Xem mã nguồn của Chuyến bay 80 của FedEx Express

{{Infobox aircraft occurrence
| name            = Chuyến bay 80 của FedEx Express
| image           = Fedex Flight 80 wreckage.jpg
| image_upright   = 
| image_size      = 200px
| alt             = 
| caption         = Đống đổ nát của máy bay
| occurrence_type = Tai nạn
| date            = 23 tháng 3 năm 2009
| summary         = Gió mạnh, sự nhiễu loạn của không khí
| site            = Đường băng 34L, [[Sân bay quốc tế Narita]], [[Nhật Bản]]
| coordinates     = {{Coord|35|45|53|N|140|23|11|E|region:JP|display=title,inline}}
| aircraft_type   = [[McDonnell Douglas MD-11|McDonnell Douglas MD-11F]] (chuyển đổi năm 2006 từ chiếc MD-11 chế tạo 1994)
| aircraft_name   = 
| operator        = [[FedEx|FedEx Express]]
| IATA            = FX80
| ICAO            = FDX80
| callsign        = FEDEX 80
| tail_number     = [http://aviation-safety.net/database/registration/regsearch.php?regi=N526FE N526FE]
| origin          = [[Sân bay quốc tế Bạch Vân Quảng Châu]], [[Trung Quốc]]
| stopover        = 
| stopover0       = 
| stopover1       =
| last_stopover   = 
| destination     = [[Sân bay quốc tế Narita]], [[Nhật Bản]]
| occupants       = 2
| passengers      = 0
| crew            = 2
| fatalities      = 2 (tất cả)
| injuries        = 
| missings        = 
| survivors       = 0
}}

'''Chuyến bay 80 của FedEx Express''' là chuyến bay chở hàng theo lịch trình từ [[Sân bay Quốc tế Bạch Vân Quảng Châu]] ở [[Trung Quốc]], đến [[Sân bay Quốc tế Narita]] ở [[Narita]], Quận [[Chiba]] (gần [[Tokyo]]), [[Nhật Bản]]. Vào ngày 23 tháng 3 năm 2009, chiếc [[McDonnell Douglas MD-11|McDonnell Douglas MD-11F]] (N526FE) điều hành chuyến bay đã bị rơi lúc 6:48 sáng [[Giờ tiêu chuẩn Nhật Bản|JST]] (21:48 [[Giờ Phối hợp Quốc tế|UTC]], ngày 22 tháng 3), khi đang cố gắng hạ cánh trên Đường băng 34L trong điều kiện gió giật. Máy bay trở nên mất ổn định khi bùng phát và chạm đất, dẫn đến một cú hạ cánh "nảy lên" không được phục hồi với sự cố cấu trúc của [[thiết bị hạ cánh]] và [[khung máy bay]], đồng thời dừng lại trên đường băng, đảo ngược và bốc cháy dữ dội.<ref name="Japan_Times">{{chú thích báo|date=March 24, 2009|title=FedEx jet crashes at Narita; pilots die|newspaper=[[The Japan Times]]|url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20090324a1.html|url-status=dead|access-date=March 24, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324075148/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20090324a1.html|archive-date=March 24, 2009}}</ref><ref name="IHT-Asahi">{{chú thích báo|date=March 24, 2009|title=Cargo plane crashes at Narita, killing 2|newspaper=[[Asahi Shimbun]]|url=http://www.asahi.com/english/Herald-asahi/TKY200903240088.html|url-status=dead|access-date=March 24, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506085016/http://www.asahi.com/english/Herald-asahi/TKY200903240088.html|archive-date=May 6, 2009}}</ref> Cơ trưởng và cơ phó, những người duy nhất trên máy bay, đều thiệt mạng.<ref name="FedEx">"[http://news.van.fedex.com/narita FedEx Express Releases Additional Information Regarding FedEx Express Flight 80] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326030743/http://news.van.fedex.com/narita |date=2009-03-26 }}." ''[[FedEx]]''. Retrieved on March 24, 2009.</ref>

==Chi tiết==
Chiếc máy bay thân lớn, ba động cơ nghiêng sang một bên ngay sau khi tiếp đất trong điều kiện gió mạnh và sau đó, một cánh máy bay quệt đất ở tốc độ lớn và máy bay biến thành một quả cầu lửa. Các nhân viên cứu hỏa đã lao tới hiện trường và phun bọt khi khói đen nghi ngút bốc lên từ chiếc máy bay nằm phơi bụng.<ref>{{Chú thích web |url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20090324a1.html |title=Bản sao đã lưu trữ |access-date=2012-08-01 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606173033/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20090324a1.html |url-status=dead }}</ref> Một trong hai phi công đã được đưa ra khỏi máy bay và nhập viện. Hai phi công được tin là công dân Mỹ. Cả hai phi công đã thiệt mạng.

