Xem mã nguồn của Con chim vành khuyên

{{Thông tin phim
| tên = Con chim vành khuyên
| hình = Con chim vành khuyên áp phích phim.jpg
| cỡ hình = 270px
| đạo diễn = [[Nguyễn Văn Thông (đạo diễn)|Nguyễn Văn Thông]]<br>[[Trần Vũ (đạo diễn)|Trần Vũ]]
| sản xuất = [[Hãng phim truyện Việt Nam|Xưởng phim truyện Hà Nội]]
| kịch bản = 
| biên kịch = Nguyễn Văn Thông
| diễn viên = [[Tố Uyên (diễn viên)|Tố Uyên]]<br/>[[Trần Ngọc Tư]]<br/>[[Thúy Vinh]]
| âm nhạc = [[Hoàng Vân]]
| quay phim = [[Nguyễn Đăng Bảy]]
| dựng phim = 
| phát hành = 
| công chiếu = 1962
| thời lượng = 43 phút
| quốc gia = [[Tập tin:Flag of North Vietnam (1955–1975).svg|22px]] [[Việt Nam]]
| ngôn ngữ = [[tiếng Việt]]
| ghi chú = Áp phích phim
| website = 
| imdb_id = tt2136824
}}'''''Con chim vành khuyên''''' (tiếng Anh: ''The passerine bird'';{{sfn|Fu|Yip|2019|p=12}} tiếng Nga: ''Синичка''{{Sfn|Yutkevich|1986|p=85}}{{Sfn|Guber|1970|p=433}}) là một bộ phim điện ảnh cách mạng năm 1962 do [[Hãng phim truyện Việt Nam|Xưởng phim truyện Hà Nội]] sản xuất, [[Nguyễn Văn Thông (đạo diễn)|Nguyễn Văn Thông]] viết kịch bản và đạo diễn chính.

== Nội dung ==
Bên dòng sông vắng vùng địch hậu, một túp lều đơn sơ mọc lên giữa bãi dâu xanh mướt. Hai cha con bé Nga nhà chài lưới sinh sống nơi đây và người cha làm nhiệm vụ bí mật đưa đò chở cán bộ qua sông, với tín hiệu an toàn là cánh diều bay lượn trên không trung. Quân địch Pháp từ trước đã nghi vấn hành động của cha con bé Nga. Một hôm, biết tin có đoàn cán bộ sắp qua sông, thám báo Pháp xông vào vườn nhà bé Nga, bắt trói người cha và buộc em phải nhảy dây liên tục để đánh lừa đoàn cán bộ. Khi con đò do thám báo cưỡng đoạt, giả danh sang đón cán bộ sắp tới bến thì Nga đã mưu trí và dũng cảm vượt qua mặt địch, mặc cho đạn bắn đuổi theo, lao ra bờ sông, thét to "đò giặc đừng qua" để đoàn cán bộ thoát hiểm và cũng trong thời khắc đó, em bị trúng đạn. Trước khi nhắm mắt, Nga tìm cách mở túi, thả con chim vành khuyên thân thiết trở về bầu trời sáng láng, tự do của quê hương.{{sfn|Bành Bảo|1983|p=165}}{{Sfn|Nhiều tác giả|2007|p=37}}

== Diễn viên ==
*[[Tố Uyên (diễn viên)|Tố Uyên]] vai ''Bé Nga''{{Sfn|Cục Điện ảnh|1970|p=7}}
*[[Trần Ngọc Tư]] (Tư Bửu) vai ''Lái đò Phương''{{Sfn|Cục Điện ảnh|1970|p=7}}
*[[Thúy Vinh]] vai ''Chị cán bộ{{Sfn|Cục Điện ảnh|1970|p=7}}''
*[[Ngô Nam]] vai ''Lính ngụy''{{sfn|Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh Việt Nam|1994|p=247}}

== Sản xuất ==
Nguyễn Văn Thông là đạo diễn chính kiêm tác giả kịch bản phim.{{sfn|Bành Bảo|1983|p=165}}<ref>{{Chú thích báo|last=Trần Hải|date = ngày 27 tháng 5 năm 1975 |title=Trường điện ảnh Việt Nam|work=[[Tiền phong (báo)|Tiền phong]]|issue=2463|url=http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=d&d=Qin19750527.2.21&srpos=4&e=-------vi-20--1--img-txIN-%22con+chim+v%c3%a0nh+khuy%c3%aan%22-----|accessdate = ngày 18 tháng 4 năm 2023 |archive-date = ngày 18 tháng 4 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418161239/http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=d&d=Qin19750527.2.21&srpos=4&e=-------vi-20--1--img-txIN-%22con+chim+v%C3%A0nh+khuy%C3%AAn%22-----|url-status=live}}</ref> Kịch bản ban đầu có tên ''Bé Nga'', là bài thi tốt nghiệp của ông cho khóa đạo diễn đầu tiên [[Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội|Trường Điện ảnh Việt Nam]] do giáo viên Liên Xô {{ill|Azhdar Ibragimov|ru|Ибрагимов,_Аждар_Муталлим_оглы}} hướng dẫn.<ref name=":0" />{{Sfn|Nguyễn Thụy Kha|1998|p=110}} Trước đó vào tháng 5 năm 1961, khi vẫn đang suy nghĩ hướng triển khai, ông đã vô tình đọc lại truyện ngắn ''Câu chuyện một bài ca'' do ông sáng tác, in trên ''[[Tạp chí Văn nghệ Quân đội]]'' và nảy ra ý tưởng từ một tình huống trong truyện.{{Efn|Có nguồn nói rằng bộ phim dựa trên truyện ngắn này.{{sfn|Bành Bảo|1983|p=165}} Nguồn khác thì nói phim dựa trên truyện ngắn ''Hai cha con ông lái đò'', cũng của Nguyễn Văn Thông.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.ivce.org/magazinedetail.php?magazinedetailid=MD00000230|tựa đề=Sự hình thành một nền điện ảnh mới|tác giả=[[Đặng Nhật Minh]]|website=ivce.org|publisher=Viện Văn hóa và Giáo dục Việt Nam|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 22 tháng 2 năm 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222053654/http://www.ivce.org/magazinedetail.php?magazinedetailid=MD00000230|url-status=live}}</ref>}}<ref name=":0" />{{Sfn|Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh Việt Nam|1994|p=322}} Cùng lúc Nguyễn Thông nộp bài, Trần Việt – bạn đồng lớp của ông – cũng vừa viết xong kịch bản ''Đôi bạn'', sau đó đã được phê duyệt và là suất làm phim cuối cùng. Tuy nhiên, sau khi ''Đôi bạn'' đột ngột bị trả lại vì "có vấn đề", ''Bé Nga'' đã nhanh chóng thay thế và tên kịch bản đổi thành ''Con chim vành khuyên'' để dựng lên phim.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/con-chim-vanh-khuyen-tu-bai-thi-tot-nghiep-d133529.html|tựa đề=“Con chim vành khuyên”: Từ bài thi tốt nghiệp...|tác giả=Lê Minh Huệ|ngày=2014-10-23|website=[[Nông nghiệp Việt Nam]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080727/https://nongnghiep.vn/con-chim-vanh-khuyen-tu-bai-thi-tot-nghiep-d133529.html}}</ref>

