Xem mã nguồn của Chiến dịch Cerberus

{{Infobox military conflict
| conflict = Channel Dash<br />(''Unternehmen Zerberus''/Chiến dịch Cerberus)
| partof = [[Battle of the Atlantic|Trận chiến Đại Tây Dương]] trong Thế chiến 2
| image = File:Operation Cerberus-fr.svg
|image_size = 300px
| caption = Sơ đồ của đường đi được thực hiện bởi Chiến dịch Cerberus (bằng tiếng Pháp)
| date = 11–13 tháng 2 năm 1942
| place = [[Eo biển Anh]]
|coordinates = {{coord|50|58|45|N|1|44|09|E|type:event_region:GB_dim:200000|display=title}}
| result = Đức chiến thắng
| combatant1 = {{flag|Nazi Germany}}
| combatant2 = {{UK}}
| commander1 = {{flagicon|Nazi Germany|naval}} [[Otto Ciliax]]
| commander2 = {{flagicon|UK|naval}} [[Bertram Ramsay]]
| strength1 = 2 tàu chiến<br />1 tàu tuần dương hạng nặng<br />6 tàu khu trục<br />14 tàu ngư lôi<br />26 [[tàu E]]<br />32 máy bay cường kích<br />252 máy bay tiêm kích
| strength2 = 6 khu trục hạm<br />3 tàu hộ tống khu trục hạm<br />32 tàu ngư lôi có động cơ<br />{{circa|450}} máy bay
| casualties1 = 2 tàu chiến bị hư hại<br />1 tàu khu trục bị hư hại<br />1 khu trục bị hư nhẹ<br />2 tàu ngư lôi bị hư nhẹ<br />22 máy bay bị phá hủy (7 tiêm kích) <br />13 thủy thủ bị giết<br />2 bị thương<br />23 phi hành đoàn bị giết (4 từ JG 26)
| casualties2 = 1 tàu khu trục bị hư hỏng nặng <br/> một số thuyền súng bị hư hỏng <br /> 42 máy bay bị phá hủy <br /> 230-250 người bị giết và bị thương
| campaignbox = {{Campaignbox Western Front (World War II)}}
{{Campaignbox Atlantic Campaign}}
}}
'''Channel Dash''' hay '''''Unternehmen Zerberus''''' (Chiến dịch Cerberus) là một chiến dịch hải quân Đức trong [[thế chiến II]].{{efn|''Zerberus'' tiếng Đức là [[Cerberus]], một con chó ba đầu của [[thần thoại Hy Lạp]] gác cổng đến [[Hades]].}} Một ''[[Kriegsmarine]]'' (hải quân Đưc) [[hạm đội (hải quân)|hạm đội]] của cả {{sclass-|Scharnhorst|battleship|2}}<nowiki/>s, tàu tuần dương hạng nặng {{ship|German cruiser|Prinz Eugen||2}} và hộ tống, điều hành một [[phong tỏa]] của Anh từ [[Brest, Pháp|Brest]] trong [[Brittany]]. ''Scharnhorst '' và ''Gneisenau'' đã đến Brest vào ngày 22 tháng 3 năm 1941 sau khi [[Chiến dịch Berlin (Đại Tây Dương)|Chiến dịch Berlin]] thành công ở Đại Tây Dương. Các cuộc tấn công chống thương mại tiếp theo đã được lên kế hoạch (cho đến cuối tháng 5 năm 1941) và các tàu đã sử dụng các cơ sở đóng tàu tại Brest để cải tạo và sửa chữa. Chúng đại diện cho một mối đe dọa đáng kể đối với các đoàn tàu xuyên Đại Tây Dương của Đồng minh, do đó, một loạt các cuộc không kích đã được [[Không quân Hoàng gia]] (RAF) thực hiện chống lại hai tàu từ ngày 30 tháng 3 năm 1941 (và cũng nhắm vào ''Prinz Eugen'', Đến ngày 1 tháng 6 năm 1941). Thiệt hại nghiêm trọng đã gây ra cho ''Gneisenau'' vào ngày 6 tháng 4 năm 1941 và vào ''Scharnhorst'' vào ngày 24 tháng 7 năm 1941 sau khi phân tán đến [[La Pallice]]. Khi việc sửa chữa thiệt hại này hoàn thành vào tháng 8, đã cân nhắc đến việc sơ tán các con tàu.{{sfn|Koop|Schmolke|2014|p=51}}

