Xem mã nguồn của Con bò đồng

[[Tập tin:Pierre Woeiriot Phalaris.jpg|thumb|250px|[[Perillos]] bị đưa vào "con bò đồng" do ông phát minh và dâng lên [[Phalaris]].]]
'''Con bò bằng đồng''' hay '''con bò đồng''', '''con bò Sicilia''' ([[tiếng Anh]]: brazen bull) là một phương pháp và công cụ tra tấn và hành hình ở thời [[Hy Lạp cổ đại]].<ref name=DiehlDonnellyP37>{{Harvnb|Diehl|Donnelly|2008|p=37}}</ref>

Theo [[Diodorus Siculus]] thuật lại câu chuyện trong ''[[Bibliotheca historica]]'', thì [[Perillos]] ở [[Athens]] (Perillos of Athens) là người phát minh và đề xuất nó lên [[Phalaris]], vị [[bạo chúa]] của xứ [[Agrigento|Akragas]] (nay là Agrigento), [[Sicily]] để làm phương tiện mới cho hành hình tội phạm.<ref name=BibHist>''Biblioteca Historica'', IX, 18-19</ref> ''Con bò'' được làm hoàn toàn bằng đồng, rỗng và có một cánh cửa ở một bên. ''Con bò'' có hình dạng và kích thước như của một con bò thật và có một bộ máy âm thanh để chuyển đổi tiếng la hét thành âm thanh của một con bò. Nạn nhân bị nhốt trong ''"con bò"'' và đốt lửa bên dưới, làm nóng kim loại cho đến khi người bên trong bị rang đến chết.<ref name=DiehlDonnellyP39>{{Harvnb|Diehl|Donnelly|2008|p=39}}</ref>

== Lệnh của Phalaris ==
[[Phalaris]] lệnh rằng con bò phải được thiết kế theo cách mà khói bốc ra thành đám mây, phần đầu con bò phải có một hệ thống ống phức tạp để tiếng la hét của tù nhân được chuyển đổi thành âm thanh giống như tiếng rống của một con bò tức điên. Cũng theo truyền thuyết, khi mở cửa con bò thì xương cháy xém của nạn nhân "tỏa sáng như ngọc và được làm thành vòng đeo tay." <ref name=ThompsonP30>{{Harvnb|Thompson|2008|p=30}}</ref>

[[Perillos]] nói với [[Phalaris]] rằng ''"tiếng la hét sẽ qua các đường ống đến với ngài thật dịu dàng, đáng thương nhất, du dương nhất từ bên dưới"''. Phẫn nộ bởi những lời này, Phalaris lệnh rằng hệ thống âm thanh của nó được thử nghiệm với chính [[Perillos]]. Khi Perillos bước vào, ông đã ngay lập tức bị khóa bên trong, và ngọn lửa đã được đốt lên, do đó Phalaris có thể nghe thấy âm thanh của tiếng hét của [[Perillos]]. Trước khi Perillos có thể chết, Phalaris mở cửa cho ra.

[[Perillos]] tin rằng ông sẽ nhận được một phần thưởng cho phát minh của mình, nhưng thay vào đó, sau khi đưa ra khỏi con bò, [[Phalaris]] đã đẩy ông từ đỉnh của một ngọn đồi để giết chết ông ta.

Chính [[Phalaris]] cũng được cho là đã bị giết chết trong "con bò đồng" khi ông bị lật đổ bởi [[Telemachus]], tổ tiên của [[Theron]] vào năm 554 TCN.

== Liên kết có thể đến Hiến sinh Carthage ==
Các học giả Kinh Thánh liên kết các thiết kế "con bò đồng" cho bức tượng của vị thần [[Carthage]] [[Baal Hammon]] (thường được xác định với Kinh Thánh [[Moloch, Kinh Thánh|Moloch]]) trong đó có lễ '''hiến tế trẻ con sống'''.

Trẻ con sống được đặt trên bàn tay của tượng đầu bê bằng đồng của vị thần, và trượt xuống vào lò thiêu bằng đồng.<ref>{{chú thích tạp chí
| last = Rundin
| first = John S.
| date = Fall 2004
| title = Pozo Moro, child sacrifice, and the Greek legendary tradition
| url = http://go.galegroup.com/ps/i.do?id=GALE%7CA254014762&v=2.1&u=txshracd2488&it=r&p=AONE&sw=w&asid=c07edf30e2f808cd34fc8a61749329f2
| journal = Journal of Biblical Literature
| publisher = Society of Biblical Literature
| volume = 123
| issue = 3
| pages = 425+
| access-date = ngày 25 tháng 10 năm 2013
| doi=10.2307/3268041
}}</ref> Tiếng la hét của trẻ thường bị át đi bởi tiếng trống và nhảy múa, vì bàn thờ hiến tế không có hệ thống ống như "con bò đồng" đã có (xem [[Tophet]]).