Cùng với Nguyễn Thông, [[Trần Vũ (đạo diễn)|Trần Vũ]] làm phó đạo diễn tác phẩm, là sản phẩm tốt nghiệp của cả hai đạo diễn.{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=165}}<ref name=":12">{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/news-365295.htm|tựa đề=Đạo diễn Trần Vũ - phim và người|tác giả=Ngô Phương Lan|họ=|tên=|ngày=2010-02-26|website=[[Tuổi Trẻ (báo)|Tuổi Trẻ]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 19 tháng 5 năm 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519232655/https://tuoitre.vn/news-365295.htm}}</ref> Các thành viên trong đoàn phim gồm: quay phim [[Nguyễn Đăng Bảy]],<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://thegioidienanh.vn/con-chim-vanh-khuyen-bai-tho-bi-trang-cua-dien-anh-viet-nam-703.html|tựa đề=Con chim vành khuyên - Bài thơ bi tráng của Điện ảnh Việt Nam|tác giả=Trần Luân Kim|họ=|ngày=2012-08-01|website=Thế giới Điện ảnh|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328203751/http://thegioidienanh.vn/con-chim-vanh-khuyen-bai-tho-bi-trang-cua-dien-anh-viet-nam-703.html|archive-date=ngày 28 tháng 3 năm 2019|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref> họa sĩ [[Nguyễn Như Huấn]],{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=165}} nhạc sĩ [[Hoàng Vân]],{{Sfn|Nguyễn Thụy Kha|1998|p=110}}... Tổng thời lượng cuốn phim dài 43 phút, màu đen trắng, được xem như là một phim ngắn.<ref name=":8">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/suc-anh-huong-cua-the-loai-phim-ngan-trong-dien-anh-3153130.html|tựa đề=Sức ảnh hưởng của thể loại phim ngắn trong điện ảnh|tác giả=Vũ Văn Việt|họ=|ngày=2015-03-05|website=[[VnExpress]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114105702/https://vnexpress.net/suc-anh-huong-cua-the-loai-phim-ngan-trong-dien-anh-3153130.html|archive-date = ngày 14 tháng 1 năm 2021 |url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>{{Sfn|Lê Hồng Lâm|2018|p=31}} Kinh phí để thực hiện bộ phim rất thấp, "có lẽ là ít ỏi nhất trong các phim truyện nước ta [Việt Nam Dân chủ Cộng hoà]".<ref name=":2">{{Chú thích web|url=https://nguoihanoi.com.vn/dau-tien-khong-phai-la-tien-dau-240.html|tựa đề=Đầu tiên không phải là..."tiền đâu"|ngày=2022-08-27|website=Người Hà Nội|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 13 tháng 10 năm 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013193510/https://nguoihanoi.com.vn/dau-tien-khong-phai-la-tien-dau-240.html}}</ref>

