Xem mã nguồn của Gậy như ý

[[Tập tin:Xiyou.PNG|phải|nhỏ|285px|Bức họa Tôn Ngộ Không đang cầm gậy như ý (thế kỷ 19)]]
'''Gậy như ý''' ([[chữ Hán]]: 如意金箍棒; [[Hán Việt]]: ''Như ý kim cô bổng''), hay '''gậy kim cô''' hoặc '''gậy như ý kim cô''', còn được biết đến là cây '''thiết bảng''', là cây [[gậy]] thần thông mà [[Tôn Ngộ Không]] sử dụng trong cuốn tiểu thuyết ''[[Tây du ký]] ''của [[Ngô Thừa Ân]].<ref>Ngô Thừa Ân, và Anthony C. Yu. ''The Journey to the West'' (Tập 1). Chicago, Illinois: Nhà xuất bản Đại học Chicago, 2012, tr. 104</ref><ref>Ngô Thừa Ân, và W.J.F. Jenner. ''Journey to the West'' (Tập 1). [S.l.]: Foreign Languages Press, 2001, tr. 56.</ref>

== Nguồn gốc và mô tả chung ==
Cây gậy lần đầu tiên xuất hiện trong chương thứ ba. Khi đó Tôn Ngộ Không xuống dưới thủy cung của Đông hải long vương [[Ngao Quảng]] để tìm kiếm một thứ vũ khí phù hợp với sức mạnh của Ngộ Không. Sau khi tất cả mọi thứ thần binh như kiếm, giáo và kích nặng hàng ngàn cân không thể làm thỏa mãn Vua Khỉ, vợ của Long vương liền bảo ông đưa cho con khỉ thử một cột sắt thần bỏ không ở dưới đáy biển. Bà cho rằng cột sắt này ngày trước từng tỏa ra hào quang, có lẽ là định mệnh là dành riêng cho con khỉ đó. Về nguồn gốc gậy như ý, Tôn Ngộ Không từng nói là do [[Đạo Đức Thiên Tôn|Lão Quân]] luyện thành, cụ thể:<blockquote>Gậy sắt ta chín lần nấu luyện,

 Lão Quân thân vận chuyển vào lò.

 “Vật thần” vua Vũ ban cho,

 Tám sông bốn biển đã thừa tiếng tăm.

 Quẳng giữa chừng đâu tinh bày đặt,

 Khảm hai đầu vàng rực hoàng kim.

 Rồng bay phượng múa rập rờn,

 Hoa văn chạm khắp quỷ thần sợ run.

 “Linh dương bổng” nổi tên từ đó,

 Đáy biển sâu nào có ai hay.

 Thành hình biến hóa tài thay,

 Rõ ràng ngũ sắc đáng mây huy hoàng...<ref>Tây du ký, bản dịch Như Sơn, Mai Xuân Hải, Phương Oanh, hồi 75</ref></blockquote>Cây gậy từng được [[Hạ Vũ|Đại Vũ]] sử dụng để [[Cổn Vũ trị thủy|trị thủy]] khi xưa.<ref>Bản dịch ít chính xác hơn của W.J.F. Jenner nói rằng cây gậy dùng để sắp xếp lại trật tự của Vũ trụ (Ngô và Jenner, ''Journey to the West'' (Tập 1), tr. 55).</ref> Nguyên bản gọi là "'''Định hải thần trân'''" (定海神珍), các bản về sau sửa thành "'''Định hải thần châm'''" (定海神針).

Cây gậy ban đầu được mô tả là một trụ sắt dài hơn hai trượng, rộng cả ôm.<ref>Cả bản dịch Thuỵ Đình và bản dịch Như Sơn, Mai Xuân Hải, Phương Oanh đều dịch là "to bằng cái đấu".

