Xem mã nguồn của Dòng chảy Xanh Lam

{{Infobox pipeline
| name  = Голубой поток<br>Mavi Akım<br>Blue Stream
| type  = Khí tự nhiên
| map = Bluestream.png
| map_caption = Vị trí của đường ống dẫn khí Dòng chảy Xanh Lam
| country  = {{Lá cờ|Nga}}<br>{{Lá cờ|Thổ Nhĩ Kỳ}}
| coordinates = 
| photo  = 
| caption  =
| operator = [[Gazprom]], Blue Stream Pipeline B.V., [[BOTAŞ]]
| partners = [[Gazprom]], [[Eni]], [[BOTAŞ]]
| length_km = 1213
| discharge = 16&nbsp;tỉ mét khối/năm
| direction = Bắc-Nam
| start  = Nhà máy khí đốt [[Izobilnoye]], [[Stavropol Krai]], [[Nga]]
| finish  = [[Ankara]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]
| est = 2005
| through  = trạm nén khí [[Beregovaya]], [[biển Đen]], [[trạm cuối Durusu]]
| par = 
}}

'''Dòng chảy Xanh Lam''' ([[tiếng Nga]]: ''Голубой поток'', [[tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]]: ''Mavi Akım'', [[tiếng Anh]]: ''Blue Stream'') là một tuyến đường ống dẫn [[khí tự nhiên]] băng qua [[biển Đen]] từ [[Nga]] đến [[Thổ Nhĩ Kỳ]].

Dự án đường ống dầu khí này được thực hiện bởi tập đoàn [[Gazprom]] của Nga, [[Eni]] của [[Ý]] và [[BOTAŞ]] của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong đó phía Nga và Ý đã thành lập một liên doanh mang tên "công ty đường ống dầu khí Dòng chảy Xanh Lam" (''Blue Stream Pipeline B.V.''), sở hữu và điều hành phần đường ống chạy ngoài khơi cùng với trạm nén khí "Bờ biển" (''Beregoyava''). Còn Gazprom thì sở hữu phần đường ống trên cạn.<ref name = "gazprom">[http://www.gazprom.com/about/production/projects/pipelines/blue-stream/ Blue Stream] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141030224114/http://www.gazprom.com/about/production/projects/pipelines/blue-stream/ |date=2014-10-30 }} tại trang nhà của tập đoàn Gazprom</ref>

==Lịch sử==
Quá trình chuẩn bị cho đường ống dẫn khí này bắt đầu từ năm 1997.<ref name=pinr>{{chú thích báo
 |publisher    = The Power and Interest News Report (PINR)
 |url          = http://www.pinr.com/report.php?ac=view_report&report_id=403&language_id=1
 |title        = Economic Brief: The Blue Stream Gas Pipeline
 |date         = ngày 22 tháng 11 năm 2005
 |access-date   = ngày 31 tháng 5 năm 2008
 |url-status   = dead
 |access-date  = 2014-12-18
 |archive-date = 2007-07-02
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20070702221045/http://www.pinr.com/report.php?ac=view_report&report_id=403&language_id=1
}}</ref> Vào ngày 15 tháng 12 năm 1997, hai chính phủ Nga và Thổ Nhĩ Kỳ ký một thỏa thuận có nội dung liên quan đến dự án đường ống Dòng chảy Xanh Lam, theo đó Gazprom và BOTAŞ sẽ thực hiện một hợp đồng cung cấp 365 tỉ mét khối khí đốt cho Thổ Nhĩ Kỳ trong thời gian 25 năm thông qua đường ống này. Sau đó, vào tháng 2 năm 1999, Gazprom và Eni ký một biên bản ghi nhớ về việc hai công ty cùng nhau hợp tác thực hiện dự án Dòng chảy Xanh Lam. Vào ngày 16 tháng 11 cùng năm, tại [[Hà Lan]], Gazprom và Eni thành lập một công ty liên doanh tên là "công ty đường ống dầu khí Dòng chảy Xanh Lam" (''Blue Stream Pipeline B.V.''), công ty này sở hữu phần đường ống chạy dưới biển và trạm nén khí "Bờ biển". Còn phần đường ống trên bộ do Gazprom sở hữu.<ref name = "gazprom"/>

