Xem mã nguồn của Chiêu Thục Quý phi

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Chiêu Thục Quý phi
| tên gốc = 昭淑贵妃
| tước vị = [[Tống Nhân Tông]] [[Quý phi]]
| chức vị = [[Quý phi]] [[Đại Tống]]<br>'''(tôn phong)'''
| tại vị = [[tháng 1]] năm [[1100]] – năm [[1114]]
| phối ngẫu = [[Tống Nhân Tông]] Triệu Trinh
| con cái = [[Khánh Thọ Công chúa]] Triệu thị<br>[[Bảo Thọ Công chúa]] Triệu thị
| thụy hiệu = <font color="grey">Chiêu Thục Quý phi</font><br>(昭淑贵妃)
| tước hiệu = Ngự thị (御侍)<br>An Định Quận quân (安定郡君)<br>Mỹ nhân (美人)<br>Tiệp dư (婕妤)<br>Uyển dung (婉容)<br>Hiền phi (贤妃)<br>Đức phi (德妃)<br>Thục phi (淑妃)<br>Quý phi (贵妃)
| sinh = [[1022]]
| mất = [[1114]]
| hoàng tộc = [[Nhà Tống]]
| cha = [[Chu Công (nhà Tống)|Chu Công]] (cha ruột)<ref>Trong tiếng Trung ''"Công"'' là chỉ người đàn ông, thường dùng cho những người đàn ông không rõ tên</ref>
| mẹ = [[Trương quý phi (Tống Nhân Tông)|Ôn Thành Hoàng hậu]] (mẹ nuôi)
}}

'''Chiêu Thục Quý phi Chu thị''' ([[chữ Hán]]: 昭淑贵妃周氏, [[1022]] - [[1114]]), còn được gọi là '''Chu Quý phi''' (周贵妃). Là một phi tần rất được sủng ái của [[Tống Nhân Tông]] Triệu Trinh, là sinh mẫu của [[Khánh Thọ Công chúa]] cùng với [[Bảo Thọ Công chúa]].

== Tiểu sử ==

=== Nhập cung ===
Chiêu Thục Quý phi xuất thân [[Chu thị]] (周氏) người [[Khai Phong]],  không rõ ngày tháng sinh cũng như cha mẹ của Chu thị, chỉ biết Chu thị sinh năm [[Tống Chân Tông|Càn Hưng]] nguyên niên ([[1022]]). Năm lên bốn tuổi Chu thị theo cô ruột nhập cung, phong làm '''Ngự thị'''  (御侍). Sau này được [[Trương quý phi (Tống Nhân Tông)|Trương Quý phi]] (Ôn Thành Hoàng hậu) nhận làm con nuôi, phong làm '''An Định Quận quân''' (安定郡君)<ref name="a1">Tống sử, quyển 242, Liệt truyện điều 1．Quốc học Đạo hàng [Ngày trích dẫn 25-06-2013] (bằng tiếng Trung) 《宋史·卷二百四十二·列传第一》．国学导航 [引用日期2013-06-25]</ref><ref name="a2">Tống hội yếu · Tập cảo · Hậu phi điều 3．Văn học 100 [Ngày trích dẫn 01-11-2020] (bằng tiếng Trung) 《宋会要·辑稿·后妃三》．文学100 [引用日期2020-11-01]</ref>, nhờ đó được hầu tẩm cho [[Tống Nhân Tông]]. Ngày 25 tháng 5 năm [[Tống Nhân Tông|Gia Hựu]] thứ 4 ([[1059]]), Chu thị sinh hoàng thập nữ [[Khánh Thọ Công chúa]], tháng 6 tiến phong '''[[Mỹ nhân (hậu cung)|Mỹ nhân]]''' (美人). Năm Gia Hựu thứ 5 ([[1060]]), sinh hoàng thập nhị nữ [[Bảo Thọ Công chúa]], tháng 7 tiến phong '''[[Tiệp dư]]''' (婕妤).

