Xem mã nguồn của Gulf Stream

[[Tập tin:Golfstrom.jpg|phải|nhỏ|[[Nhiệt độ bề mặt biển|Nhiệt độ bề mặt]] ở vùng tây Bắc Đại Tây Dương: Vùng ở Bắc Mỹ có màu đen và xanh đậm (lạnh), còn Gulf Stream có màu đỏ (ấm). Nguồn: [[NASA]]]]
'''Gulf Stream''' (cùng với phụ lưu mở rộng về phía bắc là [[hải lưu Bắc Đại Tây Dương]]) là một dòng [[hải lưu]] ấm và chảy nhanh ở [[Đại Tây Dương]] bắt nguồn từ [[Vịnh México|Vịnh Mexico]], chảy qua eo biển [[Florida]] và tới biển phía đông của Hoa Kỳ, rồi chuyển hướng về phía đông gần vĩ độ 36°B (Bắc Carolina) và di chuyển về Tây Bắc Châu Âu với tên gọi [[hải lưu Bắc Đại Tây Dương]]. Quá trình [[Hải lưu biên|lưu thông mạnh ở phía tây]] làm cho Gulf Stream trở thành hải lưu chảy nhanh về hướng bắc từ bờ biển phía đông của Bắc Mỹ. Ở quanh tọa độ , dòng chảy chia làm hai phụ lưu: hải lưu Bắc Đại Tây Dương (hải lưu ở phía bắc) và [[hải lưu Canary]] (hải lưu ở phía nam, chảy tuần hoàn ở Tây Phi).

Gulf Stream tác động đến khí hậu của các khu vực ven biển ở Bờ Đông Hoa Kỳ từ Florida đến đông nam Virginia (gần vĩ độ 36°B) và ở mức độ rộng hơn là khí hậu của Tây Bắc Âu. Các nhà chuyên môn nhất trí rằng khí hậu Tây Bắc Âu ấm hơn các khu vực khác có cùng vĩ độ ít nhất một phần là do dòng hải lưu Bắc Đại Tây Dương mạnh.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.metoffice.gov.uk/weather/learn-about/weather/oceans/what-is-the-gulf-stream|tựa đề=What is the Gulf Stream?|website=Met Office|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-09-14}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.bbc.co.uk/climate/impact/gulf_stream.shtml|tựa đề=The Gulf Stream|ngày=2003-02-07|nhà xuất bản=BBC|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20030207185802/https://www.bbc.co.uk/climate/impact/gulf_stream.shtml|ngày lưu trữ=2003-02-07|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-14}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://scijinks.gov/gulf-stream/|tựa đề=What is the Gulf Stream?|website=SciJinks|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-09-14}}</ref> Đây là một phần của [[Hải lưu Bắc Đại Tây Dương|dòng hải lưu Bắc Đại Tây Dương]]. Sự hiện diện của Gulf Stream dẫn đến sự phát triển của đủ loại [[xoáy thuận]] mạnh, cả trong [[khí quyển]] lẫn đại dương.

== Lịch sử ==
[[Tập tin:Franklin-Folger_Gulf_Stream_chart,_London,_1769_version,_LOC.jpg|nhỏ|Bản đồ Gulf Stream của [[Benjamin Franklin]] được in ở Luân Đôn vào năm 1769]]
Hành trình khám phá Gulf Stream của người châu Âu bắt đầu từ chuyến thám hiểm năm 1512 của [[Juan Ponce de León]], để rồi nó được các tàu của Tây Ban Nha sử dụng để lưu thông từ [[Vùng Caribe|Caribe]] đến Tây Ban Nha.<ref>{{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern/page/194|title=Pathfinders: A Global History of Exploration|last=Fernandez-Armesto|first=Felipe|publisher=W. W. Norton & Company|year=2006|isbn=978-0-393-06259-5|page=[https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern/page/194 194]|language=en|url-access=registration}}</ref> Một bản tóm tắt nhật ký hành trình của Ponce de León vào ngày 22 tháng 4 năm 1513 có ghi chép: "Một dòng hải lưu mà dù cho có gió lớn nhưng họ lại chẳng thể tiến về phía trước mà phải lùi lại, và dường như họ đang lưu thông thuận lợi; cuối cùng, họ biết rằng dòng hải lưu ấy mạnh hơn gió."<ref>{{Chú thích web|url=http://www.keyshistory.org/gulfstream.html|tựa đề=History of the Gulf Stream|tác giả=|họ=Wilkinson|tên=Jerry|website=Keys Historeum|nhà xuất bản=Historical Preservation Society of the Upper Keys|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-09-28}}</ref>