== Nguyên nhân ==
Cảng Brest, Pháp là nơi trú ngụ và sửa chữa của hai con tàu Scharnhorst và Gneisenau sau khi chúng thực hiện cuộc đánh phá trên Đại Tây Dương dài ngày trước đó. Sau khi cuộc chiến eo biển Đan Mạch diễn ra và Bismarck bị đánh chìm thì có thêm một chiến hạm nữa gia nhập đó là tuần dương hạm hạng nặng Prinz Eugen. Nó cần sửa chữa khẩn cấp sau chuyến đi đầy kinh hoàng. Nhận thấy ba con tàu chủ lực của hải quân Đức neo đậu trong cảng, không quân Anh cho máy bay đến oanh tạc với cường độ ngày càng tăng qua mỗi ngày. Lo sợ mất 3 chiến hạm chủ lực, Hitler và Bộ tham mưu hải quân Đức cho ra đời kế hoạch Cerberus nhằm di tản 3 chiến hạm này về Đức.

== Kế hoạch các bên ==

=== Hải quân Đức Quốc xã ===
Một câu hỏi lớn đặt ra là cần chon tuyến đường nào an toàn nhất để về Đức. Có hai tuyến đường:

• Con đường phi ra Đại Tây Dương, vòng qua Anh, quay ngược về Na Uy rồi về Đức: Con đường thoạt trông có vẻ sáng sủa nhưng đầy rẫy nguy hiểm. Đây là con đường mà Bismarck đã nằm lại đáy biển trong khi Prinz Eugen chạy trối chết. Hạm đội Anh hoàn toàn có đủ thời gian phát hiện và huy động lực lượng đập nát 3 chiến hạm Đức ngay lập tức như đã làm với Bismarck.

• Con đường phi thẳng qua eo biển Anh rồi về Đức. Con đường này cực kì nguy hiểm vì nó phải đi qua eo biển Anh đầy rẫy thủy lôi và mìn, cộng thêm dải đất hẹp khiến các tàu chiến Đức hoàn toàn dễ bị pháo bờ biển Anh phát hiện và bắn hạ. Đồng thời nó cũng dễ bị các máy bay trinh sát Anh phát hiện hơn bao giờ hết.

Cuối cùng Hitler quyết định lựa chọn tuyến đường thứ 2 mặc cho nhiều ý kiến "phản đối" của các tướng lĩnh Đức. Đây là một trong những quyết định sáng suốt của Hitler, bởi tuyến đường số 2 thoạt trông thì nguy hiểm nhưng thực chất các tàu Đức sẽ không phải đụng các tàu chiến lớn của hạm đội Anh vì trớ trêu là các tàu chiến chủ lực của Anh đều được điều lên phía Bắc để tránh bị máy bay Đức oanh tạc tấn công. Có chăng kẻ thù chính sẽ là các tàu khu trục, tàu phóng lôi và đặc biệt là Không quân Anh. Tuyến đường thứ 2 nằm ngay sát Pháp, hoàn toàn nằm dưới chiếc dù bảo vệ của Không quân Đức. Và kết quả đã chứng minh phi đội không quân Đức do chính Ace nổi tiếng Adolf Galland chỉ huy đã đánh bại Không quân Anh tìm cách tiêu diệt tàu chiến Đức và bảo vệ cho chúng về Đức an toàn.

Người Đức dự tính sẽ tìm cách vượt qua eo biển nhanh nhất có thể và tránh cho bị người Anh phát hiện càng sớm càng tốt. Vì nếu phát hiện muộn thì Hải quân Anh cũng không kịp điều động tàu truy đuổi.