Các thực hành của thành phố [[Tophet]] cũng được trích dẫn bởi các học giả là nguồn cảm hứng "con bò đồng" vì cùng gốc rễ [[Carthage]] ở [[Agrigento|Akragas]].<ref>{{chú thích tạp chí
| last = Bohak
| first = Gideon
| date = January 2000
| title = Classica Et Rabbinica I: the Bull of Phalaris and the Tophet
| url = http://booksandjournals.brillonline.com/content/10.1163/157006300x00107
| journal = Journal for the Study of Judaism in the Persian, Hellenistic, and Roman period
| publisher = BRILL
| volume = 31
| issue = 1
| pages = 203–216
| doi = 10.1163/157006300X00107
| access-date = ngày 25 tháng 10 năm 2013
}}</ref>

Câu chuyện về "con bò đồng" không thể xem là thuần túy sáng tác. [[Pindar]], người đã sống sau đó gần một thế kỷ, mô tả rõ ràng dụng cụ tra tấn này gắn với tên của các bạo chúa.<ref>Pindar, ''Pythian 1''</ref>

== La Mã đàn áp người Do Thái và Kitô hữu ==
Người [[La Mã]] đã sử dụng thiết bị tra tấn này để giết một số [[người Do Thái]] cũng như một số [[Kitô hữu]]. Trong số đó có [[Saint Eustace]], theo truyền thống [[Kitô giáo]], được rang trong "con bò đồng" cùng với vợ và các con theo lệnh của Hoàng đế [[Hadrian]]. Điều tương tự cũng xảy ra trong cuộc bách hại của hoàng đế [[Domitian]] với [[Saint Antipas]], Đức Giám mục của Pergamon, những người đã được rang cho đến chết trong "con bò đồng" năm 92 AD, và là thánh tử đạo đầu tiên ở Tiểu Á.<ref>[http://www.cbn.com/700club/features/churchhistory/pergamon/ez28_seat_of_satan_part_1.aspx The Seat of Satan: Ancient Pergamum]</ref> Thiết bị này vẫn còn được sử dụng hai thế kỷ sau đó, khi một Kitô hữu, [[Pelagia Tarsus]], được cho là đã bị thiêu cháy năm 287 bởi Hoàng đế [[Diocletian]].

[[Giáo hội Công giáo]] thì tuyên bố câu chuyện Saint Eustace tử đạo là "hoàn toàn sai".<ref>"Martyrologium Romanum" (Libreria Editrice Vaticana, 2001 ISBN 88-209-7210-7)</ref>

== Vương quốc Visigothic Toulouse ==
Theo ''[[Chronica caesaraugustana]]'' thì [[Burdunellus]], một kẻ cướp ngôi ở [[La Mã]], bị vua [[Alaric II]] rang trong "con bò đồng" năm 497.

== Phim ảnh ==
Bộ phim [[Immortals (phim 2011)|''Immortals'']] (''Chiến binh bất tử'') năm 2011 có cảnh ba trinh nữ theo một lời sấm truyền bị tra tấn trong "con bò đồng".

== Tham khảo ==
{{tham khảo|colwidth=27em}}
'''Nguồn'''
*{{citation |last1=Diehl |first1=Daniel |last2=Donnelly |first2=Mark P. |title=The Big Book of Pain: Punishment and Torture Through History |year=2008 |publisher=The History Press |isbn=978-0-7509-4583-7}}
*{{citation |last=Thompson |first=Irene |title=The A to Z of Punishment and Torture: From Amputations to Zero Tolerance |year=2008 |publisher=Book Guild Publishing |isbn=978-1-84624-203-8}}

== Xem thêm ==
* [[Buồng tra tấn]] (Torture chamber)
* [[Danh sách nhà phát minh bị chết bởi phát minh của mình]]
== Liên kết ngoài ==
{{Commonscat|Bronze Bulls}}
{{commonscatinline|Bronze Bull}}

[[Thể loại:Tra tấn]]
[[Thể loại:Tra tấn ở châu Âu]]
[[Thể loại:Phương pháp hành hình]]