Hai diễn viên chính của bộ phim đều là những người ngoài ngành. Tư Bửu,{{Efn|Tư Bửu, tên đầy đủ là Trần Ngọc Tư (1915 – 1987) là nghệ sĩ [[Tuồng]] quê [[Quảng Nam]], được truy tặng danh hiệu [[Nghệ sĩ ưu tú]] năm 1988. Ông cũng đóng nhiều phim truyện khác như ''[[Làng nổi]]'', ''[[Hoa thiên lý]]''.}} nghệ sĩ Tuồng nổi tiếng chuyên đóng vai [[Trương Phi]], đã được tuyển vào vai chính của phim.{{Sfn|Đàm Quốc Cường|2011|p=147}} Còn [[Tố Uyên (diễn viên)|Tố Uyên]] thì được chọn vào vai chính thông qua lời giới thiệu của quay phim Đăng Bảy khi chỉ mới 13 tuổi, vượt qua hàng chục bạn đồng trang lứa khác đến ứng tuyển.<ref name=":3">{{Chú thích web|url=https://giaoducthoidai.vn/post-162283.html|tựa đề=Con chim vành khuyên: Ngày ấy, bây giờ|tác giả=PV|ngày=2011-08-10|website=Giáo dục và Thời đại|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080729/https://giaoducthoidai.vn/quotcon-chim-vanh-khuyenquot-ngay-ay-bay-gio-post162283.html}}</ref> Khi đó, bà đang là thành viên Câu lạc bộ thiếu niên Hà Nội và sinh hoạt tại Nhà văn hóa thành phố.<ref name=":0" /><ref name=":4">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/nsut-to-uyen-luu-quang-vu-la-moi-tinh-sau-sac-nhat-cua-toi-3324521.html|tựa đề=NSƯT Tố Uyên: 'Lưu Quang Vũ là mối tình sâu sắc nhất của tôi'|tác giả=Châu Mỹ|họ=|ngày=2015-12-13|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 6 tháng 9 năm 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220906042518/https://vnexpress.net/nsut-to-uyen-luu-quang-vu-la-moi-tinh-sau-sac-nhat-cua-toi-3324521.html}}</ref> Nữ nghệ sĩ đã gặp khó khăn trong quá trình làm phim khi lần đầu xa gia đình suốt sáu tháng<ref name=":5">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/to-uyen-da-quen-voi-noi-co-don-thieu-dot-1891278.html|tựa đề=Tố Uyên đã quen với nỗi cô đơn thiêu đốt|tác giả=Tố Uyên|ngày=2006-12-28|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080726/https://vnexpress.net/to-uyen-da-quen-voi-noi-co-don-thieu-dot-1891278.html}}</ref> đến quay ở [[sông Chu]] huyện [[Thọ Xuân (huyện)|Thọ Xuân, Thanh Hóa]] – bối cảnh chính của tác phẩm{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=82}} – và được các thành viên đoàn động viên và hỗ trợ vượt qua nỗi nhớ gia đình.<ref name=":0" /><ref name=":3" /> Đạo diễn Trần Vũ là người hướng dẫn Tố Uyên trong hầu hết phân cảnh của phim.<ref name=":14">{{Chú thích web|url=https://thethaovanhoa.vn/noi-nho-cua-con-chim-vanh-khuyen-20100302092748600.htm|tựa đề=Nỗi nhớ của Con chim vành khuyên|tác giả=Long Nghệ|họ=|tên=|ngày=2010-03-02|website=[[Thể thao & Văn hóa]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 18 tháng 4 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418150552/https://thethaovanhoa.vn/noi-nho-cua-con-chim-vanh-khuyen-20100302092748600.htm}}</ref> Để nhập vai vào nhân vật, bà phải học chèo đò, học bơi, hái dâu – là những thứ vốn không có ở thành thị. Bà cũng tự mình diễn các cảnh quay nguy hiểm như nhảy từ trên cây xuống nước hay lăn dọc triền đê.<ref name=":4" /><ref name=":5" /> Thực hiện lồng tiếng vai bé Nga trong phim là [[Đàm Thanh (diễn viên)|Đàm Thanh]], người vợ về sau của Nguyễn Văn Thông.<ref>{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/Nhan-vat/Tu-dien-anh-tho-den-tieu-thuyet-i314810/|tựa đề=Từ điện ảnh thơ đến tiểu thuyết|tác giả=Bình Nguyên Trang|họ=|ngày=2011-08-16|website=[[Công an nhân dân (báo)|Công an nhân dân]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 9 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209015219/https://cand.com.vn/Nhan-vat/Tu-dien-anh-tho-den-tieu-thuyet-i314810/}}</ref>

== Phát hành ==
Sớm sau khi hoàn thành vào mùa hè năm 1962, tác phẩm được đem đi dự thi tại nhiều liên hoan phim quốc tế,<ref>{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/151118p1002c1005/truan-chuyen-hong-nhan-pho-hue.htm|tựa đề=Truân chuyên hồng nhan phố Huế|họ=|ngày=2006-05-16|website=[[Người lao động (báo)|Người lao động]]|nhà xuất bản=[[Tiền phong (báo)|Tiền phong]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 22 tháng 4 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120422150444/http://nld.com.vn/151118p1002c1005/truan-chuyen-hong-nhan-pho-hue.htm}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://dantri.com.vn/giai-tri/to-uyen-co-luc-toi-da-nghi-den-cai-chet-1167381082.htm|tựa đề=Tố Uyên: "Có lúc tôi đã nghĩ đến cái chết..."|tác giả=Tố Uyên|họ=|tên=|ngày=2006-12-28|website=[[Dân trí (báo)|Dân trí]]|nhà xuất bản=[[Tiếp thị & Gia đình]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 18 tháng 4 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418144815/https://dantri.com.vn/giai-tri/to-uyen-co-luc-toi-da-nghi-den-cai-chet-1167381082.htm}}</ref> trong số đó có [[Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary|Liên hoan phim Karlovy Vary]] ([[Tiệp Khắc]]). Kết quả, ban giám khảo liên hoan phim đã trao giải Đặc biệt (hạng mục phim ngắn) cho ''Con chim vành khuyên'' vào tháng 7 cùng năm. Đây là một trong những bộ phim đầu tiên của điện ảnh cách mạng Việt Nam có giải thưởng lớn tại đấu trường điện ảnh quốc tế,<ref name=":0" />{{sfn|Hội Nhà văn Quân đội|1998|p=364}} bên cạnh phim ''[[Hai người lính]]'' của Vũ Sơn giành giải nhất hạng mục Giải thưởng chuyên đề, cũng là tác phẩm tốt nghiệp của khóa đạo diễn trên.<ref name=":13">{{Chú thích web|url=https://www.kviff.com/cs/historie/1962|tựa đề=9. - 24. června 1962|website=[[Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary]]|ngôn ngữ=cs|dịch tựa đề=9 - 24 tháng 6, 1962|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213011626/https://www.kviff.com/cs/historie/1962}}</ref> Phim sau đó đã được lồng tiếng thuyết minh dưới ngôn ngữ tiếng Nga và công chiếu tại [[Liên Xô]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.youtube.com/watch?v=8aP78HkKAt4|tựa đề=Con chim vành khuyên (1962) / Белоглазая птичка (Засада)|ngày=2014-10-19|website=[[YouTube]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230205151205/https://www.youtube.com/watch?v=8aP78HkKAt4|ngày lưu trữ=2023-02-05|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>

