Xem mã nguồn của Erdő Péter

{{Hungarian name|Erdő Péter}}{{Infobox Christian leader
| type = Cardinal
| name = Erdő Péter 
| title = {{ubl|[[Tổng giáo phận Esztergom–Budapest|Tổng giám mục Chính tòa Esztergom–Budapest]]|[[Giáo trưởng|Giáo trưởng nước Hungary]]}} 
| image = Péter Erdő in 2011.jpg
| alt = 
| caption =Hồng y Erdő tại [[Vương cung thánh đường Thánh Stêphanô]], [[Budapest]] 
| church = [[Công giáo Rôma]]
| predecessor = [[László Paskai|Paskai László]] {{Post-nominals|post-noms=[[Dòng Anh Em Hèn Mọn|O.F.M.]]}}
| successor = 
| ordination = 11 tháng 6 năm 1975
| ordained_by = Giám mục [[Lékai László]]
| consecration = 6 tháng 1 năm 2000
| consecrated_by = Giáo tông [[John Paul II|Ioannes Paulus II]]
| cardinal = 21 tháng 10 năm 2003
| created_cardinal_by = Giáo tông Ioannes Paulus II
| rank = 
Hồng y đẳng linh mục
| birth_date = {{ngày sinh và tuổi|1952|6|25}}
| birth_place = [[Budapest]], [[Hungary]]
| death_date = 
| death_place = 
| previous_post ={{ubl|Giám mục Hiệu tòa Puppi, [[Giáo phận Székesfehérvár|Giám mục phụ tá Giáo phận Székesfehérvár]] (1999–2002)|Hồng y đẳng linh mục [[Nhà thờ Thánh Balbina]] (2002–2023)}} 
|danh xưng trước={{nobold|Đức Hồng y}}|province=Esztergom-Budapest|see=Esztergom-Budapest|các chức khác=Hồng y đẳng linh mục [[Nhà thờ Thánh Francesca thành Roma]]|birthplace=[[Budapest]], [[Cộng hòa Nhân dân Hungary|CHND Hungary]]|nationality={{HUN}}|religion=[[Công giáo Rôma]]|motto={{lang|la|Initio non erat nisi gratia}} ({{dịch nghĩa đen|Thuở ban đầu, không có gì ngoài ân sủng}})|coat_of_arms=Coat of arms of Péter Erdő.svg}}
{{danh xưng hồng y
|image = [[Tập tin:Coat of arms of Péter Erdő.svg|giữa|200px]]
|danh hiệu = Đức Hồng Y
|trang trọng = Đức Cha
|sau khi chết = 
|thân mật = Cha
|khẩu hiệu = {{lang|la|Initio non erat nisi gratia}}
|tòa = [[Tổng giáo phận Esztergom–Budapest|Esztergom-Budapest]]
}}

'''Erdő Péter''' ({{IPA|hu|ˈɛrdøː ˈpeːtɛr}}; sinh ngày 25 tháng 6 năm 1952) là một hồng y người Hungary của Giáo hội Công giáo. Ông là [[Tổng giáo phận Esztergom–Budapest|Tổng giám mục Chính tòa Esztergom–Budapest]] kiêm [[Giáo trưởng]] nước Hungary từ năm 2003 đến nay. Ông cũng từng kinh qua vị trí [[Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục châu Âu]] (2006–2016) và phúc trình viên tổng quyền của [[Đại hội chung ngoại thường lần thứ ba của Thượng Hội đồng Giám mục]].<ref>{{Chú thích web|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/en/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_erdo_p.html|tiêu đề=ERDŐ Card. Péter|website=press.vatican.va|ngày truy cập=2025-02-23}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/248304/pope-francis-names-jesuit-cardinal-to-key-synod-on-synodality-position|tiêu đề=Pope Francis names Jesuit cardinal to key synod on synodality position|họ=CNA|website=Catholic News Agency|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2025-02-23}}</ref>