- Nghi binh: Trước khi chiến dịch xảy ra, quân Đức ở Brest cho mở nhiều dạ tiệc vũ hội để các mật thám Anh ở Pháp tin rằng trước mắt sẽ không có một chuyến ra khơi nào cả. Đặc biệt là gần sát ngày khởi hành thì một chuyến hàng chuyển đến các chiến hạm Đức với dán nhãn là đồ dùng ở vùng nhiệt đới. Điều này gây cho mật thám Anh tin rằng các tàu Đức sẽ có chiến dịch đánh phá tàu hàng ở phía Nam Châu Phi.

- Tác chiến điện tử: Trên dải đất của eo biển Măng sơ có rất nhiều đài radar của Anh hoạt động vô cùng hiệu quả. Điều đáng bàn ở đây là phải làm sao để phá các đài radar này để chúng không thể phát hiện tàu Đức và nếu có thì cũng phát hiện muộn nhất có thể và không kịp trở tay. Và người Đức đã sử dụng máy gây nhiễu để phá hoại. Việc phát nhiễu bắt đầu từ khoảng hơn 1 tháng trước khi chiến dịch diễn ra. Bắt đầu chỉ gây nhiêu vài phút sau đó nâng dần lên từng ngày để người Anh tin rằng nhiễu này là do khí quyển ở vùng đó và họ không thể làm khác được. Kết quả thu được thành công như mong đợi. Người Anh hoàn toàn tin vào điều người Đức đang giăng bẫy...

=== Hải quân Anh quốc ===
Người Anh tin chắc rằng trước sự oanh kích mãnh liệt của các máy bay RAF thì quân Đức buộc phải di tản tàu chiến về Đức nếu không sẽ bị mất cả 3 tàu chiến chủ lực. Điều quan trọng là người Đức sẽ chọn tuyến đường nào. Sau khi cân đo đong đếm và quan sát tình hình thì bộ hải quân Anh chắc chắn quân Đức sẽ cho tàu chiến đi qua eo biển Măng sơ. Chỉ chưa biết là ngày giờ xuất hành.

