Xem mã nguồn của Francois-Isidore Gagelin Kính

{{Thông tin thánh
| tên = Francois-Isidore Gagelin Kính
| hình = François-Isidore_Gagelin.jpg
| cỡ hình = 200px
| alt = ALT
| chú thích = 
| danh hiệu = 
| ngày sinh = [[1799]]
| nơi sinh = [[Pháp]]
| ngày mất = {{Ngày mất và tuổi|1833|10|17|1799|df=y}}
| nơi mất = 
| tôn kính = [[Giáo hội Công giáo Rôma]]
| ngày chân phước = [[27 tháng 5]] năm [[1900]]
| nơi chân phước = 
| chân phước bởi = [[Giáo hoàng Lêô XIII]]
| ngày hiển thánh = [[19 tháng 6]] năm [[1988]]
| nơi hiển thánh = [[Roma]]
| hiển thánh bởi = [[Giáo hoàng Gioan Phaolô II]]
| đền chính = 
| lễ quan thầy = [[17 tháng 10]]
| biểu trưng = 
| bổn mệnh = 
| tranh cãi = 
| suppressed_date = 
| bách hại bởi = [[Minh Mạng]] ([[Nhà Nguyễn]])
| ảnh hưởng đến =
| chịu ảnh hưởng =
| truyền thống = 
| tác phẩm = 
}}
'''Francois Isidore Gagelin''' (1799-1833), tên tiếng Việt là '''Kính''', là một [[linh mục]] thuộc [[Hội Thừa sai Paris|Hội thừa sai Paris]]. Ông là người đầu tiên của Hội thừa sai Paris chịu tử đạo ở Việt Nam vào thế kỷ XIX, được Giáo hội [[Giáo hội Công giáo|Công giáo Rôma]] tôn phong [[Thánh (Kitô giáo)|Hiển Thánh]] vào năm 1988.

Ông sinh ngày 10 tháng 5 năm 1799 tại làng Montperreux, Giáo phận Besançon, [[Pháp]], mồ côi cha khi lên hai tuổi.<ref>{{chú thích sách|title=Hạnh các thánh tử đạo Việt Nam|last1=Hội đồng Giám mục Việt Nam|first1=Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm|date=2018|publisher=Tôn giáo|pages=146-147}}</ref><ref>Theo trang web Giáo phận Quy Nhơn, ông mồ côi cha khi lên 4 tuổi.</ref>

Năm 1817, Isidore Gagelin gia nhập Chủng viện Besançon. Hai năm sau, ông xin gia nhập Chủng viện Hội Thừa Sai Pari và lãnh nhận chức phó tế vào ngày 20 tháng 5 năm 1820,<ref>Theo trang của Giáo phận Quy Nhơn là ngày 24.</ref> rồi tình nguyện đi [[Ma Cao]]. Tháng 9 năm 1821, Isidore Gagelin cập bến [[Thuận An, Huế|Thuận An]], gần [[kinh thành Huế]], học [[tiếng Việt]] tại Chủng viện Phường Rượu (An Ninh).

Ngày 08 tháng 8 năm 1821, Giám mục Audemar, Giám mục phó giáo phận Đàng Trong và là Giám đốc Chủng Viện An Ninh qua đời. Ông phải đảm nhiệm các công việc huấn luyện ở Chủng viện trong khi chờ đợi có Giám đốc mới.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://gpquinhon.org/q/on-co-tri-tan/thanh-phanxico-isidore-gagelin-kinh-linh-muc-tu-dao-giao-phan-qui-nhon-1799-1833-2592.html|tựa đề=Thánh Phanxicô Isidore Gagelin Kính, Linh mục tử đạo giáo phận Qui Nhơn (1799-1833)|website=Giáo phận Quy Nhơn|url-status=live}}</ref>

Ngày 28 tháng 9 năm 1822, Giám mục Jean Labartette truyền chức linh mục cho thừa sai Isidore Gagelin Kính tại họ đạo Nhứt Đông, Cổ Vưu, [[Quảng Trị]]. Ông tiếp tục làm giáo sư tại chủng viện và mục vụ tại các họ đạo lân cận.