Năm 2010, bộ phim chính thức phát hành dưới định dạng DVD bởi Hãng phim truyện Việt Nam và [[Hãng phim Phương Nam]], ra mắt vào dịp 50 năm điện ảnh cách mạng Việt Nam.<ref name=":9">{{Chú thích web|url=http://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Van-hoa/323530/phat-hanh-dvd-50-tac-pham-dien-anh-kinh-dien-viet-nam|tựa đề=Phát hành DVD 50 tác phẩm điện ảnh kinh điển Việt Nam|tác giả=Hoàng Lân|ngày=2010-04-19|website=[[Hànộimới]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220919153302/http://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Van-hoa/323530/phat-hanh-dvd-50-tac-pham-dien-anh-kinh-dien-viet-nam|archive-date = ngày 19 tháng 9 năm 2022 |url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/phat-hanh-dvd-50-phim-noi-tieng-cua-vn-374307.htm|tựa đề=Phát hành DVD 50 phim nổi tiếng của VN|tác giả=Tr.Uyên|ngày=2010-04-19|website=[[Tuổi Trẻ (báo)|Tuổi Trẻ]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220302091538/https://tuoitre.vn/phat-hanh-dvd-50-phim-noi-tieng-cua-vn-374307.htm|ngày lưu trữ=2022-03-02|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>

== Đón nhận và đánh giá ==
Tại thời điểm ra mắt, bộ phim đã nhanh chóng gây "chấn động" giới điện ảnh lẫn công chúng miền Bắc Việt Nam.{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=165}}{{Sfn|Đàm Quốc Cường|2011|p=152-212}} Nhìn chung, số đông các ý kiến đều đồng tình rằng ''Con chim vành khuyên'' là một tác phẩm điện ảnh có giá trị lớn.{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=165}} Diễn xuất của hai diễn viên chính Tư Bửu và Tố Uyên đã nhận về nhiều lời khen dù cả hai chưa từng qua đào tạo bài bản ở trường lớp.{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=164, 165}} Một số nhà phê bình điện ảnh ca ngợi phim là "một bản anh hùng ca của đất Việt, ngợi ca những cuộc đời sẵn sàng chiến đấu và hy sinh cho tự do, độc lập và niềm tự hào dân tộc".<ref>{{Chú thích web|url=http://baovinhphuc.com.vn/tin-tuc/ID/10568/phim-dien-anh-viet-nam-cang-loay-hoay-cang-tut-hau|tựa đề=Phim điện ảnh Việt Nam: Càng loay hoay, càng tụt hậu!|ngày=2014-02-14|website=Báo Vĩnh Phúc|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080735/http://baovinhphuc.com.vn/tin-tuc/ID/10568/phim-dien-anh-viet-nam-cang-loay-hoay-cang-tut-hau}}</ref> Tác phẩm cũng có được sự công nhận từ quốc tế. {{ill|Grigory Chukhray|ru|Чухрай,_Григорий_Наумович}}, đạo diễn và biên kịch người Nga, đã ghi nhận "''Con chim vành khuyên'' đánh dấu một bước tiến mới rất đáng tự hào của nền điện ảnh trẻ tuổi Việt Nam" và rằng phim "có trình độ quốc tế".{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=171}} Bài đăng trên nhật báo Liên hoan phim Karlovy Vary ngày 23 tháng 6 năm 1962 có viết:{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=170}}<ref name=":11">{{Chú thích web|url=https://thethaovanhoa.vn/vinh-biet-tac-gia-bo-phim-viet-nam-dau-tien-doat-giai-quoc-te-20101001153440740.htm|tựa đề=Vĩnh biệt tác giả bộ phim Việt Nam đầu tiên đoạt giải quốc tế|tác giả=Nguyễn Thế Thanh|họ=|tên=|ngày=2010-10-01|website=[[Thể thao & Văn hóa]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205155909/https://thethaovanhoa.vn/vinh-biet-tac-gia-bo-phim-viet-nam-dau-tien-doat-giai-quoc-te-20101001153440740.htm}}</ref>

<blockquote>Cuốn phim ''Con chim vành khuyên'' của Nguyễn Văn Thông được dự thi ở Đại hội là một tác phẩm hay. [...] Kịch bản rất đơn giản nhưng đã biểu hiện những phẩm chất nghệ thuật rất lớn. Cuốn phim được kết thúc bằng những tiếng kêu thảm thiết của một con chim non bay lên từ thân em bé nằm dài trên cát. Ngôn ngữ điện ảnh này là một tìm tòi đặc sắc của tác giả.</blockquote>

