Xem mã nguồn của Germaine xứ Foix

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Germaine xứ Foix
| tên gốc = Germaine d'Foix
| hình = Germaine de Foix1.jpg
| chức vị = Vương hậu của [[Aragon]], [[Majorca]], [[Valencia]], [[Sardinia]], [[Naples]] và [[Sicily]], Bá tước phu nhân xứ Barcelona
| tại vị = Ngày 19 tháng 10 năm 1505 – Ngày 23 tháng 1 năm 1516
| chức vị 2 = Vương hậu Navarre
| tại vị 2 = Ngày 24 tháng 8 năm 1512 – Ngày 23 tháng 1 năm 1516
| chức vị 3 = Công tước phu nhân xứ Cababria
| tại vị 3 = Tháng 8 năm 1526 – 15 tháng 10 năm 1536
| phối ngẫu = [[Ferrando II của Aragón]] {{vương miện}} (Kết hôn  năm 1505 - mất  năm 1516 )<br>Johann xứ Brandenburg-Ansbach, Phó vương Valencia (Kết hôn năm 1519 - mất năm 1525)<br>Ferdinand, Công tước xứ Cabaria (Kết hôn năm 1526)
| con cái = John, Hoàng tử xứ Girona
| tên đầy đủ = Ursula Germaine
| kiểu hoàng tộc = Gia tộc
| hoàng tộc = [[Foix]]
| cha = [[John xứ Foix, Tử tước xứ Narbonne]]
| mẹ = [[Marie xứ Orléans, Tử tước phu nhân xứ Narbonne|Marie xứ Orléans]]
| sinh = Khoảng năm 1488
| nơi sinh = Mazères (?), [[Vương quốc Pháp]]
| mất = Ngày 15 tháng 10 năm 1536 (48 tuổi)
| nơi mất = Llíria, Valencia, Vương quốc Valencia
| nơi an táng = Monasterio de San Miguel de los Reyes
}}

'''Germaine xứ Foix''' (khoảng năm 1488 - Ngày 15 tháng 10 năm 1536) là một quý tộc Pháp. Bà là con gái của John, Tử tước xứ Narbonne với vợ [[Marie xứ Orléans, Tử tước phu nhân xứ Narbonne|Marie d'Orléans]] - chị gái của vua [[Louis XII của Pháp]], đồng thời là cháu nội Nữ vương [[Leonor I của Navarra|Eleanor I của Navarre]]. Qua cuộc hôn nhân với Vua Ferdinand II của Aragon (anh cùng cha khác mẹ của Eleanor), bà là Vương hậu của Aragon, Majorca, Naples, Sardinia, Sicily và Valencia, kiêm Công chúa xứ Catalonia từ năm 1505 đến năm 1516 và Vương xứ Navarre từ năm 1512 đến năm 1516. Germaine là Phó vương xứ Valencia từ năm 1523 cho đến khi qua đời năm 1536 cùng với người chồng thứ hai và thứ ba của mình, lần lượt là Johann xứ Brandenburg-Ansbach và Ferdinand, Công tước xứ Calabria. Qua cuộc hôn nhân thứ ba, bà là Công tước phu nhân xứ Calabria.

== Những năm đầu đời ==
Ursula Germaine xứ Foix sinh khoảng năm 1488, có thể ở Mazères, Vương quốc Pháp. Germaine có một người anh em ruột Gaston xứ Foix, Công tước Nemours - một chỉ huy quân sự nổi tiếng trong Chiến tranh Ý <ref>Woodacre 2013 , biểu đồ 4</ref>. Bà nội của Germaine, Nữ vương Eleonor xứ Navarre là chị gái khác mẹ của [[Ferrando II của Aragón|Ferdinand, Vua Công giáo]], vì vậy Germaine là cháu gái của người chồng tương lai của bà. Mặc dù là một phần của Vương tộc Navarre, bà đã trải qua thời thơ ấu của mình trong mối liên hệ với họ mẹ chế độ quân chủ Pháp<ref name=":0">de Salazar y Acha, Jaime. "Germaine của Foix" . Real Academia de la Historia</ref>