Phần đường ống trên cạn dài 396 cây số khởi công vào tháng 9 năm 2001 và hoàn tất vào tháng 5 năm 2003,<ref name = "gazprom"/> trong khi đó tuyến đường dưới lòng biển được thực hiện cũng trong năm 2001-2002.<ref name=upstream2>
{{chú thích báo
 | newspaper = [[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]
 | publisher = [[NHST Media Group]]
 | url=http://www.upstreamonline.com/live/article119089.ece
 | title= Gazprom boosts Blue Stream flows
 | date = ngày 14 tháng 9 năm 2006 | access-date = ngày 31 tháng 5 năm 2008 | id = {{subscription required}}}}
</ref> Việc lắp đặt phần đường ống dưới biển được do công ty xây dựng [[Saipem]] của Ý đảm nhận, còn phần trên cạn là do [[công ty con]] của Gazprom là [[Stroytransgaz]] thực hiện.<ref name=upstream3>
{{chú thích báo
 | newspaper = [[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]
 | publisher = [[NHST Media Group]]
 | url=http://www.upstreamonline.com/live/article37467.ece
 | title= Spring in Saipem's step
 | date = ngày 12 tháng 11 năm 2002 | access-date = ngày 31 tháng 5 năm 2008 | id = {{subscription required}}}}
</ref> Khí được bơm từ Nga đến Thổ Nhĩ Kỳ từ tháng 2 năm 2003.<ref name = "gazprom"/><ref name=upstream5>
{{chú thích báo
 | newspaper = [[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]
 | publisher = [[NHST Media Group]]
 | url=http://www.upstreamonline.com/live/article33319.ece
 | title= Blue Stream gas starts flowing 
 | date = ngày 20 tháng 2 năm 2003 | access-date = ngày 31 tháng 5 năm 2008 | id = {{subscription required}}}}
</ref> Còn trạm nén khí "Bờ biển" bắt đầu khởi công từ tháng 8 năm 2001 và vào ngày 3 tháng 11 năm 2005, lễ khánh thành giai đoạn 1 của trạm đã diễn ra và trạm này chính thức đi vào hoạt động cùng ngày hôm đó. Trước khi "Bờ biển" hoạt động, khí phải được bơm từ Krasnodarskaya và Stavropolskaya.<ref name = "beregoyava"/>

Tuy nhiên, do bất đồng về giá cả giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, mãi đến ngày 17 tháng 12 năm 2005, người ta mới có thể tổ chức lễ khánh thành chính thức tuyến đường ống này tại Durusu.<ref name=pinr/><ref name=upstream6>
{{chú thích báo
 | newspaper = [[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]
 | publisher = [[NHST Media Group]]
 | url=http://www.upstreamonline.com/live/article30129.ece
 | title= Blue Stream stalemate 
 | date = ngày 11 tháng 7 năm 2003 | access-date = ngày 31 tháng 5 năm 2008 | id = {{subscription required}}}}
</ref> Tổng thống Nga [[Vladimir Vladimirovich Putin]], thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ [[Recep Tayyip Erdogan]] và thủ tướng Ý [[Silvio Berlusconi]] đã tham gia buổi lễ này.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/11/17/AR2005111700624.html Pipeline Opens Connecting Turkey, Russia], the Washington Post</ref><ref>[http://www.kommersant.com/p627486/r_500/Blue_Stream_to_Fetch_a_Circuit/ Blue Stream to Fetch a Circuit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141219133729/http://www.kommersant.com/p627486/r_500/Blue_Stream_to_Fetch_a_Circuit/ |date=2014-12-19 }}, Kommersant</ref>