Tuy vậy, một bộ phận ý kiến lúc bấy giờ cũng có quan điểm trái chiều và gây ra các cuộc tranh luận.{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=114-171}}{{Sfn|Đàm Quốc Cường|2011|p=129}} Trong bài ý kiến của Một người xem phim đăng trên báo ''[[Quân đội nhân dân (báo)|Quân đội nhân dân]]'' số 1051{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=146}} tháng 5 năm 1962, tác giả đã đặt vấn đề về tính hiện thực của bộ phim, cho rằng phim "thiên về tính chất trữ tình mà thiếu tính chất hiện thực"; cuộc đấu tranh của nhân vật liên hệ với bối cảnh chung của đất nước chiến tranh chưa được phản ánh rõ.{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=114-122}}{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=167}} Ngược lại với ý kiến phê bình này, tại một bài báo của nhà phê bình [[Hà Xuân Trường]], sau này in vào cuốn ''Con đường chân lý'', tác giả lại muốn tính trữ tình của ''Con chim vành khuyên'' "đậm hơn nữa, sâu hơn nữa", đồng thời phản bác quan điểm phim "quá nhấn mạnh và gán ghép, gượng gạo các thứ thơ mộng [...] với cuộc chiến đấu sôi sục rộng lớn của dân tộc ta",{{Sfn|Hoàng Hương Việt|1998|p=118}} khuyến khích "nghệ sĩ được tự do lựa chọn những hình ảnh mà họ thích [...] bảo đảm một phạm vi rộng rãi lớn cho sáng kiến cá nhân, cho trí tưởng tượng, cho hình thức và nội dung".{{Sfn|Hà Xuân Trường|2001|p=288-290}} Trả lời các quan điểm trái chiều, tại Hội nghị Ban Chấp hành [[Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam|Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam]] ngày 19 tháng 6 năm 1964, [[Tố Hữu]] cũng viết:{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=167}}{{Sfn|Nguyễn Thị Hồng Ngát|2003|p=206-207}}

<blockquote>Những phim làm được như ''Chim vành khuyên'' rất tốt. Hay không phải ở chiều dài, mà ở chiều sâu. Bề rộng của tác phẩm không phải do ở thời gian trên màn ảnh, mà ở vấn đề nêu lên, ở giá trị tư tưởng, nghệ thuật của nó. Nghệ thuật đòi hỏi sự súc tích, cô đọng [...] ''Chim vành khuyên'' là một bộ phim hay. Cái chết của em bé Nga chẳng phải là cái chết tiêu cực mà là cái chết gây căm thù; đó là một sự hy sinh cao đẹp cho kháng chiến. Không thể nào vì một vài nhược điểm của bộ phim mà phủ nhận cái hay của nó.</blockquote>

Vào năm 2012, 60 năm sau khi bộ phim ra mắt, tạp chí ''Thế giới Điện ảnh'' thuộc [[Hội Điện ảnh Việt Nam]] đã đăng một bài viết nhận xét về phim, theo đó ví cuốn phim như một "bài thơ hình ảnh [...] mang đặc chất Việt Nam", nhận định ''Con chim vành khuyên'' là một trong số ít các tác phẩm đạt được sự hài hòa giữa tính văn học và tính điện ảnh. Tuy vậy, người viết cũng chỉ ra những hạn chế ở khía cạnh thể hiện, như việc bộ phim tạo dựng bối cảnh "quá thanh bình", không tiêu biểu cho không khí đất nước thời chiến; hay tâm lý nhân vật chưa được khai thác sâu, rõ nét để làm nổi bật hành động diễn ra tại các tình tiết phim và phong cách thơ trong phim "chưa [...] thực sự nhuần nhuyễn", làm hạn chế mạch cảm xúc của người xem.<ref name=":1" />

== Giải thưởng ==
{| class="wikitable"
|+
!Năm
!Giải thưởng
!Hạng mục
!Đề cử
!Kết quả
!Tham khảo
|-
|1962
|[[Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary]] ([[Tiệp Khắc]])
|Phim ngắn
|{{n/a}}
|{{won|place=1|Giải Đặc biệt}}
|{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=165}}{{Sfn|Lê Hồng Lâm|2018|p=31}}<ref name=":13" />
|-
| rowspan="2" |1973
| rowspan="2" |[[Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2]]
|[[Giải Bông Sen cho phim truyện điện ảnh|Phim truyện điện ảnh]] (kỉ niệm 20 năm Điện ảnh cách mạng Việt Nam<ref>{{Chú thích web|url=http://lienhoanphim.bvhttdl.gov.vn/lien-hoan-phim-viet-nam-lan-thu-ii-nam-1973-123|tựa đề=Liên hoan phim Việt Nam lần thứ II- Năm 1973|ngày=2019-10-18|website=[[Liên hoan phim Việt Nam]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210521114342/http://lienhoanphim.bvhttdl.gov.vn/lien-hoan-phim-viet-nam-lan-thu-ii-nam-1973-123|ngày lưu trữ=2021-05-21|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>)
|{{n/a}}
|{{won|place=1|Bông sen vàng}}
|<ref name=":0" /><ref name=":6">{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/doi-song-van-hoa/Nhung-dua-tre-tu-ngoai-doi-buoc-vao-phim-va-tu-phim-buoc-ra-cuoc-doi-i324925/|tựa đề=Những đứa trẻ từ ngoài đời bước vào phim và từ phim bước ra cuộc đời|tác giả=Đinh Tiếp|họ=|ngày=2006-07-12|website=[[Công an nhân dân (báo)|Công an nhân dân]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080734/https://cand.com.vn/doi-song-van-hoa/Nhung-dua-tre-tu-ngoai-doi-buoc-vao-phim-va-tu-phim-buoc-ra-cuoc-doi-i324925/|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=166}}
|-
|Quay phim xuất sắc
|[[Nguyễn Đăng Bảy]]
|{{won}}
|<ref>{{Chú thích web|url=http://ngaydienanh.com/detail/mot-vai-net-ve-nsnd-nguyen-dang-bay.html|tựa đề=Một vài nét về NSND Nguyễn Đăng Bảy|website=ngaydienanh.com|nhà xuất bản=[[Hội Điện ảnh Việt Nam]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100228061434/http://ngaydienanh.com/detail/mot-vai-net-ve-nsnd-nguyen-dang-bay.html|ngày lưu trữ=2010-02-28|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref><ref>{{Chú thích tạp chí|date=2023-04|tựa đề=NSND Nguyễn Đăng Bẩy - đời quay, đời người|url=http://vanhoanghethuat.vn/nsnd-nguyen-dang-bay-doi-quay-doi-nguoi.htm|journal=[[Văn hóa Nghệ thuật (tạp chí)|Văn hóa Nghệ thuật]]|issue=532|pages=35-37|issn=0866-8655|archive-url=https://web.archive.org/web/20230521150648/http://vanhoanghethuat.vn/nsnd-nguyen-dang-bay-doi-quay-doi-nguoi.htm|archive-date = ngày 21 tháng 5 năm 2023 |tác giả=Nguyên An|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>
|}

