| Latinh hóa tiếng Assam || [[Tiếng Assam|Tiếng Tây Assam]]|| Latinh hóa tiếng Tây Assam || [[Tiếng Bengal]]|| Latinh hóa tiếng Bengal 
![[Phương ngữ Đông Bengal|Tiếng Đông Bengal]]<ref name=":0" />
!Latinh hóa tiếng Đông Bengal|| [[Tiếng Sylhet]]|| Latinh hóa tiếng Sylhet
|-
|১০ ||style="text-align:left;"|10 || {{lang|as|দহ}} || dôh || {{lang|as|দহ}}, দচ || dôh, dôs || {{lang|bn|দশ}} || dôsh 
|{{lang|bn|দশ}}
|dôsh|| {{lang|syl|ꠖꠡ}} || dôsh
|-
|১১ ||style="text-align:left;"|11 || {{lang|as|এঘাৰ}} || êgharô || {{lang|as|এঘাৰ}}, এঘ্ৰ, এঘাৰাউ || êgharô, êghrô, êgharau || {{lang|bn|এগারো}} || ægarô 
|{{lang|bn|এগার}}
|ægarô|| {{lang|syl|ꠄꠉꠣꠞ}} || êgarô
|-
|১২ ||style="text-align:left;"|12 || {{lang|as|বাৰ}} || barô || {{lang|as|বাৰ}} || barô || {{lang|bn|বারো}} || barô 
|{{lang|bn|বার}}
|barô|| {{lang|syl|ꠛꠣꠞ}} || barô
|-
|১৩ ||style="text-align:left;"|13 || {{lang|as|তেৰ}} || têrô || {{lang|as|তেৰ}} || têrô || {{lang|bn|তেরো}} || terô 
|{{lang|bn|তের}}
|terô|| {{lang|syl|ꠔꠦꠞ}} || têrô
|-
|১৪ ||style="text-align:left;text-color:yellow;"|14 || {{lang|as|চৈধ্য}}, চৌধ্য || soiddhô, souddhô || {{lang|as|চৈধ্য}} || soiddhô || {{lang|bn|চৌদ্দ}}, {{lang|bn|চোদ্দ}}|| chouddô, choddô 
|{{lang|bn|চৌদ্দ}}, {{lang|bn|চইদ্দ}}
|<u>ts</u>ouddô/souddô, <u>ts</u>oiddô/soiddô|| {{lang|syl|ꠌꠖ꠆ꠖ}} || sôddô
|-
|১৫ ||style="text-align:left;text-color:yellow;"|15 || {{lang|as|পোন্ধৰ}} || pûndhôrô || {{lang|as|পন্ধ্ৰ}}, পন্হৰ, পনৰ, পন্ৰ || pôndhrô, pônhôrô, pônôrô, pônrô || {{lang|bn|পনেরো}}, ''{{lang|bn|পনর}}''|| pônerô, ''pônôrô''
|{{lang|bn|পনর}}, {{lang|bn|পনের}}, {{lang|bn|পুন্দর}}
|pônrô, pônerô, pundôrô|| {{lang|syl|ꠙꠘ꠆ꠖ}}, ꠙꠘ꠆ꠞ || fôndô, fônrô
|-
|১৬ ||style="text-align:left;text-color:yellow;"|16 || {{lang|as|ষোল্ল}} || xûllô || {{lang|as|ষল্ল}}, ষোল্ল || xôllô, xollô || {{lang|bn|ষোলো}} || sholô 
|{{lang|bn|ষুল্ল}}
|shullô|| {{lang|syl|ꠡꠥꠟ꠆ꠟ}} || shullô
|-
|১৭
|17
|{{lang|as|সোতৰ}} || xûtôrô || {{lang|as|সত্ৰ}} || xôtrô
|{{lang|bn|সতেরো}}, ''{{lang|bn|সতর}}''
|shôterô, ''shôtôrô''
|{{lang|bn|সতর}}, {{lang|bn|সতের}}, সাতার
|shôtrô, shôterô, shatarô
