Xem mã nguồn của Emma Jane Gay

{{Thông tin nhân vật
| tên = Emma Jane Gay
| hình = Cover illustration of E. Jane Gay with her camera, ca. 1889-1897. (23713911211).jpg
| ghi chú hình = E. Jane Gay bên cạnh cái máy ảnh của bà ấy, 1889–1897
| tên khai sinh = <!-- only use if different from name -->
| ngày sinh = 1830
| ngày mất = {{death year and age|1919|1830}}
| nơi mất = Idaho
| quốc tịch = [[Mỹ]]
| nghề nghiệp = [[Nhiếp ảnh]]
| năm hoạt động = 
| nổi tiếng = Cải cách xã hội; bức ảnh [[Nez Perce people|Nez Perce]]
| tác phẩm nổi bật = 
| nơi sinh = [[Nashua, New Hampshire]]
| tên khác = E. Jane Gay
| alt = Greyscale image of Emma Jane Gay (known as E. Jane Gay), with her camera and tripod. The woman is wearing a long dress and a bowler hat, and the background depicts walls covered in ivy.
}}
'''Emma Jane Gay''' (1830-1919) (còn gọi là '''E. Jane Gay''') là một [[phụ nữ]] [[người Mỹ]] đã cống hiến cuộc đời mình cho cải cách xã hội và [[nhiếp ảnh]]. Bà đã trở nên nổi tiếng với bức ảnh Nez Perce. Bức ảnh bà chụp trong chuyến thám hiểm liên bang do nhà [[dân tộc học]] và [[nhân loại học]] Alice Cunningham Fletcher dẫn đầu.

==Thuở nhỏ==
Emma Jane Gay sinh năm 1830 tại [[Nashua, New Hampshire]] bởi Ziba Gay (1796-1864) và Mary (Kennedy) Gay (1798-1873).<ref name=Harvard>{{chú thích web |url=http://ocp.hul.harvard.edu/ww/gay.html |tiêu đề=Open Collections Program: Women Working, E. Jane Gay (1830–1919) |last= |first= |năm=2018 |website=Harvard University Library Open Collections Program: Women Working, 1830–1919 |ngày truy cập=2018-02-17}}</ref><ref>{{chú thích web |url=http://snaccooperative.org/ark:/99166/w63p6fp8 |tiêu đề=JANE GAY DODGE, 1881–1963, Social Networks and Archival Context |last= |first= |date = ngày 8 tháng 3 năm 2018 |website=Social Networks and Archival Context (SNAC) |ngày truy cập=2018-02-17}}</ref> Bà đã được nhận vào học tại Học viện Nữ Brooklyn ở [[New York]], nơi cô lần đầu tiên kết bạn với [[Alice Cunningham Fletcher]].<ref name="Simonsen 1">{{chú thích sách |title=Making Home Work: Domesticity and Native American Assimilation in the American West, 1860–1919 |url=https://archive.org/details/makinghomeworkdo0000simo |last=Simonsen |first=Jane E. |nhà xuất bản=The University of North Carolina Press |năm=2006 |isbn= |location= }}</ref>{{rp|114}} Tại Học viện Nữ Brooklyn bà được giáo dục về khoa học, tôn giáo, và công việc nội trợ.<ref name="Simonsen 1"/>

==Nghề nghiệp==
Công việc đầu tiên của Gay là một giáo viên. Năm 1856, cô đi cùng người bạn [[Catherin Melville]] đến [[Macon, Georgia]] để mở một trường học cho các nữ sinh.<ref name=Harvard/> Trường đóng cửa năm 1860, khiến Melville và Gay chuyển đến [[Washington, D.C.]] để phục vụ như là quản trị viên cho một trường học cho trẻ em [[khiếm thính]].<ref name=Sears>{{chú thích sách |tiêu đề=Rebels, Rubyfruit, and Rhinestones: Queering Space in the Stonewall South |địa chỉ=https://archive.org/details/rebelsrubyfruitr0000sear |last=Sears |first=James T. |nhà xuất bản=Rutgers University Press |năm=2001 |isbn=978-0-8135-2964-6 |location= |trang=341}}</ref>

Từ 1861 đến 1865, Gay làm y tá với [[Dorothea Dix]] trong cuộc [[Nội chiến Hoa Kỳ|nội chiến]].<ref name=Harvard/> Sau chiến tranh, Gay làm trợ lý cho các cháu của [[Tổng thống]] [[Andrew Johnson]], sau đó làm việc như một thư ký trong một văn phòng thư chết.<ref name=Harvard/> Khi công việc này kết thúc vào năm 1883, Gay đã có một khoảng thời gian ngắn thất nghiệp.