== Di sản ==
''Con chim vành khuyên'' được ghi nhận là bộ phim kinh điển của điện ảnh Việt Nam những năm thập niên 1960,{{Sfn|Lê Hồng Lâm|2018|p=31}}{{Sfn|Bành Bảo|1986|p=180-181}} đồng thời là tác phẩm "đỉnh cao" thể loại phim thiếu nhi Việt Nam,<ref name=":6" /> làm nên tên tuổi Hãng phim truyện Việt Nam.<ref>{{Chú thích web|url=https://kienthuc.net.vn/giai-tri/nhung-bo-phim-lam-nen-thuong-hieu-cua-hang-phim-truyen-viet-nam-935431.html|tựa đề=Những bộ phim làm nên thương hiệu của Hãng phim truyện Việt Nam|tác giả=Thu Cúc|họ=|ngày=2017-09-22|website=Tri thức và Cuộc sống|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 23 tháng 11 năm 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171123140720/http://kienthuc.net.vn/giai-tri/nhung-bo-phim-lam-nen-thuong-hieu-cua-hang-phim-truyen-viet-nam-935431.html}}</ref> Vai diễn của Tố Uyên khi ấy đã gây ấn tượng mạnh với khán giả và để lại dấu ấn trong người xem suốt hàng chục năm sau đó. Bà được nhà nước cử đi học tại [[Học viện Múa Việt Nam|Trường múa Việt Nam]] và đến năm 1966 thì điều về làm tại Xưởng phim truyện Hà Nội, đảm nhận nhiều vai diễn trong các cuốn phim điện ảnh nổi bật như ''[[Cô giáo vùng cao]]'', ''[[Nổi gió]]''...<ref name=":7">{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/cuoc-doi-day-nuoc-mat-cua-dien-vien-to-uyen-185482321.htm|tựa đề=Cuộc đời đầy nước mắt của diễn viên Tố Uyên|tác giả=Ngọc An|họ=|ngày=2015-08-29|website=[[Thanh Niên (báo)|Thanh Niên]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205081237/https://thanhnien.vn/cuoc-doi-day-nuoc-mat-cua-dien-vien-to-uyen-185482321.htm|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://baobacgiang.com.vn/bg/van-hoa/97335/nhung-bo-phim-dem-dien-anh-viet-ra-truong-quoc-te--.html|tựa đề=Những bộ phim đem Điện ảnh Việt ra trường Quốc tế|ngày=2012-11-05|website=Báo Bắc Giang|nhà xuất bản=PetroTimes|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205155912/http://baobacgiang.com.vn/bg/van-hoa/97335/nhung-bo-phim-dem-dien-anh-viet-ra-truong-quoc-te--.html}}</ref> Thông qua bộ phim này, đạo diễn Nguyễn Văn Thông cũng trở thành người "có công đặt viên gạch đầu tiên cho phong cách thơ trong phim truyện Việt Nam".<ref name=":11" /> Tác phẩm còn giúp ông được xét tặng [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]] về [[Danh sách Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật|Văn học Nghệ thuật]] vào năm 2007.{{Sfn|Đàm Quốc Cường|2011|p=144}} Chất thơ trong phim ''[[Cánh đồng hoang]]'', ra mắt năm 1988, sau này được cho là lấy cảm hứng từ ''Con chim vành khuyên''.{{Sfn|Nguyễn Thị Hồng Ngát|2005|p=168}}{{Sfn|Đàm Quốc Cường|2011|p=160}}

Năm 1973, tại [[Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2]], phim đã nhận [[Giải Bông Sen cho phim truyện điện ảnh|giải Bông Sen vàng cho phim truyện điện ảnh]] nhân kỉ niệm 20 năm Điện ảnh cách mạng Việt Nam.<ref name=":0" />{{Sfn|Bành Bảo|1983|p=166}} ''Con chim vành khuyên'' cũng nằm trong cuốn ''101 bộ phim Việt Nam hay nhất'' biên soạn nhà bởi phê bình điện ảnh [[Lê Hồng Lâm]].{{Sfn|Lê Hồng Lâm|2018|p=31}} Phim đã được đem sang lưu trữ tại [[Thư viện Quốc gia Pháp]] với những bộ phim điện ảnh cùng thời và các tác phẩm nổi bật của thế hệ đạo diễn kế tiếp.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.rfi.fr/vi/phap/20160617-kho-sach-viet-nam-tai-thu-vien-quoc-gia-phap-bnf|tựa đề=Tạp chí văn hóa - Kho sách Việt Nam tại Thư viện Quốc gia Pháp - BNF|tác giả=Thu Hằng|ngày=2016-06-17|website=[[Đài phát thanh quốc tế Pháp]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 9 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209020048/https://www.rfi.fr/vi/phap/20160617-kho-sach-viet-nam-tai-thu-vien-quoc-gia-phap-bnf}}</ref> Cuốn phim sau này được sử dụng để đem vào giảng dạy tại các trường điện ảnh trên khắp Việt Nam.<ref name=":14" />