Nhà khoa học kiêm [[Nhóm lập quốc Hoa Kỳ|nhà lập quốc]] người Mỹ [[Benjamin Franklin]] đã dành sự quan tâm đến các mô hình lưu thông ở Bắc Đại Tây Dương. Năm 1768, trong lúc Franklin đang ở Anh thì nghe được một lời phàn nàn kỳ lạ từ [[Ủy ban Hải quan]] Thuộc địa: "Vì sao các gói hàng của Anh xuất phát từ Anh đến New York lại mất nhiều tuần hơn so với thời gian trung bình mà một tàu buôn của Mỹ đến [[Newport, Rhode Island]], bất chấp các tàu buôn rời khỏi Luân Đôn và phải đi dọc theo [[sông Thames]], rồi men theo chiều dài của [[eo biển Manche]] trước khi giong buồm vượt Đại Tây Dương, trong khi các gói hàng lại được vận chuyển từ [[Falmouth, Cornwall|Falmouth]] ở Cornwall?<ref name="tuchman2">{{Chú thích sách|title=The First Salute: A View of the American Revolution|url=https://archive.org/details/firstsalute00tuch|last=Tuchman|first=Barbara W.|publisher=Ballantine Books|year=1988|location=New York|pages=[https://archive.org/details/firstsalute00tuch/page/220 221]–222|language=en|author-link=Barbara W. Tuchman}}</ref>

Franklin có hỏi anh họ Timothy Folger (một thuyền trưởng tàu săn cá voi ở [[Nantucket|đảo Nantucket]]) để tìm câu trả lời. Folger giải thích rằng các tàu buôn thường xuyên vượt dòng hải lưu - được xác định nhờ quan sát tập tính của cá voi, đo nhiệt độ của nước và thay đổi màu nước - trong khi các thuyền trưởng gói thư đi theo chiều ngược lại.<ref name="tuchman2"/> Franklin đã nhờ Folger phác thảo đường đi của dòng hải lưu trên bản đồ Đại Tây Dương và ghi chú thêm về cách tránh dòng hải lưu khi giong buồm từ Anh đến Mỹ. Rồi Franklin chuyển bản đồ cho Anthony Todd (thư ký của Bưu điện Anh).<ref name="tuchman2" /> Bản đồ Gulf Stream của Franklin được in vào năm 1769 tại Luân Đôn, song nó bị đa số các thuyền trưởng người Anh ngó lơ.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.studyofplace.info/ActivityContent/Materials/OceanCurrents_Reading_BenFranklinGulfStream.pdf|tựa đề=Ben Franklin and the Gulf Stream|tác giả=|họ=Isserman|tên=Maurice|năm=2002|website=Study of place|nhà xuất bản=TERC|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20110721233934/http://www.studyofplace.info/ActivityContent/Materials/OceanCurrents_Reading_BenFranklinGulfStream.pdf|ngày lưu trữ=2011-07-21|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-28}}</ref> Một bản sao của bản đồ được in ở Paris vào khoảng năm 1770–1773, còn ấn bản thứ ba được Franklin xuất bản ở Philadelphia vào năm 1786.<ref name="Ocean explorer">{{Chú thích web|url=http://oceanexplorer.noaa.gov/library/readings/gulf/gulf.html|tựa đề=1785: Benjamin Franklin's 'Sundry Maritime Observations'|tác giả=|họ=Anon|website=Ocean Explorer: Readings for ocean explorers|nhà xuất bản=NOAA Office of Ocean Exploration and Research|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20051218185445/http://oceanexplorer.noaa.gov/library/readings/gulf/gulf.html|ngày lưu trữ=2005-12-18|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-28}}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last=Richardson |first=Philip L. |last2=Adams |first2=Nathan T. |date=Spring 2018 |title=Uncharted Waters: Nantucket Whalers and the Franklin-Folger Chart of the Gulf Stream |journal=Historic Nantucket |language=en |volume=68 |issue=1 |pages=17–24}}</ref>