== Vương hậu Aragon ==
[[Tập tin:Doña Isabel la Católica dictando su testamento (Rosales).jpg|trái|nhỏ|Bức tranh vẽ năm 1864 mô tả Nữ vương Isabella đang đọc di chúc, chồng bà, mặc áo đỏ, đang ngồi cạnh giường bà.]]
Vào ngày 26 tháng 11 năm 1504, Nữ vương [[Isabel I của Castilla|Isabella I của Castilla]] đồng thời là Vương hậu Aragon qua đời. Vì cả con trai và các cháu trai của Isabella đều đã qua đời, Vương quốc Castile được thừa kế bởi con gái cả còn sống của bà là Nữ vương [[Juana I của Castilla]] và chồng của Juana, Đại công tước [[Philipp Đẹp trai|Philip của Áo]], Chúa tể của Hà Lan và Công tước xứ Burgundy. Vua Ferdinand II của Aragon chồng của Isabella và cha của Nữ vương Juana, do đó mất quyền kiểm soát các quốc gia mà ông chỉ cai trị theo [[Jure uxoris|quyền của vợ]].<ref>Gracián y Morales, Baltasar; Blanco, Emilio. Montelupo, Guido (ed.). El Político don Fernando el Católico [ Chính trị gia Lord Ferdinand the Catholic ] . 13 (bằng tiếng Tây Bản Nha). Phiên bản Guillermo Escolar</ref>

Mối quan tâm chính của Ferdinand là khi ông qua đời, Vương miện Aragon cũng sẽ được thừa kế bởi Juana và Philip khiến phần lớn bán đảo Iberia rơi vào tay [[Vương tộc Habsburg|Nhà Habsburg]]. Điều này có thể đã được ngăn chặn nếu Ferdinand sinh ra một người thừa kế nam, người sẽ thay thế Juana khỏi ít nhất là thứ tự kế vị Aragon.<ref>Gracián y Morales, Baltasar; Blanco, Emilio. Montelupo, Guido (ed.). ''El Político don Fernando el Católico'' &#x5B;&#x20;''Chính trị gia Lord Ferdinand the Catholic'' &#x5D; . 13 (bằng tiếng Tây Bản Nha). Phiên bản Guillermo Escolar.</ref> Là một phần của liên minh với Vương quốc Pháp, ông đã đồng ý kết hôn với Germaine xứ Foix, cháu gái của Vua Louis XII. Lễ đính hôn của họ được tổ chức vào ngày 12 tháng 10 năm 1505, trong Hiệp ước Blois thứ 2, trong đó Louis XII nhượng lại các yêu sách của mình đối với Vương quốc Naples và Jerusalem cho cháu gái của mình với điều kiện là bà phải sinh con trai từ cuộc hôn nhân này. Naples đã nằm dưới sự kiểm soát của Ferdinand, trong khi Vương quốc Jerusalem hầu như không còn tồn tại vào thời điểm này. Thông qua cuộc hôn nhân này, Ferdinand hy vọng sẽ có một người thừa kế nam và giành được quyền lên ngôi vua Navarra. Trước đây cha bà (con trai thứ của Nữ vương [[Leonor I của Navarra]]) viện dẫn luật Salic tranh chấp ngai vàng với cháu gái Nữ vương [[Catalina I của Navarra|Catherine I của Navarra]] nhưng thất bại, vậy nên Ferdinand tận dụng mối quan hệ này để yêu sách ngai vàng Navarra.