Hồng y Erdő nổi tiếng là một tín hữu có [[Tôn kính Đức Maria|lòng sùng kính]] đặc biệt dành cho [[Đức Mẹ Ủi An]]. Ông sử dụng thành thạo [[tiếng Hungary]] (tiếng mẹ đẻ) và có thể nói [[tiếng Anh]], [[tiếng Ý]], [[tiếng Pháp]], [[Tiếng Latinh|tiếng Đức]] và [[tiếng Tây Ban Nha]].<ref>{{Chú thích web|url=https://collegeofcardinalsreport.com/cardinals/peter-erdo/|tiêu đề=Cardinal Péter Erdő|ngày=2024-11-23|website=The College of Cardinals Report|ngôn ngữ=en-US|ngày truy cập=2025-02-23}}</ref> Ông cũng từng giảng lễ bằng [[tiếng Slovak]] trong quá khứ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.katolickenoviny.sk/spravodajstvo/category/domace/article/oslavili-400-vyrocie-smrti-mucenikov.xhtml|title=Oslávili 400. výročie smrti mučeníkov|date=2019-09-09|website=Katolícke noviny|language=sk|access-date=2022-08-17}}</ref>

==Tiểu sử==
Hồng y Erdo sinh ngày 25 tháng 6 năm 1952 tại Budapest, Hungary. Sau quá trình tu học, ngày 18 tháng 6 năm 1975, ông được thụ phong linh mục, bởi Giám mục [[László Lékai]], Giám mục [[Đại diên Tông Tòa]] Veszprém.<ref name="h">[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/berdo.html Péter Cardinal Erdő – Archbishop of Esztergom-Budapest, Hungary – Cardinal-Priest of Santa Balbina]</ref>

Ngày 5 tháng 11 năm 1999, Tòa Thánh chọn linh mục Péter Erdõ làm Giám mục Hiệu tòa Puppi, Giám mục Phụ tá [[Giáo phận Székesfehérvár (Albareale)]]. Lễ Tấn phong được cử hành ngày 6 tháng 1 năm 2000 tại [[Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô]] tại Vatican với chủ phong là [[Giáo hoàng Gioan Phaolô II|Giáo tông Gioan Phaolô II]] và hai phụ phong bao gồm: Tổng giám mục [[Giovanni Battista Re]], Thành viên Ban Thư kí Toà Thánh và Tổng giám mục [[Marcello Zago]], O.M.I., Thư kí Thánh bộ Phúc âm hóa các dân tộc.<ref name=h/> Tân giám mục chọn khẩu hiệu ''Initio non erat nisi gratia''.<ref name="g">[http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/eszt0.htm#48 Metropolitan Archdiocese of Esztergom–Budapest]</ref>

Ngày 7 tháng 12 năm 2002, ông được chọn làm Tổng giám mục Tổng giáo phận Esztergom–Budapest. Ông đã nhậm chức ngày 11 tháng 1 năm 2003. Trong Công nghị Hồng y tổ chức ngày 21 tháng 10 năm 2003, [[Giáo hoàng Gioan Phaolô II|Giáo tông Gioan Phaolô II]] vinh thăng ông tước vị Hồng y Nhà thờ Santa Balbina. Ông đã đến nhận ngai tòa Hồng y Hiệu tòa tại đây ngày 9 tháng 3 năm 2004.<ref name=h/>

Ngoài ra, ông còn đảm nhận các vai trò quan trọng khác như: Chủ tịch [[Hội đồng Giám mục Hungary]] từ tháng 9 năm 2005 đến tháng 9 năm 2015. Ông còn đảm nhận vai trò Chủ tịch [[Liên Hội đồng Giám mục Châu Âu]] từ ngày 8 tháng 10 năm 2006 đến ngày 8 tháng 10 năm 2016.<ref name=g/>

