Xem mã nguồn của Elisabeth Ludovika của Bayern

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Elisabeth Ludovika của Bayern
| tên gốc = Elisabeth Ludovika von Bayern
| hình = Elisabeth Ludovika of Bavaria, Queen of Prussia.jpg
| ghi chú hình = Họa phẩm bởi Karl Joseph Stieler, năm 1823
| chức vị = [[Danh sách phối ngẫu nước Phổ|Vương hậu nước Phổ]]
| tại vị = 7 tháng 6 năm 1840 – 2 tháng 1 năm 1861 <br>
({{Số năm theo năm và ngày|1840|06|07|1861|01|02|df=y}})
| tiền nhiệm = [[Luise xứ Mecklenburg]]
| kế nhiệm = [[Augusta của Sachsen-Weimar-Eisenach]]
| phối ngẫu = [[Friedrich Wilhelm IV của Phổ]] {{Vương miện}}
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc
| hoàng tộc = [[Vương tộc Wittelsbach|Nhà Wittelsbach]] (khi sinh) <br>
[[Vương tộc Hohenzollern|Nhà Hohenzollern]] (kết hôn)
| cha = [[Maximilian I Joseph của Bayern]] {{Vương miện}}
| mẹ = [[Karoline xứ Baden]]
| sinh = {{Ngày sinh|1801|11|13|df=y}}
| nơi sinh = [[München]], [[Tuyển hầu xứ Bayern]], [[Đế quốc La Mã Thần thánh]]
| mất = {{Ngày mất và tuổi|1873|12|14|1801|11|13|df=y}}
| nơi mất = [[Dresden]], [[Vương quốc Sachsen]], [[Đế quốc Đức]]
| nơi an táng = Hầm mộ của [[Nhà thờ Hòa bình (Sanssouci)|Friedenskirche]], [[Công viên Sanssouci]], [[Potsdam]]<ref name=Dorgerloh>{{chú thích sách|editor-last=Dorgerloh|editor-first=Hartmut|title=Palaces and Gardens|publisher=[[Prussian Palaces and Gardens Foundation Berlin-Brandenburg]]|pages=4|url=http://www.spsg.de/media/de/SPSG_Infoflyer-en.pdf|access-date=10 January 2012|chapter=Palaces and Gardens in Potsdam: 18-Church of Peace|date=18 August 2011|quote=The Church of Peace was built from 1845–54, based upon Italian models. King Frederick William IV and Queen Elisabeth were laid to rest here.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011054857/http://www.spsg.de/media/de/SPSG_Infoflyer-en.pdf|archive-date=11 October 2010}}</ref>
| tôn giáo = [[Giáo hội Luther]], trước là [[Giáo hội Công giáo|Công giáo La Mã]] <ref name=Herzfeld>{{Chú thích bách khoa toàn thư|last=Herzfeld|first=Hans|title=Frederick William IV|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/218081/Frederick-William-IV|encyclopedia=Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online|publisher=Encyclopædia Britannica Inc|access-date=10 January 2012|year=2012|quote=His marriage in 1823 to Elizabeth of Bavaria, a convert to Lutheranism, proved happy, although they had no children}}</ref>
}}

'''Elisabeth Ludovika của Bayern''' ([[tiếng Đức]]: ''Elisabeth Ludovika von Bayern''; 13 tháng 11 năm 1801 – 14 tháng 12 năm 1873) là con gái của [[Maximilian I Joseph của Bayern]] và [[Karoline xứ Baden]] và là [[Danh sách phối ngẫu nước Phổ|Vương hậu nước Phổ]] với tư cách là vợ của [[Friedrich Wilhelm IV của Phổ]].

