Xem mã nguồn của Charles François Dumouriez

{{Infobox military person
| name = Charles François Dumouriez
| image = File:Charles-François Dumouriez.PNG
| caption = General Dumouriez, painted in 1834 by [[Jean-Sébastien Rouillard]].
| birth_date = ngày 26 tháng 1 năm 1739
| death_date = {{Death date and age|df=yes|1823|3|14|1739|1|26}}
| placeofburial_label = 
| birth_place = [[Cambrai]], [[Kingdom of France]]
| death_place = [[Turville]], [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|United Kingdom]]
| placeofburial = [[Henley-on-Thames]], [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|United Kingdom]]
| nickname = 
| allegiance = {{flag|Kingdom of France}}<br>{{Flag|Kingdom of the French}}<br>{{Flag|French First Republic}} <br> {{flag|Kingdom of Great Britain}} <br>{{Flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}
| branch = {{Flagdeco|Pháp}} [[French Army]]<br>{{army|UK}}
| serviceyears = 1758–1814
| rank = Divisional general
| unit = 
| commands = 
| battles = [[Seven Years' War]] <br> [[French conquest of Corsica]] <br> [[Bar Confederation]] <br> [[French Revolutionary Wars]]<br> [[Peninsular War]] 
| awards = [[Order of Saint Louis]] <br> [[Names inscribed under the Arc de Triomphe]]
| relations = 
| laterwork = [[Minister of Defence (France)|Minister of War]]
}}

'''Charles-François du Périer Dumouriez''' (26 tháng 1 năm 1739 &ndash; 14 tháng 3 năm 1823) là một vị tướng [[Pháp]] trong [[Chiến tranh Cách mạng Pháp]]. Ông cùng với vị Tướng [[François Christophe Kellermann]] chia sẻ vinh quang trong chiến thắng tại [[Trận Valmy|Valmy]], nhưng sau đó đã đào ngũ khỏi bên [[Quân đội Cách mạng Pháp|Quân đội Cách mạng]], và trở thành nhân vật Bảo hoàng dưới triều đại [[Napoleon]] cũng như là cố vấn cho chính phủ Anh. '''Dumouriez''' là một trong những cái [[tên được khắc dưới Khải hoàn Môn]] trên cột thứ 3.

==Thiếu thời==
Dumouriez sinh ra tại [[Cambrai]], cạnh sông [[Scheldt]] ở miền bắc Pháp, trong một gia đình quý tộc. Cha của ông Antoine-François du Périer, phục vụ với vai trò cha tuyên úy trong quân đội hoàng gia, và giáo dục con trai một cách cẩn trọng và rộng mở. Ông tiếp tục con đường học tập ở Paris tại ''[[Lycée Louis-le-Grand]]'', và vào năm 1757, ông bắt đầu sự nghiệp quân ngũ với vai trò tình nguyện viên trong chiến dịch [[Trận Rossbach|Rossbach]], với quân hàm [[Cornet (quân hàm)|cornet]] sử dụng chiến mã trong ''Trung đoàn Escars''. Ông nhận được tín nhiệm do hoàn thành tốt nhiệm vụ, và tiếp tục phục vụ trong các chiến dịch Đức trong [[Chiến tranh Bảy năm]] với thành tích xuất sắc (ông bị 22 vết thương); nhưng vào thời bình ông giải ngũ với quân hàm đại úy, và với một số tiền nhỏ trợ cấp và [[Huân chương Saint Louis|chữ thập St Louis]].

Sau đó Dumouriez thực hiện các chuyến đi tới [[Italy]] và [[Corsica]], [[Tây Ban Nha]] và [[Bồ Đào Nha]], và nhờ vào bản ghi nhận gửi đến [[Étienne François, duc de Choiseul|duc de Choiseul]] về tình hình Corsica tại thời điểm tồn tại [[Cộng Hòa Corsica]] đã giúp cho ông được tái bổ nhiệm vào [[Pháp chinh phục Corsica|quân viễn chinh Pháp đổ bộ lên đảo]], và ông được thăng làm trung tá. Năm 1767 Choiseul trao cho Dumouriez một chức vụ chỉ huy với vai trò tùy viên Trưởng Quân nhu trong quân đoàn Corsica dưới quyền [[Bernard-François, marquis de Chauvelin|Marquis de Chauvelin]]. Sau chức vụ này, ông được bổ nhiệm làm một thành viên của [[Hội đồng Cơ mật]], một cơ quan [[tình báo]] của [[Louis XV của Pháp|Louis XV]], vốn tập trung toàn bộ mánh khóe [[ngoại giao]] của ông.