=== Cuối đời ===
Tháng 3 năm Gia Hựu thứ 8 ([[1063]]), tiến phong '''Uyển dung''' (婉容). Tháng 3 năm [[Tống Thần Tông|Hi Ninh]] thứ 9 ([[1076]]), Hàn Quốc Đại Trưởng Công chúa ([[Khánh Thọ Công chúa]]) hạ giá lấy [[Tiền Cảnh Trăn]] (錢景臻), bà được tiến phong '''Hiền phi''' (贤妃). Tháng 12 năm [[Tống Thần Tông|Nguyên Phong]] thứ 5 ([[1083]]), Ngụy Quốc Đại Trưởng Công chúa ([[Bảo Thọ Công chúa]]) hạ giá lấy [[Quách Hiến Khanh]] (郭献卿), bà được tiến phong  '''Đức phi''' (德妃). Tháng 4 năm Nguyên Phong thứ 8 ([[1085]]) tiến phong '''Thục phi''' (淑妃)<ref name="a2" /><ref name="a3" />, tháng 1 năm [[Tống Triết Tông|Nguyên Phù]] thứ 3 ([[1100]]), tiến phong '''Quý phi''' (贵妃)<ref name="a3">Tống - Lý Thực soạn; Yến Vĩnh Thành hiệu chính．"Hoàng Tống thập triều cương yếu hiệu chính" tập thượng．Bắc Kinh: Trung Hoa thư cục, 2013: 146 (bằng tiếng Trung) 宋 李埴 撰；燕永成 校正．《皇宋十朝纲要校正》上．北京：中华书局，2013：146</ref><ref name=a4>Tống sử, quyển 21, Bản kỷ điều 21．Quốc học Đạo hàng [Ngày trích dẫn 29-12-2024] (bằng tiếng Trung) 宋史 卷二十一 本纪第二十一．国学导航 [引用日期2024-12-29]</ref>.

Sau khi [[Tống Nhân Tông]] băng hà, bà trải qua cuộc sống ăn chay niệm Phật giản dị suốt hơn bốn mươi năm. Bà mỗi ngày ăn một bữa chay, lánh ở một phòng, chuyên tâm tụng kinh Phật, suốt bốn mươi năm ngày đêm không cởi áo<ref name="a1" /><ref>Chu Quý phi．Học tập chữ Hán cá nhân．22-01-2026 (bằng tiếng Trung) 周贵妃．个人汉字学习．2026-01-22</ref>. Năm [[Tống Huy Tông|Chính Hòa]] thứ 2 ([[1112]]), Bảo Thọ công chúa qua đời, [[Tống Huy Tông]] cho phép Chu Quý phi rời hậu cung, xây phủ đệ riêng ở ngoài cung để qua lại với thân thích. Bà trải qua năm triều đại [[Tống Nhân Tông|Nhân Tông]], [[Tống Anh Tông|Anh Tông]], [[Tống Thần Tông|Thần Tông]], [[Tống Triết Tông|Triết Tông]], [[Tống Huy Tông|Huy Tông]]<ref name="a1" /><ref name="a5" />. Năm Chính Hoà thứ 4 ([[1114]]) Quý  phi Chu thị tạ thế hưởng thọ 93 tuổi, bà sống vô cùng trường thọ thụy hiệu '''Chiêu Thục Quý phi''' (昭淑贵妃)<ref name="a1" /><ref name="a5">Đọc trực tuyến: Hoàng Tống thập triều cương yếu - Tập 004 - (Tống) Lý Thực (soạn)．Cổ tịch võng [Ngày trích dẫn 24-03-2022] (bằng tiếng Trung) 在线阅读:皇宋十朝纲要-004册-(宋)李〓(撰)．古籍网 [引用日期2022-03-24]</ref>.

== Sách sử ghi chép ==
Theo sách [[Tống Sử Quyển 242 Liệt truyện đệ nhất]] (宋史 卷二百四十二 列传第一). Chu Quý phi, người [[Khai Phong]]. Lên bốn tuổi, theo cô nhập cung, được [[Trương quý phi (Tống Nhân Tông)|Trương Quý phi]] nuôi làm con gái. Khi lớn lên một chút, được hầu cận [[Tống Nhân Tông|Nhân Tông]], sinh hai công chúa. Khi Đế băng hà, Phi mỗi ngày ăn một bữa chay, lánh ở một phòng, tụng sách Phật, mệt thì ngủ chợp mắt, tỉnh lại tiếp tục tụng, ngày đêm không cởi áo suốt bốn mươi năm.