Năm 1888, Gay nối lại tình bạn với Alice Cunningham Fletcher. Vào năm 1889, [[Bộ Nội vụ Hoa Kỳ]] đã chỉ định Fletcher làm đặc vụ để điều hành một cuộc thám hiểm tới Nebraska và Idaho với ý định phân chia các vùng đất bộ lạc giữa Winnebagos và Nez Perce như là một phần của Đạo luật Dawes Kilty năm 1887.<ref name=Harvard/>

Gay đã đi cùng Fletcher trong cuộc hành trình này với tư cách là một đầu bếp, giúp việc và thư ký.<ref name="Simonsen 1"/>{{rp|111-150}} Gay đã thất bại trong việc nhận được giấy phép của chính phủ liên bang để làm nhiếp ảnh gia thám hiểm "chính thức", nhưng trong cuộc thám hiểm, cô tiếp quản 400 bức ảnh của Nez Perce.<ref name=Harding>{{chú thích tạp chí |last=Harding |first=Wendy |ngày=mùa hè năm 2015 |tiêu đề=Migratory Subjectivity in E. Jane Gay's Choup-nit-ki, With the Nez Percés |url=https://journals.openedition.org/ejas/11038 |tạp chí=European Journal of American Studies |volume=10 |ấn bản=2 |trang= |doi=10.4000/ejas.11038 |via=}}</ref><ref name="Simonsen 2">{{chú thích tạp chí |last=Simonsen |first=Jane E. |ngày=mùa hè năm 2002 |tiêu đề=The Cook, the Photographer, and Her Majesty, the Allotting Agent: Unsettling Domestic Spaces in E. Jane Gay's With the Nez Perces |url= |tạp chí=Arizona Quarterly: A Journal of American Literature, Culture, and Theory |volume=58 |ấn bản=2 |trang=53–87 |doi=10.1353/arq.2002.0019 |via=Project MUSE}}</ref> Vào năm 1909, cô làm việc với cô cháu gái của mình để xuất bản các bức thư được viết trong cuộc thám hiểm đó, cùng với một nửa số bức ảnh, trong cuốn sách gồm hai tập có tiêu đề ''Choup-nit-ki: With the Nez Percés''.

==Nhiếp ảnh==
Ảnh của Gay về bộ tộc Nez Perce chỉ nhận được đánh giá cao trong thời gian gần đây. Trên bề nổi, ảnh đen trắng của bà đã vẽ nên diện mạo đã được "khai hóa" của người Nez Perce trong y phục Tây phương, làm việc trong các nông trang, sống trong những buồn ngủ chật hẹp và tham gia lao động chân tay. Chủ đề đời sống gia đình, nội trợ được thể hiện chủ đạo trên những bức ảnh này. Trên bề mặt, những bức ảnh này cho thấy "thành công" của chương trình trưng dụng đất của chính phủ. Tuy nhiên, các học giả đương đại đã lưu ý các biểu hiện của [[chủ nghĩa dân tộc]], [[chủ nghĩa thực dân]] và [[chủ nghĩa phân biệt chủng tộc]] trong tác phẩm của Gay.<ref name=Harding/><ref>{{chú thích tạp chí|last=Tonkovich |first=Nicole |năm=2014 |tiêu đề=Parallax, Transit, Transmotion: Reading Race in the Allotment Photographs of E. Jane Gay |url= |tạp chí=MELUS (Multiethnic Literature of the United States) |volume=39 |ấn bản=2 |trang=66–92 |doi=10.1093/melus/mlu012 |via=Oxford Academic}}</ref>