Băng hình từ vụ hạ cánh cho thấy máy bay nảy lên ít nhất hai lần trên đường băng trước khi bốc cháy. Vụ hỏa hoạn đã phá hủy chiếc máy bay này.<ref>http://www.nni.nikkei.co.jp/e/fr/tnks/Nni20090323D23JF742.htm</ref> Chiếc máy bay đã hạ cánh trên đường băng A dài 4&nbsp;km, đường băng dài hơn trong hai đường băng ở Narita. Hai đường băng bị đóng cửa và mọi chuyến bay tới Narita đều phải đổi hướng.

== Lịch sử của máy bay ==
Máy bay được chế tạo vào năm 1994<ref>{{chú thích web|url=http://registry.faa.gov/aircraftinquiry/NNumSQL.asp?NNumbertxt=526FE&cmndfind.x=16&cmndfind.y=11|title=McDonnell Douglas MD-11F - MSN 48600 N526FE|publisher=FAA|archive-url=https://web.archive.org/web/20120217034823/http://registry.faa.gov/aircraftinquiry/NNumSQL.asp?NNumbertxt=526FE&cmndfind.x=16&cmndfind.y=11|archive-date=February 17, 2012|url-status=dead|access-date=March 24, 2009}}</ref> với vai trò là máy bay chở khách MD-11. Nó đã được NASA mua lại tạm thời để sử dụng làm nơi thử nghiệm cho hệ thống Máy bay Điều khiển Lực đẩy (PCA) của họ vào năm 1995.<ref>{{chú thích web|url=https://www.airfleets.net/ficheapp/plane-md11-48600.htm|title=Federal Express N526FE (McDonnell Douglas MD-11 - MSN 48600) (Ex N813DE N90178 N9017S ) {{!}} Airfleets aviation|website=www.airfleets.net|access-date=2019-07-28}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.nasa.gov/centers/dryden/multimedia/imagegallery/MD-11PCA/EC95-43355-2.html|title=MD-11 Propulsion Controlled Aircraft|last=Conner|first=Monroe|date=2015-06-25|website=NASA|access-date=2019-07-28}}</ref> Sau đó, nó được sở hữu và vận hành bởi [[Delta Air Lines]] từ năm 1996 đến 2004 theo đăng ký FAA N813DE với cấu hình như vậy.<ref>{{chú thích web|url=http://aviation-safety.net/photos/displayphoto.php?id=20090323-0&vnr=1&kind=PO|title=N813DE|publisher=Aviation Safety Network}}</ref> Trijet đã bán cho FedEx vào tháng 10 năm 2004 khi Delta ngừng sử dụng đội bay MD-11 của mình để chuyển sang những chiếc [[Boeing 767]] và [[Boeing 777]] hai động cơ hiệu quả hơn trên các tuyến đường dài. Sau khi được FedEx mua lại, chiếc máy bay được cất giữ tại [[Sân bay Phoenix Goodyear]] ở Goodyear, Arizona <ref>{{chú thích web|url=http://www.airliners.net/photo/Delta-Air-Lines/McDonnell-Douglas-MD-11/0572779/L/&tbl=&photo_nr=12&sok=&sort=&prev_id=0636382&next_id=0554236|title=N813DE in storage at Goodyear - Phoenix / Goodyear (Litchfield Municipal) (GYR), April, 2004|publisher=Airliners.net|access-date=March 23, 2009}}</ref> trong khi chờ chuyển đổi ở đó thành MD-11F bởi Dimension Aviation, Inc.[http://www.boeing.com/commercial/news/mdc/97-59a.html Dimension Aviation, Inc.]{{Dead link|date=July 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, nhà thầu chuyển đổi khung máy bay Bộ phận Sản phẩm Douglas của Boeing đặt tại khu vực đó. Máy bay được đưa vào phục vụ với FedEx trong cấu hình chở toàn bộ hàng hóa vào cuối năm 2006 với tên gọi N526FE. Nó được trang bị ba động cơ [[Pratt & Whitney PW1000G|Pratt & Whitney PW4462]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.airliners.net/photo/Untitled-Delta-Air-Lines/McDonnell-Douglas-MD-11/1014638/L|title=N813DE (cn 48600/560) No longer in service with Delta and now owned by Fed Ex, the aircraft is seen parked on the Fed Ex maintenance ramp at Los Angeles prior to its conversion to a freighter. (2006)|publisher=Airliners.net|access-date=March 23, 2009}}</ref>[[Tập tin:FedEx MD-11F(N526FE) (3382499520).jpg|thumb|Chiếc máy bay liên quan được chụp 2 ngày trước vụ tai nạn tại sân bay đó.]]
[[Tập tin:N813DE MD-11 Delta Air Lines MAN 26JUL02 (8249724266).jpg|thumb|Chiếc máy bay khi vẫn đang phục vụ cho [[Delta Air Lines]].]]
== Nguyên do ==
Gió mạnh và sự nhiễu loạn của không khí đã gây ra một số vụ tai nạn gần đây tại Narita. Vào tháng 2 năm 2009 một chiếc máy bay từ [[Philippines]] đã bị lắc mạnh do nhiễu loạn không khí khi nó đang bay lòng vòng trước khi hạ cánh, khiến 50 hành khách và phi công bị thương.