|
|
|-
|১৮
|18
|{{lang|as|ওঠৰ}} || ûthôrô || {{lang|as|অঠ্ৰ}} || ôthrô
|আঠারো, আঠেরো 
|atharo, athero
|
|
|
|
|-
|১৯
|19
|{{lang|as|ঊনৈচ}} || unnois || {{lang|as|ঊন্নিহ}}, ঊন্নিচ || unnih, unnis
|ঊনিশ,  ঊন্নিশ 
|unish, unnish
|
|
|
|
|-
|২০ ||style="text-align:left;"|20 || {{lang|as|বিচ}}, কুৰি || bis, kuri || {{lang|as|বিচ}}, কুৰি || bis, kuri || {{lang|bn|বিশ}}, {{lang|bn|কুড়ি}}||bish, kuṛi 
|{{lang|bn|বিশ}}, {{lang|bn|কুড়ি}}
|bish, kuṛi|| {{lang|syl|ꠛꠤꠡ}} || bish
|-
|২১ ||style="text-align:left;"|21 || {{lang|as|একৈচ}} || êkois || {{lang|as|একৈচ}} || êkois || {{lang|bn|একুশ}} || ekush 
|{{lang|bn|একুইশ}}
|ekuish|| {{lang|syl|ꠄꠇꠂꠡ}} || êxôish
|-
|৩০ ||style="text-align:left;"|30 || {{lang|as|ত্ৰিচ}}, তিৰিচ || tris, tiris || {{lang|as|ত্ৰিচ}} || tris || {{lang|bn|ত্রিশ}}, {{lang|bn|তিরিশ}}|| trish, tirish 
|{{lang|bn|তিশ}}, {{lang|bn|তিরিশ}}
|tish, tirish|| {{lang|syl|ꠔꠤꠡ (ꠔꠤꠞꠤꠡ) }} || tish
(tirish)
|-
|৪০ ||style="text-align:left;"|40 || {{lang|as|চল্লিচ}} || sollis || {{lang|as|চল্লিচ}} || sollis || {{lang|bn|চল্লিশ}} || chôllish 
|{{lang|bn|চল্লিশ}}
|<u>ts</u>ôllish/sôllish|| {{lang|syl|ꠌꠟ꠆ꠟꠤꠡ (ꠌꠣꠟ꠆ꠟꠤꠡ)}} || sôllish (sallish)
|-
|৫০ ||style="text-align:left;"|50 || {{lang|as|পঞ্চাচ}} || pônsas || {{lang|as|পঞ্চাচ}} || pônsas || {{lang|bn|পঞ্চাশ}} || pônchash 
|{{lang|bn|পইঞ্চাশ}}
|pôinchash|| {{lang|syl|ꠙꠂꠘ꠆ꠌꠣꠡ}} || fôinchash
|-
|৬০ ||style="text-align:left;"|60 || {{lang|as|ষাঠি}} || xathi || {{lang|as|ষাঠি}}, চাঠি || xathi, sathi || {{lang|bn|ষাট}}, ''{{lang|bn|ষাটি}}'', ''{{lang|bn|ষাইট}}''|| shaṭ, ''shaṭi'', ''shaiṭ''
|{{lang|bn|ষাইট}}
|shaiṭ || {{lang|syl|ꠡꠣꠁꠐ}} || shaiṭ
|-
|৭০ ||style="text-align:left;"|70 || {{lang|as|সত্তৰ}} || xôttôr || {{lang|as|সত্তুৰ}} || xôttur || {{lang|bn|সত্তর}} ||shôttôr 
|{{lang|bn|সত্তর}}, {{lang|bn|সত্তইর}}, {{lang|bn|হত্তইর}}
|shôttôr, shôttôir, hôttôir|| {{lang|syl|ꠡꠔ꠆ꠔꠂꠞ}} || shôttôir
|-
|৮০ ||style="text-align:left;"|80 || {{lang|as|আশী}} || axi || {{lang|as|আচী}} || asi || {{lang|bn|আশি}} || ashi 
|{{lang|bn|আশি}}
|ashi|| {{lang|syl|ꠀꠡꠤ}} || ashi
|-
