Xem mã nguồn của Hậu Thổ

[[Tập tin:后土皇地祗.jpg|nhỏ|Hình Ảnh mô tả Hậu Thổ]]
{{Zh tên|Hậu Thổ|c=后土|p=Hòutǔ}} hay {{Zh tên|Địa Mẫu|c=地母|p=Dimǔ}} là [[Thần Đất|thần đất mẹ]] trong [[văn hóa Trung Quốc]], cai quản mặt đất rộng lớn, tương đương với nữ thần [[Gaia (thần thoại)|Gaia]] trong [[Thần thoại Hy Lạp|thần thoại Hi Lạp]]. Tôn xưng của bà là '''Thừa Thiên Hiệu Pháp Hậu Đức Quang Đại Hậu Thổ Hoàng Địa Kỳ''',<ref>[[宋真宗]][[大中祥符]]年間上之尊號全銜</ref> trong [[Đạo giáo]], Hậu Thổ cùng với [[Ngọc Hoàng Thượng đế|Hạo Thiên Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng đế]],Trung Thiên [[Tử Vi đại đế|Tử Vi Đại Đế]],Câu Trần Thượng Cung [[Thiên Hoàng Đại Đế]] , [[Thái Ất Cứu Khổ Thiên Tôn]] được gọi chung là [[Tứ Ngự]]([[Lục Ngự]]).

Từ "Hậu Thổ" được sử dụng sớm nhất trong các tác phẩm "[[Kinh Thư|Thượng thư]] - Võ Thành", "[[Tả truyện]] - Văn công thập bát niên", "[[Chu lễ]] - Xuân Quan - Đại Tông Bá". Từ "Hậu" mang nghĩa là [[Vua|quân chủ]], Hậu Thổ là vị quân chủ quản lý đất đai. Vào thời [[nhà Hán]] "Miếu Hậu Thổ" được xây dựng, từ đây Hậu Thổ đối xứng với Hoàng Thiên (皇天). [[Dương Chiếu]] thời [[nhà Tống]] trong tác phẩm "Ký sự trùng tu miếu Thái Ninh" viết "Hậu Thổ là vị [[thần]] thổ địa tôn quý nhất".

Thời cổ đại có [[truyền thuyết]] cho rằng, hậu duệ của [[Thần Nông|Thần Nông thị]] là [[Cung Công|Cộng Công]] có người con là [[Cú Long]] ([[:zh:句龍|句龍]]), giỏi quản lý việc đất đai sông ngòi, về sau được kính xưng là "Hậu Thổ". "[[Tả truyện|Tả Truyện]] - Chiêu Công nhị thập cửu niên" có viết, "Cộng Công có người con là Cú Long, là Hậu Thổ".<ref>《[[山海經]]·海內經》：共工生后土，后土生噎鳴，噎鳴生歲十有二。《禮記·祭法》共工氏之霸九州也，其子曰后土，能平九土，故祀以為社。</ref>

Hiện nay, hầu hết [[Người Trung Quốc đại lục|người Trung Quốc]] thường coi Hậu Thổ là một vị [[nữ thần]], các học giả cho rằng quan điểm này có quan hệ với thần đất mẹ [[Bhūmi]] trong [[Phật giáo]].

== Nhà Hán ==
[[Tập tin:Jiexiu Houtu Miao 2013.08.24 09-49-15.jpg|nhỏ|Miếu Hậu Thổ tại Sơn Tây, Trung Quốc]]
Hậu Thổ được tôn thờ đầu tiên bởi [[Hán Văn Đế]] vào năm 113 TCN<ref name="MSN Encarta">{{chú thích web|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761582235/hou_tu.html|title=Hou Tu - MSN Encarta|work=MSN Encarta|publisher=MSN|archive-url=https://www.webcitation.org/5kwr413In?url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761582235/hou_tu.html|archive-date=ngày 1 tháng 11 năm 2009|access-date=ngày 10 tháng 11 năm 2008|url-status = dead}}</ref> tại huyện [[Vạn Vinh]], địa cấp thị [[Vận Thành]], tỉnh [[Sơn Tây]], [[Trung Quốc]] ngày nay.<ref>{{chú thích sách|title=|last1=|first1=|date=2010|publisher={{lang|zh|华语教学出版社}}. [[Sinolingua]].|isbn=978-7-80200-985-1|page=63|script-title=zh:中国文化科目认证指南}}</ref>

== Hà Đồ ==
Hậu Thổ được đề cập tới trong một vài phiên bản của truyền thuyết [[Đại Vũ trị thủy]]. Theo đó, [[Hạ Vũ]] ban đầu đã nạo vét sai cách nên không thể dẫn [[Hoàng Hà]] ra biển. Hậu Thổ đã tạo ra [[Hà Đồ]] và gửi những con chim sứ giả của mình tới nói cho Hạ Vũ biết ông phải làm gì; cụ thể, ông nên mở một con kênh ở phía đông để thoát nước đúng cách.<ref>Yang, 137</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}
=== Thư mục ===
*Yang, Lihui, ''et al.'' (2005). ''Handbook of Chinese Mythology''. New York: Oxford University Press. {{ISBN|978-0-19-533263-6}}

[[Thể loại:Thần Trung Quốc]]
[[Thể loại:Lục ngự]]
[[Thể loại:Nữ thần Trung Hoa]]
[[Thể loại:Thần tiên Đạo giáo]]