=== Kết hôn ===
Germaine kết hôn với Ferdinand qua người đại diện vào ngày 19 tháng 10 năm 1505 tại Blois. Bà 17 tuổi và ông 53 tuổi. Germaine đến đất nước mới tại Hondarribia và được Alonso de Aragón, Tổng giám mục Zaragoza - con trai ngoài giá thú của chồng mới đón tiếp. Bà gặp chồng mình vào ngày 18 tháng 3 năm 1506 tại Dueñas, nơi cuộc hôn nhân được hoàn thành; những lễ kỷ niệm lớn chúc mừng cuộc hôn nhân đã diễn ra sau đó ở Valladolid.  Cuộc hôn nhân đã dẫn đến một thời kỳ hòa bình ngắn ngủi giữa Pháp và Aragon, nhưng ở Castile, đa số người dân trước đây ủng hộ các yêu sách của Ferdinand nhưng coi việc ông tái hôn là sự phản bội đối với Nữ vương quá cố của họ, người vợ đầu tiên [[Isabel I của Castilla|Isabella]] của Ferdinand. Vị vua lớn tuổi là một người chồng chu đáo, dịu dàng và tôn trọng, người được cho là có nhiều ham muốn tình dục đối với người vợ trẻ của mình, cũng như đối với những phụ nữ khác.
{{Trích dẫn|Nếu [vị vua] của chúng ta không từ bỏ dục vọng của mình, chẳng mấy chốc linh hồn ông sẽ hiến dâng cho Đấng Tạo Hóa và thân xác cho đất mẹ; ông đã 63 tuổi rồi mà vẫn không cho phép vợ mình rời xa ông, và bà ấy không còn đủ đối với ông, ít nhất là theo ý muốn của ông.|by=Pedro Mártir de Anglería, de Salazar y Acha, Jaime. "Đức của Foix". Real Academia de la Historia (bằng tiếng Tây Ban Nha)}}
Con rể của Ferdinand là vua Philip đã qua đời vào ngày 25 tháng 9 năm 1506. Ferdinand thuyết phục cortes (quốc hội) rằng Nữ vương [[Juana I của Castilla|Juana]] bị bệnh tâm thần quá nặng để cai trị và ông được bổ nhiệm làm người giám hộ và nhiếp chính các vùng đất của con gái. Vào ngày 3 tháng 5 năm 1509, Germaine sinh một con trai, Infante John, Hoàng tử Girona nhưng đã chết ngay sau khi sinh. Cặp đôi không có thêm con nào khác. Nếu John còn sống hoặc nếu họ có thêm một con trai nữa, Vương miện Aragon sẽ lại tách khỏi Vương miện Castile sau khi được hợp nhất một phần bởi cuộc hôn nhân của Ferdinand và Isabella do luật ưu tiên nam thừa kế (Isabella không còn con trai sống sót khi mất). Vào ngày 28 tháng 1 năm 1513, Nhà vua ban cho vợ mình tước vị Tử tước Castellbó , một tài sản trước đây của gia đình bà. Mặc dù Germaine không hoạt động chính trị nhiều, nhưng bà đã đại diện cho chồng mình tại Cortes Generales năm 1512 và Cortes xứ Aragon năm 1515. Bà đang chủ trì phiên họp sau khi nhận được tin chồng mình sắp qua đời và bà vội vã đến bên giường bệnh của ông ở Madrigalejo.<ref name=":0" />

=== Thái hậu ===
[[Tập tin:Margrave Johann of Brandenburg-Ansbach 1520 (DE WSE M0013).jpg|nhỏ|285x285px|Bức chân dung người chồng thứ hai của bà, Johann xứ Brandenburg-Ansbach khoảng năm 1520 do Lucas Cranach the Elder vẽ.]]
Sau hai năm gặp vấn đề về sức khỏe, Vua Ferdinand qua đời vào ngày 23 tháng 1 năm 1516. Trong di chúc, ông để lại cho Germaine vùng Syracuse, Sicily, các thị trấn Tàrreg , Sabadell và Villagrasa ở Catalonia và Basilicata ở Naples và ra lệnh cho cháu trai của mình là Đại công tước Charles chăm sóc bà. Charles, con trai của Nữ vương Juana, người được nuôi dưỡng ở Hà Lan thuộc Habsburg đến Castile vào năm 1517 và Germaine chuyển từ Aragon đến gần triều đình của ông hơn, sau đó sống trong Tu viện El Abrojo gần Valladolid. Charles chỉ kém bà 12 tuổi, tỏ ra rất kính trọng bà, đứng dậy khỏi chỗ ngồi và bỏ mũ che đầu nếu bà bước vào phòng và quỳ xuống cầu nguyện với bà, nhưng chẳng bao lâu sau đã từ bỏ sự lịch sự này. Tuy nhiên, ông đã ban cho bà Olmedo và Madrigal de las Altas Torres vào ngày 19 tháng 6 năm 1517 và Arévalo vào ngày 15 tháng 3 năm 1518. Vào khoảng thời gian này, bà được mô tả là ''"không xinh đẹp lắm, hơi què, rất thích đi chơi và dự tiệc, vườn cây ăn quả, vườn tược và các buổi tiệc tùng"''.<ref name=":0" />