== Đặc điểm ==

Hải lưu Gulf Stream có đặc điểm là [[Hải lưu biên|chảy mạnh về hướng Tây]], chủ yếu do [[ứng suất của gió]].<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last=Wunsch |first=Carl |date=November 8, 2002 |title=What Is the Thermohaline Circulation? |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/summary/298/5596/1179 |journal=Science |language=en |volume=298 |issue=5596 |pages=1179–1181 |doi=10.1126/science.1079329 |pmid=12424356}} (xem thêm [http://www.pik-potsdam.de/~stefan/thc_fact_sheet.html Rahmstorf].)</ref> Năm 1958, nhà hải dương học [[Henry Stommel]] lưu ý, "thực ra có rất ít nước từ Vịnh Mexico chảy vào dòng hải lưu".<ref>{{Chú thích sách|title=The Gulf Stream: A Physical and Dynamical Description|url=https://archive.org/details/gulfstreamphysic00stom|last=Stommel|first=Henry|publisher=University of California Press|year=1958|location=Berkeley|page=[https://archive.org/details/gulfstreamphysic00stom/page/22 22]|language=en}}</ref> Ngược lại, hải lưu Bắc Đại Tây Dương chủ yếu chịu sự điều khiển của [[luân chuyển nhiệt muối]]. Nó chứa dòng nước ấm chảy về phía đông bắc qua Đại Tây Dương làm cho Tây Âu và đặc biệt là Bắc Âu ấm áp và ôn hòa hơn so với bình thường.<ref name="DRIFT2">{{Chú thích web|url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/north-atlantic-drift.html|tựa đề=The North Atlantic Drift Current|tác giả=|họ=Bischof|tên=Barbie|họ 2=J. Mariano|tên 2=Arthur|năm=2003|nhà xuất bản=[[Chương trình hợp tác hải dương học quốc gia]]|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100706074819/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/north-atlantic-drift.html|ngày lưu trữ=2010-07-06|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-28|họ 3=H. Ryan|tên 3=Edward}}</ref>

== Hình thành và cách lưu thông ==
[[Tập tin:Gulfstream.jpg|nhỏ|Gulf Stream phát triển về phía tây Ireland, với phụ lưu nối tiếp là [[Hải lưu Bắc Đại Tây Dương]]]]
Một dòng sông nước biển (có tên gọi là [[Hải lưu Bắc Xích đạo|Hải lưu Bắc Xích đạo Đại Tây Dương]]) chảy về phía tây ngoài khơi bờ biển Trung Phi. Khi dòng hải lưu này tương tác với bờ biển phía đông bắc của Nam Mỹ, nó sẽ chia thành hai nhánh. Một nhánh đi vào [[biển Caribe]], còn nhánh kia là [[hải lưu Antilles]] chảy về phía bắc và đông của [[Vùng Caribe|Tây Ấn]].<ref>{{Chú thích web|url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/antilles.html|tựa đề=The Antilles Current|tác giả=Elizabeth Rowe|tác giả 2=Arthur J. Mariano|nhà xuất bản=Cooperative Institute for Marine and Atmospheric Studies|ngôn ngữ=en|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-28|tác giả 3=Edward H. Ryan|archive-date=2018-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180824073138/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/antilles.html}}</ref> Hai nhánh này nối lại phía bắc của [[eo biển Florida]].

[[Gió mậu dịch]] thổi về phía tây vùng nhiệt đới,<ref>{{Chú thích web|url=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=trade-winds1|tựa đề=trade winds|tác giả=|năm=2009|website=Glossary of Meteorology|nhà xuất bản=[[Hiệp hội khí tượng Hoa Kỳ]]|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20081211050708/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=trade-winds1|ngày lưu trữ=2008-12-11|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-29}}</ref> còn [[gió Tây ôn đới]] thì thổi về phía đông ở vĩ độ trung bình.<ref>{{Chú thích web|url=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=westerlies1|tựa đề=Westerlies|ngày=2009|website=Glossary of Meteorology|nhà xuất bản=Hiệp hội khí tượng Hoa Kỳ|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100622073904/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=westerlies1|ngày lưu trữ=2010-06-22|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-29}}</ref> Kiểu gió này gây [[ứng suất]] lên bề mặt đại dương cận nhiệt đới với [[Rot (toán tử)|độ rot]] âm trên phía bắc Đại Tây Dương.<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last=Tomczak |first=Matthias |last2=Godfrey |first2=J. Stuart |date=2001 |title=Regional Oceanography: an Introduction |url=http://www.es.flinders.edu.au/~mattom/regoc/pdffiles/colour/double/04P-Ekman-left.pdf |url-status=dead |journal= |language=en |location=[[Đại học Flinders]] |publisher=Flinders Press |pages=42 |isbn=81-7035-306-8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090914120630/http://www.es.flinders.edu.au/~mattom/regoc/pdffiles/colour/double/04P-Ekman-left.pdf |archive-date=2009-09-14 |access-date=2023-09-29}}</ref> Kết quả là [[cân bằng Sverdrup]] dịch về phía xích đạo.<ref>{{Chú thích tập san học thuật |date=2007 |title=Lesson 6: Unraveling the Gulf Stream Puzzle - On a Warm Current Running North |url=http://earthguide.ucsd.edu/parkerprogram/berger/pdf/OcnBasLesson06.pdf |url-status=live |journal= |language=en |location=[[Đại học California]] |publisher=University of California San Diego |access-date=2023-09-29}}</ref>