- '''Tây du ký''', Thuỵ Đình ''dịch'', hồi 3

- '''Tây du ký''', Như Sơn, Mai Xuân Hải, Phương Oanh ''dịch'', Nhà xuất bản Văn học, Tập I, 2015, hồi 3, tr.69</ref> Chỉ khi con khỉ nâng lên và cho rằng cây gậy cần phải nhỏ hơn thì cây gậy liền theo ý nó mà thu bé lại vừa tay, rộng bằng miệng bát, dài xuống hai trượng. Thứ vũ khí này được bịt vàng ở hai đầu cùng dòng chữ dọc thân gậy ghi "Như ý kim cô bổng. Nặng một vạn ba ngàn năm trăm [[cân]]"<ref>Một ''cân'' thời Minh bằng 590 gam (Elvin, Mark. ''The Retreat of the Elephants: An Environmental History of China''. New Haven (Conn.): Yale university press, 2004, tr. 491 n. 133).</ref> (如意金箍棒一萬三千五百斤). Những dòng chữ cho thấy rằng cây gậy này tuân theo lệnh của chủ nhân sở hữu nó, có thể thu nhỏ hoặc phóng to tùy thích, tạo ra bản sao của chính nó, và vô cùng nặng.

Khi không sử dụng Ngộ Không thu bé cây gậy lại bằng kích thước của một cây kim và giấu đằng sau tai của mình.

== Ảnh hưởng/sử dụng trong các phương tiện truyền thông ==
* Cây gậy là hình mẫu cho vũ khí [[Son Goku]] (nhân vật lấy tên và cảm hứng từ Tôn Ngộ Không) sử dụng,<ref>West, Mark I. ''The Japanification of Children's Popular Culture: From Godzilla to Miyazaki''. Lanham: Scarecrow Press, 2009, tr. 203.</ref> trong bộ manga và anime [[Dragon Ball - 7 viên ngọc rồng|''Bảy viên ngọc rồng'']] cũng như các sản phẩm liên quan. Vũ khí của Goku có tên là "Nyoi Bō", phiên âm tiếng Nhật của gậy như ý (如意棒), và thường được gọi là "Power Pole" trong phiên bản ''Dragon Ball ''tiếng Anh.<ref>Camp, Brian, and Julie Davis. ''Anime Classics Zettai!: 100 Must-See Japanese Animation Masterpieces''. Berkeley, Calif: Stone Bridge Press, 2007, tr. 112.</ref> Ông nội Gohan, thầy dạy võ của Goku, là người trao cho cậu cây gậy này.<ref>Toriyama, Akira, and Gerard Jones. ''Dragon Ball'' (Vol. 2). San Francisco, Calif: Viz LLC, 2003, 4.</ref> Sau khi Goku dùng cây gậy để nối đỉnh của Tháp Karin với đáy của Thần điện để có thể đi lên trên gặp Thượng đế (nửa thiện của [[Piccolo]]), cậu không còn dùng gậy để chiến đấu nữa.
* Nhân vật Enma trong ''[[Naruto]]'', người cũng được tạo hình dựa theo Ngộ Không, có thể biến thành một cây gậy có thể thay đổi kích thước.<ref>''Naruto'' (Tập 14)</ref>
* Trong manga ''[[Mahō Sensei Negima!]]'', Pháp sư Negi Magi trao cho Kū Fei bảo bối "Shintetsu Jizaikon", một vật có thể tự thay đổi kích thước.<ref>''Negima! Magister Negi Magi'' (Tập 30)</ref>
* Gậy như ý được đề cập đến trong tập "And the Broken Staff" của phim [[The Librarians (phim truyền hình 2014)|The Librarians]] như là một trong những cây gậy bị thất lạc.<ref>''The Librarians'' (Season 2, Episode 2) (Vol. 30)</ref>
* Gậy như ý và gậy kim cô là tên được dùng cho côn nhị khúc của Tôn Ngộ Không trong anime [[RWBY]].
* Bikou trong ''Highschool DXD'', một truyền nhân của Tôn Ngộ Không, cũng sử dụng Như ý kim cô bổng.

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
{{Tây du ký}}

[[Thể loại:Tây du ký]]
[[Thể loại:Vũ khí giả tưởng]]
[[Thể loại:Thay đổi kích cỡ trong tác phẩm giả tưởng]]
[[Thể loại:Đồ vật có phép thuật]]