Năm 1519, Charles đến Aragon để tuyên thệ nhậm chức vua và Germaine đi cùng ông. Trong khi ở Barcelona, Charles đã sắp xếp cuộc hôn nhân cho Germaine với Bá tước Johann của Brandenburg-Ansbach, Phó vương Valencia - một tiểu quý tộc không có đất đai thuộc dòng họ Hohenzollern. Ông là anh em họ của Joachim I Nestor, Hoàng tử tuyển hầu của Bá quốc Brandenburg, người mà Charles cần phiếu bầu để được bầu làm Hoàng đế La Mã Thần thánh. Sau đó, Germaine và Charles cùng nhau đến Đức, nơi bà kết hôn.<ref name=":0" /> 

Trước đó, vào tháng 5 năm 1520, Germaine đã tháp tùng Charles V đến Anh, nơi ông gặp [[Henry VIII của Anh|Henry VIII]] [[Henry VIII của Anh|của Anh]], [[Catalina của Aragón|Catherine xứ Aragon]] và [[Mary Tudor, Vương hậu Pháp|Mary Tudor]], Vương hậu Pháp (em gái của Henry) tại Canterbury.

== Phó vương Valencia ==
[[Tập tin:Gerpaz.jpg|nhỏ|Một bức tranh thế kỷ 19 hoặc đầu thế kỷ 20 mô tả một cảnh trong cuộc nổi dậy của Marcelino de Unceta .]]
Năm 1523, Charles bổ nhiệm cặp đôi này làm phó vương của Valencia. Ở vị trí này, Germaine phải giải quyết vấn đề của Cuộc nổi dậy của các Hội anh em (tiếng Catalan: Revolta de les Germanies) năm 1519–1523, một cuộc nổi dậy tự trị chống chế độ quân chủ, chống chế độ phong kiến của các phường hội thợ thủ công ("germanies"), lấy cảm hứng từ các nước cộng hòa Ý. Bà đã áp đặt những hình phạt khắc nghiệt đối với những người tham gia, được gọi là agermanats và được cho là đã ký lệnh hành quyết 100 cựu phiến quân. Điều này trái ngược với cách tiếp cận khoan dung hơn của người tiền nhiệm của bà, Diego Hurtado de Mendoza, Bá tước Melito và Lemus (1469–1536), người đã nỗ lực hòa giải. Vào tháng 12 năm 1524, Germaine đã ký một sắc lệnh ân xá chính thức chấm dứt việc đàn áp tất cả các agermanats, nhưng các khoản tiền phạt áp đặt lên các phường hội và các thành phố liên minh với phường hội sẽ mất nhiều năm để trả.<ref name=":0" />  
[[Tập tin:Duque calabria1.jpg|nhỏ|Hình ảnh người chồng thứ ba của bà, Công tước xứ Calabria.]]
Cuộc hôn nhân thứ hai của Germaine không hạnh phúc và đầy bạo lực, Johann là một người bạo lực và tham gia vào nhiều hình thức trụy lạc. Họ không có con và ông qua đời vào năm 1525. Germaine tái hôn một năm sau đó vào tháng 8 năm 1526 tại Seville với Ferdinand, Công tước xứ Calabria (1488–1550), con trai cả của Frederick xứ Naples - vị vua bị phế truất của Naples. Cặp đôi này là những người bảo trợ văn học và âm nhạc tại triều đình của họ. Các nhà thơ Juan Fernández de Heredia (khoảng 1310–1396), Luis de Milán (khoảng 1500–khoảng 1561) và Baltasar de Romaní (khoảng 1485–1547) nằm trong số những người được họ bảo trợ. Hai vợ chồng cũng sưu tầm các bản thảo tiếng Hy Lạp và tiếng Latinh. Germaine đã nỗ lực hướng tới việc hội nhập dần Valencia vào Tây Ban Nha do Castile thống trị. Các nhà sử học Valencia đã đề xuất rằng việc Germaine chuyển đến Valencia là bước đầu tiên dẫn đến sự suy giảm độ phổ biến của tiếng Valencia vì tầng lớp thượng lưu bắt đầu sử dụng tiếng Tây Ban Nha Castilian thay vì tiếng mẹ đẻ của họ để làm hài lòng bà.<ref name=":0" />