Năm 1770 ông đảm nhiệm [[phái bộ ngoại giao]] ở [[Ba Lan]] trong [[Liên bang Bar]], tại đây, ngoài vai trò chính trị, ông còn tổ chức cho dân quân Ba Lan tham gia [[Chiến tranh Liên bang Bar]]. Ngày 23 tháng 5, các binh lính Ba Lan của ông bị nghiền nát bởi lực lượng Nga của Tướng [[Alexander Suvorov]] trong [[Trận Lanckorona]]. Sau khi Choiseul qua đời (1770), Dumouriez phải tự hành động mà không có sự chỉ đạo. Đến 1772, [[Emmanuel-Armand de Richelieu, duc d'Aiguillon]] tiếp quản chức vụ của Choiseul. Dumouriez cũng phụ trách thêm nhiệm vụ hỗ trợ [[Gustave III]] đối đầu với tầng lớp quý tộc Thụy Điển. Tuy nhiên nhiệm vụ này vốn đã được giao cho Bá tước Broglie, thư ký bí mật của Vua Louis XV. Về phía d'Aiguillon, ông này không được thông báo và hay biết về sự việc này. Do đó, d'Aiguillon đã ra lệnh bắt ông tại Hamburg và giam ông tại ngục [[Bastille]] và sau là nhà tù ở [[Caen]] cho tới khi Vua Louis XV qua đời. 1774, vị vua mới lên ngôi Louis XVI đã triệu Dumouriez trao cho chức vụ ở Lille và sau là ở Cherbourg.

Khi được thả, Dumouriez đã kết hôn với họ hàng, ''Mademoiselle de Broissy'', nhưng ông là một người chồng vô tâm và không chung thủy, và vào năm 1789 họ ly thân. Madame Dumouriez trở về sống trong [[convent]]. Trong thời gian đó, Dumouriez chú tâm vào chính sự của đất nước. Tại [[Cherbourg-Octeville|Cherbourg]], ông đảm nhận chức tỉnh trưởng trong thời gian 11 năm, với sự cần mẫn và tài năng của mình, hoàn thành công việc của một hải cảng mới thành lập. Ông lần lượt được thăng chức đại tá năm 1787, ''maréchal de camp'' năm 1788, và sau cùng là chỉ huy bảo quốc.

==Sự nghiệp trong cuộc cách mạng==
Khi [[Cách mạng Pháp]] nổ ra, ông nhận thấy một cơ hội mở ra trước mắt để bắt đầu một sự nghiệp chính trị mới. Do đó, năm 1789, ông đi đến Paris kết bạn với Lafeyette, Mirabeau, chấp thuận các nguyên tắc của cuộc Cách mạng. Năm 1790, ông gia nhập [[Câu lạc bộ Jacobin]]. Ông được giữ chức chỉ huy tại Vendée với quân hàm Trung tướng. Đến tháng 8 năm 1972, ông thăng làm chỉ huy Vệ Binh Quốc gia tại Cherbourg.

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

===Other sources===
{{EB1911|wstitle=Dumouriez, Charles François|volume=8|page=667}} The 1911 ''Encyclopædia Britannica'', in turn, gives the following references:
* A. von Boguslawski, ''Das Leben des Generals Dumouriez'' (Berlin, 1878–1879).
* ''[[Revue des deux mondes]]'' (15 July, 1 August, and ngày 15 tháng 8 năm 1884).
* H. Welschinger, ''Le Roman de Dumouriez'' (1890).
* [[Arthur Chuquet]], ''La Première Invasion, Valmy, La Retraite de Brunswick, Jemappes, La Trahison de Dumouriez'' (Paris, 1886–1891).
* A. Sorel, ''L'Europe et la Révolution française'' (1885–1892).
* J. Holland Rose and A. M. Broadley, ''Dumouriez and the Defence of England'' (1908).
* [[Ernest Daudet]], ''La Conjuration de Pichegru et les complots royalistes du midi et de l'est, 1795-1797'', Paris, 1901.
* P. Chastain Howe, "Foreign Policy and the French Revolution" (2008).

{{s-start}}
{{s-off}}
{{succession box | title=[[Minister of Defence (France)|Secretaries of State for War]]|
 before= [[Joseph Marie Servan de Gerbey]] | years=ngày 13 tháng 6 năm 1792 – ngày 18 tháng 6 năm 1792 | after=[[Pierre August Lajard]]}}
{{s-end}}
{{Foreign Ministers of France}}
{{French Revolution navbox}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Dumouriez, Charles-Francois}}
[[Thể loại:Sinh năm 1739]]
[[Thể loại:Mất năm 1823]]
[[Thể loại:Thiếu tướng Pháp]]