== Thiếu thời ==
Elisabeth Ludovika sinh ra ở [[München]], là con gái của [[Maximilian I Joseph của Bayern]] và [[Karoline xứ Baden]] <ref name=":0">{{Chú thích|title=Obituary: Elisabeth, Dowager Queen of Prussia|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1873/12/16/79059711.pdf|publication-date=16 December 1873|publisher=The New York Times}}</ref> cũng như là [[Sinh đôi|chị em song sinh]] của [[Amalie Auguste của Bayern|Amalie Auguste, Vương hậu Sachsen]], chị gái của [[Sophie Friederike của Bayern|Sophie Friederike, Đại vương công phu nhân Áo]], mẹ của [[Franz Joseph I của Áo|Hoàng đế Franz Joseph I của Áo]] và [[Maximiliano I của México|Hoàng đế Maximiliano I của México]] và [[Ludovika Wilhelmine của Bayern|Ludovika Wilhelmine, Công tước phu nhân tại Bayern]], mẹ của [[Elisabeth xứ Bayern|Elisabeth, Hoàng hậu Áo]], cũng như con đỡ đầu và cùng tên với Elisabeth. Trong gia đình, Elisabeth Ludovika được gọi là '''Elise'''.
[[Tập tin:Seidenbilder.png|nhỏ| Bức tranh lụa chân dung của [[Friedrich Wilhelm IV của Phổ]] và  Elisabeth Ludovika của Bayern. Khung bảng có ghi chú thích rằng: "Những bức tranh đầu tiên được dệt bằng lụa / được thực hiện vào năm 1847 tại xưởng dệt lụa của / Wilhelm và Carl Dieckmann ở Elbersfeld / và được nhà sản xuất trình lên Quốc vương Friedrich Wilhelm IV / trong một buổi tiếp kiến đặc biệt. "]]
[[Tập tin:Elisabeth_Ludovika_as_a_Bavarian_princess.jpg|nhỏ|Elisabeth Ludovika của Bayern, năm 1822]]

== Thái tử phi ==

Ngày 29 tháng 11 năm 1823, Elisabeth Ludovika kết hôn với Thái tử [[Friedrich Wilhelm IV của Phổ|Friedrich William (sau này là Friedrich Wilhelm IV của Phổ)]] <ref name=":0" /> và ủng hộ những sở thích trí tuệ của Friedrich, cụ thể là những nỗ lực của chồng đối với tác phẩm nghệ thuật mà Friedrich Wilhelm vô cùng yêu quý. Elisabeth Ludovika từ chối trở thành một tín hữu Kháng Cách như một điều kiện trong thỏa thuận hôn nhân và nhấn mạnh rằng sẽ chỉ cải đạo nếu bản thân bị thuyết phục về giá trị của đức tin Kháng Cách sau khi tự mình tìm hiểu.<ref name="Blankart">{{Chú thích web|url=http://www.preussen.de/en/history/1840_frederick_wilhelm_iv./koenigin_elisabeth.html|tựa đề=Elisabeth Prinzessin von Bayern|tác giả=Blankart|tên=Michaela (sr. ed.)|năm=2003|website=Official Website of the House of Hohenzollern|nhà xuất bản=General Administration to The Royal House of Prussia|ngôn ngữ=de|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20121028193038/http://www.preussen.de/en/history/1840_frederick_wilhelm_iv./koenigin_elisabeth.html|ngày lưu trữ=28 October 2012|url-status=dead|ngày truy cập=10 January 2012|trích dẫn=Allerdings galt es vor der Eheschließung noch die Einwände Friedrich Wilhelms III. zu überwinden, der den Übertritt der Prinzessin zum evangelischen Glauben gefordert hatte. Festen Willens erklärte sie ihm jedoch, dass sie lieber zu gegebener Zeit aus innerer Überzeugung konvertieren würde. Eine vierjährige unglückliche Vermählungsgeschichte mit nervenaufreibenden politischen, diplomatischen und theologischen Beratungen, die das Brautpaar nur noch enger aneinander band, mündete schließlich in einer Sinneswandlung Friedrich Wilhelms III. Unter der Voraussetzung, dass Elise nach der Eheschließung möglichst umgehend ihren Übertritt öffentlich vollziehe, gab er schließlich nach. Am 16. November 1823 wurde sie nach katholischem Ritus per procurationem in der Hofkapelle der Münchener Residenz getraut. Ende November traf sie in Berlin ein, wo man ihr einen begeisterten Empfang bereitete, der jedoch durch ein Unglück auf der Notbrücke neben der noch nicht fertiggestellten Schinkelschen Schlossbrücke überschattet wurde, bei dem 22 Menschen den Tod fanden. Dem Brautpaar, das am 29. November von Bischof Eylert in der Schlosskapelle getraut werden sollte, verschwieg man den schrecklichen Vorfall.}}</ref> Vào ngày 5 tháng 5 năm 1830, bảy năm sau khi kết hôn, Elisabeth chính thức cải đạo sang Kháng Cách.<ref name="SPSGBio">{{Chú thích web|url=http://www.spsg.de/index.php?id=c941451f9fb214ec56980017f0000011&sessionLanguage=en|tựa đề=Elisabeth Ludovika von Bayern|tác giả=Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg|website=Prussian Palaces and Gardens Foundation Berlin-Brandenburg|nhà xuất bản=Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur des Landes Brandenburg|location=Potsdam, Brandenburg, Germany|ngôn ngữ=de|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20120210043015/http://www.spsg.de/index.php?id=c941451f9fb214ec56980017f0000011&sessionLanguage=en|ngày lưu trữ=10 February 2012|url-status=dead|ngày truy cập=10 January 2012|trích dẫn=Auch nachdem sie am 5. Mai 1830 zur Freude des Königs ihre Konversion vollzogen hatte, wurde ihr immer wieder nachgesagt, sie sei heimlich Katholikin geblieben und beeinflusse ihren Gemahl in dieser Richtung; Gerüchte, die der Wahrheit völlig entbehrten.}}</ref> Cuộc hôn nhân của Elisabeth Ludovika và chồng được nhìn nhận là hạnh phúc. Sau một lần bị sảy thai vào năm 1828, Elisabeth Ludovika không thể hoài thai được nữa.<ref>Wolfram Letzner: ''Berlin – eine Biografie. ''</ref>