|৯০ ||style="text-align:left;"|90 || {{lang|as|নব্বৈ}} || nôbboi || {{lang|as|নব্বৈ}} || nôbboi || {{lang|bn|নব্বই}}, {{lang|bn|নব্বুই}}||nôbbôi, nôbbui 
|{{lang|bn|নব্বই}}, {{lang|bn|নব্বুই}}
|nôbbôi, nôbbui|| {{lang|syl|ꠘꠛ꠆ꠛꠂ}} || nôbbôi 
|-
|১০০ ||style="text-align:left;"|100 || {{lang|as|শ}}, এশ || xô, êxô || {{lang|as|শ}}, আকচ || xô, aḳsô || {{lang|bn|শত}}, {{lang|bn|একশ}}|| shôtô, ækshô 
|{{lang|bn|একশ}}
|ækshô|| {{lang|syl|ꠄꠇꠡ}} || exshô
|-
|১০০০ ||style="text-align:left;"|1.000 || {{lang|as|হাজাৰ}}, হেজাৰ, এহাজাৰ, এহেজাৰ || hazar, hêzar, êhazar, êhêzar || {{lang|as|হাজাৰ}}, আক হাজাৰ || hazar, aḳ hazar || এক {{lang|bn|হাজার}}, ''{{lang|bn|সহস্র}}''|| æk hajar, ''shôhôsrô''
|এক {{lang|bn|আজার}}
|æk azar|| {{lang|syl|ꠄꠇ ‘ꠀꠎꠣꠞ}} || ex azar
|-
|১০,০০০ ||style="text-align:left;"|10.000 || {{lang|as|দহ হাজাৰ/হেজাৰ}}, অযুত, এক অযুত || dôh hazar/hêzar, ozut, êk ozut|| {{lang|as|দহ হাজাৰ}} || dôh hazar || {{lang|bn|দশ হাজার}}, ''{{lang|bn|এক অযুত}}''|| dôsh hajar, ''æk ôjut''
|{{lang|bn|দশ আজার}}
|dôsh azar|| {{lang|syl|ꠖꠡ ‘ꠀꠎꠣꠞ}} || dôsh ázar
|-
|১,০০,০০০ ||style="text-align:left;"|100.000 || {{lang|as|লাখ}}, এক লাখ || lakh, êk lakh || {{lang|as|লাখ}}, আক লাখ || laḳh, aḳ laḳh || {{lang|bn|লক্ষ}}, {{lang|bn|লাখ}}|| lôkkhô, lakh 
|{{lang|bn|লাখ}}
|lakh|| {{lang|syl|ꠟꠣꠈ}} || lax
|-
|১০,০০,০০০ ||style="text-align:left;"|[[Triệu|1.000.000]] || {{lang|as|দহ লাখ}}, নিযুত, এক নিযুত || dôh lakh, nizut, êk nizut || {{lang|as|দহ লাখ}} || dôh laḳh || {{lang|bn|দশ লক্ষ}}, {{lang|bn|দশ লাখ}}, ''{{lang|bn|এক নিযুত}}''||dôsh lôkkhô, dôsh lakh, ''æk nijut''
|{{lang|bn|দশ লক্ষ}}
|dôsh lôkkhô|| {{lang|syl|ꠖꠡ ꠟꠣꠈ}} || dôsh lax
|-
|১,০০,০০,০০০ ||style="text-align:left;"|[[10000000|10.000.000]] || {{lang|as|কোটি}}, এক কোটি || kuti, êk kuti || {{lang|as|কৌটি}}, আক কৌটি || ḳouti, aḳ ḳouti || {{lang|bn|কোটি}}, ''{{lang|bn|ক্রোড়}}'',  করোড়  ||koṭi, ''kroṛ, kôroṛ''
|{{lang|bn|কুডি}}
|kuḍi|| {{lang|syl|ꠄꠇ ꠇꠥꠐꠤ}} || ek kuṭi
|-
|১০,০০,০০,০০০ ||style="text-align:left;"|[[100000000 (số)|100.000.000]] || {{lang|as|দহ কোটি}} || dôh kuti || {{lang|as|দহ কৌটি}} || dôh ḳouti || {{lang|bn|দশ কোটি}} || dôsh koti 