Năm 1825, Gagelin Kính đưa các chủng sinh Chủng viện An Ninh thuyên chuyển vào Chủng viện Lái Thiêu<ref name=":0" /> và hoạt động ở vùng [[Sài Gòn (thành phố)|Sài Gòn]], [[Bà Rịa]], Hà Tiên, Đồng Nai.

Để hạn chế việc truyền giáo, ngày 16/ 6 /1827, vua Minh Mạng ra lệnh tập trung các thừa sai về Huế, bị giam lỏng tại Cung Quán, thỉnh thoảng có thể làm việc mục vụ cho giáo hữu ở các vùng lân cận nhưng lúc nào cũng có lính gác. Trong một chuyến về kinh vào tháng 8 năm 1827, Tả Quân [[Lê Văn Duyệt]] đã can thiệp với vua, ông và hai thừa sai khác được trả tự do. Ông trở về phục vụ khắp vùng miền Nam từ Vũng Tàu, Đồng Nai tới Hà Tiên, châu Đốc.<ref name=":0" /> Ông đã thử truyền giáo cho người Chăm ở vùng Bình Thuận nhưng không thành công.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/chung-ta-se-tien-vao-nha-chua-cha-gagelin-kinh-thanh-tu-dao-giao-phan-qui-nhon-40866|tựa đề=Chúng ta sẽ tiến vào nhà Chúa: Cha Gagelin Kính, Thánh tử đạo Giáo phận Qui Nhơn|tác giả=Lm. Phaolô Nguyễn Minh Chính, Nối vạch thời gian, Tủ sánh Nước Mặn, 2020, tr. 127-138|website=Hội đồng Giám mục Việt Nam|url-status=live}}</ref>

Ngày 18 tháng 9 năm 1827, linh mục Taberd được Tòa thánh bổ nhiệm làm Giám mục giáo phận Đàng Trong. Năm 1930, Giám mục Jean Taberd Từ trao thêm cho ông trách nhiệm ở miền đất [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], [[Bình Định (tỉnh)|Bình Định]] và [[Quảng Ngãi]], tức phần đất của [[Giáo phận Qui Nhơn]] ngày nay.

Với sắc lệnh cấm đạo ngày 6 tháng 1 năm 1833 của vua [[Minh Mạng]], ông lên miền núi phía Bắc Bình Định, vừa để tạm lánh cuộc truy lùng của triều đình, vừa để tiếp cận với các bộ tộc thiểu số vùng [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]]. Trong lúc ẩn trú trên miền núi, nhiều giáo hữu ở Bồng Sơn bị bắt và bị tra tấn để khai thác danh sách và nơi ẩn trú của các linh mục. Cuối tháng 5 năm 1833, ông nhận được thư của Giám mục Taberd. Sau đó không lâu, từ họ đạo Long Quan, ông đến trình diện với quan huyện [[Bồng Sơn]], tỉnh Bình Định.

Trong tâm thư cuối cùng, ông viết: ''“Viễn tượng được trông thấy Chúa Giêsu tử nạn làm cho tôi quên đi hết những gì là đau đớn trong cái chết, tôi không còn ham muốn sự gì hơn là mau thoát ra khỏi cái xác phàm này để muôn đời kết hợp với Chúa Kitô”''.

Sáng sớm ngày 17 tháng 10 năm 1833, ông bị dẫn ra pháp trường Bãi Dâu, Huế với án xử giảo. Giáo dân rước về an táng trong vườn nhà một giáo dân thuộc họ đạo Phủ Cam. Vua Minh Mạng nghi ngờ, mấy ngày sau ra lệnh bốc mộ để kiểm nghiệm và sai người canh chừng mộ.<ref name=":1" />

Năm 1847, thi hài vị ông được chuyển về nhà nguyện của Hội Thừa Sai Paris.
== Chú thích ==
{{Tham khảo}}
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{sơ khai Công giáo}}
{{Thánh tử đạo Việt Nam}}

[[Thể loại:Tử đạo Kitô giáo]]
[[Thể loại:Thánh Công giáo Việt Nam]]