[[Công chúa]] hạ giá lấy [[Tiền Cảnh Trăn]] (錢景臻), [[Quách Hiến Khanh]] (郭献卿), Phi được tiến phong dần đến Hiền phi. Khi [[Tống Huy Tông|Huy Tông]] lên ngôi, gia phong Quý phi. Trải qua năm triều đại, sự cần kiệm trước sau như một. Mở thọ tạng (mộ phần chuẩn bị trước) ở phía nam nghĩa trang họ Chu, bên cạnh xây nhà chùa, tốn sáu vạn quan tiền, đều là tiền tích lũy từ bổng lộc ban thưởng. Quách công chúa mất trước, có chiếu cho phép Phi ra ở phủ đệ bên ngoài, qua lại với họ hàng. Tuổi 93 thì hoăng, thụy Chiêu Thục<ref name="a1" />.

Theo sách [[Tống Hội Yếu Tập cảo Hậu phi tam]] (宋会要辑稿 后妃三). Nhân Tông Quý phi Chu thị, tháng 6 năm Gia Hựu thứ tư, từ Ngự thị An Định quận quân phong làm Mỹ nhân. Tháng 7 năm thứ năm, tiến Tiệp dư. Tháng 3 năm thứ tám, tiến Uyển dung. Tháng 3 năm Hi Ninh thứ 9, tiến Hiền phi. Tháng 12 năm Nguyên Phong thứ năm, tiến Đức phi; tháng 4 năm thứ tám, tiến Thục phi. Tháng 1 năm Nguyên Phù thứ ba, tiến Quý phi. Sinh Lệnh Đức Cảnh Hạnh Đại Trưởng Đế Cơ, Ý Mục Đại Trưởng Đế Cơ<ref name="a2" />.

Theo sách [[Hoàng Tống Thập Triều Cương Yếu Quyển thứ tư Nhân Tông]] (皇宋十朝纲要 卷第四 仁宗). Quý phi Chu thị Tháng 6 năm Gia Hựu thứ tư, từ Ngự thị, An Định quận quân làm Mỹ nhân. Tháng 7 năm thứ năm, tiến Tiệp dư. Tháng 3 năm thứ tám, tiến Uyển dung. Tháng 3 năm Hi Ninh thứ chín, tiến Hiền phi. Tháng 12 năm Nguyên Phong thứ năm, tiến Đức phi. Tháng 4 năm thứ tám, tiến Thục phi. Tháng 1 năm Nguyên Phù thứ ba, tiến Quý phi. Sinh Lệnh Đức Cảnh Hạnh Đại Trưởng công chúa, Ý Mục Đại Trưởng công chúa<ref name="a3" />.

== Trong văn hóa đại chúng ==
{| class="wikitable"
|-  style="background:cornflowerblue; color:white; text-align:center; font-weight:bold;;"
|Năm||Phim ảnh||Diễn viên||Nhân vật
|-
|style="text-align:center;"|2020|| style="text-align:center;" |[[Thanh bình nhạc]] || style="text-align:center;" |[[Đại Văn Văn]]<ref>Phim truyền hình "Thanh Bình Nhạc bản DVD" tập 1 (bản Tencent Video / năm 2020) phụ đề chạy cuối phim từ 42 phút 38 giây đến 44 phút 50 giây．Tencent Video [Ngày trích dẫn 01-05-2026] (bằng tiếng Trung) 电视剧《清平乐DVD版》第1集（腾讯视频版/2020年）片尾字幕42分38秒至44分50秒．腾讯视频 [引用日期2026-05-01]</ref>|| style="text-align:center;" |Chu Nương tử
|-
|}

== Xem thêm ==

* [[Chiêu Ý Quý phi (Tống Nhân Tông)|Chiêu Ý Quý phi]]
* [[Ý Mục Quý phi]]
* [[Trương quý phi (Tống Nhân Tông)|Ôn Thành Hoàng hậu]] 
* [[Khánh Thọ Công chúa]]

== Tham khảo ==

[[Thể loại:Người Khai Phong (Trung Quốc)]]
[[Thể loại:Quý phi nhà Tống]]
[[Thể loại:Phi tần nhà Tống]]
[[Thể loại:Người Trung Quốc thế kỷ 11]]