== Quan điểm ==

=== Về Hồng y Mindszenty ===
Hồng y Erdő từng đề nghị [[Tổng công tố Hungary|Văn phòng Tổng công tố Hungary]] phục hồi danh dự về mặt pháp lý, luân lý và chính trị cho Cố Hồng y [[József Mindszenty]] – nguyên Tổng giám mục Esztergom, người từng đấu tranh chống lại nhà nước cộng sản chủ nghĩa Hungary, bị chính quyền độc tài thân Stalin này phạt tù giam và về sau xin tị nạn thành công tại Đại sứ quán Mỹ, Budapest. Nhờ có sự can thiệp của ông mà đến năm 2012, Văn phòng Tổng công tố Hungary cuối cùng cũng phục hồi danh dự cho vị Cố Hồng y này.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.politics.hu/20120326/chief-prosecutors-office-fully-rehabilitates-exiled-cardinal-mindszenty/|title=Chief Prosecutor's Office fully rehabilitates exiled Cardinal Mindszenty|work=Politics.hu|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402162745/http://www.politics.hu/20120326/chief-prosecutors-office-fully-rehabilitates-exiled-cardinal-mindszenty/|archive-date=2 April 2015|url-status=dead|access-date=6 March 2015}}</ref> Vào năm 2006, Hồng y Erdő đã gửi cho Tổng thống Mỹ [[George W. Bush]] một lá thư cảm ơn nhân dịp kỷ niệm 50 năm Hồng y Mindszenty bị Nhà nước Hungary bắt giữ do vị này được Nhà nước Hoa Kỳ hậu thuẫn về mặt chính trị.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.cardinalrating.com/cardinal_29__article_4167.htm|title=Letter of Cardinal Erdő to George W. Bush|work=cardinalrating.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20080317200839/http://www.cardinalrating.com/cardinal_29__article_4167.htm|archive-date=17 March 2008|url-status=dead}}</ref>

=== Về những tín hữu Công giáo từng ly hôn và tái hôn ===
Trong một buổi họp báo tại Thành Vatican vào tháng 10 năm 2014, Hồng y Erdő tuyên bố rằng ông phản đối việc cho phép những [[Quan điểm của Kitô giáo về ly hôn#Giáo hội Công giáo|tín hữu Công giáo từng ly hôn và tái hôn]] được lãnh [[Bí tích Thánh Thể]] khi họ chưa thực sự hối cải.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.lastampa.it/vatican-insider/en/2014/10/06/news/remarried-divorcees-belong-to-the-church-says-synod-s-relator-1.35599094/|title="Remarried divorcees belong to the Church," says Synod's Relator|date=6 October 2014|work=[[La Stampa]]|access-date=}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://hdmtggv.weebly.com/togravea-thaacutenh-vatican/thuong-hoi-ong-ngoai-thuong-ve-gia-inh-phat-bieu-dan-nhap-cua-uc-hong-y-peter-erdo|tiêu đề=Thượng Hội Đồng Ngoại Thường về Gia Đình: Phát biểu dẫn nhập của Đức Hồng Y Péter Erdo|website=Hội Dòng Mến Thánh Giá Gò Vấp|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2025-02-23}}</ref>

=== Về người nhập cư ===
Khi cuộc [[Khủng hoảng người nhập cư châu Âu|khủng hoảng người nhập cư vào châu Âu]] năm 2015, Hồng y Erdő cho rằng việc tiếp nhận người tỵ nạn cấu thành nên tội buôn bán người.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2015/09/30/444660127/hungarys-catholics-are-largely-absent-from-refugee-drama|title=Hungary's Catholics Largely Absent From Refugee Drama|last=Frayer|first=Lauren|date=30 September 2015|work=[[National Public Radio]]|access-date=}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.reuters.com/article/us-europe-migrants-hungary-divide-idUSKCN0R50F120150905|title=A nation divided: Hungarians loathe and help refugees|last=Koranyi|first=Balazs|date=5 September 2015|work=[[Reuters]]|access-date=}}</ref> Mặc dù Hồng y Erdő thừa nhận quyền được tỵ nạn của con người khi gặp nạn đói, nội chiến hay khi bị đe dọa đến tính mạng, ông vẫn quả quyết rằng việc tiếp nhận người tỵ nạn từ khắp nơi trên thế giới – theo cách thức thông thường, phi pháp hay vô tổ chức – đều sẽ gây ra mất trật tự công cộng, và đề xuất rằng châu Âu phải "đi tìm sự cân bằng đích thực trong tình đoàn kết và lòng thương xót".<ref>{{Chú thích web|url=https://insidethevatican.com/magazine/people/hungary-cardinal-peter-erdo/|tiêu đề=Hungary: Who Is Cardinal Peter Erdo?|họ=Deborah|ngày=2015-10-01|website=Inside The Vatican|ngôn ngữ=en-US|ngày truy cập=2025-02-23}}</ref>