===Mở rộng dự án===

Trong chuyến viếng thăm chính thức Thổ Nhĩ Kỳ ngày 1 tháng 12 năm 2014, [[tổng thống Nga]] V. V. Putin cùng các lãnh đạo hai công ty Gazprom và Botas đã ký một biên bản ghi nhớ về việc xây dựng một tuyến đường ống dẫn khí đốt khác cũng băng qua biển Đen đến Thổ Nhĩ Kỳ. Điểm bắt đầu của tuyến thứ hai dự kiến là trạm nén khí "Russkaya" xây ở [[Krasnodar]], vốn dự tính dùng cho dự án đường ống [[Dòng chảy phương Nam]]. Theo dự kiến, đường ống mới sẽ có công suất lên đến 63 tỉ mét khối khí đốt mỗi năm, trong số này thì 14 tỉ sẽ được phân chia cho người dân Thổ Nhĩ Kỳ (nay phần đó đã được cung cấp bởi đường ống xuyên Balkan và Thổ Nhĩ Kỳ), số còn lại được đưa đến biên giới Thổ-[[Hy Lạp]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.gazprom.ru/press/news/2014/december/article208495/|title=Новый газопровод в Турцию|date=2.12.2014|publisher=Сайт «[[Газпром]]а»|ngày truy cập=2014-12-24|archive-date=2014-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208015153/http://www.gazprom.ru/press/news/2014/december/article208495/|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://lenta.ru/news/2014/12/01/miller/|title=Миллер объявил о закрытии проекта «Южный поток»|date=1.12.2014|publisher=[[Lenta.ru]]}}</ref> Theo dự tính, Gazprom sẽ không chính thức tham gia vào dự án này, mà sẽ tham gia xây dựng các tuyến đường ống tại các nước châu Âu như Hy Lạp, Ý, [[Hungary]], [[Áo]] và các nước Balkan để về danh nghĩa có thể tuân thủ theo các điều kiện của [[Gói năng lượng thứ ba]] do EU thông qua.<ref>{{chú thích web|url=http://lenta.ru/articles/2014/12/03/southstream/|title=Вернулись на первый уровень. Распределить 50 миллиардов кубометров газа — новая проблема «Газпрома»|date=3.12.2014|publisher=Лента.ру}}</ref>

==Thông số kỹ thuật==
[[Hình:080831 CRW 3947 Beregovaya w.jpg|right|thumb|Trạm nén khí "Bờ biển" nhìn từ biển.]]
[[Hình:080831 CRW 3951 Beregovaya w.jpg|right|thumb|Trạm nén khí "Bờ biển".]]
Tổng [[chiều dài]] của tuyến đường ống là {{convert|1213|km|mi}}, gấp 1,8 lần khoảng cách từ [[Sankt-Peterburg]] tới [[Moskva]].<ref name = "gazprom"/> Phần đường ống chạy trên đất Nga dài {{convert|373|km|mi}} từ nhà máy khí đốt [[Izobilnoye]] đến [[Stavropol Krai]], [[Arkhipo-Osipovka]], [[Krasnodar Krai]],<ref>Arda Baykal. [http://www.parliament.uk/briefing-papers/SN05301.pdf. Turkey’s energy politics]</ref> bao hàm các trạm nén khí Stavropolskaya và Krasnodarskaya.<ref name = "beregoyava">[http://www.gazprom.com/press/news/2005/november/article63339/ Beregovaya compressor station inaugurated] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141221115138/http://www.gazprom.com/press/news/2005/november/article63339/ |date=2014-12-21 }} Gazprom</ref> Phần chạy ngoài biển dài {{convert|396|km|mi}} từ trạm nén khí "Bờ biển" ở Arkhipo-Osipovka đến trạm cuối Durusu cách [[Samsun]], Thổ Nhĩ Kỳ chừng {{convert|60|km}}. Đoạn chạy trên Thổ Nhĩ Kỳ dài {{convert|444|km|mi}} đến thủ đô [[Ankara]].

Các đoạn ống chạy trên những địa hình khác nhau thì có đường kính khác nhau, ví dụ đoạn chạy trên đất liền là {{convert|1400|mm|in}}, trên vùng núi là {{convert|1200|mm|in}}, và dưới lòng biển là {{convert|610|mm|in}}. Áp suất của khí trong đoạn chạy dưới lòng biển là {{convert|25|MPa|atm|abbr=on}}.

Trạm nén khí "Bờ biển" có công suất 150 MW và có thể tạo được áp suất khí là 250 Ata. Nó sẽ bơm khí ga đi một đoạn dài 400&nbsp;km tính trong phần đường ống chạy dưới lòng biển.<ref name = "beregoyava"/>

Dòng chảy xanh lam là một trong những tuyến đường ống nằm ở độ sâu lớn nhất trên thế giới, vào khoảng {{convert|2,15|km|mi}}<ref name = "gazprom"/> lớn hơn độ sâu trung bình của các tuyến đường ống nằm dưới lòng biển<ref>
{{chú thích báo
 | publisher= [[Ministry of Foreign Affairs (Russia)|Ministry of Foreign Affairs of Russian Federation]]
 | url=http://www.mid.ru/ns-dipecon.nsf/a591a1e97b9a36ce43256a0c003fb95e/43256a0c0033bf7ac325703500285f36?OpenDocument
 | title= Проект "Голубой поток" (''Blue Stream Project'')
 | date = ngày 18 tháng 11 năm 2005 | access-date = ngày 11 tháng 11 năm 2009 | language=ru}}
</ref>