==Chú thích==
{{Notelist}}

==Cước chú==
{{tham khảo|20em}}

==Tham khảo==
{{refbegin}}
'''Books'''
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Brew|2014}}
|last=Brew |first=Steve |title=Blood, Sweat and Courage: 41 Squadron RAF 1939–1942 |url=https://archive.org/details/bloodsweatcourag0000brew
|year=2014 |publisher=Fonthill Media |location=Stroud |isbn=978-1-78155-296-4}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Breyer|1990}}
|last=Breyer |first=Siegfried |year=1990 |title=The German Battleship Gneisenau |publisher=Schiffer |location=West Chester, PA |isbn=978-0-88740-290-6}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Caldwell|1996}}
|last=Caldwell |first=D. L. |title=JG 26 War Diary: 1939–1942 |year=1996 |volume=I |publisher=Grub Street |location=London |isbn=978-1-898697-52-7}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Collier|2004}}
|series=History of the Second World War United Kingdom Military Series |title=The Defence of the United Kingdom |last=Collier |first=B. |authorlink=Basil Collier |editor-last=Butler |editor-first=J. R. M. |editor-link=James Ramsay Montagu Butler |year=2004 |orig-year=1957 |publisher=[[HMSO]] |location=London |edition=Naval & Military Press |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-Defence-UK/index.html |access-date =ngày 21 tháng 10 năm 2016 |isbn=978-1-845-74055-9}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Ford|2012}}
|last=Ford |first=Ken |title=Run The Gauntlet; The Channel Dash 1942 |year=2012 |publisher=Osprey |series=Raid |number=28 |isbn=978-1-84908-570-0}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Garzke|Dulin|1985}}
|last1=Garzke |first1=William H. |last2=Dulin |first2=Robert O. |title=Battleships: Axis and Neutral Battleships in World War II |url=https://archive.org/details/battleshipsaxisn0000garz
|year=1985 |publisher=Naval Institute Press |location=Annapolis, MD |isbn=978-0-87021-101-0}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Greenhous|1994}}
|title=The Official History of the Royal Canadian Air Force: The Crucible of War, 1939–1945 |last1=Greenhous |first1=B. |last2=Harris |first2=S. J. |last3=Johnston |first3=W. C. |last4=Rawling |first4=W. G. P. |display-authors=1 |volume=III |authorlink= |year=1994 |publisher=University of Toronto Press and Department of National Defence |location=Toronto |edition= |id=D2-63/3-1994E |isbn=978-0-8020-0574-8}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Hendrie|2010}}
|last=Hendrie |first=A. W. A. |title=The Cinderella Service: Coastal Command 1939–1945 |publisher=Pen & Sword Aviation |location=Barnsley |year=2010 |isbn=978-1-84884-202-1}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Hinsley|1979}}
|last1=Hinsley |first1=F. H. |last2=Thomas |first2=E. E. |last3=Ransom |first3=C. F. G. |last4=Knight |first4=R. C. |display-authors=1 |series=[[History of the Second World War]] |title=British Intelligence in the Second World War: Its influence on Strategy and Operations |volume=I |location=London |publisher=[[HMSO]] |year=1979 |edition= |isbn=978-0-11-630933-4}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Hinsley|1994}}
|last=Hinsley |first=F. H. |series=History of the Second World War |title=British Intelligence in the Second World War. Its influence on Strategy and Operations |others=abridged |location=London |publisher=[[HMSO]] |year=1994 |orig-year=1993 |edition=2nd rev. |isbn=978-0-11-630961-7}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|DNC|1952}} |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=H. M. Ships Damaged or Sunk by Enemy Action, 3rd September, 1939 to 2nd September, 1945 |publisher=Admiralty: Director of Naval Construction |location=London |year=1952 |url=http://www.navy.gov.au/sites/default/files/documents/Ships%20Damaged%20or%20Sunk%20by%20Enemy%20Action_opt_0.pdf |access-date =ngày 23 tháng 10 năm 2016 |oclc=38570200 |archive-date = ngày 10 tháng 6 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610105459/http://www.navy.gov.au/sites/default/files/documents/Ships%20Damaged%20or%20Sunk%20by%20Enemy%20Action_opt_0.pdf |url-status=dead }}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Hooton|1994}}
|last=Hooton |first=E. R. |authorlink=E.R. Hooton |title=Phoenix Triumphant: The Rise and Rise of the Luftwaffe |year=1994 |publisher=Arms & Armour Press |location=London |isbn=978-1-86019-964-6}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Hooton|2010}}
|last=Hooton |first=E. R. |title=The Luftwaffe: A Study in Air Power, 1933–1945 |url=https://archive.org/details/luftwaffestudyin0000hoot
|year=2010 |publisher=Classic |location=London |isbn=978-1-906537-18-0}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Jones|1998}}
|last=Jones |first=R. V. |series=Wordsworth Military Library |title=Most Secret War |url=https://archive.org/details/mostsecretwar0000jone_z9k2
|year=1998 |orig-year=1978 |publisher=Hamish Hamilton |edition=Wordsworth Editions, Ware [Herts] |isbn=978-1-85326-699-7}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Kemp|1957}}
|last=Kemp |first=P. K. |title=Victory at Sea 1939–1945 |url=https://archive.org/details/victoryatsea19390000kemp
|publisher=Frederick Muller |place=London |year=1957 |oclc=5588670}}
* {{chú thích sách |last=Lewin |first=Ronald |title=Ultra goes to War |url=https://archive.org/details/ultragoestowarse0000lewi |publisher=Hutchinsons |place=London |year=1977 |isbn=978-0-09-134420-7}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Koop|Schmolke|2014}}