== Vương hậu nước Phổ ==

Elisabeth Ludovika trở thành Vương hậu nước Phổ vào năm 1840. Kể từ thời điểm này, Vương hậu không bao giờ mất đi ảnh hưởng đến chính trị Phổ, và tích cực duy trì tình hữu nghị thân thiết giữa Phổ và [[Đế quốc Áo]].

Đối với Friedrich William IV, Elisabeth Ludovika là một người vợ mẫu mực và trong suốt thời gian dài chồng lâm bệnh, Elisabeth chăm sóc chồng như một y tá tận tụy. Ban đầu, Elisabeth Ludovika có thái độ thù địch với người vợ xuất thân từ nước Anh của cháu trai mình là [[Victoria, Vương nữ Vương thất|Victoria Adelaide của Liên hiệp Anh, Vương nữ Vương thất]], thường được biết đến trong gia đình với cái tên Vicky, nhưng mối quan hệ của họ trở nên ấm áp hơn khi Vicky chăm sóc và an ủi Elisabeth trong những ngày đầu đau khổ khi lâm vào cảnh góa bụa. Elisabeth Ludovika cũng không bao giờ quên lòng tốt của Vicky và trong di chúc của mình, Elisabeth đã phá lệ khi để lại cho Vicky những món trang sức của mình. Theo truyền thống, những món đồ trang sức này phải được để lại cho Vương hậu hiện tại là [[Augusta của Sachsen-Weimar-Eisenach]], em dâu của Elisabeth, lúc đó là Vương hậu Phổ và Hoàng hậu Đức); đây là một hành vi làm mích lòng Augusta mà Augusta sẽ không bao giờ tha thứ cho Vicky.

== Góa phụ Vương hậu ==

Sau cái chết của chồng vào ngày 2 tháng 1 năm 1861, Elisabeth sống lặng lẽ ở [[Sanssouci]], Charlottenburg và Lâu đài Stolzenfels, cống hiến hết mình cho việc từ thiện để tưởng nhớ người chồng quá cố. Em chồng của Elisabeth, Hoàng đế [[Wilhelm I, Hoàng đế Đức|Wilhelm I của Đức]], coi chị dâu mình là một người bạn thực sự.

Trong chuyến thăm em gái là [[Amalie Auguste của Bayern|Amalie Auguste, Vương hậu Sachsen]] năm 1873, Elisabeth Ludovika đã qua đời tại [[Dresden]].<ref name=":0" /> Thái hậu Elisabeth được chôn cất bên cạnh chồng vào ngày 21 tháng 12 tại Friedenskirche ở [[Potsdam]].