Germaine qua đời có lẽ do phù nề gây ra bởi béo phì. Bà được chôn cất tại Tu viện San Miguel de los Reyes ("Tu viện Thánh Michael của các Vua") do chính bà thành lập. Người chồng thứ ba của bà sống lâu hơn bà 14 năm và vẫn là Phó vương Valencia cho đến khi ông qua đời vào năm 1550. Ông tái hôn với một góa phụ, Mencía de Mendoza (1508–1554) vào năm 1541 và cùng với người vợ này, ông tiếp tục bảo trợ nghệ thuật.<ref name=":0" />

== Công chúa Isabel xứ Castille ==
Trong di chúc của mình, Germaine đã để lại một khoản thừa kế lớn cho Isabel (1518–1537), con gái ngoài giá thú của [[Karl V của Thánh chế La Mã|Charles V]]:
{{Trích dẫn|Chúng tôi di chúc và để lại chuỗi 133 viên ngọc trai lớn, là chuỗi ngọc trai quý giá nhất mà chúng tôi sở hữu, cho Công chúa Isabel của Castile, con gái của Hoàng đế, con trai và chúa tể của tôi, vì tình yêu sâu đậm mà chúng tôi dành cho Hoàng thân.}}
Vài ngày sau khi Germaine qua đời, chồng bà đã gửi một bản sao di chúc cho Hoàng hậu [[Isabel của Bồ Đào Nha|Isabella]] của Charles kèm theo một lá thư ghi chú rằng ''"Bệ hạ có thể xem di sản ngọc trai mà bà để lại cho Công chúa cao quý nhất."''<ref name=":1">Parker 2019 , trang 545–546.</ref> 

Năm 1998, Jaime de Salazar y Acha đã trích dẫn di chúc và thư kèm theo làm bằng chứng cho thấy Infanta Isabel có thể là con gái của Germaine và Charles V. Nhà sử học Manuel Fernández Álvarez đồng ý với cách giải thích này nhưng không cung cấp thêm bất kỳ bằng chứng nào khác.<ref name=":1" />

Tuyên bố này gây tranh cãi và các nhà sử học khác không chấp nhận nó. Trong cuốn tiểu sử Germana de Foix (2003), Rosa Ríos Lloret chỉ ra rằng di chúc cho thấy Charles có một con gái tên là Isabel, nhưng không nêu tên người mẹ. Jaime de Salazar y Acha khẳng định rằng "lý thuyết gần đây cho rằng Vương hậu Germana để lại con ngoài giá thú là hoàn toàn vô căn cứ."<ref name=":0" />

Trong cuốn tiểu sử Charles V năm 2019 của mình, Geoffrey Parker tuyên bố rằng ở Valencia, con gái của hoàng đế là Maria, được biết đến với tên Isabel. Parker viết ''"hoàng đế không có con gái nào tên là Isabel; cũng không phải với'' ''Vương hậu Germaine hay với bất kỳ ai khác"'' nhưng ông không giải thích tại sao cha cô lại gọi cô trong các tài liệu, bao gồm cả di chúc của ông bằng một biệt danh địa phương thay vì tên thật của con.<ref name=":1" />

== Tham khảo ==