|last1=Koop |first1=Gerhard |last2=Schmolke |first2=Klaus-Peter |title=Battleships of the Scharnhorst Class |year=2014 |orig-year=1999 |publisher=Greenhill Books |isbn=978-1-84832-192-2 |edition=2nd, Seaforth}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Macintyre|1971}}
|last=Macintyre |first=Donald |title=The Naval War against Hitler |url=https://archive.org/details/navalwaragainsth0000maci
|publisher=Charles Scribner's Sons |place=New York |year=1971 |isbn=978-0-684-12375-2}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Martienssen|1949}}
|last=Martienssen |first=Anthony K. |title=Hitler and his Admirals |url=https://archive.org/details/hitlerhisadmiral0000anth
|publisher=E. P. Dutton |place=New York |year=1949 |oclc=562130}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Potter|1970}}
|last=Potter |first=J. D |title=Fiasco: The Breakout of the German Battleships |publisher=Heinemann |location=London |year=1970 |isbn=978-0-434-59801-4}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Richards|1974}}
|last=Richards |first=Denis |chapter-url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-I/UK-RAF-I-12.html |access-date =ngày 15 tháng 10 năm 2016 |series=History of the Second World War, Military Series |title=Royal Air Force 1939–1945: The Fight At Odds |volume=I |chapter=VI The Struggle at Sea: The First Battle of the Convoy Routes, the Anti-Shipping Offensive and the Escape of the 'Scharnhorst' and 'Gneisenau' |pages=94–116 |location=London |publisher=[[HMSO]] |year=1974 |orig-year=1953 |edition=pbk. |isbn=978-0-11-771592-9}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Roskill|1957}}
|series=History of the Second World War United Kingdom Military Series |title=The War at Sea 1939–1945: The Defensive |volume=I |last=Roskill |first=S. W. |authorlink=Stephen Roskill |editor-last=Butler |editor-first=J. R. M. |editor-link=James Ramsay Montagu Butler |year=1957 |orig-year=1954 |publisher=HMSO |location=London |edition=4th impr. |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RN-I/index.html |access-date =ngày 19 tháng 2 năm 2016 |oclc=881709135}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Roskill|1962}}
|last=Roskill |first=S. W. |authorlink=Stephen Roskill |series=[[History of the Second World War]] United Kingdom Military Series |title=The War at Sea 1939–1945: The Period of Balance |volume=II |publisher=[[HMSO]] |location=London |year=1962 |orig-year=1957 |edition=3rd impr. |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RN-II/index.html |access-date =ngày 16 tháng 10 năm 2016 |oclc=174453986}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Roskill|2004}}
|last=Roskill |first=S. W. |series=History of the Second World War United Kingdom Military Series |title=The War at Sea 1939–1945: Period of Balance |volume=II |publisher=Naval & Military Press |location=Uckfield |edition=repr. |year=2004 |orig-year=1957 |isbn=978-1-84342-804-6}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Roskill|1960}}
|last=Roskill |first=S. W. |authorlink= |series=History of the Second World War United Kingdom Military Series |title=The War at Sea 1939–1945: The Offensive 1st June 1943 – 31st May 1944 |volume=III |others=Part I |publisher=HMSO |location=London |year=1960 |edition=1st |oclc=277168049}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Ruge|1957}}
|last=Ruge |first=Friedrich |authorlink=Friedrich Ruge |title=Der Seekrieg: The German Navy's Story, 1939–1945 |url=https://archive.org/details/derseekrieggerma0000ruge_k6w9
|publisher=United States Naval Institute |location=Annapolis, MD |year=1957 |oclc=2566680}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Southall|1958}}
|last=Southall |first=I. |authorlink=Ivan Southall |title='Bluey Truscott': Squadron Leader [[Keith Truscott|Keith William Truscott]], R.A.A.F., D.F.C. and Bar |year=1958 |publisher=Angus & Robertson |location=Sydney |oclc=473683478}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Webster|Frankland|2006}}
|series=History of the second World War, Military Series |title=The Strategic Air Offensive against Germany, 1939–1945 |last1=Webster |first1=C. |last2=Frankland |first2=N. |authorlink1=Charles Webster (historian) |authorlink2=Noble Frankland |volume=I |others=Preparation: Parts 1, 2 and 3 |year=2006 |orig-year=1961 |publisher=HMSO |location=London |edition=Naval and Military Press, Uckfield |isbn=978-1-84574-347-5}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Weal|1996}}
|last=Weal |first=J. |title=Focke-Wulf Fw 190 Aces of the Western Front |year=1996 |location=Oxford |publisher=Osprey |isbn=978-1-85532-595-1}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Webster|Frankland|1961}}
|series=History of the Second World War Military Series |title=The Strategic Air Offensive Against Germany 1939–1945 |volume=IV |others=Annexes and Appendices |last1=Webster |first1=C. |authorlink1=Charles Webster (historian) |last2=Frankland |first2=N. |authorlink2=Noble Frankland |editor1-last=Butler |editor1-first=J. R. M. |editor-link=James Ramsay Montagu Butler |year=1961 |publisher=HMSO |location=London |edition=digital download |oclc=932892823}}
* {{chú thích sách |ref={{harvid|Williamson|2003}}
|last=Williamson |first=Gordon |year=2003 |title=German Battleships 1939–45 |publisher=Osprey|location=Oxford |isbn=978-1-84176-498-6}}