Ngoài ra, người ta cũng đào nhiều đường hầm tại các dãy núi Kobyla và Bezymyanny, tổng chiều dài các đường hầm lên đến {{convert|3260|m|mi}}.<ref name = "gazprom"/>

=== Hoạt động ===

Khí bắt đầu được bơm qua tuyến "Dòng chảy Xanh Lam" từ tháng 2 năm 2003.<ref name="novopol">[http://www.novopol.ru/article4185.html novopol.ru, «Второе открытие „Голубого потока"», 18 ноября 2005]{{Liên kết hỏng|date=2021-02-16 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Công suất của tuyến đường ống trong giai đoạn 1 là 16 tỉ mét khối khí.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.turkey.mid.ru/rus_smi/rus_smi98.html |ngày truy cập=2014-12-22 |tựa đề=«Ведомости», «Голубой поток дотянется до Израиля и Италии», 18.11.2005  |archive-date=2014-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222163425/http://www.turkey.mid.ru/rus_smi/rus_smi98.html |url-status=dead }}</ref><ref name="rbcdaily">{{Chú thích web |url=http://www.rbcdaily.ru/2007/08/07/tek/286306 |title=«РБК daily», «Турция боится отказа», 07 августа 2007 |access-date=2013-01-13 |archive-date=2008-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604030449/http://www.rbcdaily.ru/2007/08/07/tek/286306 |url-status=dead }}</ref> Tuy nhiên Nga không bơm với công suất 16 tỉ ngay, mà theo hợp đồng, trong năm 2003 Nga cung cấp 2 tỉ, đến năm 2004 là 4 tỉ, và từ đến năm 2010 là cứ tăng dần 2 tỉ mỗi năm, cho đến mức tối da là 16 tỉ.<ref>[http://www.ng.ru/economics/2003-07-31/3_potok.html Европа спасла «Голубой поток», ng.ru, 2003-07-31]</ref><ref name="rian 2007">[http://www.rian.ru/economy/20090130/160571213.html Газопровод «Голубой поток». Справка], [[rian.ru]], 30/01/2009</ref>

{| class="wikitable"
|-
! Lượng khí cung cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ<ref name="Голубой поток">{{chú thích web|url=http://www.gazprom.ru/about/production/projects/pipelines/blue-stream/|title=Поставки газа по газопроводу «Голубой поток»|date=2014|publisher=Газпром|access-date=ngày 2 tháng 12 năm 2014|archive-date=2014-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102210313/http://www.gazprom.ru/about/production/projects/pipelines/blue-stream/}}</ref> !! 2003 !! 2004 !! 2005 !! 2006 !! 2007 !! 2008 !! 2009 !! 2010 !! 2011 !! 2012 !! 2013
|-
!Tổng cộng (tỉ mét khối)
| || ||
| 19,9 || 23,4 || 23,8 || 20 || 18 || 26 || 27 || 26,7
|-
! Bởi "Dòng chảy Xanh Lam" (tỉ mét khối)
| 2<ref name="novopol"/> || 3,2 || 5
| 7,5 || 9,5 || 10,1 || 9,8 || 8,1 || 14 || 14,7 || 13,7
|}

==Xem thêm==
{{Portal|Energy|Russia|Engineering|Transport|Economy}}
*[[Dòng chảy phương Bắc]]
*[[Dòng chảy phương Nam]]
*[[Tuyến đường ống Nabucco]]
*[[Tuyến đường ống khí xuyên Caspi]]
*[[Tuyến đường ống Nam Kavkaz]]

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
*[https://web.archive.org/web/20141030224114/http://www.gazprom.com/about/production/projects/pipelines/blue-stream/], Gazprom website

{{coord missing|Thổ Nhĩ Kỳ}}

[[Thể loại:Công trình xây dựng hoàn thành năm 2005]]
[[Thể loại:Eni<!-- Link đỏ hoặc chưa có Interwiki -->]]
[[Thể loại:Đường ống dẫn khí Nga]]
[[Thể loại:Quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 2005 ở Nga]]