== Tông truyền ==
Giám mục Erdő Péter được tấn phong giám mục vào năm 2000 bởi:

* Chủ phong: [[Giáo hoàng Gioan Phaolô II]]
* Phụ phong: Tổng giám mục [[Giovanni Battista Re]], Tổng giám mục Hiệu tòa [[Forum Novum]], Phụ tá [[Phủ Quốc vụ khanh (Tòa Thánh)|Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh]] và Tổng giám mục [[Marcello Zago]] {{Post-nominals|post-noms=[[Dòng Hiến Sĩ Đức Mẹ Vô Nhiễm|O.M.I.]]}}, Tổng giám mục Hiệu tòa [[Rusellae]], Thư kí [[Bộ Loan báo Tin Mừng cho các Dân tộc]].

Hồng y Erdő Péter là vị chủ phong trong lễ tấn phong giám mục của:

* Giám mục [[Kiss-Rigó László]], vào ngày 21 tháng 2 năm 2004,
* Giám mục [[Udvardy György]], vào ngày 21 tháng 2 năm 2004,
* Giám mục [[Varga Lajos]], vào ngày 15 tháng 7 năm 2006,
* Giám mục [[Cserháti Ferenc]], vào ngày 15 tháng 8 năm 2007,
* Giám mục [[Székely János]], vào ngày 5 tháng 1 năm 2008,
* Giám mục [[Ladislav Nemet]], vào ngày 23 tháng 4 năm 2008,
* Giám mục [[Palánki Ferenc]], vào ngày 26 tháng 2 năm 2011,
* Giám mục [[Snell György]], vào ngày 6 tháng 12 năm 2014,
* Giám mục [[Varga László]], vào ngày 13 tháng 5 năm 2017,
* Giám mục [[Mohos Gábor]], vào ngày 8 tháng 12 năm 2018,
* Giám mục [[Marton Zsolt]], vào ngày 24 tháng 8 năm 2019,
* Giám mục [[Felföldi László]], vào ngày 6 tháng 1 năm 2021,
* Giám mục [[Berta Tibor]], vào ngày 10 tháng 4 năm 2021,
* Giám mục [[Fekete Szabolcs Benedek]], vào ngày 18 tháng 4 năm 2022,
* Giám mục [[Martos Levente Balázs]], vào ngày 4 tháng 3 năm 2023,
* Giám mục [[Fábry Kornél]], vào ngày 6 tháng 1 năm 2021.

Hồng y Erdő Péter là vị phụ phong trong lễ tấn phong giám mục của:

* Tổng giám mục [[Pintér Gábor]], vào ngày 15 tháng 7 năm 2016.

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{wikiquote}}
{{commonscat}}

{{s-start}}
{{s-rel|ca}}
{{s-bef|before=[[Anrê Nguyễn Văn Nam]]}}
{{s-tul|title=[[Pupput|Giám mục Hiệu tòa Puppi]]|years=1999–2002}}
{{s-aft|after=[[John Hsane Hgyi]]}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[László Paskai]]}} 
{{s-ttl|title=[[Tổng giáo phận Esztergom–Budapest|Tổng giám mục Chính tòa Esztergom–Budapest]]|years=2002–nay}} 
{{s-inc}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Léon-Étienne Duval]]}}
{{s-ttl|title=[[Nhà thờ Thánh Balbina|Hồng y đẳng linh mục Nhà thờ Thánh Balbina]]|years=2003–2023}}
{{s-vac}}
{{s-bef|before=[[Angelo Sodano]]}}
{{s-ttl|title=[[Nhà thờ Thánh Francesca thành Roma|Hồng y đẳng linh mục Nhà thờ Thánh Francesca thành Roma]]|years=29 March 2023 –}}
{{s-inc}}
{{s-end}}

{{Hồng y đoàn|state=collapsed}}

{{DEFAULTSORT:Erdo, Peter}}
[[Thể loại:Sinh năm 1952]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Hồng y do Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm]]
[[Thể loại:Viện Giáo hoàng Đại học Laterano]]
[[Thể loại:Tổng giám mục Công giáo]]