'''Journals'''
* {{chú thích tạp chí |ref={{harvid|FC|2013}}
|title=Flugzeug Classic Jahrbuch 2013 |date=December 2012 |publisher=GeraMond Verlag |location=München |isbn=978-3-86245-412-9}}

'''Theses'''
* {{chú thích luận văn |ref={{harvid|Buckley|1991}}
|last=Buckley |first=J. D. |title=The Development of RAF Coastal Command Trade Defence Strategy, Policy and Doctrine 1919–1945 |degree=PhD |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.317333 |pages=356–365 |year=1991 |publisher=[[Lancaster University]] |access-date =ngày 22 tháng 10 năm 2016 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.317333}} |oclc=53531662}}
* {{chú thích luận văn |ref={{harvid|Goodchild|2013}}
|last=Goodchild |first=J. M. |title=R. V. Jones and the Birth of Scientific Intelligence |degree=PhD |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.579986 |year=2013 |publisher=University of Exeter |access-date =ngày 24 tháng 10 năm 2016 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.579986}} |oclc=853508083}}

'''Websites'''
* {{chú thích web |ref={{harvid|SW|2017}} |title=75th Anniversary of Channel Dash heroes Commemorated |url=http://seawaves.com/2017/02/12/75th-anniversary-of-channel-dash-heroes-commemorated/ |website=SeaWaves Magazine |publisher=SeaWaves Press |location=North Vancouver, BC |issn=1481-4315 |access-date=ngày 24 tháng 8 năm 2017 |archive-date=2017-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170825063323/http://seawaves.com/2017/02/12/75th-anniversary-of-channel-dash-heroes-commemorated/ |url-status=dead }}
{{refend}}

==Đọc thêm==
'''Sách'''
* {{chú thích sách |title=Essays |url=https://archive.org/details/essays0132baco |last=Bacon |first=F. |authorlink=Francis Bacon |year=1985 |orig-year=1625 |publisher=Penguin Classics |location=London |edition= |chapter=21: Of Delays |page=[https://archive.org/details/essays0132baco/page/n125 125] |isbn=978-0-14-043216-9}}
* {{chú thích sách |last=Churchill |first=Winston |authorlink =Winston Churchill |title=The Hinge of Fate |publisher=Houghton Mifflin |volume=IV |year=1950 |location=Boston |oclc=396148}}
* {{chú thích sách |last1=Kay |first1=Antony |last2=Smith |first2=John Richard |title=German Aircraft of the Second World War |year=2002 |publisher=Naval Institute Press |location=Annapolis, MD |isbn=978-1-55750-010-6}}
* {{chú thích sách |first1=Gerhard |last1=Koop |first2=Klaus-Peter |last2=Schmolke |last3=Brooks |first3=Geoffrey |display-authors=1 |title=Heavy Cruisers of the Admiral Hipper Class: The Admiral Hipper, Blucher, Prince Eugen, Seydlitz and Lutzow |url=https://archive.org/details/heavycruisersofa0000koop |publisher=Naval Institute Press |location=Annapolis, MD |year=2001 |isbn=978-1-55750-332-9}}
* {{chú thích luận văn |last=Levy |first=J. |title=Holding the Line: The Royal Navy's Home Fleet in the Second World War |degree=Ph.D. |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.493885 |year=2001 |publisher=University of Wales |access-date =ngày 23 tháng 10 năm 2016 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.493885}} |oclc=502551844}}
* {{chú thích sách |series=Cmd. (Great Britain. Parliament) 6775 |title=Report of the Board of Enquiry Appointed to Enquire into the Circumstances in which the German battlecruisers Scharnhorst and Gneisenau and cruiser Prinz Eugen Proceeded from Brest to Germany on February 12th 1942 and on the Operations Undertaken to Prevent this Movement |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |others=Admiralty Board of Enquiry; Air Ministry |year=1946 |publisher=HMSO |location=London |edition= |oclc=62419923}}
* {{chú thích sách |last1=Webster |first1=C. |last2=Frankland |first2=N. |series=The Strategic Air Offensive Against Germany |title=Preparation |volume=I |others=parts 1, 2 and 3 |year=2006 |orig-year=1961 |publisher=HMSO |location=London |edition=repr. Naval & Military Press, Uckfield |isbn=978-1-84574-347-5}}
* {{chú thích sách |last1=Winton |first1=John |last2=Bailey |first2=Chris |title=An Illustrated History of the Royal Navy |url=https://archive.org/details/illustratedhisto0000wint |publisher=Thunder Bay Press |location=San Diego, CA |year=2000 |isbn=978-1-57145-290-0}}