Do việc bảo tồn độ [[xoáy tiềm năng]] mà gió dịch chuyển về phía bắc gây ra ở ngoại vi phía tây của [[Vĩ độ ngựa|dãy núi cận nhiệt đới]] và độ xoáy tăng lên tương đối của nước chảy về hướng bắc, nên sự vận chuyển được cân bằng bởi dòng hải lưu hẹp, chảy mạnh về hướng cực. Dòng chảy này đi dọc theo biên giới phía tây của lưu vực đại dương, lớn hơn tác động của ma sát với dòng hải lưu biên phía tây và được gọi là dòng [[hải lưu Labrador]].<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=tFJRLhSez_YC&pg=PA96|title=Ocean Circulation|last=Angela Colling|publisher=Butterworth-Heinemann|year=2001|isbn=978-0-08-053794-8|page=96|language=en}}</ref> Việc bảo tồn độ xoáy tiềm năng còn gây ra những khúc rẽ dọc theo Gulf Stream, mà đôi khi chúng bị đứt gãy khi vị trí của Gulf Stream thay đổi, tạo thành các xoáy nước ấm và lạnh riêng biệt.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=VWnxpAxp6TMC&pg=PA1037|title=Encyclopedia of Coastal Science|last=Maurice L. Schwartz|publisher=Springer Science & Business Media|year=2006|isbn=978-1-4020-3880-8|page=1037|language=en|bibcode=2006ecs..book.....S}}</ref> Quá trình tổng thể này (còn gọi là sự tăng cường phía tây) làm cho các dòng hải lưu biên phía tây của của lưu vực đại dương (chẳng hạn như Gulf Stream) mạnh hơn các dòng hải lưu biên phía đông.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.science-house.org/nesdis/gulf/background.html|tựa đề=Investigating the Gulf Stream|ngày=2009|nhà xuất bản=Dịch vụ thông tin, dữ liệu và vệ tinh môi trường quốc gia|location=Đại học Bang North Carolina|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100503013457/http://www.science-house.org/nesdis/gulf/background.html|ngày lưu trữ=2010-05-03|url-status=dead|ngày truy cập=2023-09-29}}</ref>

Kết quả là dòng hải lưu Gulf Stream trở thành dòng hải lưu mạnh. Nó vận chuyển nước với tỷ lệ 30 triệu [[mét khối]]/giây (30 [[sverdrup]]) qua eo biển Florida. Khi dòng chảy qua phía nam Newfoundland, tỷ lệ này tăng lên 150 sverdrup.<ref>{{Chú thích web|url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/gulf-stream.html|tựa đề=The Gulf Stream|tác giả=Joanna Gyory|tác giả 2=Arthur J. Mariano|nhà xuất bản=Viện hợp tác nghiên cứu biển và khí quyển|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100706074933/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/atlantic/gulf-stream.html|ngày lưu trữ=2010-07-06|url-status=dead|ngày truy cập=2023-10-06|tác giả 3=Edward H. Ryan}}</ref> Lưu lượng của Gulf Stream nhỏ hơn tổng lưu lượng của mọi con sông đổ ra Đại Tây Dương cộng lại (0,6 sverdrup). Tuy nhiên, nó lại yếu hơn [[hải lưu vòng Nam Cực]].<ref>{{Chú thích web|url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/southern/antarctic-cp.html|tựa đề=The Antarctic CP Current|tác giả=Ryan Smith|tác giả 2=Melicie Desflots|nhà xuất bản=Viện hợp tác nghiên cứu biển và khí quyển|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20120224050017/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/southern/antarctic-cp.html|ngày lưu trữ=2012-02-24|url-status=dead|ngày truy cập=2023-10-07|tác giả 3=Sean White|tác giả 4=Arthur J. Mariano|tác giả 5=Edward H. Ryan}}</ref> Với cường độ và độ gần của Gulf Stream, các bãi biển dọc theo Bờ Đông Hoa Kỳ có thể dễ bị tổn thương hơn trước những điểm mực nước lớn dị thường; chúng tác động đáng kể đến tỷ lệ [[xói mòn bờ biển]].<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last=Theuerkauf |first=Ethan J. |last2=Rodriguez |first2=Antonio B. |last3=Fegley |first3=Stephen R. |last4=Luettich |first4=Richard A. |date=2014 |title=Sea level anomalies exacerbate beach erosion |journal=Geophysical Research Letters |volume=41 |issue=14 |pages=5139–5147 |bibcode=2014GeoRL..41.5139T |doi=10.1002/2014GL060544 |doi-access=free}}</ref>