==Cuộc sống cá nhân==
Gay chưa lập gia đình và cũng không có con, nhưng có quan hệ gần gũi với cháu gái của mình tên Emma Jane Gay. Sau cuộc viễn chinh của phương Tây, cô đã chia tay với Fletcher, Gay chuyển đến Washington, D.C. để sống với cháu gái của cô và đi du lịch đến châu Âu cùng nhau, nơi họ xuất bản ''Choup-nit-ki: With the Nez Percés'' ở [[Anh]].<ref name=Harding/> Gay quyết định ở lại [[Somerset]], Anh, nơi cô sống với người bạn yêu quý của cô, tiến sĩ Caroline Sturge.<ref name=Summers>{{chú thích sách |tiêu đề=The Queer Encyclopedia of the Visual Arts |last=Summers |first=Claude |nhà xuất bản=Simon and Schuster |năm=2004 |isbn=978-1-57344-874-1 |location= |pages=}}</ref> Sau [[Thế chiến thứ nhất]], Sturge đã sử dụng một số tiền tích góp của mình để có một ngôi nhà được xây dựng ở Idaho nơi cô và Gay có thể sống trong những năm cuối cùng; Gay đã chết trong ngôi nhà này, được gọi là "Kamiah", năm 1919.<ref>{{chú thích sách|tiêu đề=With the Nez Perces: Alice Fletcher in the Field, 1889–92 |url=https://archive.org/details/withnezpercesali0000gaye_j3t4 |last=Gay |first=E. Jane |nhà xuất bản=University of Nebraska Press |năm=1987 |isbn=978-0-8032-7024-4 |editor-last=Hoxie |editor-first=Frederick E. |location= |trang=xxxvi |editor-last2=Mark |editor-first2=Joan T.}}</ref>

Trong nhiều văn bản, Gay được gọi là "người bạn đồng hành" của Fletcher, sống trong "mối quan hệ gia đình" hoặc "hôn nhân đồng tính" với cô ấy.<ref name="Simonsen 1"/>{{rp|111-150}}<ref name=Harding/><ref name="Simonsen 2"/> Trên thực tế, cô chưa bao giờ kết hôn với một người đàn ông và có mối quan hệ mật thiết với những người phụ nữ khác trong suốt cuộc đời cô - đã khiến các học giả tin rằng cô là một [[người đồng tính nữ]].<ref name="Simonsen 1"/>{{rp|111-150}} <ref name=Sears/> Do thực tế này, các nhà sử học nghệ thuật xác định Gay là nhiếp ảnh gia người Mỹ đồng tính đầu tiên của Mỹ.<ref>{{chú thích sách |tiêu đề=The Queer Encyclopedia of the Visual Arts |last=Summers |first=Claude |nhà xuất bản=Simon and Schuster |năm=2004 |isbn=978-1-57344-874-1 |location= |pages=|trích dẫn=The earliest lesbian-produced work currently known is by Emma Jane Gay (1830-1919).}}</ref><ref>{{chú thích web |url=https://www.autostraddle.com/artists-attack-ten-contemporary-lesbian-photographers-you-should-know-about-133560/ |tiêu đề=Artists Attack! Ten Lesbian Photographers You Should Know (About) |last1=Bernard |first1=Marie Lyn |ngày=2012-02-27 |website=[[Autostraddle]] |ngày truy cập=2018-02-17}}</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons}}
* [http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/deepLink?_collection=oasis&uniqueId=sch00185 Jane Gay Dodge Collection, Schlesinger Library, Harvard University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180218024221/http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/deepLink?_collection=oasis&uniqueId=sch00185 |date = ngày 18 tháng 2 năm 2018}}
* [http://idahohistory.cdmhost.com/cdm/landingpage/collection/p16281coll20 Jane Gay Photograph Collection, Digital Collections, Idaho State Historical Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180226032332/http://idahohistory.cdmhost.com/cdm/landingpage/collection/p16281coll20 |date = ngày 26 tháng 2 năm 2018}}

[[Thể loại:Sinh năm 1830]]
[[Thể loại:Mất năm 1919]]
[[Thể loại:Người từ Nashua, New Hampshire]]
[[Thể loại:Người LGBT từ New Hampshire]]
[[Thể loại:Nhiếp ảnh gia New Hampshire]]