Xem mã nguồn của Hạ Hầu Lan

{{Thông tin nhân vật phong kiến}}

'''Hạ Hầu Lan''' ({{zh|t=夏侯蘭|s=夏侯兰|p=Xiahou Lan}}) là tướng lĩnh dưới trướng quân phiệt [[Tào Tháo]] và [[Lưu Bị]] cuối thời [[Đông Hán]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Cuộc đời ==
Hạ Hầu Lan quê ở huyện [[Chân Định]], quận [[Thường Sơn]] thuộc [[Ký Châu]],{{efn|Nay là huyện [[Chính Định|Chính Định, Thạch Gia Trang, Hà Bắc]].}} am hiểu pháp luật, là đồng hương của danh tướng [[Triệu Vân]]. Không rõ hành trạng ban đầu của Hạ Hầu Lan, chỉ biết về sau Lan làm tướng dưới trướng Tào Tháo.<ref name="TQC 36">[[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Thục thư'', quyển 6, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷36|Quan Trương Mã Hoàng Triệu truyện]]''.</ref>

Năm 202, Lưu Bị dẫn quân tấn công [[Hứa Xương|Hứa Đô]], đánh bại quân Tào do Hạ Hầu Đôn chỉ huy ở [[Bác Vọng]]. Hạ Hầu Lan bị bắt làm tù binh trong trận này. Triệu Vân thấy Lan là đồng hương, quen biết từ nhỏ, liền hướng Lưu Bị xin đặc xá, càng vì Lan hiểu luật mà đề cử làm Quân chính{{efn|Quân chính là quan thực thi pháp luật trong quân đội thời cổ đại. Theo ''Bổ Hán binh chí'', quan Quân chính độc lập với các tướng quân, có quyền xử phạt các quân tướng trật dưới 2.000 thạch mà không cần xin chỉ thị của thượng cấp.}}.<ref name="TQC 36"/>

Lưu Bị chấp thuận đề nghị của Triệu Vân, nhưng Vân vì e ngại mà không qua lại với Hạ Hầu Lan nữa.<ref name="TQC 36"/> Về sau không còn ghi chép.

== Trong văn hóa ==
Trong tiểu thuyết ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', Hạ Hầu Lan xuất hiện ở hồi 39, làm phó tướng của [[Hạ Hầu Đôn]]. Khoảng 207–208, Tào Tháo xua quân đánh [[Kinh Châu]], lấy Hạ Hầu Đôn làm đô đốc, [[Vu Cấm]], [[Lý Điển]], Hạ Hầu Lan, [[Hàn Hạo]] làm phó tướng, lĩnh mười vạn quân vượt qua [[Bác Vọng]] để đánh Tân Dã. Lưu Bị nghe theo kế sách của [[Gia Cát Lượng]], cho [[Quan Vũ]], [[Trương Phi]], [[Quan Bình]], [[Lưu Phong (Tam Quốc)|Lưu Phong]] mai phục ở xung quanh núi Bác Vọng, nhằm phục kích quân lương. Quân Tào trúng kế, Lý Điển, Vu Cấm bỏ chạy. Hạ Hầu Lan cùng Hàn Hạo đang cứu hỏa thì gặp Trương Phi tập kích. Hàn Hạo trốn thoát được còn Hạ Hầu Lan bị Trương Phi đâm chết.<ref>[[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', hồi 39, ''[[:wikisource:vi:Tam quốc diễn nghĩa/Hồi 39|Thành Kinh Châu, công tử ba lần cầu kế; Gò Bác Vọng, quân sư bắt đầu dùng binh]]''.</ref>

== Tham khảo ==
* [[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]''.
** [[Bùi Thông]] (dịch), [[Phạm Thành Long]] (hiệu đính), ''Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư'', Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017. ISBN 9786049542442

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|nhóm=lower-alpha}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}
{{nhân vật Tam Quốc}}

{{thời gian sống|thế kỷ 2|thế kỷ 3}}

[[Thể loại:Người Hà Bắc]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Tam Quốc]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Thục Hán]]