Gulf Stream thông thường rộng {{Convert|100|km|mi|abbr=on}} và sâu từ {{Convert|800|to|1200|m|ft|abbr=on}}. Vận tốc của dòng hải lưu đạt mức tối đa ở gần bề mặt, với tốc độ thường rơi vào khoảng {{Convert|2,5|m/s|mph|abbr=on}}.<ref>{{Chú thích web|url=http://fermi.jhuapl.edu/student/phillips/|tựa đề=The Gulf Stream|tác giả=Phillips|tên=Pamela|nhà xuất bản=USNA/Johns Hopkins|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-07-10}}</ref> Khi chảy về phía bắc, nước ấm mà Gulf Stream sẽ trải qua quá trình làm mát bay hơi. Khâu làm mát do gió điều khiển; gió di chuyển lướt trên mặt nước gây ra [[bay hơi]], làm mát nước, tăng [[độ mặn]] và mật độ của nó. Khi băng biển hình thành, muối bị đẩy khỏi tảng băng, quá trình ấy được gọi là loại bỏ nước muối.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/earth/Water/thermohaline_ocean_circulation.html|tựa đề=Thermohaline Ocean Circulation|tác giả=Russel|tên=Randy|nhà xuất bản=Tập đoàn Đại học Nghiên cứu Khí quyển|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090325062339/http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/earth/Water/thermohaline_ocean_circulation.html|ngày lưu trữ=2009-03-25|url-status=dead|ngày truy cập=2023-07-10}}</ref> Hai quá trình này cho ra nước đặc và lạnh hơn (hay chính xác hơn thì nước vẫn ở dạng lỏng ở nhiệt độ thấp hơn). Ở Bắc Đại Tây Dương, nước đặc đến mức nó bắt đầu chìm xuống dưới lớp nước ít mặn hơn và ít đặc hơn (quá trình [[đối lưu]] tự nhiên tương tự như một cây [[đèn lava]]). Dòng khí lưu lạnh và đặc này mạnh theo chiều xuôi, trở thành một phần của [[Nước sâu Bắc Đại Tây Dương]], một dòng chảy về phía nam.<ref>{{Chú thích web|url=http://seis.natsci.csulb.edu/rbehl/NADW.htm|tựa đề=Atlantic Ocean water masses|tác giả=Behl|tên=R.|nhà xuất bản=[[California State University]] Long Beach|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20080523170145/http://seis.natsci.csulb.edu/rbehl/NADW.htm|ngày lưu trữ=2008-05-23|url-status=dead|ngày truy cập=2023-07-10}}</ref> Rất ít [[rong biển]] nằm bên trong dòng hải lưu, mặc dù rong biển nằm thành từng cụm ở phía đông của dòng chảy.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=8GoDAAAAYAAJ&q=Gulf+stream+climate+of+Nantucket+warmer&pg=RA1-PA38|title=The American Coast Pilot|last=Edward and George William Blunt|publisher=Edward and George William Blunt|year=1857|language=en|access-date=2023-07-10}}</ref>

Tháng 4 năm 2018, hai nghiên cứu được công bố trên tạp chí ''Nature''<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last=Thornalley |first=David J. R. |last2=Oppo |first2=Delia W. |author-link2=Delia Oppo |last3=Ortega |first3=Pablo |last4=Robson |first4=Jon I. |last5=Brierley |first5=Chris M. |last6=Davis |first6=Renee |last7=Hall |first7=Ian R. |last8=Moffa-Sanchez |first8=Paola |last9=Rose |first9=Neil L. |last10=Spooner |first10=Peter T. |last11=Yashayaev |first11=Igor |date=11 April 2018 |title=Anomalously weak Labrador Sea convection and Atlantic overturning during the past 150 years |url=http://centaur.reading.ac.uk/76608/1/Combined_accepted_text_figs_extended.pdf |journal=Nature |language=en |volume=556 |issue=7700 |pages=227–230 |bibcode=2018Natur.556..227T |doi=10.1038/s41586-018-0007-4 |pmid=29643484}}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last=Caesar |first=L. |last2=Rahmstorf |first2=S. |last3=Robinson |first3=A. |last4=Feulner |first4=G. |last5=Saba |first5=V. |date=11 April 2018 |title=Observed fingerprint of a weakening Atlantic Ocean overturning circulation |url=http://mural.maynoothuniversity.ie/13174/1/CL-geography_observed.pdf |journal=Nature |language=en |volume=556 |issue=7700 |pages=191–196 |bibcode=2018Natur.556..191C |doi=10.1038/s41586-018-0006-5 |pmid=29643485}}</ref> cho thấy Gulf Stream chảy yếu nhất trong ít nhất 1.600 năm qua.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.theguardian.com/environment/2018/apr/11/critical-gulf-stream-current-weakest-for-1600-years-research-finds|tựa đề=Gulf Stream current at its weakest in 1,600 years, studies show|họ=Carrington|tên=Damian|ngày=2018-04-12|website=The Guardian|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-07-10}}</ref>