|{{lang|bn|দশ কুডি}}
|dôsh kuḍi|| {{lang|syl|ꠖꠡ ꠇꠥꠐꠤ}} || dôsh kuṭi
|}
Ví dụ:
* '''1065''': Một nghìn không trăm sáu mươi lăm/Một nghìn sáu mươi lăm
* '''{{lang|as|১০৬৫}}''': এহেজাৰ পঁষষ্ঠি। (tiếng Assam), এক হাজার পঁয়ষট্টি। (tiếng Bengal)

== Phân số ==
[[Tập tin:শিশু লীলা page40.jpg|thumb|Danh sách ở trong một cuốn sách vào năm 1908, với giá được tính bằng rupee và anna. Giá ở góc trên bên trái là ২৷৷৹ (2 rupee và 8 anna, hoặc 2½ rupee), giá ở góc trên bên phải là ৸৹ (12 anna hoặc ¾ rupee).]]
Hệ chữ viết Bengal có riêng một bộ chữ số cho các [[phân số]] với mẫu là 16: 
{| class=wikitable
|- 
! Kí tự !! Tên !! Giá trị !! Tên khác
|-align=center
| ৴৹ || 1 ānā || {{fraction|1|16}} || ১ আনা
|-align=center
| ৵৹ || 2 ānā || {{fraction|2|16}} ||
|-align=center
| ৶৹ || 3 ānā || {{fraction|3|16}} ||
|-align=center
| ৷৹ || 4 ānā || {{fraction|4|16}} = {{fraction|1|4}} || সিকি, পোয়া, "সোয়া-"
|-align=center
| ৷৴৹ || 5 ānā || {{fraction|5|16}} ||
|-align=center
| ৷৵৹ || 6 ānā || {{fraction|6|16}} ||
|-align=center
| ৷৶৹ || 7 ānā || {{fraction|7|16}} ||
|-align=center
| ৷৷৹ || 8 ānā || {{fraction|8|16}} = {{fraction|1|2}} || আধুলি, "সাড়ে-"
|-align=center
| ৷৷৴৹ || 9 ānā || {{fraction|9|16}} ||
|-align=center
| ৷৷৵৹ || 10 ānā || {{fraction|10|16}} ||
|-align=center
| ৷৷৶৹ || 11 ānā || {{fraction|11|16}} ||
|-align=center
| ৸৹ || 12 ānā || {{fraction|12|16}} = {{fraction|3|4}} || "পৌনে-"
|-align=center
| ৸৴৹ || 13 ānā || {{fraction|13|16}} ||
|-align=center
| ৸৵৹ || 14 ānā || {{fraction|14|16}} ||
|-align=center
| ৸৶৹ || 15 ānā || {{fraction|15|16}} ||
|-align=center
| ১৲ || 16 ānā || {{fraction|16|16}} = 1 || ১ টাকা
|} 
Hệ thống này từng là tiêu chuẩn định giá trước khi tiền tệ được phổ biến dưới dạng [[Hệ thập phân|số thập phân]]: ২৲ (₹2), ২৷৷৹ (₹2-8, hoặc 2 [[rupee]] 8 [[Anna (đơn vị tiền tệ)|anna]]).

==Xem thêm==
*[[Tiếng Bengal]]
*[[Tiếng Assam]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Văn hóa Bengal]]
[[Thể loại:Tiếng Assam]]
[[Thể loại:Chữ số]]
[[Thể loại:Tiếng Bengal]]