Vào năm 2013, [[Viện phim Việt Nam]] đã chọn bộ phim để giới thiệu tại Liên hoan phim quốc tế Imagineindia lần thứ 11, tổ chức ở [[Madrid|Madrid, Tây Ban Nha]].<ref>{{Chú thích web|url=https://bvhttdl.gov.vn/news-3694.htm|tựa đề=Giới thiệu phim Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Imagineindia (Tây Ban Nha)|ngày=2012-10-18|website=bvhttdl.gov.vn|nhà xuất bản=[[Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam)|Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205081242/https://bvhttdl.gov.vn/gioi-thieu-phim-viet-nam-tai-lien-hoan-phim-quoc-te-imagineindia-tay-ban-nha-3694.htm}}</ref> Năm 2015, ''Con chim vành khuyên'' và sáu phim Việt Nam khác được đem đi trình chiếu trong Tuần lễ phim Việt tổ chức trong không gian Nhà Nghệ thuật nghe nhìn, [[Asunción]] để kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – [[Paraguay]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.vietnamplus.vn/nhieu-bo-phim-noi-tieng-cua-viet-nam-duoc-trinh-chieu-o-paraguay/336242.vnp|tựa đề=Nhiều bộ phim nổi tiếng của Việt Nam được trình chiếu ở Paraguay|họ=|ngày=2015-08-04|website=[[VietnamPlus]]|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 30 tháng 5 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160530052450/http://www.vietnamplus.vn/nhieu-bo-phim-noi-tieng-cua-viet-nam-duoc-trinh-chieu-o-paraguay/336242.vnp}}</ref> Năm 2016, tác phẩm công chiếu trên kênh truyền hình quốc gia [[Ấn Độ]] {{ill|Doordarshan|en|Doordarshan}}; đây là hoạt động nằm trong chương trình thúc đẩy văn hóa của Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ nhân kỷ niệm 71 năm [[Ngày Quốc khánh (Việt Nam)|ngày Quốc khánh Việt Nam]].<ref>{{Chú thích web|url=https://baodansinh.vn/phim-viet-lan-dau-len-song-truyen-hinh-an-do-42079.htm|tựa đề=Phim Việt lần đầu lên sóng truyền hình Ấn Độ|tác giả=Hiền Nguyễn|ngày=2016-09-06|website=Báo Dân sinh|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 10 tháng 9 năm 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220910062114/https://baodansinh.vn/phim-viet-lan-dau-len-song-truyen-hinh-an-do-42079.htm}}</ref> Đến 2018, bộ phim tiếp tục chiếu lại tại tuần phim kỷ niệm 65 năm ngày thành lập điện ảnh cách mạng Việt Nam, diễn ra từ ngày 9 đến 15 tháng 3 năm 2018.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.phunuonline.com.vn/em-be-ha-noi-tro-lai-cung-tuan-phim-kinh-dien-a118190.html|tựa đề='Em bé Hà Nội' trở lại cùng tuần phim kinh điển|tác giả=Quang Hùng|ngày=2018-03-05|website=[[Phụ nữ (báo)|Phụ nữ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912190921/https://www.phunuonline.com.vn/em-be-ha-noi-tro-lai-cung-tuan-phim-kinh-dien-a118190.html|archive-date = ngày 12 tháng 9 năm 2022 |url-status=live|ngày truy cập=2023-05-21}}</ref>