== Tác động cục bộ ==
Gulf Stream có tác động đến [[Khí hậu của Florida|khí hậu của bán đảo Florida]] . Phần ngoài khơi bờ biển Florida, còn gọi là [[Hải lưu Florida]], duy trì nhiệt độ nước trung bình tối thiểu là {{Convert|24|C|F}} vào mùa đông.<ref>{{Chú thích web|url=http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/sfo/geoff/carib.html|tựa đề=Caribbean Mean SSTs and Winds|tác giả=Geoff Samuels|năm=2008|nhà xuất bản=Viện hợp tác nghiên cứu biển và khí quyển|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100613164720/http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/sfo/geoff/carib.html|ngày lưu trữ=2010-06-13|url-status=dead|ngày truy cập=2009-01-16}}</ref> Gió đông di chuyển trên vùng nước ấm này sẽ đưa không khí ấm từ hải lưu Gulf Stream vào đất liền,<ref>{{Chú thích web|url=http://www5.ncdc.noaa.gov/documentlibrary/pdf/wind1996.pdf|tựa đề=Climatic Wind Data for the United States|nhà xuất bản=[[Trung tâm dữ liệu khí hậu quốc gia Hoa Kỳ]]|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20070613090344/http://www5.ncdc.noaa.gov/documentlibrary/pdf/wind1996.pdf|ngày lưu trữ=2007-06-13|url-status=dead|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref> giúp giữ nhiệt độ trên toàn bang ôn hòa hơn những nơi khác trên khắp Đông Nam Hoa Kỳ vào mùa đông. Ngoài ra, độ gần của Gulf Stream với [[Nantucket]], [[Massachusetts]] làm tăng thêm [[Đa dạng sinh học|tính đa dạng sinh học]] của nó, bởi vì đây là giới hạn của giới thực vật cả phía bắc lẫn phía nam, thế nên Nantucket ấm hơn vào mùa đông so với đất liền.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.umb.edu/nantucket|tựa đề=Description of Nantucket Island|tác giả=Sarah Oktay|nhà xuất bản=[[Đại học Massachusetts Boston]]|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20100413233015/http://www.umb.edu/nantucket/|ngày lưu trữ=2010-04-13|url-status=dead|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref>

Hải lưu Bắc Đại Tây Dương của Gulf Stream cùng với các dòng khí lưu ấm tương tự giúp giữ nhiệt ấm hơn cho [[Đảo Ireland|Ireland]] và bờ tây của [[Đảo Anh|Vương quốc Anh]] so với bờ đông.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=Les4AAAAMAAJ&q=ireland+is+warmed+by+the+Gulf+Stream&pg=RA1-PA132|title=Report of the Annual Meeting: On the Influence of the Gulf-stream on the Climate of Ireland|last=Professor Hennessy|publisher=Richard Taylor and William Francis|year=1858|language=en|access-date=2023-10-07}}</ref> Tuy nhiên, sự khác biệt rõ rệt nhất nằm ở [[Outer Hebrides|quần đảo ven biển phía tây Scotland]].<ref>{{Chú thích web|url=http://oceanmotion.org/html/impact/climate-variability.htm|tựa đề=Satellites Record Weakening North Atlantic Current Impact|nhà xuất bản=NASA|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref> Tác động đáng lưu ý của Gulf Stream và gió tây mạnh đến châu Âu xảy ra dọc theo [[bờ biển Na Uy]].<ref name="DRIFT2"/> Vùng phía bắc của [[Na Uy]] nằm gần [[Vùng Bắc Cực|Bắc Cực]], nơi phần lớn bị băng và tuyết che phủ vào mùa đông. Tuy nhiên, gần như toàn bộ bờ biển Na Uy vẫn không có băng và tuyết quanh năm.<ref>{{Chú thích sách|title=Polar Lows|last=Erik A. Rasmussen|last2=John Turner|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=9780521624305|page=68|language=en}}</ref> Hiệu ứng ấm lên mà Gulf Stream mang lại đã giúp phát triển và duy trì các khu định cư khá lớn trên bờ biển [[Bắc Na Uy]], kể cả [[Tromsø]] (thành phố lớn thứ ba ở phía bắc Vòng Bắc Cực). Hệ thống thời tiết mà hải lưu Gulf Stream làm ấm tiến chậm vào Bắc Âu, đồng thời làm ấm khí hậu sau [[Dãy núi Scandinavia|dãy núi Scandinavi]].