== Tai nạn khác liên quan đến MD-11F của FedEx ==
Vào ngày 31 tháng 7 năm 1997, một chiếc MD-11F khác của FedEx (N611FE), với tên gọi [[Chuyến bay 14 của FedEx Express]], đã gặp nạn sau một tai nạn hạ cánh tương tự tại [[Sân bay quốc tế Newark Liberty]]. Sau chuyến bay từ [[Anchorage]], [[Alaska]], chiếc máy bay đó đã bị rơi tại sân bay ngay trước nửa đêm khi nó nảy lên hai lần sau một cú chạm mạnh trên Đường băng 22R, dẫn đến hỏng bộ phận hạ cánh chính bên phải. Như trong vụ tai nạn ở Narita, chiếc máy bay cũng bốc cháy khi khung máy bay bị gãy, lật và nằm ngửa trên đường băng. Cơ trưởng, cơ phó và ba hành khách trên máy bay đều sống sót sau vụ tai nạn ở Newark năm 1997 và có thể thoát khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy mà chỉ bị thương nhẹ.<ref>{{chú thích web|url=https://www.ntsb.gov/investigations/AccidentReports/Reports/AAR0002.pdf|title=Douglas MD-11, N611FE, Newark International Airport, Newark, New Jersey, July 31, 1997. Aircraft. Accident Report NTSB/AAR-00/02 Adopted: July 22, 2000|publisher=National Transportation Safety Board, Washington, DC|access-date=April 8, 2015}}</ref>

== Xem thêm ==
{{Portal bar|Tokyo|Hoa Kỳ|Hàng Không|Nhật Bản}}

* [https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_accidents_and_incidents_involving_commercial_aircraft Danh sách các vụ tai nạn, sự cố liên quan đến tàu bay thương mại]
* [http://en.m.wikipedia.org/wiki/Lufthansa_Cargo_Flight_8460 Chuyến bay 8460 của Lufthansa Cargo] - một chiếc MD-11 bị nảy và vỡ khi hạ cánh vào năm 2010
* [[Chuyến bay 642 của China Airlines]] - một chiếc MD-11 đã hạ cánh mạnh và vỡ vào năm 1999
* [[Chuyến bay 14 của FedEx Express]] - một chiếc MD-11 nảy và lật khi hạ cánh vào năm 1997

== Video liên quan ==

* [https://m.youtube.com/watch?v=IN6LhGzFy70 Fiery Crash of FedEx Flight 80 Baffles Investigators 🔥 Air Disasters | Smithsonian Channel]
* [https://m.youtube.com/watch?v=430jDXMxcZs MÁY BAY CHỞ HÀNG BỐC CHÁY KHI HẠ CÁNH | TAIMODELS]
* [https://m.youtube.com/watch?v=0svUPNy1wEQ FedEx Express Flight 80 - Crash Animation | Plane'n Boom]

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
*[http://es.wikinews.org/wiki/Jet_de_FedEx_se_estrella_en_Tokio Jet de FedEx se estrella en Tokio]
{{Tai nạn và sự cố hàng không 2009}}

[[Thể loại:Nhật Bản năm 2009]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố liên quan đến McDonnell Douglas MD-11|FedEx Express]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố hàng không năm 2009|FedEx Express]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố FedEx Express|80]]
[[Thể loại:FedEx]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố hàng không tại Nhật Bản|FedEx Express]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố liên quan đến máy bay vận tải]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố máy bay dân dụng do lỗi phi công]]
[[Thể loại:Tai nạn và sự cố hàng không ở Nhật Bản]]
[[Thể loại:Sân bay quốc tế Narita]]