Xem mã nguồn của Hemigymnus fasciatus

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Hemigymnus fasciatus''
| image = Barred thicklip (Hemigymnus fasciatus) (43642258902).jpg
| image_caption = 
| image_size = 250px
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="IUCN" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Labriformes]]
| familia = [[Labridae]]
| genus = ''[[Hemigymnus]]''
| species = '''''H. fasciatus'''''
| binomial = ''Hemigymnus fasciatus''
| binomial_authority = ([[Marcus Elieser Bloch|Bloch]], 1792)
| synonyms =
{{collapsible list|
* ''Labrus fasciatus'' {{small|Bloch, 1792}}
* ''Labrus fuliginosus'' {{small|[[Bernard Germain de Lacépède|Lacépède]], 1801}}
* ''Labrus malapteronotus'' {{small|Lacépède, 1801}}
* ''Sparus meaco'' {{small|Lacépède, 1802}}
* ''Sparus zonephorus'' {{small|Lacépède, 1802}}
* ''Scarus quinquefasciatus'' {{small|[[John Whitchurch Bennett|Bennett]], 1830}}
* ''Tautoga mertensii'' {{small|[[Achille Valenciennes|Valenciennes]], 1839}}
* ''Tautoga leucomos'' {{small|[[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1858}}
}}}}
'''''Hemigymnus fasciatus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Hemigymnus]]'' trong [[họ Cá bàng chài]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1792]].

== Từ nguyên ==
Từ định danh của loài trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "có dải sọc", hàm ý đề cập đến các dải sọc trắng ở hai bên thân của chúng.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.etyfish.org/labriformes1|tựa đề=Order LABRIFORMES (part 1)|tác giả 1=Christopher Scharpf|tác giả 2=Kenneth J. Lazara|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2021-04-22}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
''H. fasciatus'' có phạm vi phân bố rộng khắp [[Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương]]. Loài này được ghi nhận từ [[bờ biển]] phía nam [[bán đảo Ả Rập]], trải dài dọc theo bờ biển [[Đông Phi]] đến [[Nam Phi]], bao gồm [[Madagascar]] và các [[đảo quốc]] trong [[Ấn Độ Dương]], cũng như bờ biển phía đông-nam [[Ấn Độ]] và [[Tây Úc]]; từ [[quần đảo Mergui]] trải rộng khắp các vùng biển [[Đông Nam Á]] và hầu hết các [[quần đảo]], [[đảo quốc]] thuộc [[châu Đại Dương]] (ngoại trừ [[quần đảo Hawaii]]), xa nhất là đến [[quần đảo Pitcairn]]; ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam [[Nhật Bản]] (bao gồm [[quần đảo Ogasawara]] và [[quần đảo Ryukyu]]); về phía nam giới hạn đến Đông [[Úc]], bao gồm [[đảo Lord Howe]] và các [[rạn san hô]] trên [[biển Tasman]].<ref name="IUCN">{{chú thích IUCN|authors=J. H. Choat; D. Pollard; R. Myers|year=2010|title=''Hemigymnus fasciatus''|page=e.T187373A8516990|doi=10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T187373A8516990.en|access-date=ngày 22 tháng 4 năm 2021}}</ref>

''H. fasciatus'' sống gần những [[rạn san hô]] trên nền đáy [[cát]] và [[đá vụn]] ở độ sâu đến 35 m.<ref name="IUCN" />

== Mô tả ==
[[Tập tin:Hemigymnus fasciatus Maldives.JPG|trái|nhỏ|192x192px|Cá đực trong mùa sinh sản (thân trắng sọc đen)]]
''H. fasciatus'' có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 75&nbsp;cm, nhưng chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở loài này có lẽ không vượt quá 50&nbsp;cm.<ref name="randall97">{{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=Q2suD8z5um4C&lpg=PT322&dq=&hl=vi&pg=PA322#v=onepage&q&f=false|title=The Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea|author1=John E. Randall|author2=Gerald R. Allen|author3=Roger C. Steene|publisher=Nhà xuất bản [[Đại học Hawaii]]|year=1998|isbn=978-0824818951|page=322}}</ref> Theo John E. Randall, không có một cá thể ''H. fasciatus'' nào có chiều dài lớn hơn 30&nbsp;cm được biết đến.<ref>Randall, sđd, tr.2</ref> Môi của loài này rất dày, phát triển dần theo độ tuổi.<ref name="fishbase">{{Fishbase|genus=Hemigymnus|species=fasciatus|year=2021}}</ref> Đuôi cụt hoặc hơi bo tròn, có [[màu vàng]] (thường là cá đực) hoặc [[nâu]].<ref name="randall97" />