== Dự đoán tương lai ==
Khả năng Gulf Stream ngừng chảy đã được một số ấn phẩm tin tức đưa tin.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.theguardian.com/environment/2021/aug/05/climate-crisis-scientists-spot-warning-signs-of-gulf-stream-collapse|tựa đề=Climate crisis: Scientists spot warning signs of Gulf Stream collapse|họ=Carrington|tên=Damian|ngày=2021-08-05|website=The Guardian|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-05-23}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.livescience.com/gulf-stream-close-to-collapse|tựa đề=Gulf Stream could be veering toward irreversible collapse, a new analysis warns|tác giả=Ben Turner|ngày=2021-08-06|website=livescience.com|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2022-05-23}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.cnn.com/2021/08/06/world/climate-gulf-stream-collapse-warning-study-intl/index.html|tựa đề=A crucial ocean circulation is showing signs of instability. Its shutdown would have serious impacts on our weather.|tác giả=Angela Dewan|ngày=2021-08-06|website=CNN|url-status=live|ngày truy cập=2022-05-23}}</ref><ref>{{Chú thích báo|last=Murphy|first=Heather|date=2021-08-05|title=A Crucial System of Ocean Currents Is Faltering, Research Suggests|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/08/05/us/gulf-stream-collapse.html|url-status=live|access-date=2022-05-23|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/article/amoc-shutdown-gulf-stream-climate/|tựa đề=A major Atlantic current is at a critical transition point|họ=Norton|tên=Kara|ngày=2022-02-17|website=PBS|ngôn ngữ=en-US|url-status=live|ngày truy cập=2022-05-23}}</ref> [[Báo cáo đánh giá thứ sáu IPCC|Báo cáo đánh giá thứ 6 của IPCC]] có nhắc cụ thể đến vấn đề này và nhận thấy rằng dựa trên các dự báo mô hình và kiến thức lý thuyết, Gulf Stream sẽ không ngừng chảy khi khí hậu ấm lên.<ref name=":AR6">{{Chú thích tập san học thuật |last=Fox-Kemper |first=B. |last2=Hewitt |first2=H.T. |author-link2=Helene Hewitt |last3=Xiao |first3=C. |last4=Aðalgeirsdóttir |first4=G. |last5=Drijfhout |first5=S.S. |last6=Edwards |first6=T.L. |last7=Golledge |first7=N.R. |last8=Hemer |first8=M. |last9=Kopp |first9=R.E. |last10=Krinner |first10=G. |last11=Mix |first11=A. |date=2021 |editor-last=Masson-Delmotte |editor-first=V. |editor2-last=Zhai |editor2-first=P. |editor3-last=Pirani |editor3-first=A. |editor4-last=Connors |editor4-first=S.L. |editor5-last=Péan |editor5-first=C. |editor6-last=Berger |editor6-first=S. |editor7-last=Caud |editor7-first=N. |editor8-last=Chen |editor8-first=Y. |editor9-last=Goldfarb |editor9-first=L. |title=Ocean, Cryosphere and Sea Level Change |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Chapter09.pdf |journal=Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change |language=en |publisher=Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA |volume=2021 |pages=1321 |bibcode=<!-- not 2021AGUFM.U13B..09F --> |doi=10.1017/9781009157896.011 |isbn=9781009157896}}</ref> Mặc dù Gulf Stream được dự đoán sẽ chậm lại do hải lưu [[AMOC]] yếu đi, nhưng nó sẽ không ngừng chảy, ngay cả khi AMOC có ngừng chảy chăng nữa.<ref name=":AR6" /> Tuy nhiên, sự chậm lại này có tác động đáng kể, gồm có mực nước biển dâng dọc theo bờ biển Bắc Mỹ, giảm lượng mưa ở các vĩ độ trung bình, thay đổi mô hình lượng mưa mạnh quanh châu Âu và vùng nhiệt đới cũng như các cơn bão mạnh hơn ở Bắc Đại Tây Dương.<ref name=":AR6" />

== Tác động đến hình thành xoáy thuận ==
[[Tập tin:Sandy_2012-10-28_1600Z.jpg|phải|nhỏ|[[Bão Sandy]] mạnh lên dọc theo trục của Gulf Stream vào năm 2012]]
Sự tương phản giữa nước ấm và nhiệt độ dọc theo rìa Gulf Stream thường làm tăng cường độ của các xoáy thuận, [[xoáy thuận nhiệt đới]] hoặc các loại xoáy thuận khác. Điều kiện thường để [[Sự hình thành bão nhiệt đới|hình thành bão nhiệt đới]] là nhiệt độ nước trên {{Convert|26,5|C|F}}.<ref name="AOML FAQ A15">{{Chú thích web|url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/A15.html|tựa đề=Frequently Asked Questions: How do tropical cyclones form?|tác giả=|website=[[Phòng thí nghiệm Khí tượng và Hải dương học Đại Tây Dương]], Bộ phận nghiên cứu bão|nhà xuất bản=[[NOAA]]|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref> Sự hình thành xoáy thuận nhiệt đới diễn ra phổ biến trên Gulf Stream, đặc biệt là vào tháng 7. Bão di chuyển về phía tây qua vùng biển Caribe rồi di chuyển theo hướng bắc và quay ngược về phía bờ đông Hoa Kỳ hoặc đi theo hướng tây bắc và đổ bộ vào [[Vịnh México]].<ref name="superstorm">{{Chú thích web|url=https://oceantoday.noaa.gov/makingofasuperstorm/|tựa đề=The Making of a Super Storm|website=Ocean Today|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref> Những cơn bão như vậy có thể tạo gió mạnh và gây thiệt hại lớn ở [[Đông Nam Hoa Kỳ|các khu vực ven biển Đông Nam Hoa Kỳ]]. [[Bão Sandy]] năm 2012 là một ví dụ gần đây về một cơn bão quét qua Gulf Stream và mạnh lên.<ref name="superstorm" />