== Gia phả ==

{{Ahnentafel top|Gia phả của Elisabeth Ludovika của Bayern|width=100%}}
<center>
{{ahnentafel-compact5
|style=font-size: 90%; line-height: 110%;
|border=1
|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;
|boxstyle_1=background-color: #0FF;
|boxstyle_2=background-color: #FCC;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
|boxstyle_5=background-color: #9fe;
|1= 1. '''{{Màu sắc|Blue|Elisabeth Ludovika của Bayern}}'''
|2= 2. [[Maximilian I Joseph của Bayern]]
|3= 3. [[Karoline xứ Baden]]
|4= 4. [[Friedrich Michael xứ Pfalz-Birkenfeld-Bischweiler]]
|5= 5. [[Maria Franziska xứ Pfalz-Sulzbach]]
|6= 6. [[Karl Ludwig xứ Baden]]
|7= 7. [[Amalie xứ Hessen-Darmstadt]]
|8= 8. [[Christian III xứ Pfalz-Zweibrücken]] (= 30)
|9= 9. [[Karoline xứ Nassau-Saarbrücken]] (= 31)
|10= 10. [[Joseph Karl xứ Pfalz-Sulzbach]]
|11= 11. [[Elisabeth Auguste Sofie xứ Pfalz]]
|12= 12. [[Karl Friedrich xứ Baden]]
|13= 13. [[Karoline Luise xứ Hessen-Darmstadt]]
|14= 14. [[Ludwig IX xứ Hessen-Darmstadt]]
|15= 15. [[Karoline xứ Pfalz-Zweibrücken]]
|16= 16. [[Christian II xứ Pfalz-Zweibrücken]]
|17= 17. [[Katharina Agathe xứ Rappoltstein]]
|18= 18. [[Ludwig Kraft xứ Nassau-Saarbrücken]]
|19= 19. [[Philippine Henriette xứ Hohenlohe-Langenburg]]
|20= 20. [[Theodor Eustach xứ Pfalz-Sulzbach]]
|21= 21. [[Marie Eleonore xứ Hessen-Rotenburg]]
|22= 22. [[Karl III Philipp xứ Pfalz]]
|23= 23. [[Liudvika Karolina Radvilaitė]]
|24= 24. [[Friedrich xứ Baden-Durlach]]
|25= 25. [[Anna Charlotte Amalie xứ Nassau-Dietz-Oranien]]
|26= 26. [[Ludwig VIII xứ Hessen-Darmstadt]] (= 28)
|27= 27. [[Charlotte xứ Hanau-Lichtenberg]] (= 29)
|28= 28. [[Ludwig VIII xứ Hessen-Darmstadt]] (= 26)
|29= 29. [[Charlotte xứ Hanau-Lichtenberg]] (= 27)
|30= 30. [[Christian III xứ Pfalz-Zweibrücken]] (= 8)
|31= 31. [[Karoline xứ Nassau-Saarbrücken]] (= 9)}}
<center>
{{Ahnentafel bottom}}

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Nguồn tài liệu ==

* Thông tin trong bài viết này dựa trên thông tin tương đương trong tiếng Đức.
* Moritz Freiherr von Bissing: ''Elisabeth Königin von Preußen'', Berlin 1974.
* Ludovika Hesekiel: ''Elisabeth Luise, Königin von Preußen'' (Berlin 1881).
* Dorothea Minkels: "Porträts der preußischen Königin Elisabeth in der Sammlung des Stadtmuseums Berlin." trong: Jahrbuch 2004/2005 Stadtmuseum Berlin, pg. 278–304.
* Alfred v. Reumont: ''Elisabeth, Königin von Preußen'' (Berlin 1874)
* Dorothea Minkels: Elisabeth von Preußen. Königin in der Zeit des AusMÄRZens. Norderstedt 2008.

{{S-start}}
{{S-hou|[[Vương tộc Wittelsbach]]|13 tháng 11|năm 1801|4 tháng 12|năm 1873}}
{{S-roy}}
|-
{{S-bef
| before = [[Luise xứ Mecklenburg]]
}}
{{S-ttl
| title = [[Danh sách phối ngẫu nước Phổ|Vương hậu nước Phổ]]
| years = 1840 – 1861
}}
{{S-aft
| after = [[Augusta của Sachsen-Weimar-Eisenach]]
}}
|-
{{S-bef
| before = [[Maria Elisabeth Amalie Franziska xứ Bayern]]
}}
{{S-ttl
| title = [[Danh sách phối ngẫu xứ Neuchâtel|Thân vương phi xứ Neuchâtel]]
| years = 1840 – 1857
}}
{{S-non
| reason = Chế độ quân chủ bị bãi bỏ
| reason2 = [[Neuchâtel (bang)|Neuchâtel]] tiếp nhận nền dân chủ
}}
{{S-end}}

{{Vương nữ Bayern}}
{{Phối ngẫu Phổ}}
{{Vương tức Phổ}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Vương nữ Bayern]]
[[Thể loại:Vương tộc Wittelsbach]]
[[Thể loại:Vương nữ]]
[[Thể loại:Vương hậu Phổ]]
[[Thể loại:Phối ngẫu Vương thất Phổ]]
[[Thể loại:Vương tức Phổ]]
[[Thể loại:Vương tộc Hohenzollern]]
[[Thể loại:Sinh năm 1801]]
[[Thể loại:Mất năm 1873]]
[[Thể loại:Người Đức thế kỷ 19]]
[[Thể loại:Công nữ]]
[[Thể loại:Tuyển hầu thân vương nữ]]