Cá trưởng thành (đực lẫn cái) có màu [[đen]] với 4 dải [[trắng]] ở hai bên thân (và một dải trắng mờ ở gốc vây đuôi), có thể hơi phớt màu xanh lục ở cá đực.<ref name=":2">Randall, sđd, tr.10</ref> Đầu màu [[xanh lục]], chuyển thành [[màu vàng]] ở phía dưới với nhiều vệt [[màu hồng]] hoặc [[màu cam]] viền [[xanh lam]] (những vệt hồng cam ở dưới đầu của cá đực phớt đen).<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://fishesofaustralia.net.au/home/species/244|title=Fiveband Wrasse, ''Hemigymnus fasciatus'' (Bloch 1792)|author=Dianne J. Bray|date=|website=Fishes of Australia|access-date = ngày 22 tháng 4 năm 2021}}</ref><ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://www.reeflifesurvey.com/species/hemigymnus-fasciatus|title=''Hemigymnus fasciatus'' Labridae|website=Reef Life Survey|access-date = ngày 22 tháng 4 năm 2021}}</ref>

Cá đực có [[vây bụng]] màu xanh lục, còn cá cái có [[vây bụng]] màu [[đen]]. Cá đực còn có thêm một đốm màu [[đỏ]] sẫm đến [[đen]] phía sau mắt.<ref name=":0" /> Bên cạnh đó, ''H. fasciatus'' đực còn được quan sát là có thể đảo ngược kiểu màu trên cơ thể: từ sọc trắng thân đen thành sọc đen thân trắng, là kiểu màu của chúng trong mùa [[sinh sản]].<ref>Randall, sđd, tr.12</ref>

Cá con có màu [[nâu sẫm]] và có đến 6 dải sọc trắng: dải đầu tiên băng qua gáy và ngực và hai dải cuối cùng nằm trên cuống đuôi và giữa vây đuôi (dải băng qua gáy và dải trên vây đuôi tiêu biến ở cá lớn). Đầu có các vệt vàng quanh mắt.<ref name=":2" /><ref name=":1" />

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số tia vây ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.<ref name="randall97" />

== Hành vi và tập tính ==
Thức ăn của ''H. fasciatus'' là các [[thủy sinh không xương sống]] nhỏ, chủ yếu là [[động vật giáp xác]], [[động vật thân mềm]] và [[động vật da gai]].<ref name="fishbase" /> ''H. fasciatus'' trưởng thành thường sống đơn độc, cũng bơi thành từng nhóm nhỏ trên các rạn san hô. Cá con thường ẩn mình trong các [[rạn san hô]] gần bờ,<ref name="fishbase" /> hoặc bơi gần các loài [[cầu gai]] có gai dài.<ref name=":2" />

Loài này là một thành phần phụ trong ngành thương mại [[cá cảnh]] và đánh bắt [[hải sản]], và cũng được đánh bắt trong ngành [[câu cá giải trí]].<ref name="IUCN" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

=== Trích dẫn ===
* {{chú thích tạp chí|author=John E. Randall|year=2013|title=Review of the Indo-Pacifc labrid fsh genus ''Hemigymnus''|url=http://www.coralreeffish.com/OSFweb/josf/josf6a.pdf|journal=Journal of the Ocean Science Foundation|volume=6|issue=|pages=2–18}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Hemigymnus|F]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Oman]]
[[Thể loại:Cá Yemen]]
[[Thể loại:Cá Somalia]]
[[Thể loại:Cá Kenya]]
[[Thể loại:Cá Tanzania]]
[[Thể loại:Cá Mozambique]]
[[Thể loại:Cá Nam Phi]]
[[Thể loại:Cá Madagascar]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ]]
[[Thể loại:Cá Sri Lanka]]
[[Thể loại:Cá Maldives]]
[[Thể loại:Cá Myanmar]]
[[Thể loại:Cá Thái Lan]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Campuchia]]
[[Thể loại:Cá Malaysia]]
[[Thể loại:Cá Indonesia]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Papua New Guinea]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Cá châu Đại Dương]]
[[Thể loại:Cá Palau]]
[[Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie]]
[[Thể loại:Cá Fiji]]
[[Thể loại:Cá Tonga]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1792]]