Những [[xoáy thuận ngoài nhiệt đới]] mạnh được chứng minh là mạnh lên đáng kể dọc theo [[Front thời tiết|vùng front]] nông do Gulf Stream gây ra vào [[mùa đông]].<ref>{{Chú thích web|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s00703-003-0050-y|tựa đề=Cold-air cyclogenesis along the Gulf-Stream front: investigation of diabatic impacts on cyclone development, frontal structure, and track|họ=S. Businger|họ 2=T. M. Graziano|ngày=2004-05-24|website=Springer Link|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-10-07|họ 3=M. L. Kaplan|họ 4=R. A. Rozumalski}}</ref> [[Xoáy thuận cận nhiệt đới]] cũng có xu hướng ra đời gần Gulf Stream. Khoảng 75% trường hợp trong những hệ thống như vậy đã được ghi nhận từ năm 1951 đến năm 2000, chúng hình thành gần dòng hải lưu ấm màu, với hai hoạt động đỉnh thường niên diễn ra vào tháng 5 và tháng 10.<ref>{{Chú thích web|url=http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/37402.pdf|tựa đề=A fifty year history of subtropical cyclones|nhà xuất bản=[[Hiệp hội Khí tượng Hoa Kỳ]]|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090327121941/http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/37402.pdf|ngày lưu trữ=2009-03-27|url-status=live|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref> Những xoáy thuận trong đại dương tự hình thành dưới Gulf Stream kéo dài tới độ sâu {{Convert|3500|m|ft|abbr=on}} dưới bề mặt đại dương.<ref>{{Chú thích web|url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=1914578|tựa đề=Cyclogenesis in the deep ocean beneath the Gulf Stream|họ=D. K. Savidge|tên=|họ 2=J. M. Bane|tên 2=|website=Cat Inist|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20081209054837/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=1914578|ngày lưu trữ=2008-12-09|url-status=dead|ngày truy cập=2023-10-07}}</ref>

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

== Đọc thêm ==
{{Refbegin}}
* [https://web.archive.org/web/20041014034757/http://www.corona-magazine.de/archiv/corona124.html#wissenschaft Corona Magazine Issue 124: Science] (German, Transported amount of power)
* {{chú thích tạp chí|author=Hátún|last2=Sandø|first2=AB|last3=Drange|first3=H|last4=Hansen|first4=B|last5=Valdimarsson|first5=H|display-authors=etal|date=September 16, 2005|title=Influence of the Atlantic Subpolar Gyre on the Thermohaline Circulation|url=http://www.nersc.no/%7Ehelge/Science/|journal=Science|volume=309|issue=5742|pages=1841–1844|bibcode=2005Sci...309.1841H|doi=10.1126/science.1114777|pmid=16166513|archive-url=https://web.archive.org/web/20070806064718/http://www.nersc.no/~helge/Science/ <!--Added by H3llBot-->|archive-date=2007-08-06|access-date=2007-08-02|s2cid=38690976}} (Increased temperature and salinity in the Nordic Seas.)
{{Refend}}

== Liên kết ngoài ==
{{Thể loại Commons|Gulf stream}}
* [https://earth.nullschool.net/#current/ocean/surface/currents/orthographic=-64.00,37.00/loc=-64.00,37.00 Bản đồ hiện tại của Gulf Stream]

{{Đại dương}}
{{Vật lý hải dương học}}
{{Các chủ đề|Xoáy thuận nhiệt đới|Thời tiết}}

{{Coord|40|0|N|30|0|W}}

[[Thể loại:Môi trường]]
[[Thể loại:Tác động của biến đổi khí hậu]]
[[Thể loại:Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Hải lưu ở Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Tác động khí hậu theo vùng]]
[[Thể loại:Hải lưu Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Tác động khí hậu khu vực]]