'''Luận văn'''
* {{chú thích luận văn |last=Skinner |first=I. W. |title=British Maritime Strategy and Operations in the Western Channel and South-West Approaches 1939–1945 |pages=66–68 |degree=Ph.D. |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.303303 |year=1991 |publisher=University of Exeter |access-date =ngày 22 tháng 10 năm 2016 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.303303}} |oclc=557267040}}
* {{chú thích luận văn |last=Weir |first=P. A. |title=The Development of Naval Air Warfare by the Royal Navy and Fleet Air Arm Between the Two World Wars |others=volumes I & II (Appendices) |degree=Ph.D. |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.438343 |year=2006 |publisher=University of Exeter |access-date =ngày 23 tháng 10 năm 2016 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.438343}} |oclc=500141031}}
* {{chú thích luận văn |last=Wells |first=A. R. |title=Studies in British Naval Intelligence, 1880–1945 |degree=Ph.D. |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.294575 |year=1972 |publisher=University of London |access-date =ngày 23 tháng 10 năm 2016 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.294575}} |oclc=53659252}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Channel Dash}}
* [http://usacac.army.mil/cac2/CGSC/CARL/nafziger/942GBNA.pdf Nafziger: ''Kriegsmarine'' Order of Battle]
* [http://usacac.army.mil/cac2/CGSC/CARL/nafziger/942GBLA.pdf Nafziger: ''Luftflotte'' 3, Order of Battle, ngày 12 tháng 2 năm 1942]
* [https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/military-obituaries/naval-obituaries/6591622/Lieutenant-Commander-Edgar-Lee.html Obituary Lieutenant-Commander Edgar Lee 2009]
* [http://www.channeldash.org/ The Channel Dash Association]
* [https://www.panoramio.com/photo/80474071 Channel Dash War Memorial, Dover (2012, Panoramio)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161024123236/http://www.panoramio.com/photo/80474071 |date = ngày 24 tháng 10 năm 2016}}
* [http://www.scharnhorst-class.dk/scharnhorst/history/scharncerberus.html Asmussen, J. Scharnhorst, The History: Operation Cerberus (11–ngày 13 tháng 2 năm 1942)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220142529/http://www.scharnhorst-class.dk/scharnhorst/history/scharncerberus.html |date = ngày 20 tháng 2 năm 2009}}
* [http://www.naval-history.net/xGM-Chrono-10DD-09VW-Worcester.htm Destroyer net, HMS Worcester]
* [https://www.awm.gov.au/collection/U59437 Operations of 452 Sqn RAAF]

[[Thể loại:Xung đột năm 1942]]
[[Thể loại:Mặt trận Đại Tây Dương và Bắc Cực trong Thế chiến II]]
[[Thể loại:Trận hải chiến trong Thế chiến II liên quan đến Đức]]
[[Thể loại:Trận hải chiến trong Thế chiến II liên quan đến Vương quốc Anh]]
[[Thể loại:Chiến dịch và trận chiến hàng không hải quân]]
[[Thể loại:Sự kiện tháng 2 năm 1942]]
[[Thể loại:Quan hệ quân sự Đức - Vương quốc Anh]]
[[Thể loại:Lịch sử quân sự của Eo biển Anh]]