== Chú thích ==
=== Ghi chú ===
{{danh sách ghi chú}}

=== Tham khảo ===
{{tham khảo|30em}}

== Nguồn ==
{{refbegin|30em}}
* {{Chú thích sách|oclc=22641634|url=https://books.google.com.vn/books?id=alWEHwAACAAJ|title=Lịch sử điện ảnh cách mạng Việt Nam: sơ thảo|last=Bành Bảo|author-link=Bành Bảo|publisher=[[Cục Điện ảnh (Việt Nam)|Cục Điện ảnh]]|year=1983|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 18 tháng 9 năm 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220918163824/https://books.google.com.vn/books?id=alWEHwAACAAJ}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=YWcnvwEACAAJ|title=101 bộ phim Việt Nam hay nhất|last=[[Lê Hồng Lâm]]|date=2018|publisher=Nhà xuất bản Thế giới|location=[[Hà Nội]]|oclc=1061850954|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220505083019/https://books.google.com.vn/books?id=YWcnvwEACAAJ|archive-date = ngày 5 tháng 5 năm 2022}}
* {{Chú thích sách|oclc=41294126|url=https://books.google.com.vn/books?id=IbsOAQAAMAAJ|title=Nửa thế kỷ tân nhạc|last=[[Nguyễn Thụy Kha]]|publisher=Nhà xuất bản Đà Nẵng|year=1998|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080604/https://books.google.com.vn/books?id=IbsOAQAAMAA|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023}}
*{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=5FRkAAAAMAAJ|title=Con đường chân lý|last=Hà Xuân Trường|author-link=Hà Xuân Trường|date=2001|publisher=Nhà xuất bản Chính trị quốc gia|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 26 tháng 11 năm 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133627/https://books.google.com/books?id=5FrkAAAAMAAJ}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=89pkAAAAMAAJ|title=Lịch sử điện ảnh Việt Nam, tập 1|publisher=[[Cục Điện ảnh (Việt Nam)|Cục Điện ảnh]]|last=Nguyễn Thị Hồng Ngát|author-link=Nguyễn Thị Hồng Ngát|year=2003|pages=21|oclc=53129383|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407161407/https://books.google.com.vn/books?id=89pkAAAAMAAJ|archive-date = ngày 7 tháng 4 năm 2022 |ngày truy cập=2023-05-21}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=8oILAQAAMAAJ|title=Lịch sử điện ảnh Việt Nam, tập 2|last=Nguyễn Thị Hồng Ngát|author-link=Nguyễn Thị Hồng Ngát|date=2005|publisher=[[Cục Điện ảnh Việt Nam|Cục Điện ảnh]]|location=[[Hà Nội]]|oclc=53129383|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 21 tháng 12 năm 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211221190920/https://books.google.com.vn/books?id=8oILAQAAMAAJ}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=A8TADwAAQBAJ|title=The Cold War and Asian Cinemas|last=Fu|first=Poshek|last2=Yip|first2=Man-fung|date = ngày 28 tháng 11 năm 2019 |publisher=Routledge|isbn=978-0-429-75729-7|language=en|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080718/https://books.google.com.vn/books?id=A8TADwAAQBAJ}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=PeFkAAAAMAAJ|title=Đồng hành với màn ảnh: tiểu luận, phê bình điện ảnh|last=Ngô Phương Lan|author-link=Ngô Phương Lan (nhà nghiên cứu)|date=1998|publisher=Nhà xuất bản Văn hóa thông tin|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080723/https://books.google.com.vn/books?id=PeFkAAAAMAAJ}}
* {{Chú thích sách|url=http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-112378.html|title=Từ "Con chim vành khuyên" đến "Hồn trúc"|date=1998|last=Hoàng Hương Việt|publisher=Nhà xuất bản Đà Nẵng|oclc=45891599|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 11 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211105933/http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-112378.html}}
* {{Chú thích sách|url=http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-354188.html|title=Vietnamese cinematography: A research journey|last=Nhiều tác giả|publisher=Nhà xuất bản Thế giới|year=2007|location=[[Hà Nội]]|language=en|oclc=837525068|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230214133350/http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-354188.html|archive-date = ngày 14 tháng 2 năm 2023}}
* {{Chú thích sách|url=http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-8917.html|title=Phim truyện Việt nam (1959-1969)|last=Cục Điện ảnh|publisher=Phòng tư liệu, [[Cục Điện ảnh (Việt Nam)|Cục Điện ảnh Việt Nam]]|year=1970|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417031850/http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-8917.html|archive-date = ngày 17 tháng 4 năm 2023}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=OZkzAAAAMAAJ|title=40 năm văn học|last=Bành Bảo|first=|date=1986|oclc=19812259|publisher=[[Hội Nhà văn Việt Nam]]|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302071047/https://books.google.com.vn/books?id=OZkzAAAAMAAJ|archive-date = ngày 2 tháng 3 năm 2022}}
* {{Chú thích sách|title=Từ điện ảnh thơ đến tiểu thuyết - Đạo diễn điện ảnh - NSND Nguyễn Văn Thông|last=Đàm Quốc Cường|publisher=Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin|year=2011|location=[[Hà Nội]]}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=VtpkAAAAMAAJ|title=Diễn viên điện ảnh Việt Nam|last=Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh Việt Nam|first=|date=1994|publisher=Nhà xuất bản Văn hoá thông tin|oclc=33133770|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512103650/https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=VtpkAAAAMAAJ|archive-date = ngày 12 tháng 5 năm 2022 |ngày truy cập=2023-05-21}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=piMfAAAAMAAJ|title=История Вьетнама в новейшее время (1917-1965)|last=Guber|first=Aleksandr Andreyevich|nơi xuất bản=[[Moskva]]|trans-title=Lịch sử Việt Nam thời cận đại (1917-1965)|oclc=10761253|date=1970|publisher=Glav. red. vostochnoy lit-ry|language=ru|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207211741/https://books.google.com.vn/books?id=piMfAAAAMAAJ|archive-date = ngày 7 tháng 2 năm 2023}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=yORnAAAAMAAJ|title=Кино: энциклопедический словарь|last=Yutkevich|first=Sergey|date=1986|publisher=Советская энциклопедия|language=ru|trans-title=Điện ảnh: Từ điển bách khoa|author-link=:en:Sergei Yutkevich|ngày truy cập=2023-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211051839/https://books.google.com.vn/books?id=yORnAAAAMAAJ|archive-date = ngày 11 tháng 2 năm 2022}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=UWBkAAAAMAAJ|last=Hội Nhà văn Quân đội|title=Nhà văn quân đội: kỷ yếu và tác phẩm, tập 7|date=1998|publisher=Nhà xuất bản Quân đội nhân dân|ngày truy cập=2023-05-21|oclc=40854068|archive-date = ngày 5 tháng 2 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205080723/https://books.google.com.vn/books?id=UWBkAAAAMAAJ}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=h-XheKgQkrUC|title=Điện ảnh và bản sắc văn hóa dân tộc: mấy vấn đề lý luận và thực tiễn|last=Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh Việt Nam|first=|date=1994b|publisher=Nhà Xuất bản Văn hóa thông tin|location=[[Hà Nội]]|oclc=33133769|ngày truy cập=2023-05-21|archive-date = ngày 20 tháng 2 năm 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220102946/https://books.google.com.vn/books?id=h-XheKgQkrUC}}
{{refend}}

== Đọc thêm ==
* {{Chú thích sách|url=http://opac.nlv.gov.vn/pages/opac/wpid-detailbib-id-147011.html|title=Con chim vành khuyên: Truyện phim|last=Tiêu Giản Thu|publisher=Phổ thông|year=1962|location=[[Hà Nội]]}}

== Liên kết ngoài ==
* {{Imdb title|id=tt2077731}}
* {{WorldCat|oclc=890603818|''Con chim vành khuyên''}}
{{Giải Bông sen vàng cho phim truyện điện ảnh}}
{{Trần Vũ}}

[[Thể loại:Phim giành giải Bông sen vàng]]
[[Thể loại:Phim năm 1962]]
[[Thể loại:Phim tuyên truyền Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim tâm lý Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim trắng đen]]
[[Thể loại:Phim của Hãng phim truyện Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim về chiến tranh Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim quay tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim trắng đen của Việt Nam]]
[[Thể loại:Phim do Trần Vũ đạo diễn]]